﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:14,120
Jisösnöŋ mewö ambazip kusum eŋgiiga gwarekurupŋi aketka o melun mem eŋgiba mewö miaŋön Jon O-melun azi luhut ala malöhi,

2
00:00:14,120 --> 00:00:19,980
keu mi Farisi (Köna keugö kapaŋkölköl) yeŋgö kezapŋine gei mötket.

3
00:00:19,980 --> 00:00:21,760
Yeŋön mi mötkeri,

4
00:00:21,760 --> 00:00:26,760
buzup mi jiget sehiba Kembugö kezapŋe gei mörök.

5
00:00:26,760 --> 00:00:30,780
Jisösnöŋ nanŋak ambazip qahö o melun eŋgiyökmö,

6
00:00:30,780 --> 00:00:33,780
yaŋön jiiga gwarekurupŋan mi aket.

7
00:00:33,780 --> 00:00:39,620
Mi möta Judia prowins mosöta liliŋgöba kunbuk Galili prowinsnöŋ göröken anget.

8
00:00:39,620 --> 00:00:43,540
Köna mewö anda Samaria prowins oŋgita anget.

9
00:00:43,540 --> 00:00:49,400
Oŋgita anda Samaria prowinsgö taonŋi kun qetŋi Sikar miaŋgöreŋ aŋgorök.

10
00:00:49,400 --> 00:00:55,120
Sikar taon mi Jeikobnöŋ gölme bahöŋi kun nahönŋi Josef waŋgiyöhi,

11
00:00:55,120 --> 00:00:57,340
miaŋgö kösutŋe ahöza.

12
00:00:57,340 --> 00:01:02,240
Jeikobkö o lömŋi diginŋambuk mi Sikar taonöŋ ahöza.

13
00:01:02,240 --> 00:01:11,340
Jisösnöŋ köna kayöhaŋgöra aka sileŋi lömböriiga silim bibiŋe o lömŋi miaŋgöreŋ aŋgota kösutŋe eta tarök.

14
00:01:11,340 --> 00:01:17,080
O löm kösutŋe tariga Samaria ambi kunöŋ o umamgö kayök.

15
00:01:17,080 --> 00:01:19,960
Kaiga Jisösnöŋ eka kewö jii mörök,

16
00:01:19,960 --> 00:01:23,360
“Gi ölöp o niŋginöŋga nembileŋak.”

17
00:01:23,360 --> 00:01:30,720
Nalö miaŋgöreŋ gwarekurupŋan nene bohonŋi membingöra i mosöta taonöŋ angetka nanŋirök kinohot.

18
00:01:30,720 --> 00:01:40,060
Juda ambazipnöŋ Samaria prowins qepureim eŋgiba yembuk köisirik qahö maljema aka pake mohot miaŋön o qahö uzema.

19
00:01:40,060 --> 00:01:45,140
Mewögöra nanŋirök kinohot miaŋgöreŋ ambinöŋ kewö jii mörök,

20
00:01:45,140 --> 00:01:49,760
“Gi Juda azia aiga ni Samaria ambiapmö,

21
00:01:49,760 --> 00:01:53,000
denöwögöra ‘O niŋginöŋga nembileŋak,’

22
00:01:53,000 --> 00:01:55,100
jiba qesim niŋgizan?”

23
00:01:55,100 --> 00:01:58,280
Jisösnöŋ qeqesi mi möta kewö meleŋ waŋgiyök,

24
00:01:58,280 --> 00:02:02,560
“Gi Anutu kalemŋaŋgö könaŋi möt kutunöŋga dop kölbawak.

25
00:02:02,560 --> 00:02:05,080
Daŋön ‘O niŋginöŋga nembileŋak,’

26
00:02:05,080 --> 00:02:06,860
jiba qesim gihizawi,

27
00:02:06,860 --> 00:02:10,440
yaŋgö könaŋi möt asaribanak ewö,

28
00:02:10,440 --> 00:02:13,960
i mönö qesinöŋga malmalgö oŋi gihibawak.”

