﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,760
Ri Jesús xalex cꞌa pa tinamit Belén,

2
00:00:08,760 --> 00:00:10,920
ri tinamit ri cꞌo pa rucuenta ri Judea.

3
00:00:10,920 --> 00:00:12,840
Tek xalex ri Jesús,

4
00:00:12,840 --> 00:00:14,960
ya cꞌa ri Herodes ri rey,

5
00:00:14,960 --> 00:00:19,280
y yacꞌariꞌ tek jun caꞌiꞌ achiꞌaꞌ ri cꞌo quetamabel chiquij ri chꞌumilaꞌ,

6
00:00:19,280 --> 00:00:21,160
xeꞌapon pa Jerusalem.

7
00:00:21,160 --> 00:00:22,080
Ri achiꞌaꞌ riꞌ,

8
00:00:22,080 --> 00:00:24,360
pa relebel kꞌij ye petenak wi,

9
00:00:24,360 --> 00:00:25,120
y xquicꞌutuj cꞌa chique ri winek:

10
00:00:25,120 --> 00:00:32,440
¿Acuchi (achique) cꞌo wi ri acꞌal ri qui-Rey ri israelitas ri xa cꞌa xalex?

11
00:00:32,440 --> 00:00:36,120
Ri ruchꞌumil katzꞌeton pe riyoj cꞌa quelaꞌ pa relebel kꞌij,

12
00:00:36,120 --> 00:00:37,520
y xojpe chuyaꞌic rukꞌij,

13
00:00:37,520 --> 00:00:38,320
xechaꞌ.

14
00:00:38,320 --> 00:00:44,400
Tek ri rey Herodes xracꞌaxaj ri xquibij ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quetamabel chiquij ri chꞌumilaꞌ,

15
00:00:44,400 --> 00:00:45,760
xsach rucꞌuꞌx.

16
00:00:45,760 --> 00:00:50,760
Y can queriꞌ cꞌa chukaꞌ xquicꞌulwachij ri winek ri aj pa tinamit Jerusalem.

17
00:00:50,760 --> 00:00:56,560
Y ri rey Herodes xerumol cꞌa quinojel ri principaliꞌ tak sacerdotes y ri aj tzꞌibaꞌ chiquicojol ri israelitas,

18
00:00:56,560 --> 00:01:02,720
y cꞌacꞌariꞌ xucꞌutuj chique chi acuchi (achique) cꞌa nalex wi ri Cristo.

19
00:01:02,720 --> 00:01:08,480
Xepe ri principaliꞌ tak sacerdotes y ri aj tzꞌibaꞌ xquibij cꞌa chare ri rey:

20
00:01:08,480 --> 00:01:12,960
Ri Cristo nalex pa tinamit Belén waweꞌ pa rucuenta re Judea.

21
00:01:12,960 --> 00:01:17,400
Ruma jun chique ri profetas ri xekꞌalajsan ri ruchꞌabel ri Dios ojer ca,

22
00:01:17,400 --> 00:01:19,840
quecꞌareꞌ ri rutzꞌiban ca:

23
00:01:19,840 --> 00:01:23,560
Y riyit tinamit Belén ri yitcꞌo pa Judá,

24
00:01:23,560 --> 00:01:28,560
riyit ma can ta yit coꞌol chiquicojol ri nimaꞌk tak tinamit chiriꞌ pa Judá,

25
00:01:28,560 --> 00:01:32,480
ruma ya ri chiriꞌ awuqꞌui riyit xtipe wi ri ucꞌuey bey,

26
00:01:32,480 --> 00:01:37,560
y can xqueruchajij ri nutinamit Israel achiꞌel nuben jun utzilaj aj yukꞌ,

27
00:01:37,560 --> 00:01:38,120
nichaꞌ ri Dios,

28
00:01:38,120 --> 00:01:40,520
xechaꞌ apo chare ri rey Herodes.

