﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,640
Jiro,

2
00:00:06,640 --> 00:00:10,720
paʉ peti bojoca Jesúsꞌre cʉ̃ja ca tʉo nʉnʉjeerijere,

3
00:00:10,720 --> 00:00:15,600
ñucã Juan ametʉenero cʉ̃ ca uwo coerijere queti tʉoupa fariseos.

4
00:00:15,600 --> 00:00:20,400
(Biigʉpʉa añuro petira Jesús méé cʉ̃jare uwo coewi;

5
00:00:20,400 --> 00:00:20,840
jãa,

6
00:00:20,840 --> 00:00:24,520
cʉ̃ buerã pee bojocare jãa uwo coewʉ.)

7
00:00:24,520 --> 00:00:26,920
To biri Jesús teere majiri,

8
00:00:26,920 --> 00:00:28,520
Judea yepa ca niiricʉ,

9
00:00:28,520 --> 00:00:31,440
Galilea yepa pee jãare jʉo tuacoawi ñucã.

10
00:00:31,440 --> 00:00:34,120
To biro bii tua waagʉ,

11
00:00:34,120 --> 00:00:37,400
Samaria yepare cʉ̃ ca waa nʉnʉa waape niiwʉ.

12
00:00:37,400 --> 00:00:40,120
To biri tii yepare eagʉ,

13
00:00:40,120 --> 00:00:42,480
Sicar ca wãme cʉtiri macã,

14
00:00:42,480 --> 00:00:49,340
Jacob cʉ̃ macʉ̃ Josére cʉ̃ ca cũu yaiquĩrica yepa pʉto ca niiri macãre jãare jʉo eawi.

15
00:00:49,340 --> 00:00:53,600
Tii yepare niiwʉ Jacob niiquĩricʉ oco ope.

16
00:00:53,600 --> 00:00:54,640
Jesús pea,

17
00:00:54,640 --> 00:00:57,560
maa doogʉ ca boga yaicoaricʉ niiri,

18
00:00:57,560 --> 00:00:59,960
tii ope pʉtora ea nuucoawi.

19
00:00:59,960 --> 00:01:05,100
Muipũ jotoa decomacã ea doogʉ cʉ̃ ca biiri tabe niiwʉ.

20
00:01:05,100 --> 00:01:05,800
Jãa,

21
00:01:05,800 --> 00:01:06,880
cʉ̃ buerã pea,

22
00:01:06,880 --> 00:01:09,520
macãpʉ baarique jãa wapa tiirã waacoawʉ.

23
00:01:09,520 --> 00:01:12,360
To biro jãa ca bii waa ditoyere,

24
00:01:12,360 --> 00:01:13,480
jĩcõ nomio,

25
00:01:13,480 --> 00:01:14,960
Samaria macõ,

26
00:01:14,960 --> 00:01:17,800
tii opere oco waago doogo cõ ca earo,

27
00:01:17,800 --> 00:01:19,760
o biro cõre ĩiupi Jesús:

28
00:01:19,760 --> 00:01:25,280
—Petoacã yʉ cãare oco tiicojoya —cõre ĩiupi.

29
00:01:25,280 --> 00:01:27,320
Jãa judíos pea,

30
00:01:27,320 --> 00:01:32,120
Samaria yepa macãrã mena añuro jãa ca ameri tiitirije ca maniro macã,

31
00:01:32,120 --> 00:01:34,560
o biro cʉ̃re ĩiupo Jesúsꞌre:

32
00:01:34,560 --> 00:01:37,040
—¿Ñee tiigʉ mʉa judío nii pacagʉ,

33
00:01:37,040 --> 00:01:39,160
yʉ Samaria macõre mʉ oco jãiti?

34
00:01:39,160 --> 00:01:41,020
—cʉ̃re ĩiupo.

35
00:01:41,020 --> 00:01:43,080
To biro cʉ̃re cõ ca ĩiro,

36
00:01:43,080 --> 00:01:44,920
o biro cõre ĩi yʉʉupi Jesús:

37
00:01:44,920 --> 00:01:49,360
—Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca tiicojorijere mʉ ca majijata,

38
00:01:49,360 --> 00:01:51,200
ñucã “Yʉre oco tĩaña,”

39
00:01:51,200 --> 00:01:51,960
mʉre ca ĩigʉre,

40
00:01:51,960 --> 00:01:52,840
“Cʉ̃ niicumi,”

41
00:01:52,840 --> 00:01:54,200
mʉ ca ĩi ĩa majijata,

42
00:01:54,200 --> 00:01:55,920
cʉ̃ peere mʉ jãibojacupa.

