﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,660
Taim awirai-ya kyirai minyiao veka keta wua nemiko ya nenomi kantri Itali,

2
00:00:10,660 --> 00:00:16,480
ta Cha Pol awei kalabus ovu keko yei kenopi piya kepten raꞌa yei 100 soldia,

3
00:00:16,480 --> 00:00:18,040
ke naorerariy.

4
00:00:18,040 --> 00:00:21,540
Awoꞌo yaꞌa kepten ve keipinaka Cha Julius,

5
00:00:21,540 --> 00:00:24,520
yaꞌa raꞌa yei soldia keipinai veka,

6
00:00:24,520 --> 00:00:26,620
“Soldia ya Cha Sisar.”

7
00:00:26,620 --> 00:00:30,660
Kemaro moiy wua raꞌa yei mataimon Adramitium.

8
00:00:30,660 --> 00:00:37,740
Wua em korake noparara nonoi rorore pasis voro kerinyia boko ovu vou provins Esia.

9
00:00:37,740 --> 00:00:42,480
Yauke kai-ya kemi raritou ya parara kenomi.

10
00:00:42,480 --> 00:00:45,900
Ta Cha Aristarkus yaꞌa minyiao kakai romi.

11
00:00:45,900 --> 00:00:48,960
Bia emo yaꞌa raꞌa yei Tesalonaika,

12
00:00:48,960 --> 00:00:51,300
kakei provins Masedonia.

13
00:00:51,300 --> 00:00:52,940
Kopei uri,

14
00:00:52,940 --> 00:00:54,960
keremiki mataimon Saidon,

15
00:00:54,960 --> 00:00:58,720
ta kepten Julius karao roa revo Cha Pol.

16
00:00:58,720 --> 00:01:05,760
Kairai roa Cha Pol nanoi napirikei aro kura yaꞌa ke ao arape kere waunreiya ero,

17
00:01:05,760 --> 00:01:07,320
ipin-a neupoa.

18
00:01:07,320 --> 00:01:14,260
Ya kopei mataimon Saidon kememeo ya parara kenomi ta puꞌu pako va koko memi.

19
00:01:14,260 --> 00:01:19,900
Puꞌu va koputuruko ta kemiparara kenomi mow oreva vou ailan Saiprus.

20
00:01:19,900 --> 00:01:25,880
Ya kemiparara kenomi mow nao rora kakuke iu provins Silisia ta Pamfilia,

21
00:01:25,880 --> 00:01:28,340
ya kopei keremiki mataimon Maira,

22
00:01:28,340 --> 00:01:30,260
kuinyia provins Lisia.

23
00:01:30,260 --> 00:01:31,460
Bo ve,

24
00:01:31,460 --> 00:01:37,220
kepten yei soldia wua raꞌa yei Aleksandria kapirikeo korake nonoi Itali,

25
00:01:37,220 --> 00:01:41,800
yauke kepten-a kairai romi kenomi kemaro moiy wua em.

26
00:01:41,800 --> 00:01:44,640
Ya kopei kemi parara kenomi marimariro,

27
00:01:44,640 --> 00:01:47,680
ya umo kere mowmowki nami.

28
00:01:47,680 --> 00:01:49,420
Ku vou korao veka,

29
00:01:49,420 --> 00:01:51,380
puꞌu pako koputuruko tami,

30
00:01:51,380 --> 00:01:58,180
ta boskuru kerevapana revo ta kemavemomow kenomi ika vou mataimon Nidus.

31
00:01:58,180 --> 00:02:02,120
Ta vou puꞌu va baunke koputu rarimi,

32
00:02:02,120 --> 00:02:06,240
ya kemi rovoruki parara kenomi iu ailan Krit,

33
00:02:06,240 --> 00:02:08,500
kakuke iu Salmone.

