﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,220
Tok xbanataj yan ronojel reꞌ,

2
00:00:08,220 --> 00:00:11,460
ri Jesús pa ronojel Galilea (xutzꞌom,

3
00:00:11,460 --> 00:00:15,140
xuchop) vi binen chutzijosic ruchꞌabel ri Dios.

4
00:00:15,140 --> 00:00:19,780
Man nrojoꞌ ta chic benak pa tak tinamit richin ri Judea,

5
00:00:19,780 --> 00:00:26,420
roma ri achiꞌaꞌ israelitas cꞌo quikꞌij niquicanolaꞌ achique niquiꞌen richin niquicamisaj.

6
00:00:26,420 --> 00:00:29,100
Chupan tak ri kꞌij riꞌ,

7
00:00:29,100 --> 00:00:36,020
xa nakaj chic rukꞌijul ri jun quinimakꞌij ri israelitas ri niꞌix tabernáculos che;

8
00:00:36,020 --> 00:00:43,260
jun nimakꞌij cꞌuxleꞌel richin ri xquikꞌasaj ri catiꞌt-quimamaꞌ pa chakijlaj tzꞌiran ulef.

9
00:00:43,260 --> 00:00:44,540
Roma cꞌa riꞌ,

10
00:00:44,540 --> 00:00:47,300
ri eruchakꞌ ri Jesús xquiꞌij che:

11
00:00:47,300 --> 00:00:53,180
Catel-e jubaꞌ vaveꞌ pa Galilea y cabin pa Judea,

12
00:00:53,180 --> 00:00:57,180
richin quiriꞌ ri xetzekleꞌen avichin chiriꞌ,

13
00:00:57,180 --> 00:01:01,140
tiquitzꞌetaꞌ ri milagros ri yeꞌabanalaꞌ.

14
00:01:01,140 --> 00:01:05,220
Roma si jun nrojoꞌ chi netemex ri achique nitiquer nuꞌon,

15
00:01:05,220 --> 00:01:07,180
man nuꞌon ta cheꞌelekꞌel.

16
00:01:07,180 --> 00:01:08,020
Roma cꞌa riꞌ,

17
00:01:08,020 --> 00:01:10,900
si rat yatiquer naꞌan milagros,

18
00:01:10,900 --> 00:01:13,140
teꞌacꞌutu-aviꞌ chiquivech ri vinak,

19
00:01:13,140 --> 00:01:13,940
xechaꞌ che.

20
00:01:13,940 --> 00:01:15,900
Quiriꞌ xquiꞌij che ri Jesús,

21
00:01:15,900 --> 00:01:18,660
roma masque mismo eruchakꞌ,

22
00:01:18,660 --> 00:01:20,460
xa man niquinimaj ta.

23
00:01:20,460 --> 00:01:23,580
Jacꞌa ri Jesús xuꞌij chique:

24
00:01:23,580 --> 00:01:27,340
Yin man jani tril tiempo richin yiꞌe ri pa Judea.

25
00:01:27,340 --> 00:01:30,460
Jacꞌa rix xa achique na kꞌij cꞌo cheꞌel yixbe.

26
00:01:30,460 --> 00:01:34,220
Roma ri vinak ri cꞌa benak na cánima riqꞌuin ri rochꞌulef,

27
00:01:34,220 --> 00:01:36,420
man jun roma itzel yixquitzꞌet.

28
00:01:36,420 --> 00:01:38,580
Jacꞌa yin xa itzel yinquitzꞌet,

29
00:01:38,580 --> 00:01:41,460
roma man ninvevaj ta chiquivech chi ri yetajin,

30
00:01:41,460 --> 00:01:43,500
can itzel vi chi noꞌoj.

31
00:01:43,500 --> 00:01:46,100
Quixbin-e rix ri pa nimakꞌij.

