﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,420
Ja atoq riꞌ ri Jesús kereꞌ xubꞌij chake ri israelitas ri xetaqin achike chi achi rijaꞌ:

2
00:00:12,420 --> 00:00:15,460
Si rix ndibꞌen jumul ri nukꞌutun chiwech,

3
00:00:15,460 --> 00:00:18,460
qetzij ngixok nu-discípulos.

4
00:00:18,460 --> 00:00:21,140
Y keriꞌ ndiwetamaj achike ri qetzij,

5
00:00:21,140 --> 00:00:24,460
y ri qetzij ndubꞌen chiwa chi ngixel libre.

6
00:00:24,460 --> 00:00:25,990
Y rejeꞌ xkibꞌij:

7
00:00:25,990 --> 00:00:27,420
Roj,

8
00:00:27,420 --> 00:00:30,780
roj riy-rumam kan ri ojer qamamaꞌ Abraham,

9
00:00:30,780 --> 00:00:34,220
y ma jumbꞌey roj okuneq loqꞌon samajelaꞌ.

10
00:00:34,220 --> 00:00:37,260
¿Achike roma ndabꞌij chi ngojel libre?

11
00:00:37,260 --> 00:00:38,980
Ri Jesús xubꞌij chake:

12
00:00:38,980 --> 00:00:44,020
Kin qetzij nibꞌij chiwa chi ri wineq ri ndubꞌanalaꞌ mak,

13
00:00:44,020 --> 00:00:46,420
chuxeꞌ ruchuqꞌaꞌ ri mak kꞌo wi.

14
00:00:46,420 --> 00:00:48,660
Y ri kꞌo chuxeꞌ ruchuqꞌaꞌ ri mak,

15
00:00:48,660 --> 00:00:51,300
maneq cheꞌel ndikꞌojeꞌ apeꞌ kꞌo ri Dios,

16
00:00:51,300 --> 00:00:56,980
pero riyin ri Rukꞌajol ri Dios kin jumul yinkꞌo apeꞌ kꞌo ri Nataꞌ.

17
00:00:56,980 --> 00:00:57,780
Roma kꞌa riꞌ,

18
00:00:57,780 --> 00:01:03,340
si riyin ri Rukꞌajol ri Dios ngixinwelesaj chuxeꞌ ruchuqꞌaꞌ ri mak,

19
00:01:03,340 --> 00:01:06,620
kin qetzij ngixel libre.

20
00:01:06,620 --> 00:01:08,300
Riyin wetaman chi rix,

21
00:01:08,300 --> 00:01:10,860
rix riy-rumam kan ri Abraham,

22
00:01:10,860 --> 00:01:13,420
pero nditij iqꞌij chin nginikamisaj,

23
00:01:13,420 --> 00:01:18,020
roma ma iyoꞌon ta qꞌij chi okuneq ri nutzij pa iwánima.

24
00:01:18,020 --> 00:01:19,700
Ri nitzijoj chiwa,

25
00:01:19,700 --> 00:01:22,460
ja ri rukꞌutun pe ri Nataꞌ chinuwech,

26
00:01:22,460 --> 00:01:28,340
y keriꞌ chuqaꞌ rix ja ri iwakꞌaxan pa ruchiꞌ ri okuneq itataꞌ ri ndibꞌen.

27
00:01:28,340 --> 00:01:30,220
Y rejeꞌ xkibꞌij:

28
00:01:30,220 --> 00:01:32,980
¡Ri qatataꞌ roj ja ri Abraham!

29
00:01:32,980 --> 00:01:35,460
Y ri Jesús xubꞌij chake:

30
00:01:35,460 --> 00:01:38,300
Xa ta qetzij chi rix ralkꞌuaꞌl ri Abraham,

31
00:01:38,300 --> 00:01:39,380
ndibꞌen ta ri utz,

32
00:01:39,380 --> 00:01:41,020
achel xubꞌen rijaꞌ.

33
00:01:41,020 --> 00:01:50,060
Pero wokami nditij iqꞌij chi nginikamisaj riyin ri nutzijon pe chiwa ri qetzij wakꞌaxan pe pa ruchiꞌ ri Dios.

34
00:01:50,060 --> 00:01:54,820
¡Ri Abraham man ta xubꞌen achel ndiwojoꞌ ndibꞌen rix chuwa!

35
00:01:54,820 --> 00:01:58,940
Rix ja ri ndubꞌen ri okuneq itataꞌ ri ndibꞌanalaꞌ.

