﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,660
Irombo koroꞌpo moꞌkaron kariꞌna apyimy moro tuna kopose me noro kynakon.

2
00:00:11,660 --> 00:00:14,820
Oꞌwin roten kurijara wairy moro po,

3
00:00:14,820 --> 00:00:18,820
moro kurijara taka ataruꞌkaꞌpa Jesus wairy,

4
00:00:18,820 --> 00:00:24,680
aꞌsakaꞌpa moꞌkaron inemeparykon wytory enapa tone iꞌwaine kynakon.

5
00:00:24,680 --> 00:00:29,140
Tiberias wyino te amykon kurijara tywoꞌse kynatokon.

6
00:00:29,140 --> 00:00:35,960
Senge roten kynatokon moꞌko Jopoto ꞌwa Tamusi ety awongatopombo wyino,

7
00:00:35,960 --> 00:00:38,600
moro iwendametoꞌkonymbo wyino.

8
00:00:38,600 --> 00:00:40,660
Uwa moro po Jesus wairy,

9
00:00:40,660 --> 00:00:45,160
uwa enapa moꞌkaron inemeparykon wairy eneꞌpo mero tyꞌwaine,

10
00:00:45,160 --> 00:00:47,900
iwotaruꞌkaꞌsan morokon kurijara taka.

11
00:00:47,900 --> 00:00:52,440
Kafaraum ꞌwa itoꞌsan Jesus upi.

12
00:00:52,440 --> 00:00:56,000
Moro tuna kopose me eporyꞌpo mero tyꞌwaine,

13
00:00:56,000 --> 00:00:57,180
ikaꞌsan Iꞌwa:

14
00:00:57,180 --> 00:00:58,120
“Amepanen,

15
00:00:58,120 --> 00:01:01,940
one wara aꞌta ko ijaro ꞌwa mopyi?”

16
00:01:01,940 --> 00:01:04,820
Jesus wykaꞌpo ejuꞌtoꞌkoꞌme:

17
00:01:04,820 --> 00:01:06,340
“Itaꞌro pore,

18
00:01:06,340 --> 00:01:11,460
kapu wyinonokon otykon eneꞌsan poko kapyn oꞌwaine kupijaton,

19
00:01:11,460 --> 00:01:13,120
moro awendameꞌsan poko te,

20
00:01:13,120 --> 00:01:15,460
moro awaimeꞌsan poko enapa.

21
00:01:15,460 --> 00:01:19,300
Moro atanyꞌmatoto man arepa poko kytoꞌmikaton.

22
00:01:19,300 --> 00:01:23,100
Moro aitoto man roten arepa poko te oꞌmikatoko.

23
00:01:23,100 --> 00:01:26,300
Moro ytan ro oꞌwaine moꞌko kariꞌna ymuru.

24
00:01:26,300 --> 00:01:31,260
Moꞌko wyino ro moꞌko jumynano Tamusi tywokariꞌse man.”

25
00:01:31,260 --> 00:01:33,420
Irombo ikaꞌsan Iꞌwa:

26
00:01:33,420 --> 00:01:38,720
“Oꞌto ko naꞌna naitan morokon Tamusi emamingon kaꞌtoꞌme tyꞌwa?”

27
00:01:38,720 --> 00:01:41,140
Jesus wykaꞌpo ejuꞌtoꞌkoꞌme:

28
00:01:41,140 --> 00:01:43,260
“Ero moro Tamusi emamin:

29
00:01:43,260 --> 00:01:46,920
moro oꞌwaine moꞌko inemokyꞌpo amyikary.”

30
00:01:46,920 --> 00:01:48,500
Ikaꞌsan Iꞌwa:

31
00:01:48,500 --> 00:01:51,980
“Otypan kapu wyinono oty ko menepotan,

32
00:01:51,980 --> 00:01:56,180
naꞌna ꞌwa ajamyikatoꞌme eneꞌpo mero?

33
00:01:56,180 --> 00:01:58,480
Otypan oty ko mikaꞌtan?

34
00:01:58,480 --> 00:02:06,840
Moꞌkaron kytangonymbo ꞌwa moro Tamusi nyry arepa tanaꞌse man moro iponomyn woꞌi ta,

35
00:02:06,840 --> 00:02:08,800
ero imeroꞌpo wara:

36
00:02:08,800 --> 00:02:13,120
Kapu wyinono arepa ke tupa tywaije iꞌwa mandon.”

37
00:02:13,120 --> 00:02:16,160
Irombo Jesus wykaꞌpo iꞌwaine:

38
00:02:16,160 --> 00:02:17,280
“Itaꞌro pore,

39
00:02:17,280 --> 00:02:21,840
Moses ꞌwa kapyn tupa mandon moro kapu wyinono arepa ke.

