﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,360
Jacꞌariꞌ tok ri Jesús xuꞌij chique ri achiꞌaꞌ israelitas ri xeniman richin:

2
00:00:11,360 --> 00:00:15,040
Si rix cof yixcꞌujeꞌ chupan ri nuchꞌabel,

3
00:00:15,040 --> 00:00:16,160
xquixoc kitzij tzekleꞌey vichin,

4
00:00:16,160 --> 00:00:17,680
(chukaꞌ,

5
00:00:17,680 --> 00:00:19,760
ka) xtivetemaj achique ri kitzij,

6
00:00:19,760 --> 00:00:21,760
y ri kitzij xquixrucol.

7
00:00:21,760 --> 00:00:24,040
Jacꞌa rijeꞌ xquiꞌij che:

8
00:00:24,040 --> 00:00:25,320
Roj,

9
00:00:25,320 --> 00:00:27,800
roj riy-rumam can ri Abraham,

10
00:00:27,800 --> 00:00:30,880
y man jun bey rojcꞌo chuxeꞌ quitzij vinak.

11
00:00:30,880 --> 00:00:34,400
¿Achique roma naꞌij chike chi xkucolotaj?

12
00:00:34,400 --> 00:00:37,080
Pero ri Jesús xuꞌij chique:

13
00:00:37,080 --> 00:00:41,880
Kitzij-kitzij nin-ij chive chi conojel ri cꞌa yebano na mac,

14
00:00:41,880 --> 00:00:44,160
chuxeꞌ rutzij ri mac ecꞌo-vi.

15
00:00:44,160 --> 00:00:47,640
Y jun lokꞌon samajinel ri cꞌo chuxeꞌ rutzij rajaf-jay,

16
00:00:47,640 --> 00:00:50,680
man jumul ta xticꞌujeꞌ chiracho rajaf ri jay.

17
00:00:50,680 --> 00:00:52,880
Ja ralcꞌuaꞌl rajaf ri jay,

18
00:00:52,880 --> 00:00:55,640
jariꞌ ri xticꞌujeꞌ jumul chiracho ri tataꞌaj.

19
00:00:55,640 --> 00:00:59,520
Romariꞌ si ja ri Rucꞌajol ri Dios ri xticolo ivichin,

20
00:00:59,520 --> 00:01:01,880
can kitzij chi xquixcolotaj.

21
00:01:01,880 --> 00:01:03,560
Yin veteman chi rix,

22
00:01:03,560 --> 00:01:05,320
rix riy-rumam can ri Abraham,

23
00:01:05,320 --> 00:01:09,200
pero xa nicanolaꞌ achique ta niꞌen richin yinicamisaj,

24
00:01:09,200 --> 00:01:13,760
roma man iyoꞌon ta lugar chi ocunak ri nuchꞌabel pan ivánima.

25
00:01:13,760 --> 00:01:17,920
Yin ja ri nutzꞌeton riqꞌuin ri Nataꞌ ri ninkꞌalajrisaj.

26
00:01:17,920 --> 00:01:19,160
Quiriꞌ mismo rix,

27
00:01:19,160 --> 00:01:24,600
ja ri achel nivacꞌaxaj-apu riqꞌuin ri jun ri ocunak itataꞌ ri yixtajin riqꞌuin.

28
00:01:24,600 --> 00:01:27,880
Quireꞌ rutzolic rutzij ri Jesús xquiꞌen:

29
00:01:27,880 --> 00:01:31,240
Ri katataꞌ roj ja ri Abraham,

30
00:01:31,240 --> 00:01:31,800
xechaꞌ.

31
00:01:31,800 --> 00:01:33,440
Jacꞌa ri Jesús xuꞌij chique:

32
00:01:33,440 --> 00:01:37,080
Xa ta kitzij chi rix riy-rumam can ri Abraham,

33
00:01:37,080 --> 00:01:41,280
can ta ja achel xerubanalaꞌ rijaꞌ ri yeꞌibanalaꞌ.