36
00:01:58,940 --> 00:02:00,580
Atoq xkakꞌaxaj keriꞌ,

37
00:02:00,580 --> 00:02:02,740
rejeꞌ xkibꞌij chare ri Jesús:

38
00:02:02,740 --> 00:02:06,140
Roj ma roma ta xubꞌen mak ri qateꞌ xojalex,

39
00:02:06,140 --> 00:02:08,380
kin xe wi jun qatataꞌ kꞌo,

40
00:02:08,380 --> 00:02:10,260
y riꞌ ja ri Dios.

41
00:02:10,260 --> 00:02:12,700
Ri Jesús xubꞌij chake:

42
00:02:12,700 --> 00:02:15,820
Xa ta qetzij chi ja ri Dios ri Itataꞌ,

43
00:02:15,820 --> 00:02:17,460
nginiwojoꞌ ta yin,

44
00:02:17,460 --> 00:02:23,100
porque riyin apeꞌ kꞌo ri Dios yin eleneq wi pe y yin qajneq pe chireꞌ.

45
00:02:23,100 --> 00:02:26,260
Riyin ma nuyon ta chinuwech yin pataneq,

46
00:02:26,260 --> 00:02:29,180
xa kin ja rijaꞌ ri taqayon pe wichin.

47
00:02:29,180 --> 00:02:33,340
¿Achike roma ma ndikꞌoxomaj ta ri nibꞌij chiwa?

48
00:02:33,340 --> 00:02:35,220
Rix ma nginikꞌoxomaj ta,

49
00:02:35,220 --> 00:02:39,340
porque ma ndiwojoꞌ ta ndiwakꞌaxaj ri nibꞌij chiwa.

50
00:02:39,340 --> 00:02:41,980
Ri itataꞌ rix ja ri itzel.

51
00:02:41,980 --> 00:02:42,340
Rix,

52
00:02:42,340 --> 00:02:43,900
rix richin rijaꞌ,

53
00:02:43,900 --> 00:02:47,540
y ja ri rurayibꞌel rijaꞌ ri ndiwojoꞌ ndibꞌen.

54
00:02:47,540 --> 00:02:50,220
Rijaꞌ kamisanel xe jampeꞌ pa nabꞌey,

55
00:02:50,220 --> 00:02:52,660
y ma jumbꞌey roqan ri qetzij,

56
00:02:52,660 --> 00:02:55,860
porque pa ránima ma jun qetzij kꞌo.

57
00:02:55,860 --> 00:02:57,100
Y atoq ndireqꞌon,

58
00:02:57,100 --> 00:02:59,340
kin richin wi keriꞌ ndubꞌen,

59
00:02:59,340 --> 00:03:01,420
porque rijaꞌ reqꞌóta,

60
00:03:01,420 --> 00:03:04,860
y rikꞌin rijaꞌ nditzꞌukutej pe nojel ruwech aqꞌ.

61
00:03:04,860 --> 00:03:10,940
Pero rix ma nginitaqij ta porque riyin ja ri qetzij nibꞌij chiwa.

62
00:03:10,940 --> 00:03:15,220
Y nixta jun chiꞌikajal rix kꞌo cheꞌel xtukꞌut chi kꞌo mak nubꞌanun,

63
00:03:15,220 --> 00:03:18,020
porque ma jun mak nubꞌanun.

64
00:03:18,020 --> 00:03:20,060
Y xu ja ri qetzij nibꞌij chiwa,

65
00:03:20,060 --> 00:03:23,220
¿achike roma ma nginitaqij ta?

66
00:03:23,220 --> 00:03:26,020
Ri erichin ri Dios ndikibꞌen ri ndubꞌij,

67
00:03:26,020 --> 00:03:28,620
pero rix ma rix richin ta,

68
00:03:28,620 --> 00:03:31,660
y romariꞌ ma ndibꞌen ta ri ndubꞌij rijaꞌ.

69
00:03:31,660 --> 00:03:34,300
Ri israelitas xkibꞌij chare ri Jesús:

70
00:03:34,300 --> 00:03:42,180
Qetzij wi ri ndiqabꞌij chi xa rat aj rochꞌulew Samaria y kꞌo itzel espíritu pa akꞌaslen.

71
00:03:42,180 --> 00:03:44,540
Ri Jesús xubꞌij chake:

72
00:03:44,540 --> 00:03:47,820
Riyin maneq itzel espíritu pa nukꞌaslen.