40
00:02:21,840 --> 00:02:27,240
Moꞌko yjumy te ajupaton moro iro ꞌnero kapu wyinono arepa ke.

41
00:02:27,240 --> 00:02:31,760
Moro Tamusi wyinono arepa moro kapu wyino kyonyꞌtojan iro,

42
00:02:31,760 --> 00:02:34,680
moro nono ꞌwa amano ynen moro man.”

43
00:02:34,680 --> 00:02:36,200
Irombo ikaꞌsan Iꞌwa:

44
00:02:36,200 --> 00:02:37,040
“Jopoto,

45
00:02:37,040 --> 00:02:41,720
moro arepa yko naꞌna ꞌwa oꞌkapyn roten.”

46
00:02:41,720 --> 00:02:43,320
Jesus wykaꞌpo iꞌwaine:

47
00:02:43,320 --> 00:02:47,640
“Moro amano ynen arepa awu wa.

48
00:02:47,640 --> 00:02:52,320
Moꞌko yꞌwa oꞌtoto aniwoꞌpa noro ikumyry kynaitan.

49
00:02:52,320 --> 00:02:55,600
Moꞌko yjamyikanen aniwoꞌpa noro tuna sanory kynaitan.

50
00:02:55,600 --> 00:02:58,320
“Wykai terapa te oꞌwaine:

51
00:02:58,320 --> 00:03:01,640
moro oꞌwaine yjeneꞌpo seꞌme yjamyikaꞌpa mandon.

52
00:03:01,640 --> 00:03:08,040
Paꞌporo yꞌwa moꞌko jumynano nyry kynoꞌtan yꞌwa.

53
00:03:08,040 --> 00:03:12,880
Amy pairo yꞌwa oꞌtoto animomaꞌpa waitake.

54
00:03:12,880 --> 00:03:16,880
Kapu wyino tywonyꞌto wa aseke ynisanory kaꞌse kapyn,

55
00:03:16,880 --> 00:03:19,360
moꞌko yjemoꞌnenymbo nisanory kaꞌse te.

56
00:03:19,360 --> 00:03:22,820
Ero moꞌko yjemoꞌnenymbo nisanory:

57
00:03:22,820 --> 00:03:27,040
moꞌko yꞌwa inyry anutaꞌkaꞌpa ywairy man,

58
00:03:27,040 --> 00:03:30,060
awongary te man moro irombo ro kurita.

59
00:03:30,060 --> 00:03:33,260
Ero irombo moꞌko yjumy nisanory:

60
00:03:33,260 --> 00:03:38,980
moꞌko ymunano eneꞌpo wyino amyikanen ꞌwa iꞌmatypyn amano apyiry man.

61
00:03:38,980 --> 00:03:42,800
Yꞌwa awongary enapa man moro irombo ro kurita.”

62
00:03:42,800 --> 00:03:47,780
Moꞌkaron Simosu eruwaꞌsan moro ero wara ikaꞌpo poko:

63
00:03:47,780 --> 00:03:51,500
“Moro kapu wyino onyꞌtoꞌpo arepa awu wa.”

64
00:03:51,500 --> 00:03:52,640
Ikaꞌsan:

65
00:03:52,640 --> 00:03:55,000
“Jesus kapyn moꞌko nan,

66
00:03:55,000 --> 00:03:57,040
moꞌko Josef ymuru,

67
00:03:57,040 --> 00:03:58,360
moꞌko ijumy,

68
00:03:58,360 --> 00:04:00,960
isano kysukuꞌsaton inoro?

69
00:04:00,960 --> 00:04:06,400
One wara ko iro ke erome nykanon ‘Kapu wyino tywonyꞌto wa.’?”

70
00:04:06,400 --> 00:04:08,520
Jesus wykaꞌpo ejuꞌtoꞌkoꞌme:

71
00:04:08,520 --> 00:04:10,800
“Aseꞌwa ajeruwaton.

72
00:04:10,800 --> 00:04:12,940
Amy pairo yꞌwa tywopyry upijan,

73
00:04:12,940 --> 00:04:16,360
tytyngaꞌpa moꞌko yjemoꞌnenymbo jumynano aꞌta,

74
00:04:16,360 --> 00:04:19,840
moro irombo ro kurita ynawongary man me.

75
00:04:19,840 --> 00:04:24,000
Moꞌkaron Tamusi auran ukuꞌponamonymbo karetary ta tymero man:

76
00:04:24,000 --> 00:04:27,600
Paꞌporo Tamusi ꞌwa tamepa kynaitaꞌton.

77
00:04:27,600 --> 00:04:33,760
Paꞌporo moꞌko jumynano ꞌwa tywepanamary ta omepaꞌpo yꞌwa kynoꞌsan.