34
00:02:08,500 --> 00:02:15,140
Boskuru kereva pana revo ta kemiparara kenomi mow nao ikika vou Krit,

35
00:02:15,140 --> 00:02:20,120
ya kopei kenomi keremiki iu boko raꞌa keipinao Pasis Neman,

36
00:02:20,120 --> 00:02:22,740
kuinyia kakuke iu mataimon Lasea.

37
00:02:22,740 --> 00:02:25,500
Umo mowmow inyia konoi nami,

38
00:02:25,500 --> 00:02:27,940
taim baunke kemiparara wua,

39
00:02:27,940 --> 00:02:33,020
ya de pako yei Juda aokorom-a inyia kekepiyao ero konoiki ven.

40
00:02:33,020 --> 00:02:36,100
Ta vou nao va koraoko minyiao.

41
00:02:36,100 --> 00:02:38,640
Ya kopei Cha Pol kairai roiy veka,

42
00:02:38,640 --> 00:02:39,840
“Aro raꞌai,

43
00:02:39,840 --> 00:02:41,800
kana pirikeo veka,

44
00:02:41,800 --> 00:02:44,780
wua mare keta nemi parara nenomi ero,

45
00:02:44,780 --> 00:02:48,600
taipo vou keta nemi pirikeo,

46
00:02:48,600 --> 00:02:53,420
ya wua nau ao mowmow erinyia rovore ero keta nereworuru roki.

47
00:02:53,420 --> 00:02:56,760
Ta memi beiyo minyiao keta nemi viri.”

48
00:02:56,760 --> 00:03:01,100
Ta kepten yei soldia awirai ya Cha Pol koinyia via narivo.

49
00:03:01,100 --> 00:03:06,260
Ta pa karikeo po awirai ya aka vou wua eri kepten vou wua.

50
00:03:06,260 --> 00:03:10,360
Pasis em via oneman ke wua va noaporuki vai,

51
00:03:10,360 --> 00:03:12,360
taim puꞌu pako noputu,

52
00:03:12,360 --> 00:03:15,240
keta nuinyiakeo ura ovu.

53
00:03:15,240 --> 00:03:22,320
Korao veka ta mowmow yei beiyo awirai-ya kyirai minyiao veka keta baunke neparara nenopi revo Finiks.

54
00:03:22,320 --> 00:03:23,980
Ku vou korao veka,

55
00:03:23,980 --> 00:03:29,740
kepirikeo veka pasis em koneman kuinyia iu nyiaporukipeo puꞌu pako evo.

56
00:03:29,740 --> 00:03:33,440
Finiks kuinyia para saut vou ailan Krit,

57
00:03:33,440 --> 00:03:37,580
ta kuinyia koyarauki notwes ta sautwes.

58
00:03:37,580 --> 00:03:48,620
Ya kopei puꞌu vou para saut-a koputuka marimariro ta kepitoro veka kuinyia iu parara nenopi revo nerepiki iu boko ve kyirai pow em.

59
00:03:48,620 --> 00:03:55,700
Ya anka kerarikavu kokoi nake ya parara kenopi pow nao ika vou ailan Krit.

60
00:03:55,700 --> 00:03:57,080
Kovevenki,

61
00:03:57,080 --> 00:04:00,600
puꞌu pako raꞌa koputuka para vou ailan Krit,

62
00:04:00,600 --> 00:04:02,920
puꞌu em keipinao veka,

63
00:04:02,920 --> 00:04:05,220
“Puꞌu vou para notis.”

64
00:04:05,220 --> 00:04:12,360
Puꞌu em koputuruko pako ta boskuru via kuinyia iu nekapoki parara nenopi varu vai.

65
00:04:12,360 --> 00:04:16,440
Korao veka ta kepin puꞌu va wua koavo konoi.

66
00:04:16,440 --> 00:04:23,300
Ya parara kenomi iu para saut vou ailan mentanaka raꞌa keipinao veka Kauda.

