﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,580
Ura,

2
00:00:06,580 --> 00:00:07,540
yuk talak ara,

3
00:00:07,540 --> 00:00:12,180
sik Yahudi nang bulubuka Allah morolamikak binmabu talak arye,

4
00:00:12,180 --> 00:00:13,580
yuk nang arye,

5
00:00:13,580 --> 00:00:16,220
‘Akil nun fil talye donamsil’ tenen,

6
00:00:16,220 --> 00:00:21,420
yo bok deice arye dekamik kil tonok bisik noutamak eibupu.

7
00:00:21,420 --> 00:00:22,500
Akil ara,

8
00:00:22,500 --> 00:00:24,380
tonok isok talyamuka,

9
00:00:24,380 --> 00:00:29,860
isok el mikip deice arye aminyan winipnamuk ning ati lak lelamuk.

10
00:00:29,860 --> 00:00:32,420
Akil arye yuk nang ati,

11
00:00:32,420 --> 00:00:34,620
“Amenyan talak winipnamsile,”

12
00:00:34,620 --> 00:00:36,900
nyabuka laka nyalamuka ati,

13
00:00:36,900 --> 00:00:39,700
anang arye yo bok weik aryamikba,

14
00:00:39,700 --> 00:00:43,700
akil el talyamik nang arye dekna weik dololamik.

15
00:00:43,700 --> 00:00:45,860
Akil arye Paulus ap,

16
00:00:45,860 --> 00:00:48,940
nun nirya ap ati dobolbalamsukce,

17
00:00:48,940 --> 00:00:50,980
weik yupu arye nyalamuk.

18
00:00:50,980 --> 00:00:58,160
“Allah fia mikip weik ulirye aning-aning nirya bisilul deice arye ulul Allah ara,

19
00:00:58,160 --> 00:00:59,620
anang ara,

20
00:00:59,620 --> 00:01:02,780
el fil melibuka don nang unyakce,

21
00:01:02,780 --> 00:01:08,080
‘Allah arye Yesus ati dib tenebibya deice aryuk lyesulul,’

22
00:01:08,080 --> 00:01:12,360
Yesus arye lyesulul yupu laka nyanmasiake,”

23
00:01:12,360 --> 00:01:15,980
nyabuka akil arye fia nyalamuk.

24
00:01:15,980 --> 00:01:20,960
Asum-asum nirya akil arye ayupu fia nyapra balamukce,

25
00:01:20,960 --> 00:01:23,440
nun ti dobolbalamuk ati,

26
00:01:23,440 --> 00:01:25,520
aminyan sirya talak ara,

27
00:01:25,520 --> 00:01:28,060
Paulus arye kanye boktobuk ati,

28
00:01:28,060 --> 00:01:29,140
tamubukce,

29
00:01:29,140 --> 00:01:31,500
akil talima noutamak ulamuk isa ati,

30
00:01:31,500 --> 00:01:34,220
yuprobukce yupu nyabuk.

31
00:01:34,220 --> 00:01:35,660
“Yesus Kristus ara,

32
00:01:35,660 --> 00:01:36,220
el si ap,

33
00:01:36,220 --> 00:01:37,980
el mikip deice ap arye,

34
00:01:37,980 --> 00:01:42,500
nyapkine akil talima noutamak kutukuka buru bindoplyam,

35
00:01:42,500 --> 00:01:43,620
nyapkine!”

36
00:01:43,620 --> 00:01:44,920
nyabuk.

37
00:01:44,920 --> 00:01:46,020
Nyabuk ura,

38
00:01:46,020 --> 00:01:50,260
adip aryuk akil talyamuk isa akil batakuka biyuk.

39
00:01:50,260 --> 00:01:54,780
Amelina kil dekamik arye talyamika deiyok nang arye,

40
00:01:54,780 --> 00:01:56,780
akil fil dolamuk ura,

41
00:01:56,780 --> 00:02:01,300
yo bok dololamika deiyok ning aisok bura tam biyik ura,

42
00:02:01,300 --> 00:02:02,620
kum kibuk ura,

43
00:02:02,620 --> 00:02:03,380
kel bikik.