43
00:01:55,920 --> 00:02:02,280
To biri cʉ̃ pea oco catirique ca tiicojorijere mʉre tiicojobojacupi —cõre ĩiupi.

44
00:02:02,280 --> 00:02:04,440
To biro cõre cʉ̃ ca ĩiro,

45
00:02:04,440 --> 00:02:06,440
cõ pea o biro cʉ̃re ĩiupo:

46
00:02:06,440 --> 00:02:07,560
—Wiogʉ,

47
00:02:07,560 --> 00:02:09,360
ati opea ʉ̃cʉ̃a jañu doca,

48
00:02:09,360 --> 00:02:11,720
oco waarique ʉno cʉoti pacagʉ,

49
00:02:11,720 --> 00:02:15,920
¿noo maquẽpʉ bʉacãri oco ca catirijere yʉre mʉ tiicojogʉti?

50
00:02:15,920 --> 00:02:19,520
Mani ñicʉ̃ Jacob niiquĩricʉ ati ope maquẽre oco jini,

51
00:02:19,520 --> 00:02:21,000
cʉ̃ puna cãa jini,

52
00:02:21,000 --> 00:02:24,000
ñucã cʉ̃ ecaricarã cãare oco tĩa,

53
00:02:24,000 --> 00:02:27,160
cʉ̃ ca tiirucurica operena jãare cũuquĩupi.

54
00:02:27,160 --> 00:02:28,360
¿To docare mʉa,

55
00:02:28,360 --> 00:02:31,120
cʉ̃ ametʉenero ca nii majuropeegʉ mʉ niiti?

56
00:02:31,120 --> 00:02:33,600
—cʉ̃re ĩi jãiñaupo Jesúsꞌre.

57
00:02:33,600 --> 00:02:35,600
To biro cõ ca ĩi jãiñaro,

58
00:02:35,600 --> 00:02:37,600
o biro cõre ĩi yʉʉupi Jesús:

59
00:02:37,600 --> 00:02:40,720
—Niipetirã ati ope maquẽre ca oco jinirã,

60
00:02:40,720 --> 00:02:43,600
to birora oco jinirʉgacõa niirucuma ñucã.

61
00:02:43,600 --> 00:02:46,200
Oco yʉ ca tiicojorijere ca jinigʉ pea,

62
00:02:46,200 --> 00:02:47,560
pʉati oco jinirʉga,

63
00:02:47,560 --> 00:02:48,840
biitirucumi.

64
00:02:48,840 --> 00:02:50,600
Oco yʉ ca tiicojorije pea,

65
00:02:50,600 --> 00:02:53,480
to birora caticõa niirique cʉ̃ yeripʉre,

66
00:02:53,480 --> 00:02:58,720
oco ca witi yerijãatirore birora cʉ̃re biicõa niirucu —cõre ĩiupi Jesús.

67
00:02:58,720 --> 00:03:02,000
To biri cõ pea o biro cʉ̃re ĩiupo:

68
00:03:02,000 --> 00:03:02,720
—Wiogʉ,

69
00:03:02,720 --> 00:03:05,600
to docare tee pee yʉre oco tiicojoya,

70
00:03:05,600 --> 00:03:06,720
pʉati oco jinirʉga,

71
00:03:06,720 --> 00:03:09,720
ati opepʉre oco waago doorucu,

72
00:03:09,720 --> 00:03:13,820
yʉ ca bii nemotipere biro ĩigʉ —cʉ̃re ĩiupo Jesúsꞌre.

73
00:03:13,820 --> 00:03:16,000
To biro cʉ̃re cõ ca ĩiro,

74
00:03:16,000 --> 00:03:17,880
o biro cõre ĩiupi Jesús:

75
00:03:17,880 --> 00:03:20,520
—To docare tua waa,

76
00:03:20,520 --> 00:03:21,560
mʉ manʉre jʉo,

77
00:03:21,560 --> 00:03:24,800
anopʉra mʉ doowa ñucã —cõre ĩiupi.

