﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,920
Jiro Getsemaní ca wãme cʉtiro pee waacoaupa.

2
00:00:10,920 --> 00:00:15,360
Jesús pea cʉ̃ buerãre o biro ĩiupi:

3
00:00:15,360 --> 00:00:19,920
—Yʉ ca juu buegʉ waa ditoye anora duwi yueya —ĩiupi.

4
00:00:19,920 --> 00:00:21,040
To biro ĩi,

5
00:00:21,040 --> 00:00:21,880
Pedro,

6
00:00:21,880 --> 00:00:23,200
Santiago,

7
00:00:23,200 --> 00:00:25,040
Juan jãa wadore jʉo waa,

8
00:00:25,040 --> 00:00:26,040
bʉaro uwi,

9
00:00:26,040 --> 00:00:27,520
tʉgoeñarique pai,

10
00:00:27,520 --> 00:00:29,400
bii jʉo waaupi.

11
00:00:29,400 --> 00:00:31,220
O biro ĩiupi:

12
00:00:31,220 --> 00:00:32,860
—Yʉ yeri,

13
00:00:32,860 --> 00:00:36,440
bii yaicoarica wãmepʉ bʉaropʉra tʉgoeñarique paicã.

14
00:00:36,440 --> 00:00:37,720
Mʉja anora tuari,

15
00:00:37,720 --> 00:00:40,600
to birora ĩacã niiña —ĩiupi.

16
00:00:40,600 --> 00:00:41,920
To biro cʉ̃jare ĩi,

17
00:00:41,920 --> 00:00:45,720
cʉ̃ja jʉguero jañuro pee waa,

18
00:00:45,720 --> 00:00:47,920
yepapʉ muu bia ea cũmu waari,

19
00:00:47,920 --> 00:00:52,640
“Ape tabera ñañaro yʉ ca biipe ‘ametʉacãbocu,’

20
00:00:52,640 --> 00:00:53,280
ĩima ĩigʉ,”

21
00:00:53,280 --> 00:00:56,000
Ʉmʉreco Pacʉre jãiupi.

22
00:00:56,000 --> 00:00:58,360
O biro ĩi juu bueupi:

23
00:00:58,360 --> 00:00:59,680
“Abbá Cáacʉ,

24
00:00:59,680 --> 00:01:02,840
mʉra niipetirije mʉ ca tii majirije wado nii.

25
00:01:02,840 --> 00:01:06,160
Ano ñañaro yʉ ca biipere yʉre ametʉeneña.

26
00:01:06,160 --> 00:01:07,360
Biigʉpʉa,

27
00:01:07,360 --> 00:01:09,600
yʉ ca boori wãme tiiticãña.

28
00:01:09,600 --> 00:01:11,520
Mʉ ca boori wãme pee tiiya,”

29
00:01:11,520 --> 00:01:12,720
ĩiupi.

30
00:01:12,720 --> 00:01:15,200
To biro ĩi juu bue yapano,

31
00:01:15,200 --> 00:01:17,160
cʉ̃ buerã pʉto pee tua waagʉ,

32
00:01:17,160 --> 00:01:19,360
ca cãnirãpʉre bʉa eaupi.

33
00:01:19,360 --> 00:01:21,040
Cʉ̃jare ĩa,

34
00:01:21,040 --> 00:01:22,000
“¿Simón,

35
00:01:22,000 --> 00:01:23,320
cãnigʉ mʉ tiiti?

36
00:01:23,320 --> 00:01:28,040
¿Yoa jañuroacã cãnitigʉra mʉ ĩa cote bayiti majuropeecãjãri?

37
00:01:28,040 --> 00:01:30,160
Cãnitirãra juu bueya,

38
00:01:30,160 --> 00:01:34,920
ñañarije ca bii buiyeerijere mʉja ca tiitipere biro ĩirã.

39
00:01:34,920 --> 00:01:38,200
Añurije mʉja tiirʉga tʉgoeña biirãpʉa;

40
00:01:38,200 --> 00:01:41,720
mʉja tʉgoeña bayiti majuropeecã tee peere,”

41
00:01:41,720 --> 00:01:43,200
cʉ̃jare ĩiupi.

42
00:01:43,200 --> 00:01:45,800
To biro ĩi yapano waa,

43
00:01:45,800 --> 00:01:49,440
cʉ̃ ca ĩiricarore birora juu bueupi ñucã.

44
00:01:49,440 --> 00:01:51,120
Juu bue yapano,

45
00:01:51,120 --> 00:01:52,040
tua doogʉ,

46
00:01:52,040 --> 00:01:55,040
ca cãnirãpʉrena bʉa eaupi ñucã.