67
00:04:23,300 --> 00:04:26,340
Kopei taim ailan-a kopopo rariu puꞌu,

68
00:04:26,340 --> 00:04:31,720
reva kemipana revo ke dingi va nemi raipaka kakuke iu wua.

69
00:04:31,720 --> 00:04:37,080
Ya kopei boskuru dingi keringo taw wua ya kyiaponao kupuana.

70
00:04:37,080 --> 00:04:43,840
Ya tiꞌi ipipo keverevere koraro wua paraparako ya kyiaponao kupuana,

71
00:04:43,840 --> 00:04:45,860
ke kupuana norow wua.

72
00:04:45,860 --> 00:04:47,420
Keriri revo,

73
00:04:47,420 --> 00:04:53,780
awenari neparara nenopi nyiaoveki ramata uinyia rora kakuke iu Afrika.

74
00:04:53,780 --> 00:04:58,940
Ya sel-a keraino ya kepin puꞌu va wua koavo konoi.

75
00:04:58,940 --> 00:05:03,620
Puꞌu va kopako ta nao va koraokore koyemi revo,

76
00:05:03,620 --> 00:05:04,820
kopei uri,

77
00:05:04,820 --> 00:05:08,440
boskuru ao ovu kepuna keparai kere raro nao.

78
00:05:08,440 --> 00:05:10,200
Kopei umo namba 3,

79
00:05:10,200 --> 00:05:15,360
boskuru ao vou wua kepuna eno yei ya keverevereki,

80
00:05:15,360 --> 00:05:16,920
ao veka sel,

81
00:05:16,920 --> 00:05:20,240
aꞌai vou sel nau ao ovu vova.

82
00:05:20,240 --> 00:05:23,180
Umo inyia kerenori kere mowmowki nami,

83
00:05:23,180 --> 00:05:28,880
ta umo va awere avaroi-ya via emi pirikere ere viriri revo vai,

84
00:05:28,880 --> 00:05:32,940
ta vou puꞌu va baunke inyia kuinyia korao pon veka.

85
00:05:32,940 --> 00:05:38,380
Ya kemi pirikeo veka via kuinyia iu nekemi nemi neman vova vai.

86
00:05:38,380 --> 00:05:41,780
Umo mowmow beiyo via aokorom-a epa vai,

87
00:05:41,780 --> 00:05:45,620
ta Cha Pol kavariko karoi romoiy ya kairai veka,

88
00:05:45,620 --> 00:05:47,060
“Mopu beiyo,

89
00:05:47,060 --> 00:05:50,440
bo awirai nena nopurivo ya nekemi ailan Krit,

90
00:05:50,440 --> 00:05:54,600
via kuinyia iu taim taipo em nemi vakakeo vai.

91
00:05:54,600 --> 00:05:58,900
Ya ao mowmow via kuinyia iu nereworuru roki vai.

92
00:05:58,900 --> 00:06:00,900
Ta mare kanairai nopu,

93
00:06:00,900 --> 00:06:03,320
kuinyia iu riꞌi mariri nopuko,

94
00:06:03,320 --> 00:06:04,440
ero korao veka,

95
00:06:04,440 --> 00:06:07,900
raꞌa memi via kuinyia iu narei roki vai.

96
00:06:07,900 --> 00:06:10,400
Wua po keta norei roki.

97
00:06:10,400 --> 00:06:12,240
Nena bia ya God,

98
00:06:12,240 --> 00:06:14,180
nena inyia lotu kanao noa.

99
00:06:14,180 --> 00:06:15,120
Roro,

100
00:06:15,120 --> 00:06:18,280
ensel ya God-a kararo karoi ina kakuke.

101
00:06:18,280 --> 00:06:19,560
Ta kairai veka,

102
00:06:19,560 --> 00:06:20,200
‘Ma Pol,

103
00:06:20,200 --> 00:06:21,540
via namariri.