44
00:02:03,380 --> 00:02:07,180
Awinipmok ning akunum kel kibik ura,

45
00:02:07,180 --> 00:02:08,380
yu weik ubukce,

46
00:02:08,380 --> 00:02:09,420
Paulus ap,

47
00:02:09,420 --> 00:02:10,340
Silas ap,

48
00:02:10,340 --> 00:02:12,380
talibuka bobiyikce,

49
00:02:12,380 --> 00:02:16,540
‘Anyaik dolamikak deiyok nang dam laka nyapnuyap’ tenen,

50
00:02:16,540 --> 00:02:23,220
amutuku ninye yupu lipsisiklamik aik dam taruk arye lipdakuka delilbiyik.

51
00:02:23,220 --> 00:02:24,420
Winibikce,

52
00:02:24,420 --> 00:02:30,420
amutuku ninye sik deiyok nang dam abitinye nang dobuka deibikce nyabik.

53
00:02:30,420 --> 00:02:32,860
“AYahudi yala bitinya nang arye,

54
00:02:32,860 --> 00:02:34,620
malye weik winipmarakba,

55
00:02:34,620 --> 00:02:37,100
nun amutuku ninye fia malye kanye bopmapa atia.

56
00:02:37,100 --> 00:02:38,140
Anggunda,

57
00:02:38,140 --> 00:02:38,940
‘Winipnamlum,’

58
00:02:38,940 --> 00:02:40,140
nyapmasirak yupu ara,

59
00:02:40,140 --> 00:02:42,020
nun amutuku mem ning ati,

60
00:02:42,020 --> 00:02:43,260
yupu bisipmasiraka ati,

61
00:02:43,260 --> 00:02:44,300
aning ara,

62
00:02:44,300 --> 00:02:46,700
nun amutuku nang arye kum winiptibye.

63
00:02:46,700 --> 00:02:47,380
Tonda,

64
00:02:47,380 --> 00:02:48,860
nun Roma ninye unyaba anya arye,

65
00:02:48,860 --> 00:02:50,180
sik nyapmasirak yupu,

66
00:02:50,180 --> 00:02:53,980
dobuka nun Roma mutuku ninye arye kum winiptibye,”

67
00:02:53,980 --> 00:02:54,780
nyabik.

68
00:02:54,780 --> 00:02:57,220
Nyabik ura,

69
00:02:57,220 --> 00:02:59,540
talye awekmek nang kekebikce,

70
00:02:59,540 --> 00:03:01,580
‘Sik malye winidurak anyak,

71
00:03:01,580 --> 00:03:02,780
dib nyapmasiyak,’

72
00:03:02,780 --> 00:03:03,940
tenebik.

73
00:03:03,940 --> 00:03:04,820
Utenebikce,

74
00:03:04,820 --> 00:03:09,380
asum nyapmek nang yupu uk sik atalye wekmek ninye babye,

75
00:03:09,380 --> 00:03:10,460
Paulus ap,

76
00:03:10,460 --> 00:03:11,180
Silas ap,

77
00:03:11,180 --> 00:03:13,140
ati nyabik.

78
00:03:13,140 --> 00:03:14,060
Nyabik ati,

79
00:03:14,060 --> 00:03:16,820
amutuku deiyok nang arye nyabik ura,

80
00:03:16,820 --> 00:03:17,780
Paulus ap,

81
00:03:17,780 --> 00:03:18,460
Silas ap,

82
00:03:18,460 --> 00:03:21,620
sik deice ongolamik butum kwiliklobikce,

83
00:03:21,620 --> 00:03:25,200
sik nong kama arye kulabuka onmek.

84
00:03:25,200 --> 00:03:30,300
Anang arye sik nong deice weika kama arye kulabuka obik akarye,

85
00:03:30,300 --> 00:03:32,140
abitinye nang dobuka,

86
00:03:32,140 --> 00:03:33,900
wenena aik dongobik.

87
00:03:33,900 --> 00:03:37,340
Dongobik anye amutuku deiyok nang arye,

88
00:03:37,340 --> 00:03:41,040
awenena aik kalikna deiyoknye ak nyabik.