78
00:03:24,800 --> 00:03:26,960
To biro cõre cʉ̃ ca ĩiro:

79
00:03:26,960 --> 00:03:31,320
—Ca manʉ manigo yʉ nii yʉa —cʉ̃re ĩi yʉʉupo cõ pea.

80
00:03:31,320 --> 00:03:33,560
Jesús pea o biro cõre ĩiupi:

81
00:03:33,560 --> 00:03:36,200
—“Yʉa ca manʉ manigo yʉ nii,”

82
00:03:36,200 --> 00:03:37,200
mʉ ca ĩijata,

83
00:03:37,200 --> 00:03:38,440
díámacʉ̃ra mʉ ĩi.

84
00:03:38,440 --> 00:03:38,920
Mʉa,

85
00:03:38,920 --> 00:03:41,400
jĩcã amo cõro peti ca manʉ jʉ̃mʉa cʉtirico mʉ nii.

86
00:03:41,400 --> 00:03:44,120
To biri mecʉ̃ mʉ mena ca niigʉ cãa,

87
00:03:44,120 --> 00:03:46,480
mʉ manʉ majurope méé niimi,

88
00:03:46,480 --> 00:03:47,520
díámacʉ̃ra mʉ ĩi,

89
00:03:47,520 --> 00:03:50,440
to biro mʉ ca ĩijata —cõre ĩiupi.

90
00:03:50,440 --> 00:03:52,160
To biro cõre cʉ̃ ca ĩiro,

91
00:03:52,160 --> 00:03:54,080
cõ pea o biro cʉ̃re ĩiupo:

92
00:03:54,080 --> 00:03:54,840
—Wiogʉ,

93
00:03:54,840 --> 00:03:56,240
yʉa mʉre yʉ ĩa maji.

94
00:03:56,240 --> 00:03:56,400
Mʉa,

95
00:03:56,400 --> 00:04:00,760
Ʉmʉreco Pacʉ yee quetire wede jʉgueri majʉ mʉ nii.

96
00:04:00,760 --> 00:04:08,040
Jãa ñicʉ̃ jʉ̃mʉa Samaria yepa macãrã ca niiquĩricarã ati buuropʉ Ʉmʉreco Pacʉre juu bue nʉcʉ̃ bʉorucuupa.

97
00:04:08,040 --> 00:04:09,280
Mʉja judíos pea,

98
00:04:09,280 --> 00:04:13,320
“Jerusalénꞌpʉ wado nii Ʉmʉreco Pacʉre ĩi nʉcʉ̃ bʉorica tabe,”

99
00:04:13,320 --> 00:04:16,240
mʉja ĩirucu —cʉ̃re ĩiupo.

100
00:04:16,240 --> 00:04:17,520
To biro cõ ca ĩiro,

101
00:04:17,520 --> 00:04:19,280
o biro cõre ĩiupi Jesús:

102
00:04:19,280 --> 00:04:20,920
—Nomio,

103
00:04:20,920 --> 00:04:23,240
yʉ ca ĩirijere yʉre tʉo nʉnʉjeeya:

104
00:04:23,240 --> 00:04:25,400
Ati buuropʉ doo,

105
00:04:25,400 --> 00:04:26,800
ñucã Jerusalén macãpʉ waa,

106
00:04:26,800 --> 00:04:31,680
biitirãra Ʉmʉreco Pacʉre mʉja ca jãi juu bue nʉcʉ̃ bʉopa tabe ea.

107
00:04:31,680 --> 00:04:33,480
Mʉja Samaria macãrã,

108
00:04:33,480 --> 00:04:36,520
mʉja ca majitirijerena mʉja ĩi nʉcʉ̃ bʉocã.

109
00:04:36,520 --> 00:04:39,160
Jãa judíos pea jãa ca tii nʉcʉ̃ bʉogʉre jãa maji.

110
00:04:39,160 --> 00:04:40,440
To biri,

111
00:04:40,440 --> 00:04:44,400
jãa judíos jʉori bojocare ametʉenerucumi Ʉmʉreco Pacʉ.