104
00:06:21,540 --> 00:06:26,060
Keta nanomi namairai moa Cha Sisar kot mema narivo.

105
00:06:26,060 --> 00:06:28,520
God-a beten mema karivo ven,

106
00:06:28,520 --> 00:06:34,780
ta kamarimari roiy ta via kuinyia iu narin aro ekepi wua nerepi roki vai.’

107
00:06:34,780 --> 00:06:37,140
Korao veka ta mopu beiyo,

108
00:06:37,140 --> 00:06:38,920
noropi kupuana.

109
00:06:38,920 --> 00:06:44,560
Nena kanabilip nova God keta ao voro airai ero nararerare.

110
00:06:44,560 --> 00:06:51,800
Ta memi keta nemin puꞌu va noko vou wua ya nonoi nuaoveki ailan raꞌa.”

111
00:06:51,800 --> 00:06:53,180
Ya roro namba 14,

112
00:06:53,180 --> 00:06:57,180
baunke kemi vekeveke kenomi nao Mediterenian.

113
00:06:57,180 --> 00:06:59,800
Kopei roro nyeko nopanaki ven,

114
00:06:59,800 --> 00:07:04,140
boskuru kepitoro veka wua kokai kakuke iu nao ika.

115
00:07:04,140 --> 00:07:06,740
Ya meta keko keparaiyo nao,

116
00:07:06,740 --> 00:07:11,480
ya keyarau veka nao va kovororo kuinyia iu po 40 mita.

117
00:07:11,480 --> 00:07:16,400
Wua konoiki mentan mentan ya tare meta keparaiyo vova,

118
00:07:16,400 --> 00:07:18,680
ya keyarau veka 30 mita.

119
00:07:18,680 --> 00:07:20,260
Ya keriri,

120
00:07:20,260 --> 00:07:26,680
awenari wua noparara nonoi nokivirike topa erinyia ero ke notaritari naiy.

121
00:07:26,680 --> 00:07:31,280
Ta anka 4-pla kuinyia wua pa ero keparaiyo nao,

122
00:07:31,280 --> 00:07:34,760
ya beten-a kepao ke bo va nuri bereren.

123
00:07:34,760 --> 00:07:38,560
Boskuru rara kyiorenanao ke wua va nepepeo.

124
00:07:38,560 --> 00:07:41,120
Ya dingi kereru koraro nao,

125
00:07:41,120 --> 00:07:45,660
keropopei veka kepake anka va neparaiyope wua cha.

126
00:07:45,660 --> 00:07:49,680
Kopei Cha Pol kairai roa kepten awei soldia yaꞌa veka,

127
00:07:49,680 --> 00:07:52,560
“Bo aro ve via nekepi rovo wua,

128
00:07:52,560 --> 00:07:54,360
keta nopu viri.”

129
00:07:54,360 --> 00:08:00,400
Ya soldia kenopi baklain ve ketororo nau dingi ero kyiorokipepeo,

130
00:08:00,400 --> 00:08:04,020
ya raro korei nao ya vekeveke konoi.

131
00:08:04,020 --> 00:08:05,700
Kopei roronaike,

132
00:08:05,700 --> 00:08:07,940
umo va via arareriki,

133
00:08:07,940 --> 00:08:12,580
Cha Pol a va kairai roiy beiyo mowmow em ke aokorom-a nepa,

134
00:08:12,580 --> 00:08:13,740
kairai veka,

135
00:08:13,740 --> 00:08:18,680
“Umo 14-pla konoiki ven aokorom-a kowaunrepu ta via opa.

136
00:08:18,680 --> 00:08:21,260
Ta riꞌi mopu koreru po.

137
00:08:21,260 --> 00:08:24,100
Mare awirai kupuana kanairai nopu,

138
00:08:24,100 --> 00:08:26,080
aokorom ovu nopa,

139
00:08:26,080 --> 00:08:27,980
ke nopu kupuana.

