﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,060
Re Jesús y re ru-discípulos xeꞌbapon chupan re lugar rubiniꞌan Getsemaní.

2
00:00:11,060 --> 00:00:14,020
Xpa re Jesús xubij chique re ru-discípulos:

3
00:00:14,020 --> 00:00:16,860
Quixtzꞌuyeꞌ can baꞌ vovaꞌ,

4
00:00:16,860 --> 00:00:19,660
y yen teꞌmbana-na orar.

5
00:00:19,660 --> 00:00:21,300
Y xaxe re Pedro,

6
00:00:21,300 --> 00:00:24,580
re Jacobo y re Juan xeꞌrucꞌuaj-a re Jesús.

7
00:00:24,580 --> 00:00:28,140
Jareꞌ tak rejaꞌ can xuna-yan re xtoꞌrcꞌalvachij.

8
00:00:28,140 --> 00:00:30,780
Mareꞌ camas nem re bis xpa pa ránma.

9
00:00:30,780 --> 00:00:33,980
Y xubij chique re je oxeꞌ ru-discípulos:

10
00:00:33,980 --> 00:00:37,620
Re bis cꞌo pa vánma,

11
00:00:37,620 --> 00:00:39,980
camas nem.

12
00:00:39,980 --> 00:00:43,500
Y can yinruquimisaj ninaꞌ yen.

13
00:00:43,500 --> 00:00:46,060
Quixcꞌueꞌ can baꞌ vovaꞌ,

14
00:00:46,060 --> 00:00:48,700
quixcꞌaseꞌ y man quixvar-ka,

15
00:00:48,700 --> 00:00:49,860
xchaꞌ chique.

16
00:00:49,860 --> 00:00:55,100
Rejaꞌ xbiyin chic-apo baꞌ y cꞌareꞌ xuque-ka y xluque-ka pan ulef y xuban orar.

17
00:00:55,100 --> 00:00:59,060
Rejaꞌ xucꞌutuj che can choj-ta quireꞌ nakꞌax re hora reꞌ,

18
00:00:59,060 --> 00:01:01,540
che man-ta nukꞌasaj re tijoj-pokonal.

19
00:01:01,540 --> 00:01:05,900
Y ja chꞌabal reꞌ re xeꞌrubij pa ru-oración:

20
00:01:05,900 --> 00:01:06,540
Nataꞌ,

21
00:01:06,540 --> 00:01:11,620
yen ntaman che rat yatiquir naban ronojel.

22
00:01:11,620 --> 00:01:19,900
Can-ta naban che xaxe tal choj quireꞌ nakꞌax y man-ta ninkꞌasaj re jun tijoj-pokonal reꞌ,

23
00:01:19,900 --> 00:01:22,300
pero man taban re ninjoꞌ yen,

24
00:01:22,300 --> 00:01:25,780
xaxe roma yen quireꞌ nimbij chava.

25
00:01:25,780 --> 00:01:29,860
Roma yen xa can ninjoꞌ chukaꞌ nimban re najoꞌ rat,

26
00:01:29,860 --> 00:01:31,420
xchaꞌ re Jesús.

27
00:01:31,420 --> 00:01:34,220
Y tak rejaꞌ xtaneꞌ cha re ru-oración,

28
00:01:34,220 --> 00:01:36,180
xpa quiqꞌuin re je oxeꞌ ru-discípulos,

29
00:01:36,180 --> 00:01:38,780
pero tak xbeka quiqꞌuin xa yeꞌvar.

30
00:01:38,780 --> 00:01:41,060
Xpa rejaꞌ xubij cha re Pedro:

31
00:01:41,060 --> 00:01:41,740
Simón,

32
00:01:41,740 --> 00:01:44,100
¿xa xavar laꞌk-ka?

33
00:01:44,100 --> 00:01:48,100
Can man baꞌ xatiquir xacꞌaseꞌ jun chꞌet hora viqꞌuin.

34
00:01:48,100 --> 00:01:50,500
Man quixvar-ka,

35
00:01:50,500 --> 00:01:56,260
xa tibanaꞌ orar y ticꞌutuj cha re Dios chin che tak yixtojtobex,

36
00:01:56,260 --> 00:01:58,260
man quixtzak pa mac.

37
00:01:58,260 --> 00:02:03,460
Can ntaman-va che re ivánma can nurayij nuban re nrajoꞌ re Dios.

38
00:02:03,460 --> 00:02:07,060
Pero iyon man yixtiquir-ta,

39
00:02:07,060 --> 00:02:08,020
xchaꞌ chique.