32
00:01:46,100 --> 00:01:48,660
Yin man yiꞌe yan ta e chupan ri nimakꞌij reꞌ,

33
00:01:48,660 --> 00:01:50,300
roma ri kꞌij vichin yin,

34
00:01:50,300 --> 00:01:52,100
man jani tuka.

35
00:01:52,100 --> 00:01:54,660
Quiriꞌ ri xuꞌij ri Jesús chique,

36
00:01:54,660 --> 00:01:58,300
y cꞌa xcꞌujeꞌ na can chiriꞌ pa departamento Galilea.

37
00:01:58,300 --> 00:02:02,260
Tok ebenak chic ri ruchakꞌ chupan ri nimakꞌij,

38
00:02:02,260 --> 00:02:04,020
cꞌajariꞌ xbe rijaꞌ,

39
00:02:04,020 --> 00:02:06,820
pero man chiquivech ta ri vinak,

40
00:02:06,820 --> 00:02:08,460
xa cheꞌelekꞌel.

41
00:02:08,460 --> 00:02:14,940
Jacꞌa ri achiꞌaꞌ israelitas cꞌo quikꞌij niquicanolaꞌ ri Jesús ri pa nimakꞌij,

42
00:02:14,940 --> 00:02:17,500
y quireꞌ niquiꞌij chique ri vinak:

43
00:02:17,500 --> 00:02:19,780
¿Man itzꞌeton ta ri jun achi riꞌ?

44
00:02:19,780 --> 00:02:20,300
yechaꞌ.

45
00:02:20,300 --> 00:02:26,260
Eqꞌuiy chique ri yenimakꞌijun yejasloj chiquivech chirij ri Jesús.

46
00:02:26,260 --> 00:02:29,900
Chꞌakaꞌ niquiꞌij chi jun utzulaj achi,

47
00:02:29,900 --> 00:02:34,460
y chꞌakaꞌ chic niquiꞌij chi xa jun satzoy quinoꞌoj vinak.

48
00:02:34,460 --> 00:02:37,220
Pero nis-ta jun cof nichꞌo,

49
00:02:37,220 --> 00:02:41,620
roma quixiꞌin-quiꞌ chiquivech ri achiꞌaꞌ israelitas cꞌo quikꞌij.

50
00:02:41,620 --> 00:02:43,820
Pa runicꞌajal ri nimakꞌij,

51
00:02:43,820 --> 00:02:47,300
cꞌajariꞌ xjote-e ri Jesús pa tinamit Jerusalem,

52
00:02:47,300 --> 00:02:49,820
xoc-apu pa racho ri Dios,

53
00:02:49,820 --> 00:02:53,620
y yerutijoj ri quimolon-quiꞌ chiriꞌ.

54
00:02:53,620 --> 00:02:57,180
Romariꞌ ri achiꞌaꞌ israelitas cꞌo quikꞌij,

55
00:02:57,180 --> 00:03:00,740
can achique na niquinaꞌ che ri Jesús.

56
00:03:00,740 --> 00:03:06,940
¿Achel chi re achi reꞌ can qꞌuiy reteman chirij ruchꞌabel ri Dios tok xa man jun bey xutijoj-riꞌ?

57
00:03:06,940 --> 00:03:07,500
yechaꞌ.

58
00:03:07,500 --> 00:03:10,820
Quireꞌ rutzolic quitzij xuꞌon ri Jesús:

59
00:03:10,820 --> 00:03:13,580
Ri achok riqꞌuin yixintijoj-vi,

60
00:03:13,580 --> 00:03:15,060
man vichin ta yin,

61
00:03:15,060 --> 00:03:17,100
xa richin ri takayon-pe vichin.

62
00:03:17,100 --> 00:03:20,300
Jacꞌa ri nirayin nuꞌon ri nrojoꞌ ri Dios,

63
00:03:20,300 --> 00:03:23,900
xtretemaj si riqꞌuin ri Dios petenak-vi ri nincꞌut yin,

64
00:03:23,900 --> 00:03:26,500
o xa nuyon yin nutzꞌucun-ka.

