﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,860
Na parava tara a bakovi o Betani,

2
00:00:07,860 --> 00:00:09,220
a rana e Lasarus,

3
00:00:09,220 --> 00:00:10,540
i giloa.

4
00:00:10,540 --> 00:00:12,720
E kura­bana e Maria e Marta,

5
00:00:12,720 --> 00:00:15,400
rua ranga ru made vonga o Betani.

6
00:00:15,400 --> 00:00:16,700
Re Maria,

7
00:00:16,700 --> 00:00:20,500
ia kunana ra viri i biri a mangisipa na vahane Bakovi Dagi,

8
00:00:20,500 --> 00:00:22,260
muri i ravua na vuna.

9
00:00:22,260 --> 00:00:23,340
E kurabana,

10
00:00:23,340 --> 00:00:24,140
e Lasarus,

11
00:00:24,140 --> 00:00:25,180
i giloa.

12
00:00:25,180 --> 00:00:28,700
Ra ngatavine nga ru talo rike a ngava ne Isu,

13
00:00:28,700 --> 00:00:29,720
ru ta maea,

14
00:00:29,720 --> 00:00:30,940
“Bakovi Dagi,

15
00:00:30,940 --> 00:00:32,460
ra viri o ngaru hatekea,

16
00:00:32,460 --> 00:00:33,660
ngane i giloa.”

17
00:00:33,660 --> 00:00:35,900
Na tahuna i longoa a velengana,

18
00:00:35,900 --> 00:00:37,000
i ta maea,

19
00:00:37,000 --> 00:00:39,960
“Ra gilanga iea i uka ma ge mate vona.

20
00:00:39,960 --> 00:00:41,780
A leho na gilanga iea,

21
00:00:41,780 --> 00:00:43,580
ge vakasiri a nitora na Vure,

22
00:00:43,580 --> 00:00:45,980
lakea e huriki ri gi kavurikea.

23
00:00:45,980 --> 00:00:48,660
Muri e huriki ri gi kavurike iau,

24
00:00:48,660 --> 00:00:50,180
a Tuna Vure.”

25
00:00:50,180 --> 00:00:54,180
E Isu i ngaru hateka na hatena e Marta,

26
00:00:54,180 --> 00:00:54,860
e Maria,

27
00:00:54,860 --> 00:00:56,180
e Lasarus.

28
00:00:56,180 --> 00:00:59,960
Pali na tahuna i longo a velengane Lasarus i giloa,

29
00:00:59,960 --> 00:01:01,860
i uka ma i vano maia.

30
00:01:01,860 --> 00:01:04,680
I made tabu vonga na parava i rua.

31
00:01:04,680 --> 00:01:06,860
Muri i taki e huriki a murimuri vona,

32
00:01:06,860 --> 00:01:07,800
i ta maea,

33
00:01:07,800 --> 00:01:10,880
“Si hamule lakea na tabeke ne Iudea.”

34
00:01:10,880 --> 00:01:13,680
Lakea e huriki a murimuri vona ri takia,

35
00:01:13,680 --> 00:01:15,160
“Mari ni tovo,

36
00:01:15,160 --> 00:01:19,240
rira kunana e huriki a Iuda ri toni ni padimate ioe na kedo,

37
00:01:19,240 --> 00:01:22,300
pali ngane o ngaru ni hamule lokovonga tabu?”

38
00:01:22,300 --> 00:01:23,620
E Isu i koli,

39
00:01:23,620 --> 00:01:24,500
i ta maea,

40
00:01:24,500 --> 00:01:27,400
“Na parava lobo a haro i rike na hatelanga,

41
00:01:27,400 --> 00:01:28,980
i rolo na malunga.

42
00:01:28,980 --> 00:01:32,560
A viri i laho na hini palala i uka ma ge boru,

43
00:01:32,560 --> 00:01:36,740
a vuhuna a nipara na malala i vakapalala a dala vona.

44
00:01:36,740 --> 00:01:39,880
Pali na tahuna i laho na rodo bara i boru,

45
00:01:39,880 --> 00:01:42,000
a vuhuna i uka nipara.”

46
00:01:42,000 --> 00:01:45,620
E Isu i taki lobo a ngava nga lakea i taki ria tabu,

47
00:01:45,620 --> 00:01:46,560
i ta maea,

48
00:01:46,560 --> 00:01:49,260
“E turane hita e Lasa­rus i mahita.

49
00:01:49,260 --> 00:01:52,120
Pali ngane ga loko­vonga ga vangoa.”