112
00:04:44,400 --> 00:04:45,320
Mee ea,

113
00:04:45,320 --> 00:04:46,520
mecʉ̃ra nii mee,

114
00:04:46,520 --> 00:04:49,280
díámacʉ̃ra Ʉmʉreco Pacʉre ca tii nʉcʉ̃ bʉorã,

115
00:04:49,280 --> 00:04:50,400
ca niirore biro,

116
00:04:50,400 --> 00:04:55,120
Ʉmʉreco Pacʉ yʉʉ Añuri Yeri cʉ̃ ca boorore biro cʉ̃ja ca tii nʉcʉ̃ bʉopa tabe,

117
00:04:55,120 --> 00:04:58,080
to biirije cʉ̃ja ca tiiro boomi Ʉmʉreco Pacʉ,

118
00:04:58,080 --> 00:04:59,640
cʉ̃re ca ĩi nʉcʉ̃ bʉorãra.

119
00:04:59,640 --> 00:05:01,480
Ʉmʉreco Pacʉa,

120
00:05:01,480 --> 00:05:02,920
yeri ca bautigʉ niimi.

121
00:05:02,920 --> 00:05:05,320
To biri cʉ̃re ca tii nʉcʉ̃ bʉorã,

122
00:05:05,320 --> 00:05:06,160
cʉ̃ja yeripʉ,

123
00:05:06,160 --> 00:05:14,040
ĩi ditoricaro maniro Ʉmʉreco Pacʉ yʉʉ Añuri Yeri cʉ̃ ca boori wãmere biro ca tiiparã niima —cõre ĩiupi Jesús.

124
00:05:14,040 --> 00:05:16,080
To biro cõre cʉ̃ ca ĩiro,

125
00:05:16,080 --> 00:05:18,880
nomio pea o biro cʉ̃re ĩiupo Jesúsꞌre:

126
00:05:18,880 --> 00:05:20,200
—Yʉ maji,

127
00:05:20,200 --> 00:05:21,240
Mesías,

128
00:05:21,240 --> 00:05:23,520
Cristo ca wãme cʉtigʉ cʉ̃ ca eapere.

129
00:05:23,520 --> 00:05:29,080
Cʉ̃ eagʉpʉ niipetirije manire wede majiorucumi —cʉ̃re ĩiupo.

130
00:05:29,080 --> 00:05:30,840
To biro cʉ̃re cõ ca ĩiro,

131
00:05:30,840 --> 00:05:33,160
o biro cõre ĩiupi Jesús pea:

132
00:05:33,160 --> 00:05:35,560
—Mʉ mena ca wede penigʉa,

133
00:05:35,560 --> 00:05:38,640
cʉ̃ra yʉ nii yʉa —cõre ĩiupi.

134
00:05:38,640 --> 00:05:43,500
To biro cõre cʉ̃ ca ĩi niiri tabera jãa,

135
00:05:43,500 --> 00:05:44,960
cʉ̃ buerã,

136
00:05:44,960 --> 00:05:48,640
macãpʉ baarique ca wapa tiirã waaricarã jãa eawʉ.

137
00:05:48,640 --> 00:05:50,280
Cʉ̃ pʉto earã,

138
00:05:50,280 --> 00:05:54,240
Jesús pea nomio mena cʉ̃ ca wede peni niirijere ĩarã,

139
00:05:54,240 --> 00:05:56,920
do biro pee jãa ĩi majiticãwʉ.

140
00:05:56,920 --> 00:05:59,880
Bii pacarã jĩcʉ̃ peera,

141
00:05:59,880 --> 00:06:01,440
¿ñee ʉnore cõ booti?

142
00:06:01,440 --> 00:06:04,160
¿Ñee ʉnore cõ mena mʉ wede peniti?

143
00:06:04,160 --> 00:06:06,240
jãa ĩi jãiña majiticãwʉ ñucã.

144
00:06:06,240 --> 00:06:08,120
Jãa ca eari tabera,

145
00:06:08,120 --> 00:06:10,840
nomio pea cõ jotʉre toora piti dopo,

146
00:06:10,840 --> 00:06:12,960
macã pee tuacoawo.