65
00:03:26,500 --> 00:03:30,220
Roma xa achique na jun ri ruyon nutzꞌuc-ka ri achique nucꞌut,

66
00:03:30,220 --> 00:03:32,820
ruyon nucanoj-ka rukꞌij chiquivech vinak.

67
00:03:32,820 --> 00:03:37,340
Pero si cꞌo jun nrojoꞌ chi ja ri takayon-pe richin ri niyoꞌox rukꞌij,

68
00:03:37,340 --> 00:03:39,500
nikꞌalajin chi ja ri kitzij ri nucꞌut,

69
00:03:39,500 --> 00:03:42,220
y man jun bey nuꞌon ri man choj ta.

70
00:03:42,220 --> 00:03:46,060
Ri ley chive rix israelitas xuya-vi ri Moisés ojer can,

71
00:03:46,060 --> 00:03:49,220
pero man jun chive rix nibano ronojel ri nuꞌij.

72
00:03:49,220 --> 00:03:54,180
Quiriꞌ nikꞌalajin roma rix nicanoj achique ta niꞌen richin yinicamisaj,

73
00:03:54,180 --> 00:03:55,100
xchaꞌ ri Jesús.

74
00:03:55,100 --> 00:03:56,820
Jacꞌariꞌ xquiꞌij ri vinak che:

75
00:03:56,820 --> 00:04:00,740
Rat xa cꞌo cami itzel espíritu ocunak aviqꞌuin.

76
00:04:00,740 --> 00:04:03,380
¿Achique ta jun nrojoꞌ nicamisan avichin?

77
00:04:03,380 --> 00:04:03,980
xechaꞌ.

78
00:04:03,980 --> 00:04:06,500
Pero ri Jesús xuꞌij chique:

79
00:04:06,500 --> 00:04:11,460
Xaxe roma yin xin-en jun milagro chupan jun sábado ri kꞌij richin uxlanen,

80
00:04:11,460 --> 00:04:14,660
¿xaxe romariꞌ rix nisatz icꞌuꞌx?

81
00:04:14,660 --> 00:04:20,140
Roma chupan ri ley ri xuyaꞌ ri Dios che ri Moisés nuꞌij chi nicꞌatzin niꞌan ri circuncisión,

82
00:04:20,140 --> 00:04:23,700
y rix masque chupan jun sábado ri kꞌij richin uxlanen,

83
00:04:23,700 --> 00:04:27,140
can niꞌen-vi ri circuncisión chique ri chꞌutik alabo.

84
00:04:27,140 --> 00:04:30,180
Pero man riqꞌuin ta ri Moisés xtzꞌucutaj-vi-pe,

85
00:04:30,180 --> 00:04:33,740
xa quiqꞌuin ri más ojer tak ivatiꞌt-imamaꞌ.

86
00:04:33,740 --> 00:04:42,580
Si rix chupan jun sábado ri kꞌij richin uxlanen niꞌen circuncidar jun chꞌuti alaꞌ richin man nikꞌaj ruviꞌ ri ley ri xuyaꞌ ri Dios che ri Moisés,

87
00:04:42,580 --> 00:04:50,100
¿achique roma xpe ivoyoval chuve chi xin-en chi xcꞌachoj jun achi pa jun mismo sábado ri kꞌij richin uxlanen?

88
00:04:50,100 --> 00:04:54,340
Rix man chaꞌanin yan tiꞌij chirij jun chi man utz ta ri najin riqꞌuin,

89
00:04:54,340 --> 00:04:57,100
xaxe roma quiriꞌ pan ivech rix.

90
00:04:57,100 --> 00:04:58,820
Naꞌey tivetemaj utz-utz,

91
00:04:58,820 --> 00:05:01,340
richin quiriꞌ yixtiquer niꞌij si utz,

92
00:05:01,340 --> 00:05:02,340
o xa man utz ta,

93
00:05:02,340 --> 00:05:02,560
xchaꞌ ri Jesús.

