﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,480
Jĩcã rʉ̃mʉ jãã cañubuenucũrõpʉ áná,

2
00:00:08,480 --> 00:00:12,720
jãã bocáetawʉ jĩcãõ cawãmao wãtĩ yeri pũna cacʉ̃go majũrẽ.

3
00:00:12,720 --> 00:00:17,080
Cõ pʉame wãtĩ jʉ̃gori ape rʉ̃mʉ cabaipeere caquetibʉjʉmasĩõ ãmo.

4
00:00:17,080 --> 00:00:18,720
Bairo cõ camasĩrõĩ,

5
00:00:18,720 --> 00:00:21,480
cõ quetiuparã pʉame pairo wapatanucũñupã.

6
00:00:21,480 --> 00:00:23,120
Bairo cawãmao,

7
00:00:23,120 --> 00:00:24,920
wãtĩ yeri pũna cacʉ̃go yua,

8
00:00:24,920 --> 00:00:25,440
Pablo,

9
00:00:25,440 --> 00:00:28,680
bairi jãã cʉ̃ãrẽ jãã bero ʉsajʉ̃gowõ.

10
00:00:28,680 --> 00:00:30,280
Bairo jããrẽ ʉsari yua,

11
00:00:30,280 --> 00:00:31,680
atore bairo ĩ awajawõ:

12
00:00:31,680 --> 00:00:33,320
—¡Ãnoa,

13
00:00:33,320 --> 00:00:33,760
Dios,

14
00:00:33,760 --> 00:00:36,600
jõbui macããcʉ̃ cʉ̃ carotirore bairo caána niñama.

15
00:00:36,600 --> 00:00:41,200
Bairi mʉjããrẽ Dios camasãrẽ cʉ̃ canetõõgarijere quetibʉjʉrána baiyama!

16
00:00:41,200 --> 00:00:42,240
—ĩ awajawõ.

17
00:00:42,240 --> 00:00:45,880
Bairo jeto ĩ awaja ãninucũñupõ capee rʉ̃mʉrĩ.

18
00:00:45,880 --> 00:00:49,280
Bairi Pablo pʉame tiere jʉtiri ãmejorenʉcã yua,

19
00:00:49,280 --> 00:00:53,160
cõ pʉamerẽ ĩñarĩ atore bairo qũĩwĩ cõpʉre caãcʉ̃ wãtĩrẽ:

20
00:00:53,160 --> 00:00:56,720
—Jesucristo cʉ̃ camasĩrĩjẽ mena mʉrẽ ñiña:

21
00:00:56,720 --> 00:00:59,560
Cõrẽ tocãrõã witiácʉ́ja.

22
00:00:59,560 --> 00:01:00,480
Bairo cʉ̃ caĩrõ,

23
00:01:00,480 --> 00:01:02,200
jicoquei cõ witicoásúpi wãtĩ.

24
00:01:02,200 --> 00:01:04,560
Bairo cʉ̃ caáto ĩñarĩ,

25
00:01:04,560 --> 00:01:07,200
cõ quetiuparã pʉame asiajãñuwã Pablo mena,

26
00:01:07,200 --> 00:01:10,840
“Tocãrõã nemo marĩ yao jʉ̃gori marĩ wapatamasĩẽtĩgarã,”

27
00:01:10,840 --> 00:01:11,760
ĩrã.

28
00:01:11,760 --> 00:01:12,960
Bairo asiari yua,

29
00:01:12,960 --> 00:01:13,440
Pablo,

30
00:01:13,440 --> 00:01:19,520
Silas mena na ñerĩ quetiuparã ti macãrẽ carotirã tʉpʉ na neámá ti macã na caneñanucũrõ plaza,

31
00:01:19,520 --> 00:01:20,900
caãnimajũrĩpaʉpʉ.

32
00:01:20,900 --> 00:01:22,960
Bairo na tʉpʉ na neátí yua,

33
00:01:22,960 --> 00:01:27,240
ti macã macããna quetiuparã jueces caĩñabeserãrẽ atore bairo na ĩwã:

34
00:01:27,240 --> 00:01:32,180
—Ãnoa judío majã ato macããnarẽ roro patowãcõñesẽãrã baiyama.

35
00:01:32,180 --> 00:01:39,160
Marĩ romanoa majãrẽ na caquetibʉjʉgarije pʉamerẽ marĩrẽ carotieticõãpãrõ niña.