47
00:01:55,040 --> 00:01:57,960
Bʉaro peti cʉ̃jare wʉgoa eyocãupe.

48
00:01:57,960 --> 00:02:01,680
To biri do biro cʉ̃re ĩi yʉʉ majiticãupa.

49
00:02:01,680 --> 00:02:04,040
Ñucã itiati waa,

50
00:02:04,040 --> 00:02:04,960
tua eagʉ,

51
00:02:04,960 --> 00:02:06,160
o biro cʉ̃jare ĩiupi:

52
00:02:06,160 --> 00:02:06,440
—¿Ména,

53
00:02:06,440 --> 00:02:08,880
toora cãni,

54
00:02:08,880 --> 00:02:10,800
yerijãa mʉja tiicõa niiti?

55
00:02:10,800 --> 00:02:12,120
To cõrora cãniña.

56
00:02:12,120 --> 00:02:12,680
Mee,

57
00:02:12,680 --> 00:02:12,840
yʉ,

58
00:02:12,840 --> 00:02:17,960
Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃ ñañarije ca tiirãpʉre yʉ ca noni cõa ecori tabe eacoa.

59
00:02:17,960 --> 00:02:19,200
Wãmʉ nʉcãña.

60
00:02:19,200 --> 00:02:19,800
Jamʉ.

61
00:02:19,800 --> 00:02:21,800
Yʉre ca wedejãa buiyee cõagʉ,

62
00:02:21,800 --> 00:02:24,640
mee ĩirã tʉja doomi —ĩiupi.

63
00:02:24,640 --> 00:02:25,480
Ména,

64
00:02:25,480 --> 00:02:29,360
Jesús to biro cʉ̃ ca ĩi niirora,

65
00:02:29,360 --> 00:02:30,920
Judas Iscariote,

66
00:02:30,920 --> 00:02:31,960
Jesús buerã pʉa amo peti,

67
00:02:31,960 --> 00:02:37,160
dʉpore pʉaga penituaro ca niirã mena macʉ̃ra,

68
00:02:37,160 --> 00:02:38,640
paʉ bojoca,

69
00:02:38,640 --> 00:02:40,000
paia ʉparã,

70
00:02:40,000 --> 00:02:42,240
doti cũuriquere ca jʉo buerã,

71
00:02:42,240 --> 00:02:44,560
to biri judíosꞌre ca jʉo niirã,

72
00:02:44,560 --> 00:02:47,720
cʉ̃ja ca doti cojoricarã mena,

73
00:02:47,720 --> 00:02:48,960
yucʉ dʉcari,

74
00:02:48,960 --> 00:02:49,960
niipĩiri,

75
00:02:49,960 --> 00:02:52,120
beju cʉticãri eaupi.

76
00:02:52,120 --> 00:02:57,440
Wedejãari majʉ Judas pea o biro cʉ̃jare ĩi wede majio yerijãaupi:

77
00:02:57,440 --> 00:03:00,800
“Cʉ̃ wajopuare yʉ ca ũpũgʉ niirucumi.

78
00:03:00,800 --> 00:03:02,320
Cʉ̃re ñee,

79
00:03:02,320 --> 00:03:04,200
añuro jiacãri mʉja ami waawa,”

80
00:03:04,200 --> 00:03:06,300
ĩiupi.

81
00:03:06,300 --> 00:03:08,120
To biri Jesús pʉto waa,

82
00:03:08,120 --> 00:03:09,320
o biro cʉ̃re ĩiupi:

83
00:03:09,320 --> 00:03:11,320
—Buegʉ —ĩigʉra,

84
00:03:11,320 --> 00:03:14,240
cʉ̃ wajopuare ũpũupi.

85
00:03:14,240 --> 00:03:17,280
To cõrora Jesúsꞌre cʉ̃re ñeecãupa.

86
00:03:17,280 --> 00:03:18,920
To biro cʉ̃ja ca tiiro,

87
00:03:18,920 --> 00:03:20,480
jĩcʉ̃ too ca niigʉ,

88
00:03:20,480 --> 00:03:23,160
cʉ̃ niipĩire yoo wee amiri,

89
00:03:23,160 --> 00:03:28,200
paia wiogʉre pade bojari majʉ amoperore paa taa ñoocã cojoupi.