34
00:01:41,280 --> 00:01:45,560
Pero ri Abraham man jun bey xuꞌon ri achel nibanalaꞌ rix vacami.

35
00:01:45,560 --> 00:01:49,120
Roma rix xa nicanolaꞌ achique ta niꞌen richin yinicamisaj,

36
00:01:49,120 --> 00:01:53,200
tok yin ja ri kitzij ri vacꞌaxan-pe riqꞌuin ri Dios ri nintzijoj chive.

37
00:01:53,200 --> 00:01:57,880
Rix ja ri achel nuꞌon ri jun ri ocunak itataꞌ ri yixtajin riqꞌuin,

38
00:01:57,880 --> 00:01:59,000
xchaꞌ ri Jesús chique.

39
00:01:59,000 --> 00:02:00,400
Y rijeꞌ xquiꞌij che:

40
00:02:00,400 --> 00:02:05,080
Roj man roma ta xuꞌon mac ri kateꞌ cheꞌelekꞌel tok xojalex.

41
00:02:05,080 --> 00:02:07,200
Roj xaxe jun Katataꞌ,

42
00:02:07,200 --> 00:02:07,920
y riꞌ ja ri Dios,

43
00:02:07,920 --> 00:02:09,600
xechaꞌ.

44
00:02:09,600 --> 00:02:12,120
Jacꞌa ri Jesús xuꞌij chique ri vinak riꞌ:

45
00:02:12,120 --> 00:02:14,320
Xa ta ja ri Dios ri Itataꞌ,

46
00:02:14,320 --> 00:02:15,800
can ta yinijoꞌ;

47
00:02:15,800 --> 00:02:19,880
roma yin riqꞌuin rijaꞌ yin elenak-vi-pe richin xinuka chiꞌicojol.

48
00:02:19,880 --> 00:02:25,040
Ja ri Dios takayon-pe vichin y man nuyon ta yin xinojin-pe chi xipe chochꞌulef.

49
00:02:25,040 --> 00:02:27,120
¿Achique roma man (nikꞌax,

50
00:02:27,120 --> 00:02:28,800
ninoꞌ) ta chivech ri nin-ij?

51
00:02:28,800 --> 00:02:30,240
Quiriꞌ nibanataj iviqꞌuin,

52
00:02:30,240 --> 00:02:33,560
roma rix man nijoꞌ ta nivacꞌaxaj ri nin-ij.

53
00:02:33,560 --> 00:02:34,000
Rix,

54
00:02:34,000 --> 00:02:35,400
rix ralcꞌuaꞌl ri itzel,

55
00:02:35,400 --> 00:02:38,040
y roma ja rijaꞌ ocunak itataꞌ,

56
00:02:38,040 --> 00:02:40,800
ja ri nika chuvech rijaꞌ ri nijoꞌ niꞌen.

57
00:02:40,800 --> 00:02:45,120
Ri itzel can camisanel vi xe tok xecꞌujeꞌ vinak pa ruviꞌ ri rochꞌulef,

58
00:02:45,120 --> 00:02:47,480
y man xcꞌujeꞌ ta chupan ri kitzij,

59
00:02:47,480 --> 00:02:49,560
roma man jun kitzij riqꞌuin.

60
00:02:49,560 --> 00:02:51,680
Ja ri tzꞌucun tak tzij ri nuꞌij,

61
00:02:51,680 --> 00:02:53,680
jariꞌ nicꞌutu ri achique rijaꞌ,

62
00:02:53,680 --> 00:02:56,320
roma rijaꞌ can tzꞌucuy vi tzij,

63
00:02:56,320 --> 00:02:58,720
y rajaf ronojel tzꞌucun tak tzij.

64
00:02:58,720 --> 00:03:01,440
Jacꞌa yin roma nin-ij ri kitzij,

65
00:03:01,440 --> 00:03:03,360
rix man yininimaj ta.