78
00:04:33,760 --> 00:04:38,160
Amy pairo ꞌwa te Tamusi eneꞌpo anekarityꞌpa wa.

79
00:04:38,160 --> 00:04:43,040
Moꞌko Tamusi wyino opyꞌpo ꞌwa roten moꞌko jumynano tone man.

80
00:04:43,040 --> 00:04:44,320
“Itaꞌro pore,

81
00:04:44,320 --> 00:04:48,600
moꞌko Tamusi amyikanen ekosa iꞌmatypyn amano man.

82
00:04:48,600 --> 00:04:51,400
Moro amano ynen arepa awu wa.

83
00:04:51,400 --> 00:04:57,280
Moꞌkaron atangonymbo ꞌwa moro Tamusi nyry arepa moro iponomyn woꞌi ta tanaꞌse man.

84
00:04:57,280 --> 00:04:58,720
Tyromoꞌse te mandon.

85
00:04:58,720 --> 00:05:04,320
Moꞌko kapu wyino onyꞌtototo arepa enaꞌnen te irombyꞌpa kynaitan.

86
00:05:04,320 --> 00:05:09,760
Moro kapu wyino onyꞌtoꞌpo nurono arepa awu wa.

87
00:05:09,760 --> 00:05:11,960
Amy ꞌwa ero arepa enapyꞌpoto,

88
00:05:11,960 --> 00:05:15,440
nuro kynaitan iꞌmatypyn me.

89
00:05:15,440 --> 00:05:16,880
Moro ynyry man arepa,

90
00:05:16,880 --> 00:05:18,680
ypunu moro man.

91
00:05:18,680 --> 00:05:21,080
Nuro nono ytoꞌme man.”

92
00:05:21,080 --> 00:05:25,240
Morombo mero moꞌkaron Simosu wosauranakaꞌsan aseꞌwa.

93
00:05:25,240 --> 00:05:26,000
Ikaꞌsan:

94
00:05:26,000 --> 00:05:32,440
“One wara ko moꞌko wokyry moro typunu ytan kyꞌwaine onotoꞌme?”

95
00:05:32,440 --> 00:05:34,760
Irombo Jesus wykaꞌpo iꞌwaine:

96
00:05:34,760 --> 00:05:36,600
“Itaꞌro pore,

97
00:05:36,600 --> 00:05:40,840
moꞌko kariꞌna ymuru punu anonoꞌpa ajaꞌtaine,

98
00:05:40,840 --> 00:05:44,240
moro imynuru anenyryꞌpa ajaꞌtaine enapa,

99
00:05:44,240 --> 00:05:46,080
amano waty man otaine.

100
00:05:46,080 --> 00:05:47,800
Moꞌko ypunu ononen,

101
00:05:47,800 --> 00:05:51,880
moꞌko ymynuru enynen ekosa iꞌmatypyn amano man.

102
00:05:51,880 --> 00:05:55,560
Moꞌko ro sawongatake moro irombo ro kurita.

103
00:05:55,560 --> 00:05:57,000
Moro ypunu,

104
00:05:57,000 --> 00:05:58,760
arepa ꞌnero moro man.

105
00:05:58,760 --> 00:06:00,600
Moro ymynuru,

106
00:06:00,600 --> 00:06:02,460
woku ꞌnero moro man.

107
00:06:02,460 --> 00:06:04,440
Moꞌko ypunu ononen,

108
00:06:04,440 --> 00:06:07,720
moꞌko ymynuru enynen yta man moꞌja ro.

109
00:06:07,720 --> 00:06:11,160
Awu enapa moꞌko ta wa moꞌja ro.

110
00:06:11,160 --> 00:06:14,720
Moꞌko nurono jumynano ꞌwa tomoꞌse wa.

111
00:06:14,720 --> 00:06:17,160
Moꞌko upuꞌpo me ro nuro wa.

112
00:06:17,160 --> 00:06:22,960
Iwara enapa moꞌko yjononen nuro kynaitan yjupuꞌpo me.

113
00:06:22,960 --> 00:06:26,720
Moro kapu wyino onyꞌtoꞌpo arepa ero man.

114
00:06:26,720 --> 00:06:31,080
Moꞌkaron atangonymbo nenapyꞌsan arepa wara kapyn man.

115
00:06:31,080 --> 00:06:33,840
Tyromoꞌse irombo mandon.

116
00:06:33,840 --> 00:06:38,800
Moꞌko ero arepa enaꞌnen te nuro kynaitan iꞌmatypyn me roten.”

117
00:06:38,800 --> 00:06:47,440
Moro wara Jesus wykaꞌpo moꞌkaron kariꞌna emepary jako moro Kafaraum po moro iwotaꞌnanoꞌtoꞌkon auto ta.