29
00:01:40,520 --> 00:01:45,600
Yacꞌariꞌ tek ri rey Herodes pan ewel xerusiqꞌuij (xeroyoj) ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quetamabel chiquij ri chꞌumilaꞌ,

30
00:01:45,600 --> 00:01:50,440
y xucꞌutuj ca jabel chique janipeꞌ chic kꞌij tiquitzꞌet wi ri ruchꞌumil ri Cristo.

31
00:01:50,440 --> 00:01:56,000
Cꞌacꞌariꞌ tek xerutek el pa tinamit Belén y xubij el chique:

32
00:01:56,000 --> 00:01:58,760
Quixbiyin cꞌa chilaꞌ y ticanoj ri acꞌal,

33
00:01:58,760 --> 00:02:00,200
y tek iwilon chic ca,

34
00:02:00,200 --> 00:02:01,520
noꞌibij ca chuwe,

35
00:02:01,520 --> 00:02:03,680
riche (rixin) chi riyin yibe chukaꞌ chuyaꞌic rukꞌij.

36
00:02:03,680 --> 00:02:12,160
Y tek ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quetamabel chiquij ri chꞌumilaꞌ quicꞌaxan chic cꞌa ri chꞌabel ri xbix el chique ruma ri rey Herodes,

37
00:02:12,160 --> 00:02:12,960
xebe.

38
00:02:12,960 --> 00:02:16,720
Y ri chꞌumil ri quitzꞌeton pe riyeꞌ ri cꞌa acuchi (achique) quepe wi,

39
00:02:16,720 --> 00:02:18,120
pa relebel kꞌij,

40
00:02:18,120 --> 00:02:19,720
can rucꞌuan cꞌa el quibey.

41
00:02:19,720 --> 00:02:20,640
Y tek xeꞌapon,

42
00:02:20,640 --> 00:02:26,040
ri chꞌumil riꞌ xpaꞌeꞌ pa ruwiꞌ ri acuchi (achique) cꞌo wi ri acꞌal.

43
00:02:26,040 --> 00:02:28,760
Y tek xquitzꞌet cꞌa ri chꞌumil chi xpaꞌeꞌ,

44
00:02:28,760 --> 00:02:31,160
sibilaj xquicot ri cánima.

45
00:02:31,160 --> 00:02:34,040
Yacꞌa tek ri achiꞌaꞌ riꞌ xeꞌoc apo pa jay,

46
00:02:34,040 --> 00:02:38,320
can xquitzꞌet wi cꞌa ri acꞌal y ri María ri ruteꞌ ri acꞌal,

47
00:02:38,320 --> 00:02:43,080
y can yacꞌariꞌ xexuqueꞌ xemajeꞌ ka riche (rixin) chi xquiyaꞌ rukꞌij ri acꞌal.

48
00:02:43,080 --> 00:02:47,720
Y chukaꞌ can xequijakalaꞌ cꞌa ri quiyaconobal y xquisipaj cꞌa ca kꞌanapuek,

49
00:02:47,720 --> 00:02:49,880
pon y mirra chare.

50
00:02:49,880 --> 00:02:52,800
Y ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quetamabel chiquij ri chꞌumilaꞌ,

51
00:02:52,800 --> 00:02:55,280
can xkꞌalajsex cꞌa chiquiwech ri pa cachicꞌ,

52
00:02:55,280 --> 00:03:01,080
chi man chic quetzolin ta pa quibey riche (rixin) chi nbequiyaꞌ ca rubixic chare ri rey Herodes.

53
00:03:01,080 --> 00:03:02,920
Y can queriꞌ wi xquiben ri achiꞌaꞌ riꞌ,

54
00:03:02,920 --> 00:03:05,920
ruma tek xetzolin chic el pa quiruwachꞌulef,

55
00:03:05,920 --> 00:03:08,960
xa jun wi chic chi bey ri xquicꞌuaj el.