140
00:08:27,980 --> 00:08:30,220
Ta via kuinyia iu nopu viri vai,

141
00:08:30,220 --> 00:08:32,660
keta nokepi nopu neman.”

142
00:08:32,660 --> 00:08:38,920
Awirai ve kairai ven ya beret-a kako ya oti kaoroa God iꞌiy ine yei aro mowmow.

143
00:08:38,920 --> 00:08:41,740
Beret-a kawetari ya inyia kara.

144
00:08:41,740 --> 00:08:49,420
Korao veka ta aro mowmow ve kupuana keko ya yei veku aokorom yei kepuna kepa.

145
00:08:49,420 --> 00:08:52,120
Namba memi aro ekemi wua emo,

146
00:08:52,120 --> 00:08:54,840
kuinyia iu veka 276.

147
00:08:54,840 --> 00:08:57,080
Aokorom-a kepa kuinyia iꞌiy ven,

148
00:08:57,080 --> 00:09:02,900
ya wit-a keparaiyo koraro nao ke via wua nonai vai.

149
00:09:02,900 --> 00:09:05,300
Kopei taim umo va kakoi,

150
00:09:05,300 --> 00:09:07,700
boskuru boko ve keroivinao,

151
00:09:07,700 --> 00:09:09,580
emo boko bekaipe.

152
00:09:09,580 --> 00:09:19,120
Ya pasis raꞌa kepirikeo ramata koneman ta awirai-ya kyirai minyiao kepake wua nyiavo nenopi neringo taw ramata nake.

153
00:09:19,120 --> 00:09:24,820
Ya baklain rere anka kyiorokipe ya kepin kere raro nao kuro.

154
00:09:24,820 --> 00:09:30,640
Kopei baklain ve kyiaponare biote ipipo riepin ta wua keroro ero,

155
00:09:30,640 --> 00:09:32,440
keraritow pere.

156
00:09:32,440 --> 00:09:35,940
Ya sel-a keringo ke puꞌu va noavovo,

157
00:09:35,940 --> 00:09:38,520
ya keparara kenopi ramata nake.

158
00:09:38,520 --> 00:09:41,720
Ta wua koringo toro ramata nake,

159
00:09:41,720 --> 00:09:44,960
ta via kuinyia iu noparara vova vai.

160
00:09:44,960 --> 00:09:49,960
Ya nao ipipo kere pururei taw wua pa ya kotaritari.

161
00:09:49,960 --> 00:09:58,420
Ya kopei soldia kepake kalabus-a nepyei neviri awenari nyiurura nekope nake ya nepraprara pei.

162
00:09:58,420 --> 00:10:01,080
Ta kepten yei soldia koinyia rei,

163
00:10:01,080 --> 00:10:03,540
via nepyeiya Cha Pol narai vai.

164
00:10:03,540 --> 00:10:08,560
Ta awirai kupuana kairai roiy aro voro kyiura peꞌe keniniu ero,

165
00:10:08,560 --> 00:10:11,280
nyiurura nekope nake vo.

166
00:10:11,280 --> 00:10:18,800
Ovu palang korakora nau wua korakora kepuna kyiavere ya kevekeveke kenopi kekope nake.

167
00:10:18,800 --> 00:10:21,500
Ao en kepao veka kepten-a kairai,

168
00:10:21,500 --> 00:10:26,600
ta via raꞌa yei arei roki vai.

169
00:10:26,600 --> 00:10:32,240
Taim kemura kemi neman ya kekom keromi taw ramata nake,

170
00:10:32,240 --> 00:10:36,600
ya ailan ve kemi yarau awoꞌo vou keipinao veka Malta.

171
00:10:36,600 --> 00:10:38,620
Ya aro ekepi ailan ve,

172
00:10:38,620 --> 00:10:41,700
pasin neman-a kepao pomi revo.