40
00:02:08,020 --> 00:02:10,620
Y re Jesús xba chic jun bey chin xboꞌrbanaꞌ orar.

41
00:02:10,620 --> 00:02:17,180
Rejaꞌ xucamaluj rubixic re chꞌabal re xeꞌrubij chupan re oración re cꞌa baꞌ tuban-va-ka.

42
00:02:17,180 --> 00:02:20,220
Y tak xpa chic jun bey quiqꞌuin re je oxeꞌ ru-discípulos,

43
00:02:20,220 --> 00:02:22,460
xa yeꞌvar chic jun bey xeꞌboꞌrvilaꞌ,

44
00:02:22,460 --> 00:02:27,100
roma rejeꞌ can al rij re quinakꞌavach roma camas quivaran.

45
00:02:27,100 --> 00:02:29,700
Y rejeꞌ man niquivel-ta andex niquibij,

46
00:02:29,700 --> 00:02:31,980
roma yeꞌvar chic jun bey xeꞌbelitaj.

47
00:02:31,980 --> 00:02:34,180
Y re Jesús xba chic chubanic orar.

48
00:02:34,180 --> 00:02:35,860
Pero tak xpa pa rox bey,

49
00:02:35,860 --> 00:02:38,860
rejaꞌ xubij chique re je oxeꞌ ru-discípulos:

50
00:02:38,860 --> 00:02:43,740
Vocame quixvar y can titzꞌaktisaj re ivaran.

51
00:02:43,740 --> 00:02:46,140
Pero man chic xquixtiquir-ta.

52
00:02:46,140 --> 00:02:50,460
Yen re xinalax chiꞌicojol jacꞌa re nu-hora xbeka,

53
00:02:50,460 --> 00:02:54,100
can xquinjach-a pa quikꞌaꞌ re itzel tak achiꞌaꞌ.

54
00:02:54,100 --> 00:02:54,980
Chaꞌnin,

55
00:02:54,980 --> 00:02:56,340
quixyacataj.

56
00:02:56,340 --> 00:02:59,580
Ja la pitinak re anchique xquinjacho-a pa quikꞌaꞌ re itzel tak achiꞌaꞌ,

57
00:02:59,580 --> 00:03:01,100
xchaꞌ re Jesús chique.

58
00:03:01,100 --> 00:03:05,220
Y re Jesús can cꞌa ntajin che tzij quiqꞌuin re ru-discípulos,

59
00:03:05,220 --> 00:03:10,020
tak can jareꞌ xbeka re Judas re jun chique re doce ru-discípulos re Jesús,

60
00:03:10,020 --> 00:03:16,060
y qꞌuiy vinak jeꞌrucꞌuan-apo y re vinak reꞌ jeꞌquicꞌualon cheꞌ y espada.

61
00:03:16,060 --> 00:03:19,860
Y conojel re vinak reꞌ jeꞌtakon-a coma re principal tak sacerdotes,

62
00:03:19,860 --> 00:03:27,860
coma re achiꞌaꞌ jeꞌatamayon re ley kachin yoj re yoj israelitas y coma chukaꞌ re rejetaꞌk tak achiꞌaꞌ re cꞌo quikꞌij.

63
00:03:27,860 --> 00:03:33,180
Re Judas re nijacho-a chin re Jesús can rubin chic chique re jeꞌpitinak riqꞌuin,

64
00:03:33,180 --> 00:03:36,180
andex xtuban chin nucꞌut re Jesús chiquivach.

65
00:03:36,180 --> 00:03:38,340
Rejaꞌ ja quireꞌ rubin chique:

66
00:03:38,340 --> 00:03:42,980
Ja re anchique xtintzꞌubaj chin xtimban saludar,

67
00:03:42,980 --> 00:03:44,420
jareꞌ re Jesús.

68
00:03:44,420 --> 00:03:45,940
Titzꞌamaꞌ,

69
00:03:45,940 --> 00:03:48,060
y man tinumaj chivach.

70
00:03:48,060 --> 00:03:49,820
Y tak re Judas xapon,

71
00:03:49,820 --> 00:03:53,060
can choj xba-apo riqꞌuin re Jesús y xubij cha:

72
00:03:53,060 --> 00:03:54,500
Maestro,

73
00:03:54,500 --> 00:03:55,700
Maestro,

74
00:03:55,700 --> 00:03:57,420
xchaꞌ cha y cꞌareꞌ xutzꞌubaj.

75
00:03:57,420 --> 00:04:00,340
Y re vinak re jeꞌbinak chutzꞌamic re Jesús,

76
00:04:00,340 --> 00:04:01,820
xquitzꞌam-a.