147
00:06:12,960 --> 00:06:14,240
Toopʉ eari,

148
00:06:14,240 --> 00:06:16,720
o biro bojocare cʉ̃jare ĩi wedeupo:

149
00:06:16,720 --> 00:06:18,760
—Ĩarã dooña mʉja cãa.

150
00:06:18,760 --> 00:06:19,240
Õo,

151
00:06:19,240 --> 00:06:21,200
jĩcʉ̃ bojocʉ niijãwi,

152
00:06:21,200 --> 00:06:22,720
yʉ ca tiiriquere ca maji peoticãgʉ.

153
00:06:22,720 --> 00:06:28,560
¿Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca tiicojopʉ Mesías cʉ̃ja ca ĩigʉ méé cʉ̃ niicã tiimijapari?

154
00:06:28,560 --> 00:06:30,080
—ĩiupo.

155
00:06:30,080 --> 00:06:32,640
To cõrora tii macã macãrã pea,

156
00:06:32,640 --> 00:06:35,740
Jesús cʉ̃ ca niiri tabepʉ ĩarã dooupa.

157
00:06:35,740 --> 00:06:38,040
To biro cõ ca bii ditoyeacã:

158
00:06:38,040 --> 00:06:39,320
“Buegʉ,

159
00:06:39,320 --> 00:06:40,760
baaya petopʉra,”

160
00:06:40,760 --> 00:06:42,840
cʉ̃re jãa ĩimiwʉ Jesúsꞌre.

161
00:06:42,840 --> 00:06:44,800
To biro cʉ̃re jãa ca ĩiro:

162
00:06:44,800 --> 00:06:45,960
—Yʉa,

163
00:06:45,960 --> 00:06:51,360
mʉja ca majitirije baarique yʉ cʉo —jãare boca ĩiwi Jesús pea.

164
00:06:51,360 --> 00:06:53,720
To biro jãare cʉ̃ ca ĩiro,

165
00:06:53,720 --> 00:06:56,720
o biro jãa ameri ĩi jãiñawʉ:

166
00:06:56,720 --> 00:06:59,640
—¿Mee jĩcãrã cʉ̃re cʉ̃ja baarique jee doobujapari?

167
00:06:59,640 --> 00:07:01,280
—jãa ĩiwʉ.

168
00:07:01,280 --> 00:07:02,880
To biro jãa ca ameri ĩiro,

169
00:07:02,880 --> 00:07:05,360
Jesús pea o biro jãare ĩiwi:

170
00:07:05,360 --> 00:07:06,600
—Yʉ baariquea,

171
00:07:06,600 --> 00:07:09,840
yʉre ca tiicojo cojoricʉ cʉ̃ ca boorore biro tiirique,

172
00:07:09,840 --> 00:07:12,720
to biri cʉ̃ ca dotiriquere yʉ ca tii yapanope,

173
00:07:12,720 --> 00:07:13,280
nii.

174
00:07:13,280 --> 00:07:14,640
Mʉja pea:

175
00:07:14,640 --> 00:07:18,200
“Bapari muipũa dʉja ména ote ca bʉcʉa yapanopa tabe,”

176
00:07:18,200 --> 00:07:18,840
mʉja ĩi.

177
00:07:18,840 --> 00:07:20,360
Yʉ pea o biro yʉ ĩi:

178
00:07:20,360 --> 00:07:22,760
“Ote wejerire ĩañaaqué,

179
00:07:22,760 --> 00:07:24,120
mee bʉcʉa yapanocoa,

180
00:07:24,120 --> 00:07:25,840
jeeriquepʉ nii,”

181
00:07:25,840 --> 00:07:26,760
yʉ ĩi.

182
00:07:26,760 --> 00:07:28,520
Ote dicare ca jeegʉa,

183
00:07:28,520 --> 00:07:30,920
cʉ̃ ca paderije wapare wapa taami.

184
00:07:30,920 --> 00:07:32,160
Cʉ̃ ca jeerije pea,

185
00:07:32,160 --> 00:07:36,040
Ʉmʉreco Pacʉ cʉ̃ ca tiicojorije to birora cʉ̃ ca caticõa niipe nii.