56
00:03:08,960 --> 00:03:12,480
Y tek ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quetamabel chiquij ri chꞌumilaꞌ ye elenak chic el,

57
00:03:12,480 --> 00:03:18,880
can yacꞌariꞌ tek jun ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios xucꞌut riꞌ chuwech ri José pa rachicꞌ.

58
00:03:18,880 --> 00:03:22,680
Y ri ángel riꞌ xubij chare:

59
00:03:22,680 --> 00:03:24,080
Cayacatej cꞌa el.

60
00:03:24,080 --> 00:03:28,120
Tacꞌuaj el ri acꞌal rachibilan ri ruteꞌ y quixanmej el waweꞌ.

61
00:03:28,120 --> 00:03:30,680
Quixbiyin cꞌa pan Egipto y quixcꞌojeꞌ chilaꞌ,

62
00:03:30,680 --> 00:03:32,640
y riyin xtinyaꞌ rubixic chawe tek utz chic yixtzolin pe.

63
00:03:32,640 --> 00:03:35,540
Ruma chi re wacami,

64
00:03:35,540 --> 00:03:39,240
ri rey Herodes can xtorucanoj wi re acꞌal riche (rixin) chi nucamisaj,

65
00:03:39,240 --> 00:03:40,600
xchaꞌ chare.

66
00:03:40,600 --> 00:03:43,640
Y ri José can yacꞌariꞌ tek xcꞌastej,

67
00:03:43,640 --> 00:03:47,720
y can chupan cꞌa ri akꞌaꞌ riꞌ xquichop el bey riche (rixin) chi xebe cꞌa pan Egipto,

68
00:03:47,720 --> 00:03:50,280
xucꞌuaj el ri acꞌal y ri teꞌej.

69
00:03:50,280 --> 00:03:57,640
Can chilaꞌ wi cꞌa pan Egipto xebecꞌojeꞌ wi y xetzolin pan Israel cꞌa ya tek caminek chic ri rey Herodes.

70
00:03:57,640 --> 00:04:06,080
Riche (rixin) chi queriꞌ can nibanatej na cꞌa ri rukꞌalajsan ri Ajaf Dios chuwech ri jun profeta ri xkꞌalajsan ri ruchꞌabel ri Dios ojer ca.

71
00:04:06,080 --> 00:04:07,400
Ri tzꞌibatal cꞌa ca nubij:

72
00:04:07,400 --> 00:04:12,840
Pan Egipto cꞌa cꞌo wi ri nucꞌajol tek xinsiqꞌuij (xinwoyoj).

73
00:04:12,840 --> 00:04:14,800
Quecꞌariꞌ ri rubin ri Dios.

74
00:04:14,800 --> 00:04:23,400
Y can yacꞌariꞌ tek ri rey Herodes xunabej chi ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quetamabel chiquij ri chꞌumilaꞌ xa ma xquiben ta ri achiꞌel ri rubin el riyaꞌ chique,

75
00:04:23,400 --> 00:04:35,040
rumariꞌ xyacatej cꞌa sibilaj royowal y xutek cꞌa quicamisaxic quinojel ri tak cꞌajolaꞌ (alaboniꞌ) ri xa cꞌa ma jane nikꞌax ta cacaꞌ quijunaꞌ ri yecꞌo chiriꞌ pa tinamit Belén,

76
00:04:35,040 --> 00:04:37,360
y ri yecꞌo pa tak lugar ri yecꞌo pe chunakajal ri tinamit.

77
00:04:37,360 --> 00:04:47,000
Queriꞌ xuben ruma riyaꞌ can retaman ca chi cꞌo chic caꞌiꞌ junaꞌ titzꞌetetej wi ri chꞌumil cuma ri achiꞌaꞌ ri cꞌo quetamabel chiquij ri chꞌumilaꞌ.

