Jun tijojbal tzij re i ticon
13
Che i ʼij-le,
i Jesus xel ruʼ ja,
xa ʼe chu chiʼ i alagun,
y xcubi chila.
2 Are ʼuri xe moltaj tan chic uqʼuial winak ruʼ.
Rumal-i,
i Jesus xa ʼan chupam jun bárco,
y xcubi chupam.
Je niʼpa i winak ʼis xe canaj chi tak seneb.
3 Teʼuri xu jek u cʼutic juban tak tijojbal tzij chique.
Xu bij:
—ʼO jun achi ca ʼe chu tiquic u ticon.
4 Are xe u quirij i rijaʼ,
ʼo jubiʼ xa ʼe tzak pa be.
Teʼuri xe cʼun i tzʼiquin y xqui tij bic.
5 Xak ʼo jubiʼ chic xa ʼe tzak pa tak abaj,
chi n-ta kas ulew che.
I ija-le,
juntir xalax lok,
man n-muktajnak ta mas.
6 Xui-ri,
are xel li ʼij,
xchakij na,
man n-ta raʼ ʼenak pulew.
7 Xak juban chic xa ʼe tzak pa qʼuix;
i qʼuix xqʼuiyic,
y xu camsaj i ticon.
8 Xak ʼo ni ija xa ʼe tzak pa ʼutz laj ulew;
lic qʼui ni u wach xu yaʼo.
ʼO ni rakan xu ya jun ciénto u wach;
xak ʼo i xu ya sesénta;
xak ʼo i xu ya tréinta —xu bij.
Teʼuri xu bij chic:
9 —We yix ʼo i xiquin chu tayic,
chi ta u be ʼuri —xcha.
Wach u chac i tak tijojbal tzij xu bij i Jesus chique i winak
10 I u tijoxelab i Jesus,
are xu bij ire ile,
xe tejeb ruʼ.
Xqui tzʼonoj che:
—¿Wuchac xa tijojbal tzij ca bij are cat tijin chu cʼutic chique i winak?
—xqui bij che.
11 I Jesus xu bij ʼuri chique:
—Yix ʼut,
i Dios u yom chiwe qui ta u be wach usucʼ i ʼatbal tzij aj chicaj.
I juban winak (chi n-que terej ta chwij) n-quiqui ta tu be.
12 Queje oʼonom i Dios ile,
man niʼpa i quiqui cʼam na wach cu sujuj ire chique,
mas cu ya ʼuri chique;
queje ile nim ni ʼo cuʼ.
Niʼpa i n-cacaj ti u cʼamic wach cu sujuj i Dios chique,
quelsax na ʼuri i jubiʼ chi ʼo cuʼ.
13 Rumal ʼuri,
xa ruʼ tijojbal tzij quin cʼut chique i winak,
man ique,
tupu que tzunic,
n-ta quiquilo;
tupu que tanic,
n-quiqui ta taj,
xak n-quiqui ta tu be.
14 Queʼel chique pacha u bim i Dios chupam u wuj u tzʼibam can i mam Isaías chi ajbil u tzij i Dios ujer;
ire xu bij:
Yix,
katzij neri,
qui ta na,
péro n-qui ta tu be;
katzij neri,
quix taken na,
péro n-ta quiwil na.
15 Man i winak-i,
n-cacaj ta quiqui ta u be,
xa qui tzʼapim i qui xiquin,
xak qui mutzʼum i qui baʼwach,
man n-que tzun ta ruʼ qui baʼwach,
xak n-que tan ta ruʼ qui xiquin.
N-ta quiqui ta u be piqui cʼux,
xak n-que cʼun ta wuʼ,
col qui cunbej quib.
(Queje ile u bim i Dios.)
16 Xui-ri yix,
n-ix ta queje ile.
Lic ʼutz iwe,
man i baʼwach yix que tzunic,
xak i xiquin que tanic.
17 Katzij i quin bij chiwe,
je qʼui i ajbil u tzij i Dios ujer,
xak je qʼui i je terejnak chirij,
xcaj te rilic wach quix tijin yix chi rilic woʼor,
péro n-xquil taj;
xak xcaj u tayic teʼek pacha i quix tijin yix chu tayic woʼor,
péro n-xqui ta taj.
