﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,340
Jisösnöŋ Juda ambazip tosatŋan möt narim waŋgigeri,

2
00:00:08,340 --> 00:00:10,660
yeŋgöra keu kewö jii mötket,

3
00:00:10,660 --> 00:00:15,660
“Nöŋgö Buŋa keunan uruŋine geiga miaŋgöreŋ qekötahöba kinje ewö,

4
00:00:15,660 --> 00:00:18,740
mönö ölŋa nöŋgö gwarekurupni akze.

5
00:00:18,740 --> 00:00:29,460
Mewö mala keu ölŋaŋgö könaŋi möt kutugetka Buŋa keu ölŋan iŋini bölöŋaŋgö kösönöhök pösat eŋgiiga solanŋi (fri) aka malme.”

6
00:00:29,460 --> 00:00:32,300
Mewö jii möta meleŋda kewö jiget,

7
00:00:32,300 --> 00:00:36,460
“Nini Abrahamgö gwölönarökurupŋi mala könagesö walŋi akzin.

8
00:00:36,460 --> 00:00:41,620
Mewögöra azi kunöŋ kösö gwarö mem neŋgiiga maljinaŋgö jizani,

9
00:00:41,620 --> 00:00:42,660
mi qahö.

10
00:00:42,660 --> 00:00:47,500
Nini mönö nalö kunöŋ etqeqeŋi mewö qahö aka malin.

11
00:00:47,500 --> 00:00:50,420
Aiga gi denöwögöra aka kewö jizan,

12
00:00:50,420 --> 00:00:53,780
‘Kösönöhök pösat eŋgiiga solanŋi aka malme?’

13
00:00:53,780 --> 00:00:56,060
Keu mi qahö dop kölja.”

14
00:00:56,060 --> 00:00:58,300
Mewö jigetka kewö meleŋ eŋgiyök,

15
00:00:58,300 --> 00:01:01,420
“Nöŋön keu öl töhönŋi kun kewö jibi mötket:

16
00:01:01,420 --> 00:01:02,900
Siŋgisöndok akzei,

17
00:01:02,900 --> 00:01:09,820
körek yeŋön siŋgisöndokö welenqeqe omaŋi töwa qahö aketka miaŋgö kösöŋan köpeim eŋgimakza.

18
00:01:09,820 --> 00:01:11,780
Köpeim eŋgimakzapmö,

19
00:01:11,780 --> 00:01:16,420
welenqeqenöŋ toŋaŋgö miri uruŋe nalö dop qahö mal öŋgöma.

20
00:01:16,420 --> 00:01:20,580
Nanŋi Nahönŋan ölöp miriŋe nalö teteköŋi qahö malma.

21
00:01:20,580 --> 00:01:24,940
“Nahönŋan bölöŋaŋgö kösönöhök pösat eŋgiiga solanime ewö,

22
00:01:24,940 --> 00:01:29,300
eŋön mönö ölŋa kösö gwarö qahö solanŋi (fri) aka malme.

23
00:01:29,300 --> 00:01:32,900
Iŋini Abrahamgö gwölönarökurupŋi maljei,

24
00:01:32,900 --> 00:01:33,820
mötzalmö,

25
00:01:33,820 --> 00:01:41,380
bölöŋan uruŋini gwözöŋjawaŋgöra nöŋgö Buŋa keunan mösösönihim eŋgiba kondondoŋgöba erakza.

26
00:01:41,380 --> 00:01:45,020
Könaŋi miaŋgöra mönö kapaŋ köla ni nuŋgubingö mötze.

27
00:01:45,020 --> 00:01:49,620
Nöŋön Iwinaŋgö qöhöröŋe mala yuai eka mala korali,

28
00:01:49,620 --> 00:01:51,860
miaŋgö keuŋa jimakzal.

29
00:01:51,860 --> 00:01:55,640
Eŋön mewöyök iwiŋinan keu jii mötkeri,

30
00:01:55,640 --> 00:01:57,620
miaŋgö dop ahakze.”