77
00:04:01,820 --> 00:04:03,820
Y jun chique re jecꞌo riqꞌuin re Jesús chireꞌ,

78
00:04:03,820 --> 00:04:08,780
xulisaj ru-espada y xuyaꞌ cha re jun ru-mozo re namalaj sacerdote,

79
00:04:08,780 --> 00:04:12,980
y xutzaqꞌuij-a ruxquin cha re jun bic espada re xuyaꞌ cha.

80
00:04:12,980 --> 00:04:16,980
Y cꞌareꞌ xpa re Jesús xubij chique re vinak re jeꞌbinak chutzꞌamic:

81
00:04:16,980 --> 00:04:23,140
¿Yex xinojij che yixpitinak chutzꞌamic jun elekꞌom y mareꞌ icꞌamom-pa cheꞌ y espada?

82
00:04:23,140 --> 00:04:27,060
Yen can kꞌij-kꞌij xincꞌueꞌ iviqꞌuin chireꞌ pa rachoch re Dios,

83
00:04:27,060 --> 00:04:32,020
tak xincꞌut re ruchꞌabal re Dios chivach y man jun bey xinitzꞌam-ta.

84
00:04:32,020 --> 00:04:34,580
Pero reꞌ tiene que nibanataj,

85
00:04:34,580 --> 00:04:38,620
can anchaꞌl re tzꞌiban can chupan re ruchꞌabal re Dios.

86
00:04:38,620 --> 00:04:42,020
Y can jareꞌ tak re ru-discípulos re Jesús,

87
00:04:42,020 --> 00:04:44,060
xquiyaꞌ can rion y xeꞌnumaj.

88
00:04:44,060 --> 00:04:50,660
Pero cꞌo jun alaꞌ re can tzakatal-a chij re Jesús y rejaꞌ pa jun tziak nem rucuchun-va-a-riꞌ.

89
00:04:50,660 --> 00:04:54,460
Y re jeꞌtzꞌamayon-a chin re Jesús xquitzꞌam re alaꞌ reꞌ.

90
00:04:54,460 --> 00:04:57,220
Pero rejaꞌ xel-a chupan re tziak reꞌ,

91
00:04:57,220 --> 00:04:59,980
y ja quireꞌ manak rutziak xnumaj-a chiquivach.

92
00:04:59,980 --> 00:05:06,100
Y re vinak re jeꞌtzꞌamayon-a chin re Jesús xquicꞌuaj-a pa rachoch re namalaj sacerdote.

93
00:05:06,100 --> 00:05:09,900
Y chireꞌ chukaꞌ xquimol-va-quiꞌ re principal tak sacerdotes,

94
00:05:09,900 --> 00:05:16,500
re rejetaꞌk tak achiꞌaꞌ re cꞌo quikꞌij y chukaꞌ re achiꞌaꞌ jeꞌatamayon re ley kachin yoj re yoj israelitas.

95
00:05:16,500 --> 00:05:19,740
Y re Pedro cꞌacꞌanaj cꞌa cꞌo-va can,

96
00:05:19,740 --> 00:05:21,660
pero tzakatal-a chij re Jesús.

97
00:05:21,660 --> 00:05:25,740
Y tak re Jesús xcusas-apo pa rachoch re namalaj sacerdote,

98
00:05:25,740 --> 00:05:28,980
chukaꞌ re Pedro xoc-apo chireꞌ chach-jay.

99
00:05:28,980 --> 00:05:32,500
Y xtzꞌuye-ka chiquicojol re policías re jecꞌo-apo chireꞌ,

100
00:05:32,500 --> 00:05:34,100
quimekꞌon-quiꞌ chuchi-kꞌakꞌ.

101
00:05:34,100 --> 00:05:39,780
Y re principal tak sacerdotes y conojel re achiꞌaꞌ re pa camon yeꞌbano juzgar,

102
00:05:39,780 --> 00:05:43,980
niquicanolaꞌ che cꞌo-ta itzel tak banabal yeꞌlitaj chij re Jesús,

103
00:05:43,980 --> 00:05:45,500
chin quireꞌ niquimisas,

104
00:05:45,500 --> 00:05:47,820
pero man jun xquivel chij.

105
00:05:47,820 --> 00:05:52,820
Roma astapaꞌ can je qꞌuiy re xeꞌbapon chin xquitzꞌuc tzij chij re Jesús,

106
00:05:52,820 --> 00:05:58,340
pero man baꞌ xquicꞌul-quiꞌ je caꞌeꞌ re can-ta junan niquibij chij re Jesús.