29
00:02:13,960 --> 00:02:15,880
Mewö jiiga kewö jii mörök,

30
00:02:15,880 --> 00:02:17,420
“O ketaŋamni,

31
00:02:17,420 --> 00:02:23,840
o umamgö pakegi kun qahö ahöza aka o löm kiaŋön mönö diginŋambuk akza.

32
00:02:23,840 --> 00:02:26,360
Miaŋgöra malmalgö ogöra jizani,

33
00:02:26,360 --> 00:02:30,080
mi mönö denikeyök miwikŋainöŋga ahubawak?

34
00:02:30,080 --> 00:02:34,180
Isik bömönini Jeikob yaŋön o lömŋi ki neŋgiyök.

35
00:02:34,180 --> 00:02:46,560
Yaŋön mutuk nanŋak aka yaŋgö andöŋe nahönurupŋan ki kaba o uba nemba maljema aka bulmakau kambuŋi kambuŋi o eŋgigetka nemba maljema.

36
00:02:46,560 --> 00:02:53,520
Gi Jeikob oŋgita öŋgöŋgöŋi aka ambazip o mem sehim eŋgimamgö jizan me?”

37
00:02:53,520 --> 00:02:56,160
Mi möta Jisösnöŋ kewö meleŋnök,

38
00:02:56,160 --> 00:03:02,880
“Ambazip körekŋan o ki nembagun mönö kunbuk ogö kömumba nembingö mörakŋe.

39
00:03:02,880 --> 00:03:04,800
Mewö malmemö,

40
00:03:04,800 --> 00:03:07,440
nöŋön kungöra o waŋgimami,

41
00:03:07,440 --> 00:03:11,280
yaŋön mi nembagun nalö kunöŋ ogö kunbuk qahö kömuma.

42
00:03:11,280 --> 00:03:12,880
Mewö qahöpmö,

43
00:03:12,880 --> 00:03:13,920
o waŋgimami,

44
00:03:13,920 --> 00:03:20,560
mi mönö yaŋgö uruŋe letota malmalgö o jeŋi jöpjöpköŋi qahö aiga malma.

45
00:03:20,560 --> 00:03:26,800
Mewö mali mönö uzumgöba malmal köhöikŋi teteköŋi qahö waŋgimakŋa.”

46
00:03:26,800 --> 00:03:28,760
Mewö meleŋniga ambinöŋ jiyök,

47
00:03:28,760 --> 00:03:30,560
“O ketaŋamni,

48
00:03:30,560 --> 00:03:33,120
gi mönö o mia niŋginöŋga nembi.

49
00:03:33,120 --> 00:03:41,680
Mi nembagun nalöŋi nalöŋi kunbuk ogö qahö kömumbileŋak aka o umamgöra ki könasöksök qahö tibileŋak.”

50
00:03:41,680 --> 00:03:43,960
Mi jiiga kewö jim kutum waŋgiyök,

51
00:03:43,960 --> 00:03:47,680
“Gi mönö anda apki waŋgita ki kamahot.”

52
00:03:47,680 --> 00:03:51,240
Mewö jim kutum waŋgiiga “Ni apni qahö,”

53
00:03:51,240 --> 00:03:52,400
jiba meleŋnök.

54
00:03:52,400 --> 00:03:54,360
Meleŋniga kewö jii mörök,

55
00:03:54,360 --> 00:03:55,840
“Gi ‘Apni qahö,’

56
00:03:55,840 --> 00:03:58,160
keu mi törörök jizan.

57
00:03:58,160 --> 00:04:04,200
Gi ölŋa azi 5 eŋgömemba malnöŋ aka merak kun memba maljani,

58
00:04:04,200 --> 00:04:06,760
yaŋön mönö göhö apki qahö akza.

59
00:04:06,760 --> 00:04:08,040
Keu jizani,

60
00:04:08,040 --> 00:04:09,920
mi öl töhönŋa.”