36
00:01:39,160 --> 00:01:44,320
Bairi na cabuerijere marĩ quetibʉjʉ rotimasĩẽtĩña —ĩwã.

37
00:01:44,320 --> 00:01:46,360
Bairo na caĩrõ tʉ̃go,

38
00:01:46,360 --> 00:01:50,120
camasã catʉ̃gorã etaátana cʉ̃ã Pablojãã mena asiacoama.

39
00:01:50,120 --> 00:01:52,160
Bairo na cʉ̃ã na caasiaroi,

40
00:01:52,160 --> 00:01:56,640
quetiuparã jueces pʉame Pablo Silas yaye jutiire tuwee rotiri bero,

41
00:01:56,640 --> 00:01:58,760
na bape rotiwã yucʉ mena.

42
00:01:58,760 --> 00:02:00,840
Bʉtioro na bape yaparori bero,

43
00:02:00,840 --> 00:02:02,560
preso jorica wiipʉ na jowã.

44
00:02:02,560 --> 00:02:03,920
Topʉ na jori yua,

45
00:02:03,920 --> 00:02:06,120
ti wiire caĩñacotei pʉamerẽ,

46
00:02:06,120 --> 00:02:10,080
“Dope bairo narẽ rutimasĩã mano caroaro majũ na ĩñacoterotiya ãnoarẽ,”

47
00:02:10,080 --> 00:02:12,400
qũĩrĩ cʉ̃ coterotiwã.

48
00:02:12,400 --> 00:02:14,760
Bairo na caátirotirijere tʉ̃gori bero,

49
00:02:14,760 --> 00:02:19,680
caĩñacotei pʉame preso jorica wii capupea catʉsari arʉapʉ na cũñupʉ̃.

50
00:02:19,680 --> 00:02:22,720
Topʉ pʉga yucʉ watoapʉ na rʉporire ñujorotiri,

51
00:02:22,720 --> 00:02:25,480
na jiyarʉpo cũñupʉ̃.

52
00:02:25,480 --> 00:02:27,080
Ti ñami recomacã caetaro,

53
00:02:27,080 --> 00:02:27,560
Pablo,

54
00:02:27,560 --> 00:02:28,040
Silas,

55
00:02:28,040 --> 00:02:29,880
Diore cʉ̃ ñubue basapeoyuparã.

56
00:02:29,880 --> 00:02:32,440
Bairo na cañubue basapeoãno,

57
00:02:32,440 --> 00:02:32,960
aperã,

58
00:02:32,960 --> 00:02:37,760
narẽ bairo preso joricarã cʉ̃ã na caĩrĩjẽrẽ tʉ̃goyuparã.

59
00:02:37,760 --> 00:02:41,560
Tipaʉa yua caãno tʉsaroa tutuaro yepa pʉame yuguiyuparo.

60
00:02:41,560 --> 00:02:43,280
Tutuaro majũ cayuguiroi,

61
00:02:43,280 --> 00:02:48,840
ti wii macããjẽ na cacũjʉ̃gorica ʉ̃tãpãĩrĩ cʉ̃ã yuguiri nʉcʉ̃pʉ̃ ásúparo.

62
00:02:48,840 --> 00:02:52,920
Bairo cayuguiripaʉa ti wii jopeeri pʉame pããnʉcãpeticoasuparo.

63
00:02:52,920 --> 00:03:00,200
Tunu bairoa ti wii macããna preso joricarãrẽ na cajiyamiataje cadena ãpõã wẽẽrĩ cʉ̃ã piti wẽcoasuparo.

64
00:03:00,200 --> 00:03:00,840
Bairi yua,

65
00:03:00,840 --> 00:03:03,760
ti wiire caĩñacotei pʉame wãcãrĩ bero,

66
00:03:03,760 --> 00:03:06,520
ti wii jopeeri pããrĩcãrõpʉ caãno ĩñañupʉ̃.

67
00:03:06,520 --> 00:03:08,160
Bairo ĩña acʉari,

68
00:03:08,160 --> 00:03:11,240
“Ti wii macããna preso joricarã rutipeticoatanama,”

69
00:03:11,240 --> 00:03:12,320
ĩ tʉ̃goñañupʉ̃.

70
00:03:12,320 --> 00:03:13,960
Bairo ĩ tʉ̃goñarĩ yua,

71
00:03:13,960 --> 00:03:15,480
cʉ̃ jarericapãĩrẽ neñupʉ̃,

72
00:03:15,480 --> 00:03:17,200
cʉ̃ majũã pajĩãyasigʉ.