50
00:01:52,120 --> 00:01:55,220
E huriki a murimuri vona ri koli ri ta maea,

51
00:01:55,220 --> 00:01:56,700
“Bakovi Dagi,

52
00:01:56,700 --> 00:01:58,560
i kamumu i mahita.

53
00:01:58,560 --> 00:02:00,940
A gilanga vona bara i lobo.”

54
00:02:00,940 --> 00:02:04,180
E Isu i ta vaka­kika vona e Lasarus i mate.

55
00:02:04,180 --> 00:02:08,120
Pali e huriki a murimuri vona ri luhoi ta i mahita kunana.

56
00:02:08,120 --> 00:02:09,780
Muri i ta kavakava,

57
00:02:09,780 --> 00:02:10,420
i ta maea,

58
00:02:10,420 --> 00:02:12,360
“E Lasarus i mate.

59
00:02:12,360 --> 00:02:14,160
Iau a luhoi mua,

60
00:02:14,160 --> 00:02:17,200
lakea i uka ma a vano ga made turana.

61
00:02:17,200 --> 00:02:18,520
A rata mavonga,

62
00:02:18,520 --> 00:02:20,000
mu gu luhoi tora iau.

63
00:02:20,000 --> 00:02:22,540
Pali ngane si gi lokovonga vona.”

64
00:02:22,540 --> 00:02:24,340
Muri e Tomas,

65
00:02:24,340 --> 00:02:26,560
a rana tara e Didimas,

66
00:02:26,560 --> 00:02:28,140
i taki e huriki a murimuri,

67
00:02:28,140 --> 00:02:29,360
i ta maea,

68
00:02:29,360 --> 00:02:30,900
“Hita ranga,

69
00:02:30,900 --> 00:02:32,820
si lokovonga si mate turana.”

70
00:02:32,820 --> 00:02:34,980
Na tahuna e Isu i bele,

71
00:02:34,980 --> 00:02:39,780
ni vakalongo vona a podane Lasarus i tabuli pali na babe na parava i va.

72
00:02:39,780 --> 00:02:43,080
A tanga e Betani i tabukoi o Ierusalem.

73
00:02:43,080 --> 00:02:45,560
A maravana a kilo­mita i tolu,

74
00:02:45,560 --> 00:02:51,540
lakea i kupo e huriki a Iuda ri bele mai e Maria e Marta ri gi luke rua,

75
00:02:51,540 --> 00:02:54,840
a vuhuna i mate pali e kura­bane rua.

76
00:02:54,840 --> 00:02:58,380
Na tahuna e Marta i longoa e Isu i valai,

77
00:02:58,380 --> 00:03:01,040
i pagitala na ruma ge taguia e Isu.

78
00:03:01,040 --> 00:03:03,280
Pali e Maria i made kunana.

79
00:03:03,280 --> 00:03:05,940
Na tahuna e Marta i masia e Isu,

80
00:03:05,940 --> 00:03:06,500
i takia,

81
00:03:06,500 --> 00:03:07,700
i ta maea,

82
00:03:07,700 --> 00:03:09,280
“Bakovi Dagi,

83
00:03:09,280 --> 00:03:11,140
ioe bara o made koea,

84
00:03:11,140 --> 00:03:13,560
e kurabagu i uka ma ge mate.

85
00:03:13,560 --> 00:03:18,120
Pali a lohoka vona a Vure bara i rata a maki o takia vona.”

86
00:03:18,120 --> 00:03:20,140
Lakea e Isu i takia,

87
00:03:20,140 --> 00:03:23,340
“E kurabamu bara i mahuri mule tabu.”

88
00:03:23,340 --> 00:03:24,780
E Marta i koli,

89
00:03:24,780 --> 00:03:25,580
i ta maea,

90
00:03:25,580 --> 00:03:29,520
“A lohoka vona bara i mahuri mule tabu na nilobona parava,

91
00:03:29,520 --> 00:03:32,860
na tahuna a Vure ge vakamahuri mule e huriki.”

92
00:03:32,860 --> 00:03:34,780
Lakea e Isu i takia,

93
00:03:34,780 --> 00:03:37,380
“Iau a viri a vaka­mahuri mule e huriki,

94
00:03:37,380 --> 00:03:39,620
a habi a nima­huri ne huriki.

95
00:03:39,620 --> 00:03:42,060
A viri i luhoi tora iau i mate,

96
00:03:42,060 --> 00:03:43,780
bara i mahuri tabu.

97
00:03:43,780 --> 00:03:46,900
Na tahuna e huriki ri mahuri ri luhoi tora iau,

98
00:03:46,900 --> 00:03:48,600
i uka ma ri gi mate.