61
00:04:09,920 --> 00:04:12,680
Ambinöŋ mi möta kewö jii mörök,

62
00:04:12,680 --> 00:04:13,880
“Ketaŋamni,

63
00:04:13,880 --> 00:04:17,200
gi mönö kezapqetok azi qainŋi kun akzan.

64
00:04:17,200 --> 00:04:20,800
Nöŋön tandöki mewö gek kutum gihizal.

65
00:04:20,800 --> 00:04:27,720
Neŋgö ambösakonurupninan kunduŋi kondela kiaŋgöreŋ öŋgöba sipköba köuluköba malgetmö,

66
00:04:27,720 --> 00:04:30,120
Juda eŋön kewö jimakze,

67
00:04:30,120 --> 00:04:37,480
‘Samaria eŋön mönö Jerusalem sitinöŋ öŋgöba jöwöwöl jikenöŋ sipköba köulukögetka dop kölja.’”

68
00:04:37,480 --> 00:04:40,400
Mi möta Jisösnöŋ kewö jim kutuyök,

69
00:04:40,400 --> 00:04:41,640
“O ambi,

70
00:04:41,640 --> 00:04:43,360
nalö kun kam kuŋguma.

71
00:04:43,360 --> 00:04:51,480
Iŋini nalö miaŋgöreŋ Iwi waikŋi memba möpöseibingöra kunduŋi kiaŋgöreŋ me Jerusalem miaŋgöreŋ qahö öŋgöba malme.

72
00:04:51,480 --> 00:04:55,320
Gi keu mi ölöp möt narinöŋga dop kölma.

73
00:04:55,320 --> 00:05:02,520
Samaria iŋini Anutugö könaŋi törörök qahö möt kutuba töndup yaŋgö waikŋi laŋ memba möpöseimakze.

74
00:05:02,520 --> 00:05:07,360
Amötqeqegö könaŋi mi Juda neŋgö sutnine aukŋe asuhuba ahöza.

75
00:05:07,360 --> 00:05:13,640
Miaŋgöra Juda neŋön Anutuninaŋgö könaŋi möt kutuba waikŋi memba möpöseininga dop kölja.

76
00:05:13,640 --> 00:05:16,320
“Töndup nalö kun kewö asuhuma:

77
00:05:16,320 --> 00:05:25,160
Nalö miaŋgöreŋ Uŋa Töröŋan ambazip sölölöhöba inahöm eŋgiiga keu ölŋi wuataŋgöba Iwi waikŋi memba ölŋa möpöseiba malme.

78
00:05:25,160 --> 00:05:31,080
Iwininan ambazip mewöŋi jarum eŋgiba asuhumegöra sihimŋi möta malja.

79
00:05:31,080 --> 00:05:35,680
Nalö murutŋi miaŋön mönö lök kam kuŋguba dölki ahöza.

80
00:05:35,680 --> 00:05:38,400
Anutunöŋ Uŋaya akza.

81
00:05:38,400 --> 00:05:42,560
Miaŋgöra Uŋa miaŋgö waikŋi memba möpöseimakzei,

82
00:05:42,560 --> 00:05:49,920
yeŋön mönö Uŋa Töröŋan sölölöhöba inahöm eŋgiiga keu ölŋi wuataŋgöba möpöseiba malme.”

83
00:05:49,920 --> 00:05:53,160
Jisösnöŋ mewö jim kutuiga ambinöŋ jii mörök,

84
00:05:53,160 --> 00:05:56,120
“Amötqeqe Toŋi qetŋi Kraist qetzei,

85
00:05:56,120 --> 00:05:57,680
yaŋön kamamgö akza,

86
00:05:57,680 --> 00:05:58,800
mi mötzal.

87
00:05:58,800 --> 00:05:59,840
Yaŋön kamawi,

88
00:05:59,840 --> 00:06:04,840
nalö miaŋgöreŋ mönö keu pakpak indel neŋgiiga mötpin.”