31
00:01:57,620 --> 00:02:01,020
Jisösnöŋ mewö meleŋ eŋgiiga kewö jiget mörök,

32
00:02:01,020 --> 00:02:04,120
“Abrahamnöŋ mönö nanine iwiambönini akza.”

33
00:02:04,120 --> 00:02:05,900
Mewö jiget möta jiyök,

34
00:02:05,900 --> 00:02:08,980
“Iŋini Abrahamgö gwölönarökurupŋi akeak ewö,

35
00:02:08,980 --> 00:02:12,940
mönö yaŋgö ahakmemeŋi wuataŋgögetka dop kölbawak.

36
00:02:12,940 --> 00:02:15,340
Miaŋgö tandökŋi kewö akza:

37
00:02:15,340 --> 00:02:21,500
Nöŋön Anutugö jitŋeyök keu möta miaŋgö dop keu ölbölŋi mi jibi mörakze.

38
00:02:21,500 --> 00:02:25,900
Nalö kewöŋe iŋini kapaŋ köla azi ni nuŋgubingö mötzemö,

39
00:02:25,900 --> 00:02:28,620
Abrahamnöŋ mewö qahö ahök.

40
00:02:28,620 --> 00:02:33,300
Nanŋini iwiurupŋinaŋgö ahakmeme miyök wuataŋgöba malje.”

41
00:02:33,300 --> 00:02:34,900
Mewö jiiga jiget mörök,

42
00:02:34,900 --> 00:02:39,600
“Serowilinöŋ qahö ahuba iwi qahö (bastet) mi qahö akzinmö,

43
00:02:39,600 --> 00:02:41,300
Iwininambuk maljin.

44
00:02:41,300 --> 00:02:44,740
Anutunöŋ mohok-kun nanŋak iwi ak neŋgiza.”

45
00:02:44,740 --> 00:02:46,020
Mewö.

46
00:02:46,020 --> 00:02:47,820
Jisösnöŋ kewö jii mötket,

47
00:02:47,820 --> 00:02:50,940
“Anutunöŋ nanŋak iwi ak eŋgibawak ewö,

48
00:02:50,940 --> 00:02:56,320
nöŋön yaŋgöreŋök eta asuhuyalaŋgöra mönö ölöp ni uru jöpaköm niŋgibeak.

49
00:02:56,320 --> 00:03:00,220
Nani ösumnöŋ nam köliga qahö asuhuyalmö,

50
00:03:00,220 --> 00:03:03,160
Anutunöŋ melaim niŋgiiga eta maljal.

51
00:03:03,160 --> 00:03:04,620
Keu jimakzali,

52
00:03:04,620 --> 00:03:07,740
mi wuanöŋgöra möt asaribingö lömbörimakze?

53
00:03:07,740 --> 00:03:14,340
Nöŋgö keunan uruŋini undeŋjawaŋgöra mi möt kutubingö ölan qeba zikzik tökömakze.

54
00:03:14,340 --> 00:03:17,300
Mewögöra mi möt asaribingö osimakze?

55
00:03:17,300 --> 00:03:20,780
“Mönö iwiŋini Bölöŋi Toŋaŋgö buŋaya akze.

56
00:03:20,780 --> 00:03:26,260
Sihim kömbönaŋinan mönö iwiŋinaŋgö sihimŋi bölöŋi wuataŋgöbingöra ahöza.

57
00:03:26,260 --> 00:03:31,100
Yaŋön könakönahiŋeyök ambazip eŋguget kömukömu azia aka kota malja.

58
00:03:31,100 --> 00:03:37,160
Keu ölŋan uruŋe qahö kinjawaŋgöra aka keu ölŋi oŋgita loloŋqaloloŋ kinja.

59
00:03:37,160 --> 00:03:42,580
Muneŋ jiji azia aka muneŋ jijigö iwiŋi akzawaŋgöra muneŋ jimakzawi,

60
00:03:42,580 --> 00:03:45,380
mi mönö nanŋi uruŋaŋgöra jimakza.