99
00:03:48,600 --> 00:03:49,800
Ra ngava nga,

100
00:03:49,800 --> 00:03:50,700
o luhoi tora,

101
00:03:50,700 --> 00:03:52,160
o i uka?”

102
00:03:52,160 --> 00:03:53,620
E Marta i koli,

103
00:03:53,620 --> 00:03:54,440
i ta maea,

104
00:03:54,440 --> 00:03:55,840
“Bakovi Dagi,

105
00:03:55,840 --> 00:03:57,540
a longo a ngava ngi.

106
00:03:57,540 --> 00:03:59,380
A luhoi ioe e Kristo,

107
00:03:59,380 --> 00:04:02,960
a Tuna Vure ni taki ta ge valai na malala.”

108
00:04:02,960 --> 00:04:07,200
E Marta i taki loboa a ngava iea i hamule.

109
00:04:07,200 --> 00:04:09,260
I tulia e tarina e Maria,

110
00:04:09,260 --> 00:04:10,460
ru pesi tala,

111
00:04:10,460 --> 00:04:11,840
i takia,

112
00:04:11,840 --> 00:04:14,580
“A mari ni tovo i valai pali,

113
00:04:14,580 --> 00:04:16,220
i nana vomu.”

114
00:04:16,220 --> 00:04:18,260
Na tahuna e Maria i longoa,

115
00:04:18,260 --> 00:04:20,160
i malaviriri kunana i pesi rike,

116
00:04:20,160 --> 00:04:21,960
i lakea mai e Isu.

117
00:04:21,960 --> 00:04:25,660
E Isu i uka ma i bele ma na tanga.

118
00:04:25,660 --> 00:04:30,600
I tabana i made na hini i taguia e Marta vona.

119
00:04:30,600 --> 00:04:36,260
Na tahuna e huriki a Iuda ra ri lukea e Maria pololilo na ruma,

120
00:04:36,260 --> 00:04:38,400
ri masia i pesi rike hari hari,

121
00:04:38,400 --> 00:04:39,620
i pagitala,

122
00:04:39,620 --> 00:04:41,400
ri muri maia.

123
00:04:41,400 --> 00:04:45,920
Ri luhoi ta ge lakea na hini ni vakatabuli a podane kurabana,

124
00:04:45,920 --> 00:04:47,460
ge tangi vonga.

125
00:04:47,460 --> 00:04:51,520
Na tahuna e Maria i bele vona a hini i made vona e Isu,

126
00:04:51,520 --> 00:04:54,460
i lolu puru tabukoi na vahana i takia,

127
00:04:54,460 --> 00:04:55,960
“Bakovi Dagi,

128
00:04:55,960 --> 00:04:57,680
ioe bara o made koea,

129
00:04:57,680 --> 00:05:00,000
e kurabagu i uka ma ge mate.”

130
00:05:00,000 --> 00:05:02,820
Na tahuna e Isu i matai e Marta,

131
00:05:02,820 --> 00:05:04,080
e huriki a Iuda,

132
00:05:04,080 --> 00:05:05,840
ri valai turana ri tangi,

133
00:05:05,840 --> 00:05:07,140
i dodo ria,

134
00:05:07,140 --> 00:05:10,240
i rakudu a hatena a hini ri tangi hateka.

135
00:05:10,240 --> 00:05:12,300
Lakea e Isu i nana ria,

136
00:05:12,300 --> 00:05:15,220
“I vai a hini mu vakatabuli a podana vona?”

137
00:05:15,220 --> 00:05:17,060
Ri koli ri ta maea,

138
00:05:17,060 --> 00:05:18,140
“Bakovi Dagi,

139
00:05:18,140 --> 00:05:19,500
o valai o masia.”

140
00:05:19,500 --> 00:05:21,360
Lakea e Isu i tangi.

141
00:05:21,360 --> 00:05:24,280
Na tahuna e huriki a Iuda ri masia i tangi,

142
00:05:24,280 --> 00:05:25,300
ri ta maea,

143
00:05:25,300 --> 00:05:26,360
“Masia,

144
00:05:26,360 --> 00:05:28,620
i ngaru hatekea ra bakovi iea!”

145
00:05:28,620 --> 00:05:31,060
Pali i ranga e huriki ri ta maea,

146
00:05:31,060 --> 00:05:33,220
“I vaka­matapara a viri i kepa,

147
00:05:33,220 --> 00:05:35,900
pali i navai i uka ma i koria ra bakovi iea,

148
00:05:35,900 --> 00:05:37,720
nahea ge mate?”