118
00:06:47,440 --> 00:06:49,840
Moro wara ikary etaꞌpo mero tyꞌwaine,

119
00:06:49,840 --> 00:06:52,280
pyime inemeparykon wykaꞌsan:

120
00:06:52,280 --> 00:06:55,280
“Moro auranano apyiry jeꞌtun pe man.

121
00:06:55,280 --> 00:06:58,280
Noky ko etary taro nan?”

122
00:06:58,280 --> 00:07:04,400
Moro tauranymbo poko moꞌkaron tynemeparykon eruwary ukutyꞌpo mero tyꞌwa,

123
00:07:04,400 --> 00:07:05,880
Jesus wykaꞌpo iꞌwaine:

124
00:07:05,880 --> 00:07:08,520
“Moro yjauran mijeꞌtumaton?

125
00:07:08,520 --> 00:07:11,400
One wara ko iro ke monumengatory,

126
00:07:11,400 --> 00:07:17,440
moꞌko kariꞌna ymuru wonukuru eneꞌpoto oꞌwaine moro uwapo tywaitopombo ꞌwa?

127
00:07:17,440 --> 00:07:20,080
Moꞌko aꞌkanano nuro kariꞌna yjan.

128
00:07:20,080 --> 00:07:23,400
Moro jaꞌmunano otymbo ro anyryꞌpa man.

129
00:07:23,400 --> 00:07:27,160
Morokon oꞌwaine ywykatoꞌkonymbo auranano,

130
00:07:27,160 --> 00:07:29,960
aꞌkanano morokon man.

131
00:07:29,960 --> 00:07:31,400
Amano morokon man.

132
00:07:31,400 --> 00:07:35,080
Amykon te Tamusi anamyikaꞌpa mandon araꞌnaine.”

133
00:07:35,080 --> 00:07:41,580
Penaro ro irombo Tamusi anamyikaꞌpa nokypangon wairy,

134
00:07:41,580 --> 00:07:46,920
nokypan ꞌwa enapa takaramary man ukuꞌsakon Jesus.

135
00:07:46,920 --> 00:07:48,080
Irombo ikaꞌpo:

136
00:07:48,080 --> 00:07:51,000
“Iro ke ro wykai oꞌwaine:

137
00:07:51,000 --> 00:07:53,240
Amy pairo yꞌwa tywopyry upijan,

138
00:07:53,240 --> 00:07:57,400
oma anyryꞌpa tyꞌwa moꞌko jumynano weꞌiꞌpoto.”

139
00:07:57,400 --> 00:08:03,080
Moro poko ro pyime inemeparykon wotuꞌmaꞌsan iwyino.

140
00:08:03,080 --> 00:08:06,680
Imaro noro itoꞌpa iweꞌiꞌsan.

141
00:08:06,680 --> 00:08:13,660
Irombo moꞌkaron ainapatoro ituꞌponaka okonokon ꞌwa Jesus wykaꞌpo:

142
00:08:13,660 --> 00:08:15,440
“Amyjaron enapa kaꞌtu ynory ꞌse mandon?”

143
00:08:15,440 --> 00:08:18,100
Moꞌko Simon Petrus wykaꞌpo te ejuꞌtoꞌme:

144
00:08:18,100 --> 00:08:19,520
“Jopoto,

145
00:08:19,520 --> 00:08:21,700
noky ꞌwa ko naꞌna nytory?

146
00:08:21,700 --> 00:08:25,400
Iꞌmatypyn amano ynen auranano ajekosa man.

147
00:08:25,400 --> 00:08:28,960
Amoro ꞌne moꞌko Tamusi wyinono me awairy ukuꞌsan naꞌna.

148
00:08:28,960 --> 00:08:31,080
Moro amyikanon ro naꞌna.”

149
00:08:31,080 --> 00:08:33,120
Jesus wykaꞌpo ejuꞌtoꞌkoꞌme:

150
00:08:33,120 --> 00:08:39,040
“Ainapatoro ituꞌponaka okonokonymbo mero ꞌkare ajapoꞌiꞌpaine wainen.

151
00:08:39,040 --> 00:08:43,020
Iseꞌme te oꞌwin amy araꞌnanokon ewaꞌrumy me man.”

152
00:08:43,020 --> 00:08:49,440
Moꞌko Simon Iskariot ymuru Judas poko auranaꞌpo moro kynakon.

153
00:08:49,440 --> 00:08:55,400
Moꞌko ꞌwa ro irombo Jesus ekaramary kynakon.

154
00:08:55,400 --> 00:09:00,880
Moꞌkaron ainapatoro ituꞌponaka okonokon raꞌnano amy moꞌko kynakon.