66
00:03:03,360 --> 00:03:08,640
¿Cꞌo cami jun chive nitiquer niyoꞌon chosakil chi yin kitzij cꞌo mac nubanon?

67
00:03:08,640 --> 00:03:11,120
Si ja ri kitzij yitajin chubixic chive,

68
00:03:11,120 --> 00:03:13,960
¿achique roma rix man yininimaj ta?

69
00:03:13,960 --> 00:03:16,760
Roma jun ri kitzij runiman ri Dios,

70
00:03:16,760 --> 00:03:20,040
nuyec pa ránima ri ruchꞌabel ri Dios ri nracꞌaxaj.

71
00:03:20,040 --> 00:03:22,200
Jacꞌa rix man quiriꞌ ta niꞌen,

72
00:03:22,200 --> 00:03:23,640
roma man rix richin ta ri Dios,

73
00:03:23,640 --> 00:03:24,640
xchaꞌ ri Jesús.

74
00:03:24,640 --> 00:03:30,160
Quireꞌ cꞌa rutzolic rutzij ri Jesús xquiꞌen ri achiꞌaꞌ israelitas cꞌo quikꞌij:

75
00:03:30,160 --> 00:03:33,520
Can kitzij vi ri kaꞌin chavij chi rat,

76
00:03:33,520 --> 00:03:37,880
xa rat aj-Samaria y xa cꞌo laꞌk itzel espíritu aviqꞌuin,

77
00:03:37,880 --> 00:03:38,520
xechaꞌ che.

78
00:03:38,520 --> 00:03:41,120
Jacꞌa ri Jesús xuꞌij chique:

79
00:03:41,120 --> 00:03:44,200
Yin manak itzel espíritu viqꞌuin.

80
00:03:44,200 --> 00:03:45,920
Pa ruqꞌuexel chi quiriꞌ,

81
00:03:45,920 --> 00:03:48,040
yin ninyaꞌ rukꞌij ri Nataꞌ,

82
00:03:48,040 --> 00:03:50,280
jacꞌa rix xa nijoꞌ yiniyaꞌ chi qꞌuix.

83
00:03:50,280 --> 00:03:53,080
Pero yin man nuyon ta nincanoj-ka nukꞌij.

84
00:03:53,080 --> 00:03:55,480
Cꞌo Jun nrojoꞌ chi yin niyoꞌox nukꞌij,

85
00:03:55,480 --> 00:03:58,400
y ja Rijaꞌ ri xtiꞌin achique niꞌin ri kitzij,

86
00:03:58,400 --> 00:04:00,320
si ja yin o ja rix.

87
00:04:00,320 --> 00:04:03,080
Kitzij-kitzij ri nin-ij chive:

88
00:04:03,080 --> 00:04:05,800
Xa achique na jun niniman ri nuchꞌabel,

89
00:04:05,800 --> 00:04:09,080
ri vinak riꞌ man xtutzꞌet ta ruvech ri camic ri richin jumul,

90
00:04:09,080 --> 00:04:09,880
xchaꞌ ri Jesús.

91
00:04:09,880 --> 00:04:13,600
Quireꞌ cꞌa xquiꞌij ri achiꞌaꞌ israelitas cꞌo quikꞌij che:

92
00:04:13,600 --> 00:04:18,080
Vacami keteman chi kitzij cꞌo itzel espíritu aviqꞌuin;

93
00:04:18,080 --> 00:04:21,440
roma naꞌij chi ri xqueniman ri achꞌabel,

94
00:04:21,440 --> 00:04:24,600
man xtiquitzꞌet ta ruvech ri camic.

95
00:04:24,600 --> 00:04:28,640
Tatzꞌetaꞌ cꞌa ri katataꞌ Abraham y ri profetas ojer can,

96
00:04:28,640 --> 00:04:29,880
conojel (xecom,

97
00:04:29,880 --> 00:04:30,320
xequen).