149
00:05:37,720 --> 00:05:41,240
E Isu i Vakamahuria e Lasarus

150
00:05:41,240 --> 00:05:43,140
E Isu i dodo ria,

151
00:05:43,140 --> 00:05:46,240
i rakudu a hatena na hini ri tangi hateka.

152
00:05:46,240 --> 00:05:48,400
I vano i bele na lovo.

153
00:05:48,400 --> 00:05:50,220
Ra lovo iea a babe,

154
00:05:50,220 --> 00:05:52,460
ni tukari na kedo a matana.

155
00:05:52,460 --> 00:05:54,060
E Isu i taki ria,

156
00:05:54,060 --> 00:05:54,880
i ta maea,

157
00:05:54,880 --> 00:05:56,900
“Mu kule talea a kedo.”

158
00:05:56,900 --> 00:05:58,300
Pali e Marta,

159
00:05:58,300 --> 00:05:59,680
re kurabana i mate,

160
00:05:59,680 --> 00:06:00,580
i takia,

161
00:06:00,580 --> 00:06:01,260
i ta maea,

162
00:06:01,260 --> 00:06:02,720
“Bakovi Dagi,

163
00:06:02,720 --> 00:06:04,220
i mavuru pali,

164
00:06:04,220 --> 00:06:07,080
a vuhuna i tabuli na parava i va pali.”

165
00:06:07,080 --> 00:06:09,400
Lakea e Isu i takia,

166
00:06:09,400 --> 00:06:11,320
“Iau a taki ioe pali.

167
00:06:11,320 --> 00:06:13,260
Ioe bara o luhoi tora,

168
00:06:13,260 --> 00:06:15,860
bara o masia a nitora na Vure.”

169
00:06:15,860 --> 00:06:18,160
Muri ri kule talea a kedo.

170
00:06:18,160 --> 00:06:20,500
Lakea e Isu i mata rike na hunu,

171
00:06:20,500 --> 00:06:21,420
i ta maea,

172
00:06:21,420 --> 00:06:22,520
“Tata,

173
00:06:22,520 --> 00:06:25,620
a kavurike ioe a vuhuna o longo iau pali.

174
00:06:25,620 --> 00:06:29,360
A lohoka vomu na parava vakaroro o longo iau.

175
00:06:29,360 --> 00:06:32,140
Pali ngane a taki ioe na ngava nga,

176
00:06:32,140 --> 00:06:34,700
ge longo e huriki ri pesi tabukoi koea,

177
00:06:34,700 --> 00:06:38,120
ri gi luhoi ioe kunana o rudu iau a valai.”

178
00:06:38,120 --> 00:06:40,600
E Isu i taki lobo a ngava nga,

179
00:06:40,600 --> 00:06:42,180
lakea i gale tala dagi,

180
00:06:42,180 --> 00:06:42,940
i ta maea,

181
00:06:42,940 --> 00:06:44,180
“O Lasarus,

182
00:06:44,180 --> 00:06:45,220
o pesirike,

183
00:06:45,220 --> 00:06:46,620
o pori valai!”

184
00:06:46,620 --> 00:06:50,860
Lakea a bakovi mate i pesi rike i pori valai.

185
00:06:50,860 --> 00:06:52,020
A kakaina,

186
00:06:52,020 --> 00:06:52,960
a gina,

187
00:06:52,960 --> 00:06:55,400
i tabana ni kae na lavalava.

188
00:06:55,400 --> 00:06:57,140
Lakea e Isu i taki ria,

189
00:06:57,140 --> 00:06:58,060
i ta maea,

190
00:06:58,060 --> 00:07:01,100
“Mu vuka tala a lavalava ni bunu ia vona,

191
00:07:01,100 --> 00:07:02,540
ge vano.”

192
00:07:02,540 --> 00:07:07,020
E Huriki a Pariseo Ri Ngaru ni Rabalaki e Isu

193
00:07:07,020 --> 00:07:11,420
I kupo e huriki a Iuda ri valai ni lukea e Maria.

194
00:07:11,420 --> 00:07:14,480
Na tahuna ri masia a maki i ratea e Isu,

195
00:07:14,480 --> 00:07:16,480
ri luhoi tora ia ngane.

196
00:07:16,480 --> 00:07:22,540
Pali i ranga e huriki ri lakea ne huriki a Pariseo ri vakalongo ria vona a maki i ratea.

197
00:07:22,540 --> 00:07:24,800
Muri e huriki a prister dagi,

198
00:07:24,800 --> 00:07:28,420
e huriki a Pariseo ri gale palupu e huriki a tara na vaponga,

199
00:07:28,420 --> 00:07:29,260
ri vanana,

200
00:07:29,260 --> 00:07:30,280
ri ta maea,

201
00:07:30,280 --> 00:07:32,220
“A ra si gi ratea ngane?