73
00:03:17,200 --> 00:03:19,440
Bairo cʉ̃ caátigaro ĩñarĩ yua,

74
00:03:19,440 --> 00:03:22,640
atore bairo qũĩ awajajoyupʉ Pablo pʉame:

75
00:03:22,640 --> 00:03:24,400
—Mʉ majũ roro ápericõãña.

76
00:03:24,400 --> 00:03:27,320
Jãã ãnipeticõãña atopʉ.

77
00:03:27,320 --> 00:03:29,080
Jãã rutietiya —qũĩñupʉ̃.

78
00:03:29,080 --> 00:03:31,440
Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go,

79
00:03:31,440 --> 00:03:33,520
“Jĩñaworiquere neasá,”

80
00:03:33,520 --> 00:03:34,680
cʉ̃tʉ macããcʉ̃rẽ ĩrĩ,

81
00:03:34,680 --> 00:03:37,160
Pablojãã na caãni arʉapʉ atʉjãásúpʉ.

82
00:03:37,160 --> 00:03:38,680
Atʉ jãáti yua,

83
00:03:38,680 --> 00:03:40,440
uwirique mena nanarĩ Pablo,

84
00:03:40,440 --> 00:03:43,120
Silatʉ rʉpopaturi mena etanumuʉ etayupʉ.

85
00:03:43,120 --> 00:03:46,080
Cabero narẽ na wiyojori bero,

86
00:03:46,080 --> 00:03:47,480
atore bairo na ĩ jẽniñañupʉ̃:

87
00:03:47,480 --> 00:03:50,080
—¿Dope bairo yʉ ácʉati,

88
00:03:50,080 --> 00:03:51,920
Dios yʉre cʉ̃ netõáto, ĩ?

89
00:03:51,920 --> 00:03:54,880
Pablojãã pʉame atore bairo qũĩñuparã:

90
00:03:54,880 --> 00:04:00,720
—Jesucristo mena cariape mʉ catʉ̃goñatutuata,

91
00:04:00,720 --> 00:04:00,800
mʉ,

92
00:04:00,800 --> 00:04:02,440
mʉ yarã cʉ̃ã mʉjãã netõmasĩgarã.

93
00:04:02,440 --> 00:04:04,280
Bairo qũĩ yaparori bero,

94
00:04:04,280 --> 00:04:11,440
marĩ Quetiupaʉ yaye quetire na quetibʉjʉ nemoñuparã Pablojãã preso jorica wiire caĩñacoteatacʉ cʉ̃ ya wii macããna cʉ̃ãrẽ.

95
00:04:11,440 --> 00:04:16,160
Ti ñami ti hora majũã caãno preso jorica wiire caĩñacoteatacʉ yua,

96
00:04:16,160 --> 00:04:17,080
Pablo,

97
00:04:17,080 --> 00:04:19,360
Silajãã cãmiirẽ na coseyupʉ.

98
00:04:19,360 --> 00:04:20,760
Cabero cʉ̃,

99
00:04:20,760 --> 00:04:23,760
cʉ̃ yarã cʉ̃ãrẽ nipetiro na bautizayuparã.

100
00:04:23,760 --> 00:04:25,800
Bairo narẽ na cabautizaro bero,

101
00:04:25,800 --> 00:04:29,920
preso jorica wiire caĩñacoteatacʉ pʉame cʉ̃ ya wiipʉ na jʉ̃goásúpʉ.

102
00:04:29,920 --> 00:04:33,360
Topʉ ʉgariquere na nuñupʉ̃ Pablojããrẽ.

103
00:04:33,360 --> 00:04:34,560
Bairi yua cʉ̃,

104
00:04:34,560 --> 00:04:37,000
cʉ̃ yarã cʉ̃ã bʉtioro ʉseaniñuparã,

105
00:04:37,000 --> 00:04:40,360
Dios yaye quetire na catʉ̃goʉsaatato bero jʉ̃gori.

106
00:04:40,360 --> 00:04:42,720
Cabusuri rʉ̃mʉ caãno,

107
00:04:42,720 --> 00:04:47,840
quetiuparã jueces na ʉ̃mʉa jĩcããrãrẽ preso jorica wiire caĩñacoteatacʉ tʉpʉ na joyuparã,

108
00:04:47,840 --> 00:04:48,640
“Pablo,

109
00:04:48,640 --> 00:04:50,840
Silare na wiyojo rotiáto,”

110
00:04:50,840 --> 00:04:51,020
ĩrã.