89
00:06:04,840 --> 00:06:08,000
Jisösnöŋ keu mi möta könaŋi kewö indelök,

90
00:06:08,000 --> 00:06:10,720
“Göbuk ki kinda keu eraum mötziri,

91
00:06:10,720 --> 00:06:13,200
nöŋön mönö mia akzal.”

92
00:06:13,200 --> 00:06:14,840
Mewö.

93
00:06:14,840 --> 00:06:19,660
Könaŋamŋi indeliga gwarek yeŋön miaŋgöreŋök liliŋgöba kaget.

94
00:06:19,660 --> 00:06:21,940
Kaba ambibuk eraum mörohot,

95
00:06:21,940 --> 00:06:24,320
mi eka welipkögetmö,

96
00:06:24,320 --> 00:06:26,400
kunöŋ kewö qahö qesiyök,

97
00:06:26,400 --> 00:06:29,480
“Gi denöwögöra yambuk keukeu jizahot?”

98
00:06:29,480 --> 00:06:32,220
me “Wanigöra ak gihiza?”

99
00:06:32,220 --> 00:06:34,520
Mewö qesibingö mötketmö,

100
00:06:34,520 --> 00:06:36,760
körekŋan ölöŋ tatket.

101
00:06:36,760 --> 00:06:44,260
Ölöŋ tatketka ambinöŋ o pakeŋi mosöta taonöŋ anda ambazip yeŋgöra kewö indela jii mötket,

102
00:06:44,260 --> 00:06:45,260
“Mötket!

103
00:06:45,260 --> 00:06:49,740
Nöŋön azi kun miwikŋaibiga yuai pakpak aka malali,

104
00:06:49,740 --> 00:06:52,460
miaŋgö könaŋi indela jii mötzal.

105
00:06:52,460 --> 00:06:56,500
Miaŋgöra yaŋön mönö Amötqeqe Toŋi Kraist akapuk.

106
00:06:56,500 --> 00:06:59,960
Mönö nanŋinak kaba azi mi ekŋe.”

107
00:06:59,960 --> 00:07:05,080
Keu mi möta taon mosöta öröba Jisösgöreŋ anget.

108
00:07:05,080 --> 00:07:09,840
Gwarek yeŋön nalö sutŋe miaŋgöreŋ Jisös qesim waŋgiba kewö jiget,

109
00:07:09,840 --> 00:07:11,060
“Ketaŋamnini,

110
00:07:11,060 --> 00:07:12,820
ölöp nene nenöŋ.”

111
00:07:12,820 --> 00:07:14,240
Mewö jigetmö,

112
00:07:14,240 --> 00:07:15,180
kewö jiyök,

113
00:07:15,180 --> 00:07:18,980
“Nöŋön neneŋamni qainŋi kun memba maljali,

114
00:07:18,980 --> 00:07:22,080
iŋini miaŋgö könaŋi qahö möt kutuze.

115
00:07:22,080 --> 00:07:23,060
Qahö!”

116
00:07:23,060 --> 00:07:26,540
Mi möta nanŋini qesim aŋguba kewö jiget,

117
00:07:26,540 --> 00:07:30,580
“Kunŋan nene kun memba kaba waŋgiza me denöwö?”

118
00:07:30,580 --> 00:07:33,480
Mewö jigetka kewö jii mötket,

119
00:07:33,480 --> 00:07:35,320
“Melaim niŋgiiga kayali,

120
00:07:35,320 --> 00:07:39,840
nöŋön yaŋgö jitŋi tem köla nupŋi mem sorokömakzali,

121
00:07:39,840 --> 00:07:43,000
miaŋön mönö nöŋgö neneŋamni akza.

122
00:07:43,000 --> 00:07:45,700
Iŋini keu kewö jibepuk,

123
00:07:45,700 --> 00:07:51,200
‘Köiŋ 4 kunbuk ahöiga ölöm-izi-izi nalöŋan törima.’