202
00:07:32,220 --> 00:07:33,680
Ra bakovi iea,

203
00:07:33,680 --> 00:07:36,140
i rata a maka nivakasiri i kupo.

204
00:07:36,140 --> 00:07:39,700
Hita bara si mata taroa ge rata liuliu lokovonga,

205
00:07:39,700 --> 00:07:42,540
e huriki lobo bara ri luhoi tora ia.

206
00:07:42,540 --> 00:07:45,080
Muri e huriki a Rom bara ri valai,

207
00:07:45,080 --> 00:07:47,060
ri ratapilea a roho na Vure,

208
00:07:47,060 --> 00:07:50,240
ri tahona polo vona a tanga ne hita.”

209
00:07:50,240 --> 00:07:52,180
Pali a viri tara ne ria,

210
00:07:52,180 --> 00:07:54,320
a rana e Kaipas,

211
00:07:54,320 --> 00:07:58,180
a prister i muga ne huriki a prister lobo na pida iea,

212
00:07:58,180 --> 00:07:58,980
i ta rike,

213
00:07:58,980 --> 00:08:00,040
i ta maea,

214
00:08:00,040 --> 00:08:03,340
“Mua i uka ma mu lohoka vona tara maki!

215
00:08:03,340 --> 00:08:05,740
I uka ma mu lohoka vona?

216
00:08:05,740 --> 00:08:09,360
I uka ma ge huriki lobo ri gi mate.

217
00:08:09,360 --> 00:08:15,140
I kamumu hateka a bakovi ala taku kunana ge mate na murine huriki lobo.”

218
00:08:15,140 --> 00:08:18,080
Lakea i vakatubu na parava iea,

219
00:08:18,080 --> 00:08:21,540
ri varodo a ngava ri gi rabalakia e Isu.

220
00:08:21,540 --> 00:08:26,020
E Kaipas i uka ma i takia na niluhoi vona ra ngava iea.

221
00:08:26,020 --> 00:08:27,240
I takia,

222
00:08:27,240 --> 00:08:31,900
a vuhuna ia a prister i muga ne huriki a prister lobo na pida iea,

223
00:08:31,900 --> 00:08:36,060
pali i taki muga ne Isu ge mate na murine huriki a Iuda.

224
00:08:36,060 --> 00:08:38,740
Pali i uka ma e huriki a Iuda kunana,

225
00:08:38,740 --> 00:08:44,560
ge mate ge vakalipopo e huriki a tuna Vure ra ri made viliha na maka tanga lobo,

226
00:08:44,560 --> 00:08:48,460
ri gi made palupu ge ria a kabu i taku.

227
00:08:48,460 --> 00:08:53,600
Lakea e Isu i uka ma i laho kavakava tabu na matane huriki a Iuda.

228
00:08:53,600 --> 00:08:55,860
I lakea na tanga e Epraim,

229
00:08:55,860 --> 00:08:57,180
tabukoi na robo,

230
00:08:57,180 --> 00:09:00,520
i made vonga turane huriki a murimuri vona.

231
00:09:00,520 --> 00:09:03,900
Na tahuna a habu ne huriki a Iuda i tabukoi,

232
00:09:03,900 --> 00:09:05,720
a Habu na Nipagepolo,

233
00:09:05,720 --> 00:09:10,080
e huriki ala kupo na tanga viliha vonga ri sike o Ierusalem,

234
00:09:10,080 --> 00:09:16,540
ri gi rata a leho ni rata ria ri gi malamala na matana Vure muga na Habu na Nipagepolo.

235
00:09:16,540 --> 00:09:18,820
Ri matakana mavongea e Isu.

236
00:09:18,820 --> 00:09:23,300
Na tahuna ri pesi pololilo na tabeke na roho na Vure ri vanana,

237
00:09:23,300 --> 00:09:24,880
“Mu luhoi navai?

238
00:09:24,880 --> 00:09:28,120
A bakovi iea ge valai na habu o ge uka?”

239
00:09:28,120 --> 00:09:30,080
Pali e huriki a prister dagi,

240
00:09:30,080 --> 00:09:34,920
a Pariseo ri vakuku e huriki ne e rei a viri ge matavisia e Isu,

241
00:09:34,920 --> 00:09:37,040
ge vakalongo malaviriri ria,

242
00:09:37,040 --> 00:09:40,100
ri gi lakavua.