98
00:04:30,320 --> 00:04:34,880
¿Más cami cꞌo akꞌij rat que chuvech ri katataꞌ Abraham?

99
00:04:34,880 --> 00:04:36,760
Rijaꞌ (xcom,

100
00:04:36,760 --> 00:04:36,840
xquen),

101
00:04:36,840 --> 00:04:38,880
y quiriꞌ mismo ri profetas.

102
00:04:38,880 --> 00:04:41,320
¿Achique ta cꞌa más abanon rat chiquivech rijeꞌ?

103
00:04:41,320 --> 00:04:42,240
xechaꞌ che.

104
00:04:42,240 --> 00:04:44,720
Ri Jesús xuꞌij:

105
00:04:44,720 --> 00:04:46,960
Si nuyon yin ninya-ka nukꞌij,

106
00:04:46,960 --> 00:04:48,280
man jun nicꞌatzin-vi.

107
00:04:48,280 --> 00:04:50,360
Pero ri niyoꞌon nukꞌij yin,

108
00:04:50,360 --> 00:04:53,160
ja ri Nataꞌ ri niꞌij rix chi i-Dios.

109
00:04:53,160 --> 00:04:55,760
Y rix man iveteman ta runoꞌoj,

110
00:04:55,760 --> 00:04:58,120
jacꞌa yin veteman runoꞌoj.

111
00:04:58,120 --> 00:05:00,240
Y si nin-ij chi man veteman ta runoꞌoj,

112
00:05:00,240 --> 00:05:02,800
yinoc jun tzꞌucuy-tzij achel rix,

113
00:05:02,800 --> 00:05:05,040
pero yin kitzij veteman runoꞌoj,

114
00:05:05,040 --> 00:05:07,120
y ninnimaj ri ruchꞌabel.

115
00:05:07,120 --> 00:05:10,920
Ri Abraham ri ojer itataꞌ xquicot ránima tok (xkꞌax,

116
00:05:10,920 --> 00:05:15,720
xnoꞌ) chuvech chi xtutzꞌet can ri kꞌij tok yin xquicꞌujeꞌ chuvech re rochꞌulef,

117
00:05:15,720 --> 00:05:18,040
y can xutzꞌet na vi y romariꞌ xquicot ránima,

118
00:05:18,040 --> 00:05:19,240
xchaꞌ ri Jesús.

119
00:05:19,240 --> 00:05:23,680
Jariꞌ tok ri achiꞌaꞌ israelitas cꞌo quikꞌij xquiꞌij che:

120
00:05:23,680 --> 00:05:27,000
Rat cꞌa man jani nicꞌaj ciento ajunaꞌ,

121
00:05:27,000 --> 00:05:30,440
¿y naꞌij chi atzꞌeton ruvech ri kamamaꞌ Abraham?

122
00:05:30,440 --> 00:05:30,920
xechaꞌ.

123
00:05:30,920 --> 00:05:33,120
Ri Jesús xuꞌij chique:

124
00:05:33,120 --> 00:05:34,920
Kitzij-kitzij nin-ij chive,

125
00:05:34,920 --> 00:05:37,280
chi naꞌey chi xalex ri Abraham,

126
00:05:37,280 --> 00:05:38,320
yin yincꞌo chic,

127
00:05:38,320 --> 00:05:39,040
xchaꞌ.

128
00:05:39,040 --> 00:05:40,640
Tok xquicꞌaxaj quiriꞌ,

129
00:05:40,640 --> 00:05:43,560
xquisiqꞌuilaꞌ abaj richin niquicꞌak chirij.

130
00:05:43,560 --> 00:05:46,960
Pero ri Jesús xrevaj-riꞌ chiquivech,

131
00:05:46,960 --> 00:05:50,080
y cꞌajariꞌ xel-pe pa racho ri Dios.

132
00:05:50,080 --> 00:05:55,560
Chiquicojol ri vinak xkꞌax-vi-pe richin xbe.