61
00:03:45,380 --> 00:03:47,680
“Yaŋön muneŋ jimakzapmö,

62
00:03:47,680 --> 00:03:52,900
nöŋön keu ölŋi jimakzal aigun iŋini ni qahö möt narim niŋgimakze.

63
00:03:52,900 --> 00:03:57,140
Iŋini körekŋan nöŋgö könani kewö kondelbingö osize:

64
00:03:57,140 --> 00:04:00,840
Yaŋön siŋgisöndok aka keuŋambuk malja.

65
00:04:00,840 --> 00:04:02,980
Könaŋamni mewö jaruzemö,

66
00:04:02,980 --> 00:04:04,980
nöŋön keu ölŋi jimakzali,

67
00:04:04,980 --> 00:04:08,140
mi mönö wuanöŋgöra qahö möt narim niŋgize?

68
00:04:08,140 --> 00:04:10,580
“Kunŋan Anutugö buŋa akzawi,

69
00:04:10,580 --> 00:04:13,860
yaŋön mönö Anutugöreŋ keu kezap ala mörakza.

70
00:04:13,860 --> 00:04:19,780
Iŋini Anutugö buŋa qahö akzeaŋgöra aka keu mi qahö möta möt asarimakze.”

71
00:04:19,780 --> 00:04:20,940
Mewö.

72
00:04:20,940 --> 00:04:27,100
Jisösnöŋ Juda ambazip yeŋgö könaŋini indeliga likepŋi meleŋda kewö jiget mörök,

73
00:04:27,100 --> 00:04:33,140
“Gi Samaria prowinsgö loloŋqaloŋ azia aknöŋga ömewörömenöŋ uruge geiga maljan.

74
00:04:33,140 --> 00:04:35,860
Mewö jiba dopŋe jizin me qahöwi,

75
00:04:35,860 --> 00:04:38,820
mi ölöp nangak jinöŋ mörin.”

76
00:04:38,820 --> 00:04:40,620
Mewö möta kewö meleŋnök,

77
00:04:40,620 --> 00:04:42,980
“Ömenöŋ urune qahö geiga maljal.

78
00:04:42,980 --> 00:04:48,660
Ni Iwinanök göda qem waŋgiba maljal aigun töndup eŋön gamu qem niŋgimakze.

79
00:04:48,660 --> 00:04:50,460
Mewö ahakzemö,

80
00:04:50,460 --> 00:04:53,900
nanak qetbuŋanambuk akŋamgö jaram qahö timakzal.

81
00:04:53,900 --> 00:04:56,820
Mohot kunŋan mewö akŋamgö bimŋi qeba malja.

82
00:04:56,820 --> 00:05:00,740
Azi yaŋön mohot kewöt niŋgiba ‘Dop köljan,’

83
00:05:00,740 --> 00:05:02,660
jiba jim teköm niŋgimakza.

84
00:05:02,660 --> 00:05:06,260
Nöŋön keu öl töhönŋi kun kewö jibi mötket:

85
00:05:06,260 --> 00:05:09,700
Kunŋan nöŋgö Buŋa keuni tem köla wuataŋgömakzawi,

86
00:05:09,700 --> 00:05:14,060
yaŋön mönö nalö kunöŋ kömup köhöikŋaŋgö buŋaya qahö akŋa.”

87
00:05:14,060 --> 00:05:18,180
Mewö meleŋniga Juda jitŋememe yeŋön Jisös kewö jiget mörök,

88
00:05:18,180 --> 00:05:24,580
“Abraham aka kezapqetok ambazip yeŋön kömuget aigun göŋön töndup kewö jinöŋga siksauk akza,

89
00:05:24,580 --> 00:05:27,860
‘Kunŋan nöŋgö Buŋa keuni tem köla wuataŋgömakzawi,

90
00:05:27,860 --> 00:05:31,780
yaŋön nalö kunöŋ kömup köhöikŋaŋgö buŋaya qahö akŋa.’