107
00:05:58,340 --> 00:06:03,740
Y cꞌareꞌ jecꞌo nicꞌaj chic re xeꞌbepaꞌe-pa y ja quireꞌ xquibij chij re Jesús:

108
00:06:03,740 --> 00:06:07,500
Yoj can kacꞌaxan tak rejaꞌ rubin:

109
00:06:07,500 --> 00:06:13,180
Yen xtinvulaj re rachoch re Dios re banon coma achiꞌaꞌ,

110
00:06:13,180 --> 00:06:19,180
y pan oxeꞌ kꞌij xtimpobaꞌ chic jun re man achiꞌa-ta xqueꞌbano.

111
00:06:19,180 --> 00:06:20,540
Pero man riqꞌuin reꞌ,

112
00:06:20,540 --> 00:06:22,460
cama-va junan-ta re xquibilaꞌ.

113
00:06:22,460 --> 00:06:24,980
Y re Caifás re namalaj sacerdote,

114
00:06:24,980 --> 00:06:28,300
xbepaꞌe-pa pa quinicꞌajal y xucꞌutuj cha re Jesús:

115
00:06:28,300 --> 00:06:31,340
¿Katzij como re xquibij re xeꞌchꞌo-ka chavij?

116
00:06:31,340 --> 00:06:33,060
¿Andex nabij vocame?

117
00:06:33,060 --> 00:06:33,740
xchaꞌ cha.

118
00:06:33,740 --> 00:06:35,380
Pero re Jesús man xchꞌo-ta,

119
00:06:35,380 --> 00:06:37,220
y man jun tzij xubij.

120
00:06:37,220 --> 00:06:39,620
Mareꞌ xpa re namalaj sacerdote,

121
00:06:39,620 --> 00:06:41,260
xuban chic jun pregunta cha.

122
00:06:41,260 --> 00:06:42,780
Rejaꞌ xucꞌutuj cha:

123
00:06:42,780 --> 00:06:47,060
¿Ja rat re Cristo re Rucꞌajol re Dios re nakayaꞌ rukꞌij?

124
00:06:47,060 --> 00:06:47,900
xchaꞌ cha.

125
00:06:47,900 --> 00:06:49,340
Y re Jesús xubij:

126
00:06:49,340 --> 00:06:50,500
Jaꞌ,

127
00:06:50,500 --> 00:06:51,900
ja yen.

128
00:06:51,900 --> 00:06:59,620
Y xquinitzꞌat chukaꞌ che yen re xinalax chiꞌicojol che yintzꞌuyul pa rajquikꞌaꞌ re Dios re nitiquir nuban ronojel.

129
00:06:59,620 --> 00:07:03,380
Y xquinitzꞌat tak xquinka-pa pa nube chilaꞌ chicaj.

130
00:07:03,380 --> 00:07:06,500
Tak re namalaj sacerdote xucꞌaxaj reꞌ,

131
00:07:06,500 --> 00:07:10,420
xuratz re rutziak chij roma itzel xucꞌaxaj y xubij:

132
00:07:10,420 --> 00:07:17,220
Manak tukꞌaj che nipa-ta chic jun chin noꞌrbij chaka che re Jesús can aj-mac-va.

133
00:07:17,220 --> 00:07:22,980
Chiyixnojel yex xicꞌaxaj che xubij che ja rejaꞌ re Cristo.

134
00:07:22,980 --> 00:07:25,300
Can man otz-ta xuban chach re Dios.

135
00:07:25,300 --> 00:07:27,660
¿Andex nibij vocame?

136
00:07:27,660 --> 00:07:29,060
xchaꞌ rejaꞌ.

137
00:07:29,060 --> 00:07:32,660
Y conojel xquibij che can rucꞌamon che niquimisas.

138
00:07:32,660 --> 00:07:34,820
Y jecꞌo xquichubaj rupalaj,

139
00:07:34,820 --> 00:07:36,300
chukaꞌ xquitzꞌapij rach,

140
00:07:36,300 --> 00:07:39,300
xquichꞌay y cꞌareꞌ niquicꞌutulaꞌ cha:

141
00:07:39,300 --> 00:07:41,780
¿Anchique re xeꞌchꞌayo avichin?

142
00:07:41,780 --> 00:07:42,300
Tabij chaka,

143
00:07:42,300 --> 00:07:44,340
yeꞌchaꞌ cha.

144
00:07:44,340 --> 00:07:46,700
Y re policías re jecꞌo chireꞌ,

145
00:07:46,700 --> 00:07:49,220
xquiyalaꞌ kꞌaꞌ chupalaj re Jesús.