I Jesus xu sakij wach i usucʼ i tijojbal tzij u bim
18 Teʼuri Jesus xu bij chique:
—Chi ta ʼuri u be wach usucʼ i tijojbal tzij chi xin bij mier re i aj ticol ticon.
19 Niʼpa i winak chi quiqui ta i tzij re i ʼatbal tzij aj chicaj,
we n-quiqui ta tu be,
queʼelok pacha xoʼon ija chi xtzak pa be.
Queje i winak-le,
man ca cʼun itzel,
y cresaj i ʼutz laj tzij chi tictal piqui cʼux.
20 Xak i ija chi xtzak pa abaj,
ile pacha i winak chi quiqui ta i ʼutz laj tzij,
y que quicotic xqui cojo.
21 Xui-ri,
je pacha jun ticon chi n-naj taj ʼenak i raʼ;
n-que najtin taj.
Are ca pe i cʼax piquiwi rumal i ʼutz laj tzij qui cojom,
xak ca pe i qui yoʼyaxic cumal i winak,
xa cacoʼtaj canok.
22 Xak i ija chi xtzak pa qʼuix,
ile pacha i winak chi quiqui ta i ʼutz laj tzij,
xui-ri,
xa que cʼachir rumal i qui cʼaslemal waral chuwach i jyub taʼaj,
xak i qui rayijbal re mas ubitak que;
ile xa cu chup i ʼutz laj tzij.
Rumal-i n-ta ca wachin chique.
23 Are ija chi xe ʼe tzak pa ʼutz laj ulew,
ile pacha i winak chi quiqui ta i ʼutz laj tzij,
xak quiqui ta u be.
Ique lic que wachinic;
ʼo jujun chique je pacha i rakan chi xu ya cien u wach;
xak ʼo jujun quiqui ya sesénta u wach;
xak ʼo jujun quiqui ya tréinta.
(Queje ile xu bij i Jesus chique.)
Wach i xoʼon i mal laj ʼes chuxol i trígo
24 I Jesus xu bij chic jun tijojbal tzij chique,
are iri:
—I ʼatbal tzij re aj chicaj,
queʼelok pacha i tzij-i:
ʼO jun achi xu tic i trígo pa rulew;
chom laj ija xu tico.
25 Xui-ri,
are ʼis que war conojel,
xcʼun jun aj chʼoʼoj chirij i rajaw,
y xu tic can mal laj ticon ruʼ i trígo (pacha trígo ca tzunic,
péro n-are taj).
26 Are xe poʼic,
junam xe qʼuiyic;
xui-ri,
are xpe u wach i trígo,
are ʼuri xaʼalijin i juban chi n-trígo taj.
27 Teʼuri i ajchaquib xe ʼe chu bixquil ruʼ i rajaw:
“Nim laj winak,
i ija chi a ticom na,
lic chom,
¿pa xpe wi i mal laj ʼes chi ʼo ruʼ?”
xe cha.
28 I rajaw xu bij chique:
“Xa are jun aj chʼoʼoj chwij xa ʼanaw ile.”
Teʼuri i ajchaquib xqui bij che:
“¿Cawaj ca ʼe ka michʼa i mal laj ʼes?”
xe cha.
29 “Mi michʼo,”
xu bij i rajaw,
“man we qui michʼ i mal laj ʼes,
mokxa ca michʼtaj i trígo ruʼ,”
xu bij.
30 “ʼUtz chi ya che ca qʼuiy na,
junam ruʼ i trígo.
Are cakaj caka jek nu chʼupic u wach i trígo,
are ʼuri que in tak bi i aj molonel chi relsaxic i mal laj ʼes.
Teʼuri ique quiqui ʼan manoj che,
man ca porox na.
We xutzin ile,
caka mol i trígo y caka ya pu cʼolbal,”
xu bij i rajaw.
(Are ile are i tijojbal tzij xu bij i Jesus chique.)
I tijojbal tzij re u qʼuiyic i ija re i mostas
31 I Jesus xak xu bij jun chic tijojbal tzij chique.
Xu bij:
—I ʼatbal tzij re aj chicaj queʼelok pacha coʼon jun ija re i mostas,
are jun achi cu tic pa rulew.