173
00:10:41,700 --> 00:10:48,440
Aiyerao va kepere koviriri ya kyirai pomi kenomi kekemi mow ke reka nuimrami.

174
00:10:48,440 --> 00:10:50,140
Ku vou korao veka,

175
00:10:50,140 --> 00:10:54,180
aꞌ va kwai ta bo komariri revo.

176
00:10:54,180 --> 00:10:59,460
Ya Cha Pol aiyu rove ovu kairiri kakai karere taw aiyerao.

177
00:10:59,460 --> 00:11:02,080
Ta ipa raꞌa kainyia rovo aꞌai em,

178
00:11:02,080 --> 00:11:08,300
im-a koko yaꞌa ta karaiyuka upuo ya kaiyria Cha Pol eno ya kareru.

179
00:11:08,300 --> 00:11:14,580
Taim aro bombiam vou boko ve kepirikeo uꞌu va kaiyria Cha Pol ta keiya reru eno,

180
00:11:14,580 --> 00:11:17,080
ya yei veku kyirirai veka,

181
00:11:17,080 --> 00:11:19,380
“Bia ere beiyo va kayei keviri,

182
00:11:19,380 --> 00:11:20,920
ya taim kaorua,

183
00:11:20,920 --> 00:11:22,960
via nao va aton arai vai.

184
00:11:22,960 --> 00:11:28,900
Tapara mare god vou pasin taipo nabekim koinyia via narao nakei tare vai.”

185
00:11:28,900 --> 00:11:37,640
Ta Cha Pol eno kairereki naka uꞌu ya raro karei taw aiyerao ta via ao taipo raꞌa orao roa vai.

186
00:11:37,640 --> 00:11:44,620
Aro bombiam-a keropi kepitoro veka keta naputuputu o raro narei ya narai bereren.

187
00:11:44,620 --> 00:11:49,240
Keropi kyiorepariya konoi ya taim-a koririva naiy,

188
00:11:49,240 --> 00:11:52,140
ta via ao taipo raꞌa okamap roa vai.

189
00:11:52,140 --> 00:11:56,680
Korao veka ta ruru kerovoru ya yei veku kyirirai veka,

190
00:11:56,680 --> 00:11:57,920
“Bia ere,

191
00:11:57,920 --> 00:11:59,980
yaꞌa god raꞌa vaire.”

192
00:11:59,980 --> 00:12:04,520
Meꞌri koraꞌa kuinyiaka kakuke iu bo ve kekepi em,

193
00:12:04,520 --> 00:12:08,080
meꞌri ero ya bia beiy raꞌa vou ailan em,

194
00:12:08,080 --> 00:12:10,380
awoꞌo ya Cha Publius.

195
00:12:10,380 --> 00:12:11,620
Bia emo,

196
00:12:11,620 --> 00:12:19,160
kako memi kenomi kekemi oꞌro yaꞌa konoi kuinyia iu umo 3-pla ta pasin neman-a karao romi.

197
00:12:19,160 --> 00:12:24,760
Kopei aka ya Cha Publius reka keiya im ta aꞌa kaverevere.

198
00:12:24,760 --> 00:12:28,460
Ta Cha Pol kanoi aꞌari ke napirikeiya.

199
00:12:28,460 --> 00:12:33,640
Ya beten-a karao roa ya eno kareretaka ya karao kaneman varu.

200
00:12:33,640 --> 00:12:35,540
Taim Cha Pol ao en karao,

201
00:12:35,540 --> 00:12:42,980
aro bombiam mowmow a va koraie kekepi ailan ve kekapepiya ta karaie keneman varu.

202
00:12:42,980 --> 00:12:47,680
Pasin neman-a kepao pomi revo rore ao neman maramara.

203
00:12:47,680 --> 00:12:51,300
Ya kopei taim kemake nememei ya nenomi,

204
00:12:51,300 --> 00:12:55,300
ao mowmow voro kere waun remi kepomi.