146
00:07:49,220 --> 00:07:52,420
Y tak re Pedro cꞌo chireꞌ pa xulan-ka cha re jay,

147
00:07:52,420 --> 00:07:56,340
cꞌo jun ixok raj-icꞌ re namalaj sacerdote re xapon chireꞌ.

148
00:07:56,340 --> 00:07:59,460
Re Pedro numakꞌ-riꞌ chuchi-kꞌakꞌ.

149
00:07:59,460 --> 00:08:03,460
Y jareꞌ tak xpa re aj-icꞌ nutzu-nutzu-apo rach re Pedro,

150
00:08:03,460 --> 00:08:04,620
y cꞌareꞌ xubij cha:

151
00:08:04,620 --> 00:08:08,980
Rat chukaꞌ yat ruchibil re Jesús re aj-Nazaret,

152
00:08:08,980 --> 00:08:09,740
xchaꞌ cha.

153
00:08:09,740 --> 00:08:14,100
Pero re Pedro xa xutzꞌuc tzij chach roma xubij:

154
00:08:14,100 --> 00:08:16,780
Yen man ntaman-ta rach re Jesús.

155
00:08:16,780 --> 00:08:20,540
Man nakꞌax-ta pa nueꞌ anchique roma tak quireꞌ nabij chua,

156
00:08:20,540 --> 00:08:21,700
xchaꞌ cha re aj-icꞌ.

157
00:08:21,700 --> 00:08:27,220
Y re Pedro xel-a chireꞌ chiquicojol y xba ancheꞌ cꞌo-va re puerta re ancheꞌ yeꞌel-va re vinak.

158
00:08:27,220 --> 00:08:29,820
Y jareꞌ tak re momaꞌ xtzirim-pa.

159
00:08:29,820 --> 00:08:32,300
Y tak re aj-icꞌ xutzuꞌ chic jun bey re Pedro,

160
00:08:32,300 --> 00:08:35,020
xutzꞌam chic rubixic chique re jecꞌo chireꞌ:

161
00:08:35,020 --> 00:08:39,740
La ache laꞌ jun chique re ru-discípulos re Jesús,

162
00:08:39,740 --> 00:08:40,540
xchaꞌ.

163
00:08:40,540 --> 00:08:42,820
Pero re Pedro jun bey chic xutzꞌuc tzij.

164
00:08:42,820 --> 00:08:44,540
Y can cꞌa baꞌ takꞌax-va reꞌ,

165
00:08:44,540 --> 00:08:48,020
ja-yan chic re quimalon-quiꞌ chireꞌ xquibij chic jun bey cha:

166
00:08:48,020 --> 00:08:53,020
Can katzij-va che rat yat jun chique re ru-discípulos re Jesús.

167
00:08:53,020 --> 00:08:56,540
Roma rat pa Galilea yapo-va,

168
00:08:56,540 --> 00:08:57,780
y can junan yachꞌo quiqꞌuin,

169
00:08:57,780 --> 00:08:58,580
xeꞌchaꞌ cha.

170
00:08:58,580 --> 00:09:00,140
Pero re Pedro xubij:

171
00:09:00,140 --> 00:09:03,540
Yen man ntaman-ta rach re ache nibij yex.

172
00:09:03,540 --> 00:09:08,380
Can chach re Dios nimbij chiva che yen man ntaman-ta rach.

173
00:09:08,380 --> 00:09:10,540
Y vo xa man katzij-ta re nimbij,

174
00:09:10,540 --> 00:09:12,820
tika cꞌa re castigo pa nueꞌ,

175
00:09:12,820 --> 00:09:14,020
xchaꞌ chique.

176
00:09:14,020 --> 00:09:16,700
Y re momaꞌ xbetzirim-pa pa rucaꞌn bey.

177
00:09:16,700 --> 00:09:21,020
Y re Pedro jareꞌ tak xbeka chucꞌoꞌx re tzij re jeꞌrubin can re Jesús cha,

178
00:09:21,020 --> 00:09:23,660
che cꞌamaje-na titzirim-pa re momaꞌ caꞌeꞌ bey,

179
00:09:23,660 --> 00:09:27,140
tak rat oxe-yan bey tabij chique re yeꞌcꞌutun chava,

180
00:09:27,140 --> 00:09:28,740
che man ataman-ta noch.

181
00:09:28,740 --> 00:09:31,660
Y rejaꞌ can xujekꞌaj okꞌej tak xel-a chireꞌ,

182
00:09:31,660 --> 00:09:36,860
roma xbeka chucꞌoꞌx re tzij re bin can cha.