78
00:04:47,000 --> 00:04:53,240
Waweꞌ can xbanatej wi cꞌa achiꞌel ri tzꞌibatal ca ruma ri jun profeta ri xkꞌalajsan ri ruchꞌabel ri Dios ojer ca,

79
00:04:53,240 --> 00:04:54,040
ri xubiniꞌaj Jeremías,

80
00:04:54,040 --> 00:04:56,120
tek xubij ca:

81
00:04:56,120 --> 00:04:59,680
Chiriꞌ cꞌa pa tinamit Ramá xacꞌaxatej okꞌej.

82
00:04:59,680 --> 00:05:02,360
Can cꞌo wi nimalaj bis.

83
00:05:02,360 --> 00:05:04,960
Cꞌo cꞌa jun ri nujikꞌ okꞌej.

84
00:05:04,960 --> 00:05:08,400
Riꞌ ya ri Raquel yerokꞌej ri ral,

85
00:05:08,400 --> 00:05:10,680
y astapeꞌ nibochiꞌix,

86
00:05:10,680 --> 00:05:14,840
xa can ma nikꞌax ta cꞌa ri bis chare ruma ri ral xecom.

87
00:05:14,840 --> 00:05:19,040
Queriꞌ ri tzꞌibatal ca ruma ri Jeremías.

88
00:05:19,040 --> 00:05:21,120
Y tek caminek chic el ri rey Herodes,

89
00:05:21,120 --> 00:05:26,920
can yacꞌariꞌ tek ri ángel riche (rixin) ri Ajaf Dios xucꞌut chic riꞌ chuwech ri José pa rachicꞌ,

90
00:05:26,920 --> 00:05:28,360
ri chilaꞌ pan Egipto.

91
00:05:28,360 --> 00:05:31,480
Y ri ángel riche (rixin) ri Ajaf xubij cꞌa chare:

92
00:05:31,480 --> 00:05:33,360
Cayacatej cꞌa el.

93
00:05:33,360 --> 00:05:38,200
Tacꞌuaj el ri acꞌal rachibilan ri ruteꞌ y quixtzolin cꞌa pan Israel.

94
00:05:38,200 --> 00:05:41,160
Ruma ri xeꞌajowan chi xquicamisaj ta ri acꞌal,

95
00:05:41,160 --> 00:05:42,480
xecom yan.

96
00:05:42,480 --> 00:05:47,440
Y ri José can xuben wi cꞌa ri xbix chare pa rachicꞌ ruma ri ángel.

97
00:05:47,440 --> 00:05:48,760
Xucꞌuaj el ri acꞌal,

98
00:05:48,760 --> 00:05:49,400
y ri teꞌej.

99
00:05:49,400 --> 00:05:50,840
Y xetzolin cꞌa pan Israel.

100
00:05:50,840 --> 00:05:58,600
Xa yacꞌa riyaꞌ tek xracꞌaxaj chi ya ri Arquelao ri rucꞌajol ca ri rey Herodes ri oconek aj kꞌatbel tzij pa Judea,

101
00:05:58,600 --> 00:06:01,520
xuxibij riꞌ chi yecꞌojeꞌ ka ri chiriꞌ pa Judea.

102
00:06:01,520 --> 00:06:07,800
Y xkꞌalajsex cꞌa chuwech ri José pa jun achicꞌ chi tucꞌuaj el ri acꞌal y ri teꞌej cꞌa pa Galilea.

103
00:06:07,800 --> 00:06:12,280
Y xeꞌapon cꞌa pa tinamit Nazaret y chiriꞌ xecꞌojeꞌ wi ka,

104
00:06:12,280 --> 00:06:19,760
riche (rixin) chi queriꞌ can nibanatej na cꞌa achiꞌel ri tzꞌibatal ca cuma ri profetas ri xekꞌalajsan ri ruchꞌabel ri Dios ojer ca.

105
00:06:19,760 --> 00:06:29,080
Riyeꞌ can quitzꞌiban ca chi ri Jesús can cꞌo na chi nibix nazareno chare.