90
00:03:28,200 --> 00:03:31,760
Jesús pea o biro cʉ̃jare ĩi jãiñaupi:

91
00:03:31,760 --> 00:03:34,440
—¿Ñee tiirã jee dutiri majʉre ca tiirãre biro,

92
00:03:34,440 --> 00:03:36,080
yucʉ dʉcari,

93
00:03:36,080 --> 00:03:36,880
niipĩiri,

94
00:03:36,880 --> 00:03:38,960
beju cʉticãri yʉre mʉja ñeerã doojãri?

95
00:03:38,960 --> 00:03:43,720
To cãnacã rʉmʉra Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiipʉ añurije quetire yʉ bue niirucujãwʉ.

96
00:03:43,720 --> 00:03:46,280
Jĩcãti ʉno peera yʉre mʉja ñeetiwʉ.

97
00:03:46,280 --> 00:03:47,520
Biiropʉa,

98
00:03:47,520 --> 00:03:52,760
Ʉmʉreco Pacʉ wederique ca ĩirore birora ca biipe niiro bii —ĩiupi.

99
00:03:52,760 --> 00:03:57,240
To cõrora cʉ̃ buerã niipetirãpʉra duti peticoaupa.

100
00:03:57,240 --> 00:03:59,320
To ca bii pacaro,

101
00:03:59,320 --> 00:04:00,520
jĩcʉ̃ wãmʉ,

102
00:04:00,520 --> 00:04:03,800
ũmaarica quejero mena ũmaacãri,

103
00:04:03,800 --> 00:04:05,280
cʉ̃jare nʉnʉ waaupi.

104
00:04:05,280 --> 00:04:07,120
To biro cʉ̃ ca biiro,

105
00:04:07,120 --> 00:04:08,280
cʉ̃re ñeecãupa.

106
00:04:08,280 --> 00:04:11,640
Cʉ̃ pea tii quejerore piti cõa cũu,

107
00:04:11,640 --> 00:04:13,880
juti manigʉra duticoaupi.

108
00:04:13,880 --> 00:04:19,400
Jesúsꞌre paia wiogʉ pʉtopʉ ami waaupa.

109
00:04:19,400 --> 00:04:21,880
Toopʉre paia ʉparã,

110
00:04:21,880 --> 00:04:24,120
judíosꞌre ca jʉo niirã niipetirã,

111
00:04:24,120 --> 00:04:26,680
doti cũuriquere ca jʉo buerã,

112
00:04:26,680 --> 00:04:27,720
nea pooupa.

113
00:04:27,720 --> 00:04:30,360
Ména,

114
00:04:30,360 --> 00:04:33,640
Pedro pea cʉ̃ja jiro yoaropʉra nʉnʉa waa,

115
00:04:33,640 --> 00:04:38,200
paia wiogʉ yaa wii jupea macã yepapʉ eacoaupi.

116
00:04:38,200 --> 00:04:39,960
Toopʉ uwamarã,

117
00:04:39,960 --> 00:04:45,560
Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiire ca coterã mena peca jumacã duwiupi.

118
00:04:45,560 --> 00:04:46,760
Paia ʉparã,

119
00:04:46,760 --> 00:04:50,680
to biri niipetirã ʉparã ca nii majuropeerã pea,

120
00:04:50,680 --> 00:04:57,160
Jesúsꞌre jĩa cõarʉgarã jĩcã wãme cʉ̃ ca tii bui cʉtirique ʉnore amamiupa.

121
00:04:57,160 --> 00:05:00,200
Bii pacarã bʉatiupa.

122
00:05:00,200 --> 00:05:00,720
Paʉ,

123
00:05:00,720 --> 00:05:04,720
ca manirijerena cʉ̃re wedejãa niimiupa.

124
00:05:04,720 --> 00:05:06,360
To biro ĩi pacarã,

125
00:05:06,360 --> 00:05:10,040
cʉ̃ja majuropeera ameri ĩi maa wijiacã niiupa.

126
00:05:10,040 --> 00:05:11,520
To biro ĩi ñami waarã,

127
00:05:11,520 --> 00:05:12,260
jĩcãrã,

128
00:05:12,260 --> 00:05:14,680
watoara o biro cʉ̃re ĩi wedejãaupa:

129
00:05:14,680 --> 00:05:19,520
—Jãa o biro cʉ̃ ca ĩirijere jãa tʉowʉ:

130
00:05:19,520 --> 00:05:22,960
“Ati wii Ʉmʉreco Pacʉ yaa wii,

131
00:05:22,960 --> 00:05:26,440
bojoca cʉ̃ja ca tiirica wiire cõacã,

132
00:05:26,440 --> 00:05:29,960
ñucã itia rʉmʉ jirora ape wii bojoca méé cʉ̃ja ca tiirica wii yʉ tiirucu,”

133
00:05:29,960 --> 00:05:31,600
ĩiwi —ĩiupa.