111
00:04:51,020 --> 00:04:53,400
Bairo na caĩjoatana na caĩrĩjẽrẽ tʉ̃go,

112
00:04:53,400 --> 00:04:57,440
ti wiire caĩñacoteatacʉ pʉame atore bairo qũĩñupʉ̃ Pablore:

113
00:04:57,440 --> 00:05:01,480
—Quetiuparã caĩñabeserã mʉjããrẽ yʉ wiyorotijoupa.

114
00:05:01,480 --> 00:05:04,480
Bairi caroaro mena mʉjãã ámasĩña merẽ.

115
00:05:04,480 --> 00:05:06,320
Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃gomicʉ̃ã,

116
00:05:06,320 --> 00:05:10,600
atore bairo na ĩñupʉ̃ Pablo quetiuparã caĩñabeserã na cajoatanarẽ:

117
00:05:10,600 --> 00:05:15,680
—Ati macã macããna caĩñabeserã roro jãã caátiere bócañaẽtĩñama.

118
00:05:15,680 --> 00:05:16,960
Roro jãã ápewʉ.

119
00:05:16,960 --> 00:05:19,160
Bairo bócaetimirãcʉ̃ã,

120
00:05:19,160 --> 00:05:22,600
camasã nipetiro na caĩñajoro jããrẽ baperotiama.

121
00:05:22,600 --> 00:05:26,120
Tunu bairoa preso jorica wiipʉ jãã cũrotiama.

122
00:05:26,120 --> 00:05:29,200
Jãã cʉ̃ã romanoa majã jãã caãnimiatacʉ̃ãrẽ,

123
00:05:29,200 --> 00:05:30,880
roro majũ jãã átiama.

124
00:05:30,880 --> 00:05:33,760
Bairo jããrẽ caátiatana nimirãcʉ̃ã,

125
00:05:33,760 --> 00:05:36,360
ãmerẽ yasioro jããrẽ wiyogayama.

126
00:05:36,360 --> 00:05:37,920
Yasioro jãã ápérã.

127
00:05:37,920 --> 00:05:42,200
Na majũpʉa atíri jããrẽ na wiyora apáro —na ĩñupʉ̃ Pablo.

128
00:05:42,200 --> 00:05:43,840
Bairo cʉ̃ caĩrõ tʉ̃go,

129
00:05:43,840 --> 00:05:48,640
na quetiuparã juecere na quetibʉjʉrásúparã soldaua pʉame.

130
00:05:48,640 --> 00:05:53,320
Bairo Pablojãã romanoa majã na caãnierẽ na caquetibʉjʉro tʉ̃gori bero,

131
00:05:53,320 --> 00:05:59,240
quetiuparã caĩñabeserã pʉame roro narẽ na caátiatajere tʉ̃goñarĩqũẽ paijãñuñuparã.

132
00:05:59,240 --> 00:06:00,760
Bairo tʉ̃goñarĩqũẽ pairi yua,

133
00:06:00,760 --> 00:06:03,640
acoásúparã Pablo Silas tʉpʉ,

134
00:06:03,640 --> 00:06:06,720
“Roro mʉjããrẽ jãã caátiatajere mʉjãã masiriyowa,”

135
00:06:06,720 --> 00:06:07,400
na ĩráná.

136
00:06:07,400 --> 00:06:09,400
Bairo na tʉpʉ eta,

137
00:06:09,400 --> 00:06:11,480
ti wiire na wiyocõãñuparã.

138
00:06:11,480 --> 00:06:13,440
Bairo na wiyori bero yua,

139
00:06:13,440 --> 00:06:15,640
aperopʉ na caátó boyuparã.

140
00:06:15,640 --> 00:06:17,280
Bairo na cawiyoro bero,

141
00:06:17,280 --> 00:06:19,200
acoásúparã Lidia ya wiipʉ.

142
00:06:19,200 --> 00:06:23,800
Topʉ marĩ yarã Jesure catʉ̃goʉsarãrẽ ʉseanirõ na tuao joroque na ásuparã.

143
00:06:23,800 --> 00:06:25,600
Bairo na áti yaparoro bero,

144
00:06:25,600 --> 00:06:30,200
ti macã caãniatana aperopʉ acoásúparã.