91
00:05:31,780 --> 00:05:36,060
Mewö jizanaŋgöra gi öme kunöŋ uruge geiga maljan.

92
00:05:36,060 --> 00:05:38,660
Mi dölki ölöp möt asarizin.

93
00:05:38,660 --> 00:05:41,060
Neŋgö bömönini Abraham kömuyöhi,

94
00:05:41,060 --> 00:05:44,860
göŋön mönö i oŋgita yaŋgö ketaŋamŋi akzan me?

95
00:05:44,860 --> 00:05:47,500
Kezapqetok yeŋön mewöyök kömuget.

96
00:05:47,500 --> 00:05:50,900
Gi nangahöra mötnöŋ öŋgöiga ‘Ketaŋi niŋia akzal?’

97
00:05:50,900 --> 00:05:52,380
jiba mötzan?”

98
00:05:52,380 --> 00:05:54,900
Mewö jiget möta kewö meleŋnök,

99
00:05:54,900 --> 00:06:00,540
“Nanaŋgöra mötpi öŋgöiga Anutugö aködamunŋi mi nana buŋa qem aŋgubileŋak ewö,

100
00:06:00,540 --> 00:06:03,820
qetbuŋani mi mönö nesak akawak.

101
00:06:03,820 --> 00:06:09,100
Iwinan nanŋi aködamunŋi niŋgiyöhaŋgöra aka qetbuŋanambuk aka maljal.

102
00:06:09,100 --> 00:06:11,900
Eŋön yaŋgöra ‘Neŋgö bem Anutunini akza,’

103
00:06:11,900 --> 00:06:12,500
jize.

104
00:06:12,500 --> 00:06:16,020
Eŋön könaŋi mi ölöp qahö möt kutumakzemö,

105
00:06:16,020 --> 00:06:18,340
nöŋön i ölöp möt waŋgizal.

106
00:06:18,340 --> 00:06:19,900
‘I qahö möt waŋgizal,’

107
00:06:19,900 --> 00:06:21,220
jibileŋak ewö,

108
00:06:21,220 --> 00:06:24,660
mönö iŋini ewö tilipqilip azi akileŋak.

109
00:06:24,660 --> 00:06:27,020
Ni azi mewöŋi qahö akzalmö,

110
00:06:27,020 --> 00:06:30,980
i ölöp möt waŋgizal aka yaŋgö keuŋi tem kölakzal.

111
00:06:30,980 --> 00:06:39,200
Eŋgö bömönŋini Abrahamnöŋ ni gölmenöŋ eta malmamgöra mamböta nalö mi ekŋamgöra uru sösöŋgai aka malök.

112
00:06:39,200 --> 00:06:45,380
Nalö kewöŋe Suepnöŋ mal köhöiiga nöŋön asuhubiga nöŋgö nalöni eka miaŋgöra söŋgaiyök.”

113
00:06:45,380 --> 00:06:49,140
Mewö meleŋniga Juda jitŋememe yeŋön kewö jiget mörök,

114
00:06:49,140 --> 00:06:54,700
“Yambugi (yara) 50 qahö oŋgita miaŋgö bapŋe maljan aka ‘Abraham ehal,’

115
00:06:54,700 --> 00:06:57,360
jinöŋga qahö dop kölja.”

116
00:06:57,360 --> 00:06:58,980
Mi möta jii mötket,

117
00:06:58,980 --> 00:07:02,060
“Nöŋön keu öl töhönŋi kun kewö jibi mötket:

118
00:07:02,060 --> 00:07:06,300
Abrahamnöŋ qahö asuhuiga nöŋön lök nalö miaŋgöreŋ malal.”

119
00:07:06,300 --> 00:07:11,220
Mewö jii möta kötnöŋ gila qebingöra köt umburaŋgöba megetmö,

120
00:07:11,220 --> 00:07:15,980
Jisösnöŋ tölapköba jöwöwöl jikegö tohoŋi mosöta ölöŋ köla anök.

121
00:07:15,980 --> 00:07:18,540
Mewö.