134
00:05:31,600 --> 00:05:33,280
To biro ĩicã pacarã,

135
00:05:33,280 --> 00:05:36,840
ñucã to biro cʉ̃ja ca ĩirijerena maa wijiacãupa.

136
00:05:36,840 --> 00:05:42,000
To cõrora paia wiogʉ pea niipetirã watoa wãmʉ nʉcãri,

137
00:05:42,000 --> 00:05:44,200
Jesúsꞌre jãiñaupi:

138
00:05:44,200 --> 00:05:45,760
—¿Ñee tiigʉ mʉ yʉʉtiti?

139
00:05:45,760 --> 00:05:47,840
¿Ñeere ĩirʉgaro to ĩiti,

140
00:05:47,840 --> 00:05:50,440
o biro mʉre cʉ̃ja ca ĩi wedejãarije?

141
00:05:50,440 --> 00:05:52,320
—ĩiupi.

142
00:05:52,320 --> 00:05:54,960
To biro cʉ̃ ca ĩi pacaro,

143
00:05:54,960 --> 00:05:57,080
Jesús pea wedeti,

144
00:05:57,080 --> 00:05:58,240
cʉ̃re yʉʉti,

145
00:05:58,240 --> 00:05:59,720
biicãupi.

146
00:05:59,720 --> 00:06:01,320
To biro cʉ̃ ca biiro,

147
00:06:01,320 --> 00:06:04,760
paia wiogʉ pea o biro cʉ̃re ĩi jãiña nemoupi ñucã:

148
00:06:04,760 --> 00:06:06,360
—¿Mʉa Mesías,

149
00:06:06,360 --> 00:06:11,000
Ʉmʉreco Pacʉ ca añu majuropeegʉ Macʉ̃ mʉ niiti?

150
00:06:11,000 --> 00:06:12,120
—ĩiupi.

151
00:06:12,120 --> 00:06:14,000
To biro cʉ̃ ca ĩiro,

152
00:06:14,000 --> 00:06:15,040
Jesús pea:

153
00:06:15,040 --> 00:06:16,200
—Ʉ̃jʉ,

154
00:06:16,200 --> 00:06:17,360
cʉ̃ra yʉ nii.

155
00:06:17,360 --> 00:06:18,200
Mʉja,

156
00:06:18,200 --> 00:06:18,360
yʉ,

157
00:06:18,360 --> 00:06:24,800
Ca Nii Majuropeegʉ Macʉ̃re Ʉmʉreco Pacʉ niipetirijepʉre ca doti tutuagʉ díámacʉ̃ nʉña pee duwi,

158
00:06:24,800 --> 00:06:28,400
ñucã ʉmʉreco tuti maquẽ bueri bʉrʉripʉ doo,

159
00:06:28,400 --> 00:06:31,360
yʉ ca biiro mʉja ĩarucu —ĩiupi.

160
00:06:31,360 --> 00:06:34,080
Jesús to biro cʉ̃ ca ĩiro tʉogʉ,

161
00:06:34,080 --> 00:06:36,880
paia wiogʉ pea cʉ̃ jutirore yegari,

162
00:06:36,880 --> 00:06:38,200
o biro ĩiupi:

163
00:06:38,200 --> 00:06:43,280
—¿Ñee tiirʉgarã cõro ca wede nemoparãre paʉ mani boo nemobogajati?

164
00:06:43,280 --> 00:06:44,280
Mee,

165
00:06:44,280 --> 00:06:49,840
mʉjara Ʉmʉreco Pacʉre ñañarije cʉ̃ ca ĩi tutirijere mʉja tʉo.

166
00:06:49,840 --> 00:06:51,840
¿Mʉja do biro mʉja ĩiti?

167
00:06:51,840 --> 00:06:52,760
—ĩiupi.

168
00:06:52,760 --> 00:06:56,200
To biro cʉ̃ ca ĩiro niipetirãpʉra:

169
00:06:56,200 --> 00:06:56,840
—Mee,

170
00:06:56,840 --> 00:07:00,120
ca jĩa ecopʉra niigʉ tiimi —ĩiupa.

171
00:07:00,120 --> 00:07:03,360
Jĩcãrã cʉ̃re ʉjeco eo bate tuu,

172
00:07:03,360 --> 00:07:07,680
cʉ̃ capere juti quejero mena jia biatori cʉ̃re paa,

173
00:07:07,680 --> 00:07:08,600
tiicãri:

174
00:07:08,600 --> 00:07:10,200
—¡Ĩi bʉaya!