32 I ija-le,
lic chʼutin na chiquiwach i ronojel ija.
Xui-ri,
we xpoʼic,
mas nim na queʼel chiquiwach i ronojel i ticon.
Lic nim queʼelok,
pacha jun cheʼ;
teʼuri i tzʼiquin que cʼunic y quiqui ʼan qui soc che tak u ʼab.
I tijojbal tzij re i cunbal re i caxlanwa
33 I Jesus xak xu bij jun chic tijojbal tzij chique.
Xu bij:
—I ʼatbal tzij re aj chicaj coʼon pacha coʼon i cunbal re i caxlanwa.
Ile,
we jun ixok cu chapo,
y cu coj oxib almul arin ruʼ,
tupu xa jubiʼ i cunbal ʼo ruʼ,
cwalij u wach i ʼor ronojel.
(Xak queje ile coʼon i ʼatbal tzij re aj chicaj.)
I Jesus, niʼpa i cʼutunic xoʼono, xa ruʼ i tijojbal tzij
34 I Jesus,
ronojel i cʼutunic-le,
xu bij chique i winak ruʼ tijojbal tzij;
n-ta tzij xu bij chique,
we n-are ti tijojbal tzij.
35 Xeʼelok pacha u bim can jun ajbil u tzij i Dios ujer.
Xu bij:
Ruʼ i tijojbal tzij quin ʼan wi i cʼutunic chique;
quin sakirsaj niʼpa tak i uwam u wach,
cʼa chu xebal ʼij sak.
(Queje ile tzʼibtal canok.)
Xu sakij wach usucʼ i tijojbal tzij re i mal laj ʼes
36 Teʼuri i Jesus xe u ʼijla bi i winak y xoc pa ja.
Are ʼuri i u tijoxelab xe tejeb pan ruʼ y xqui tzʼonoj che:
—Cha sakij chake wach usucʼ i tijojbal tzij xa bij,
che i mal laj ʼes tictal can pa ticon.
37 Teʼuri i Jesus xu bij:
—Are i ca ticaw i ʼutz laj ija,
are yin chi in Achi aj Chicaj.
38 Are i pa quin tic wi,
are i jyub taʼaj.
Are i ʼutz laj ija,
are i winak chi qui jachom quib pa ʼatbal tzij re i Dios;
are i mal laj tak ʼes,
are i winak ʼuri chi je re itzel.
39 Are i aj chʼoʼoj chirij i rajaw i ticon,
are itzel chi ca ticaw i mal laj ija.
Are i molonic re i ticon,
are i qui molic i winak pa qʼuisbal ʼij.
I ajchaquib chi quiqui mol i ticon,
je are i ángel.
40 I mal laj tak ʼes,
ca mol u chiʼ,
y ca cʼak pa ʼaʼ porobal-re.
Xak queje ca ʼan ni ile pa qʼuisbal re u wach i jyub taʼaj.
41 Yin,
chi in Achi aj Chicaj,
que in tak li in ángel ruʼ in ticon,
col qui molbej-que niʼpa i je qui tacpum i cachiʼil pa mal,
xak conojel niʼpa i que ʼanaw i mal.
42 Teʼuri que cʼak na pa ʼaʼ pa orno.
Chila que oʼ na;
xak quiqui kachʼachʼej uwaque rumal ni uyej quiqui tijo.
43 Teʼuri,
niʼpa i je ʼutz chuwach i Dios,
que qʼuiji pa cu ʼat wi tzij ire.
I qui ʼij qui chomal ique,
pacha ca tzun i ʼij.
We yix ʼo i xiquin chu tayic,
chi ta u be ʼuri.
(Queje ile xu bij i Jesus chique u tijoxelab.)
I tijojbal tzij re i mer muktalic
44 (Teʼuri xu bij jun chic tijojbal tzij.
Xu bij:)
—I ʼatbal tzij re aj chicaj queje pacha uqʼuial mer muktal chupam juban ulew.
Ca cʼun jun achi y cu riko.
N-xresaj ta lok,
xa cu muk chic can u wi,
y lic ca quicotic ca ʼec;
ʼis que u cʼayij na niʼpa i ʼo ruʼ.