124
00:07:51,200 --> 00:07:52,200
Mötket,

125
00:07:52,200 --> 00:07:55,660
nöŋön miaŋgöra kewö jizala kezap alget:

126
00:07:55,660 --> 00:08:02,620
Nup boŋi ketaŋi mieŋgö ölŋinan lök öliiga meme nalöŋinan kam kuŋguza.

127
00:08:02,620 --> 00:08:08,300
Iŋini mönö jeŋini uget aniga mi uruŋine ek kutume.

128
00:08:08,300 --> 00:08:21,040
Tosatŋan mutuk keu kötŋi qesiŋda gila malgetka ölŋan nalö kewöŋe asuhuiga tosatŋan mi lök tokoba töwaŋini megetka ambazipŋi ambazipŋi malmal köhöikŋaŋgö buŋaya ahakze.

129
00:08:21,040 --> 00:08:28,780
Mewö asuhuiga ölŋi meme yeŋön qesiŋ gilgil ambazip yembuk mindiriba mohotŋe söŋgaiba simbawoŋ mötze.

130
00:08:28,780 --> 00:08:32,780
‘Kunöŋ kötŋi qesiŋ giliga kunöŋ ölŋi mezawi,’

131
00:08:32,780 --> 00:08:34,780
keu mewö jimakzei,

132
00:08:34,780 --> 00:08:36,520
mi keu ölŋa.

133
00:08:36,520 --> 00:08:40,380
Mi Anutugö nup memegö könaŋi indelja.

134
00:08:40,380 --> 00:08:47,260
Nöŋön iŋini melaim eŋgibiga nup qainŋi kunöŋ nanŋinak yuai kötŋi qahö kömötkeri,

135
00:08:47,260 --> 00:08:50,440
mönö nup miaŋgöreŋ anda ölŋi meme.

136
00:08:50,440 --> 00:08:59,460
Tosatŋan mutuk sileŋini qeba nup memba malgetka eŋön yeŋgö könaŋine anda nup megeraŋgö ölŋi miwikŋaiba memakŋe.

137
00:08:59,460 --> 00:09:01,120
Mewö melaim eŋgizal.”

138
00:09:01,120 --> 00:09:01,920
Mewö

139
00:09:01,920 --> 00:09:05,600
Samaria ambinöŋ keu kewö naŋgöba jiyök,

140
00:09:05,600 --> 00:09:10,340
“Nöŋön azi kun miwikŋaibiga yuai pakpak aka malali,

141
00:09:10,340 --> 00:09:14,040
yaŋön mönö miaŋgö könaŋi indela jii mötzal.”

142
00:09:14,040 --> 00:09:22,820
Mewö jiyöhaŋgöra Samaria ambazip gwötpukŋan Sikar taon miaŋgöreŋ uruŋini meleŋda Jisös möt narim waŋgiget.

143
00:09:22,820 --> 00:09:33,300
Möt narim waŋgiba yaŋgöreŋ kaba yembuk toroqeba malmapköra kapaŋ köla qesigetka silim yahötkö dop toroqeba miaŋgöreŋ malök.

144
00:09:33,300 --> 00:09:41,400
Mewö mala keu jiba malöhaŋgöra aka gwötpukŋan Jisös möt nariba toroqem waŋgigetka kambuŋini qariyök.

145
00:09:41,400 --> 00:09:44,560
Toroqem waŋgiba ambigöra kewö jiget,

146
00:09:44,560 --> 00:09:49,660
“Azi kiaŋön ölŋa gölmeŋi gölmeŋi neŋgöreŋ Amötqeqe Tonina akza.

147
00:09:49,660 --> 00:09:54,440
Neŋön mi göhö keugörök qahö toroqeba möt narizinmö,

148
00:09:54,440 --> 00:09:57,960
mi naninak kezap ala möta möt kutuzin.”

149
00:09:57,960 --> 00:09:58,720
Mewö.