175
00:07:10,200 --> 00:07:11,920
¿Ñiru mʉre cʉ̃ paati?

176
00:07:11,920 --> 00:07:13,880
—cʉ̃re ĩi epeupa.

177
00:07:13,880 --> 00:07:19,700
Ñucã Ʉmʉreco Pacʉ yaa wiire ca coterã cãa cʉ̃re paaupa.

178
00:07:19,700 --> 00:07:21,820
Ména,

179
00:07:21,820 --> 00:07:24,640
Pedro pea macã yepapʉra cʉ̃ ca niiro,

180
00:07:24,640 --> 00:07:25,440
jĩcõ,

181
00:07:25,440 --> 00:07:29,360
paia wiogʉre pade coteri majo ametʉa waaupo.

182
00:07:29,360 --> 00:07:31,040
Too ametʉa waago,

183
00:07:31,040 --> 00:07:33,400
Pedro cʉ̃ ca peca juma duwiro ĩa,

184
00:07:33,400 --> 00:07:34,840
o biro cʉ̃re ĩiupo:

185
00:07:34,840 --> 00:07:36,120
—Mʉ cãa,

186
00:07:36,120 --> 00:07:36,840
Jesús,

187
00:07:36,840 --> 00:07:42,320
Nazaret macʉ̃ mena ca waa yujurucujãgʉra mʉ nii —cʉ̃re ĩiupo.

188
00:07:42,320 --> 00:07:44,120
To biro cõ ca ĩiro,

189
00:07:44,120 --> 00:07:45,200
Pedro pea:

190
00:07:45,200 --> 00:07:47,480
—Ñee ʉnore yʉre mʉ ĩiti.

191
00:07:47,480 --> 00:07:48,680
¡Cʉ̃re yʉ majiti!

192
00:07:48,680 --> 00:07:50,960
—cõre ĩi ditoupi.

193
00:07:50,960 --> 00:07:52,360
To biro ĩi,

194
00:07:52,360 --> 00:07:55,080
tii wii jãa dooricaro pee witicoaupi.

195
00:07:55,080 --> 00:07:59,120
Cõra toopʉ cʉ̃ ca niiro cʉ̃re ĩari,

196
00:07:59,120 --> 00:08:00,800
o biro ĩicãupo ñucã,

197
00:08:00,800 --> 00:08:02,280
too ca niirãre:

198
00:08:02,280 --> 00:08:06,520
—Ani cãa cʉ̃ja mena macʉ̃ra niimi —ĩiupo.

199
00:08:06,520 --> 00:08:10,280
Pedro pea ĩi ditocãupi ñucã.

200
00:08:10,280 --> 00:08:13,720
Ñucã jiroacãra too ca niirã o biro cʉ̃re ĩicãupa ñucã:

201
00:08:13,720 --> 00:08:14,880
—Mʉ cãa,

202
00:08:14,880 --> 00:08:16,600
cʉ̃ja mena macʉ̃ra mʉ nii.

203
00:08:16,600 --> 00:08:19,480
Galilea yepa macʉ̃ mʉ nii cã́jí,

204
00:08:19,480 --> 00:08:24,360
mʉ wederiquepʉ cãa tʉo majiriquera niicã —ĩiupa.

205
00:08:24,360 --> 00:08:26,480
To biro cʉ̃ja ca ĩiro,

206
00:08:26,480 --> 00:08:28,960
Pedro pea cʉ̃jare ĩi tuti jañuri,

207
00:08:28,960 --> 00:08:30,440
o biro cʉ̃jare ĩiupi:

208
00:08:30,440 --> 00:08:32,520
—Yee méé yʉ ĩi nija.

209
00:08:32,520 --> 00:08:37,120
Yʉ majiti majuropeecã to biro yʉre mʉja ca ĩigʉra —ĩiupi.

210
00:08:37,120 --> 00:08:42,520
Pedro to biro cʉ̃ ca ĩi niiri tabera ãbocʉ pʉati wedecoaupi.

211
00:08:42,520 --> 00:08:44,240
To cõrora,

212
00:08:44,240 --> 00:08:47,960
“Pʉati ãbocʉ cʉ̃ ca wedeparo jʉguero itiati peti,

213
00:08:47,960 --> 00:08:49,720
‘Cʉ̃re yʉ majiti,’

214
00:08:49,720 --> 00:08:51,040
mʉ ĩi ditorucu,”

215
00:08:51,040 --> 00:08:53,840
Jesús cʉ̃ ca ĩiriquere tʉgoeña bʉari,

216
00:08:53,840 --> 00:08:57,400
bʉaro otiupi.