186
00:07:36,040 --> 00:07:38,160
To biri ote ca otegʉ,

187
00:07:38,160 --> 00:07:40,160
ñucã ca dicare ca jeegʉ cãa,

188
00:07:40,160 --> 00:07:42,960
cʉ̃ja pʉarãpʉra jĩcãri cõro ʉjea niima.

189
00:07:42,960 --> 00:07:45,960
O biro ĩirica wãme díámacʉ̃ra nii:

190
00:07:45,960 --> 00:07:47,840
“Jĩcʉ̃ niimi ca otegʉ.

191
00:07:47,840 --> 00:07:49,960
Apĩpʉ niimi ñucã ca dicare ca jeegʉ,”

192
00:07:49,960 --> 00:07:50,640
ĩiriquea.

193
00:07:50,640 --> 00:07:53,120
Mʉja yʉ buerã ca niirã,

194
00:07:53,120 --> 00:07:56,360
to biro cʉ̃ja ca ĩirucuri wãmere birora mʉja bii.

195
00:07:56,360 --> 00:07:59,520
Mee aperã cʉ̃ja ca wede majio jʉoricarã pʉtopʉre,

196
00:07:59,520 --> 00:08:03,160
yʉ yee añurije quetire mʉjare yʉ wede doti cojowʉ,

197
00:08:03,160 --> 00:08:06,920
añuro cʉ̃ja ca tʉo ame wio peoti majiro cʉ̃ja tiijato ĩigʉ.

198
00:08:06,920 --> 00:08:10,000
Aperã popiye bii jʉoupa añurije quetire wederã,

199
00:08:10,000 --> 00:08:16,000
cʉ̃ja ca pade jʉoriquepʉre ca pade boja yapanorãre biro mʉjare yʉ tii doti cojo.

200
00:08:16,000 --> 00:08:18,800
To biri mʉjara popiye méé jañuro nii,

201
00:08:18,800 --> 00:08:22,800
yʉ ca wede doti cojorije —jãare ĩiwi Jesús.

202
00:08:22,800 --> 00:08:27,600
Sicar macã macãrã samaritanos,

203
00:08:27,600 --> 00:08:29,240
“Yʉ ca tiiriquere,

204
00:08:29,240 --> 00:08:30,520
niipetiro yʉre ĩijãwi,”

205
00:08:30,520 --> 00:08:32,920
nomio cõ ca ĩirijere ca tʉoricarã,

206
00:08:32,920 --> 00:08:35,440
paʉ Jesúsꞌre tʉo nʉnʉjeewa.

207
00:08:35,440 --> 00:08:39,200
To biri Samaria macãrã Jesús pʉto earã,

208
00:08:39,200 --> 00:08:40,160
“Waaticãña,

209
00:08:40,160 --> 00:08:41,640
jãa mena tuaya ména,”

210
00:08:41,640 --> 00:08:43,280
cʉ̃re ĩiwa Jesúsꞌre.

211
00:08:43,280 --> 00:08:45,960
To biro cʉ̃re cʉ̃ja ca ĩiro macã,

212
00:08:45,960 --> 00:08:48,600
tii macãre pʉa rʉmʉ niiwi Jesús.

213
00:08:48,600 --> 00:08:52,360
To biri ñucã Jesús cʉ̃jare cʉ̃ ca wederijere tʉorã,

214
00:08:52,360 --> 00:08:55,480
paʉ jañuro cʉ̃re tʉo nʉnʉjee nʉnʉa waawa.

215
00:08:55,480 --> 00:08:57,320
To biro biirã,

216
00:08:57,320 --> 00:08:58,800
o biro cõre ĩiwa:

217
00:08:58,800 --> 00:09:01,000
—Mecʉ̃ra yua,

218
00:09:01,000 --> 00:09:04,000
jãare mʉ ca ĩijãrije jʉori wado méé jãa tʉo nʉnʉjee,

219
00:09:04,000 --> 00:09:08,240
cʉ̃ majuropeera cʉ̃ ca ĩijãrijere jãa majuropeera tʉori,

220
00:09:08,240 --> 00:09:13,360
díámacʉ̃ra bojocare Ca Ametʉenegʉ cʉ̃ ca niirijere jãa maji —cõre ĩiwa.