Teʼuri ca petic y cu loʼ i ulew man ʼo i beyomal chupam.
(Queje ile i ʼatbal tzij re aj chicaj.)
I tijojbal tzij re i chom laj ral abaj, pérla ca bix che
45 (ʼO jun chic tijojbal tzij xu bij chique,
are iri:)
—I ʼatbal tzij re aj chicaj are pacha jun chom laj ral abaj,
lic pakal rajil,
pérla ca bix che.
Jun aj cʼay pérla,
ca ʼe chu tzucuxic i tak i pérla,
y cu loʼo.
46 Ire,
we xu rik jun chi lic chom,
lic pakal rajil,
ca ʼe chu cʼayixic ronojel i ubitak-re,
loʼbal-re.
(Queje coʼon ire ile man lic chom;
xak queje ile i ʼatbal tzij re aj chicaj.)
I tijojbal tzij re i ataraya
47 (Teʼuri xu bij i Jesus chique:)
—I ʼatbal tzij re aj chicaj queje pacha jun ataraya.
I je aj chapol car,
are quiqui cʼak bi i ataraya pa ya,
ʼis bi chi caril cu chap lok.
48 Are nojnak chic i ataraya,
caquesaj li ʼuri chu chiʼ i ya.
Teʼuri que cubi chi qui tzucuxic i ʼutz chique i car.
Niʼpa i ʼutz,
que qui cʼol na chupam jun chicach;
i ne te ʼutz,
que qui cʼak bic.
49 Queje coʼon ni ile pa qʼuisbal ʼij;
que ʼel ni ángel chi qui chayic i ne te ʼutz chiquixol i je ʼutz.
50 Teʼuri que cʼak na pa ʼaʼ pa orno.
Chila que oʼ na;
xak quiqui kachʼachʼej uwaque rumal qui bis.
(Queje ile i tijojbal tzij xu bij i Jesus chique.)
ʼO i cʼutunic cʼacʼ, xak ʼo i cʼutunic re ujer
51 Teʼuri i Jesus xu tzʼonoj chique:
—¿Xi ta u be ronojel iri?
—coʼono.
Katzij —xqui bij—,
xka ta.
52 Teʼuri xu bij chique:
—Jun tijonel re i ʼatbal tzij tzʼibtal can rumal i mam Moises,
we ire nawnak che i tzij chi quin bij yin re i ʼatbal tzij aj chicaj,
ʼutz re ire ʼuri.
Queʼel ire pacha jun rajaw ja chi ʼo ubitak-re cʼacʼ,
xak ʼo i re ujer.
Che i queb-le ʼis cu chapo.a
(Queje ile xu bij chique u tijoxelab.)
I Jesus n-xajwax ta cumal i rach aj tinimit
53 I Jesus,
are xutzin chu bixquil i tak tijojbal tzij-le,
xel chila pa Capernaum y xa ʼe pa Nazaret.
54 Chila xoc chu cʼutic chique i aj Israel winak pa qui molbalʼib.
Ique,
are xqui ta,
lic xqui bisoj che.
Xqui bij ʼuri:
—¿Ipa xa ʼe u nawsaj wi rib i achi-le,
chi lic ʼo u nojbal?
¿Wach u tiquilem che i milágro-le?
55 Ire xa are racʼal i mam chi aj ʼanol mexa,
xak i u chuch xa are ati Mariy.
I je u chaʼ xa are i a-Jacóbo,
i a-Jose,
xak i a-Simon,
i a-Júdas.
56 Xak i ranab je jekel chi kuʼ yoj.
¿Ipa xretamaj wi ʼut ronojel ile?
—xqui bij.
57 Rumal-i,
lic n-xcaj taj wach i xu bij,
wach i xu ʼano.
Are ʼuri i Jesus xu bij chique:
—Jun ajbil u tzij i Dios,
conojel i winak quiqui coj u ʼij,
xui i je rach aj tinimit n-quiqui coj tu ʼij,
xak queje i je aj ruʼ rachoch —xu bij.
58 Ire n-ta kas milágro ʼuri xu ʼan chila,
man ique n-ta u cubibal qui cʼux che.