73
00:03:47,820 --> 00:03:50,740
Riyin ja ri Nataꞌ ninimrisaj ruqꞌij,

74
00:03:50,740 --> 00:03:54,300
pero rix xa ma jun nuqꞌij ndibꞌen chuwa.

75
00:03:54,300 --> 00:03:58,020
Riyin ma nuyon ta chinuwech nikanoj chi ndiyoꞌox nuqꞌij,

76
00:03:58,020 --> 00:04:05,060
pero kꞌo Jun ri ndikanon chi ndiyoꞌox nuqꞌij y ja rijaꞌ ri ndibꞌiꞌin achike ndibꞌiꞌin ri qetzij,

77
00:04:05,060 --> 00:04:07,260
si ja yin o ja rix.

78
00:04:07,260 --> 00:04:09,380
Kin qetzij nibꞌij chiwa:

79
00:04:09,380 --> 00:04:12,500
Xa achike na jun ri ndubꞌen ri nibꞌij riyin,

80
00:04:12,500 --> 00:04:16,820
ma ndeqaqa ta chupan ri kamik ri kin chin jumul.

81
00:04:16,820 --> 00:04:20,140
Y ri israelitas xkibꞌij chare ri Jesús:

82
00:04:20,140 --> 00:04:24,180
Wokami qetaman chi qetzij kꞌo itzel espíritu pa akꞌaslen,

83
00:04:24,180 --> 00:04:26,220
porque ri Abraham xken,

84
00:04:26,220 --> 00:04:27,580
y ri profetas chuqaꞌ,

85
00:04:27,580 --> 00:04:30,740
y rat ndabꞌij chi ri ndikibꞌen ri ndabꞌij,

86
00:04:30,740 --> 00:04:34,260
ma ngebꞌeqaqa ta chupan ri kamik ri kin chin jumul.

87
00:04:34,260 --> 00:04:41,780
¡Ni modo ke rat más nim aqꞌij ke chuwech ri qatataꞌ Abraham y chikiwech ri profetas ri xa xeken e!

88
00:04:41,780 --> 00:04:46,140
¿Achike kꞌa ok más ndanaꞌ chare rat ke chikiwech rejeꞌ?

89
00:04:46,140 --> 00:04:48,190
Ri Jesús xubꞌij chake:

90
00:04:48,190 --> 00:04:52,060
Si riyin nuyon ta chinuwech niyaꞌ nuqꞌij,

91
00:04:52,060 --> 00:04:53,980
xa maneq wi reqalen,

92
00:04:53,980 --> 00:04:56,020
pero ri ndiyoꞌon nuqꞌij riyin,

93
00:04:56,020 --> 00:05:00,180
ja ri Nataꞌ ri ndibꞌij i-Dios chare rix.

94
00:05:00,180 --> 00:05:02,900
Y rix ma iwetaman ta achike rijaꞌ,

95
00:05:02,900 --> 00:05:05,220
pero riyin kin wetaman,

96
00:05:05,220 --> 00:05:08,140
y si riyin nibꞌij ta chi ma wetaman ta,

97
00:05:08,140 --> 00:05:10,860
xa riyin jun reqꞌóta achel rix.

98
00:05:10,860 --> 00:05:16,260
Pero riyin kin wetaman achike rijaꞌ y nibꞌen ri ndubꞌij.

99
00:05:16,260 --> 00:05:24,180
Ri ojer itataꞌ Abraham tzꞌan xkikot roma xukꞌoxomaj chi xtutzꞌet re tiempo yinkꞌo yin chochꞌulew,

100
00:05:24,180 --> 00:05:27,820
y kin xutzꞌet wi y tzꞌan xkikot.

101
00:05:27,820 --> 00:05:31,660
Romariꞌ ri israelitas xkibꞌij chare ri Jesús:

102
00:05:31,660 --> 00:05:34,100
Rat kꞌajani 50 ajunaꞌ,

103
00:05:34,100 --> 00:05:37,220
¿y ndabꞌij chi atzꞌeton ruwech ri Abraham?

104
00:05:37,220 --> 00:05:38,900
Ri Jesús xubꞌij chake:

105
00:05:38,900 --> 00:05:45,500
Kin qetzij nibꞌij chiwa chi riyin kin yinkꞌo wi atoq kꞌajani talex ri Abraham.

106
00:05:45,500 --> 00:05:51,340
Ja atoq riꞌ ri israelitas xbꞌekisikꞌilaꞌ pe abꞌej chin ndikikꞌeq apu chirij.

107
00:05:51,340 --> 00:05:55,120
Pero ri Jesús xewex y xel pe pa rachoch ri Dios.