89
00:03:41,040 --> 00:03:42,940
“Anda abitinye nang ati,

90
00:03:42,940 --> 00:03:45,380
fia moubuka kaliknulyame,”

91
00:03:45,380 --> 00:03:46,680
nyabik.

92
00:03:46,680 --> 00:03:48,920
Winibuka nyabika ati,

93
00:03:48,920 --> 00:03:51,800
awenena aik kalikna deiyoknye birye,

94
00:03:51,800 --> 00:03:52,640
‘Paulus ap,

95
00:03:52,640 --> 00:03:53,540
Silas ap,

96
00:03:53,540 --> 00:03:54,500
biricake,’

97
00:03:54,500 --> 00:03:56,940
tenebukce abitinye nang dobuka,

98
00:03:56,940 --> 00:04:01,620
apenjara aik fum noutamak wilyamik aik dongobukce,

99
00:04:01,620 --> 00:04:05,060
sik yane dana-dana fia pikiptalibukce,

100
00:04:05,060 --> 00:04:09,140
weik ikin yo fum potokamikak noutamak dongobukce,

101
00:04:09,140 --> 00:04:10,420
darapdongobuk.

102
00:04:10,420 --> 00:04:11,300
Ura,

103
00:04:11,300 --> 00:04:13,320
anyak uk aunmeka ani,

104
00:04:13,320 --> 00:04:15,860
lukunyan dukduk talak ubuk ura,

105
00:04:15,860 --> 00:04:16,580
Paulus ap,

106
00:04:16,580 --> 00:04:18,120
Silas ap arye,

107
00:04:18,120 --> 00:04:20,380
kisal dobuka Allah si erena ati,

108
00:04:20,380 --> 00:04:21,780
Allah morona ap,

109
00:04:21,780 --> 00:04:22,800
mot lena ap,

110
00:04:22,800 --> 00:04:24,100
unmarik bukni,

111
00:04:24,100 --> 00:04:30,340
awenena aik fumbisik minop arye wenebuka dongolamik ninye arye kekenmek.

112
00:04:30,340 --> 00:04:31,640
Wininmekbuk,

113
00:04:31,640 --> 00:04:36,180
adip aryuk mutuku lulukna weik mikip arye lulukuk deice arye,

114
00:04:36,180 --> 00:04:40,700
awenena aik abilinga tuku ikuka domikak babye,

115
00:04:40,700 --> 00:04:42,880
lulukuka paklobuk.

116
00:04:42,880 --> 00:04:48,320
Adip aryuk awenena aik fum nirya mikip arye pakuka singniba,

117
00:04:48,320 --> 00:04:51,640
anyaik wenena ati dongamik ninye nirya,

118
00:04:51,640 --> 00:04:55,240
sik koupdongamik kawat rantai tapu nirya sekuk.

119
00:04:55,240 --> 00:04:57,420
Anirya winibukop ura,

120
00:04:57,420 --> 00:05:01,540
awenena aik kalikna deiyoknye bukrobukce,

121
00:05:01,540 --> 00:05:07,140
anyaik fumbisik buplan nirya talye kukultakna uk upmokbuk eibukop ura,

122
00:05:07,140 --> 00:05:08,760
‘Anyaik wenena ati dongamik,

123
00:05:08,760 --> 00:05:12,060
nang nirya akunum bindopmake,’

124
00:05:12,060 --> 00:05:13,060
tenebuka ati,

125
00:05:13,060 --> 00:05:15,740
el parang ya atonun ning dobukce,

126
00:05:15,740 --> 00:05:17,940
‘Na badamnye opdanun’ tenen,

127
00:05:17,940 --> 00:05:19,300
kintinipdayuk.

128
00:05:19,300 --> 00:05:20,700
Winibuk bukni,

129
00:05:20,700 --> 00:05:21,660
Paulus arye,

130
00:05:21,660 --> 00:05:24,660
anye biti weik yupu deice arye nyabuk.

131
00:05:24,660 --> 00:05:26,820
“An oldana bataklyame.

132
00:05:26,820 --> 00:05:32,480
Nun nirya aunmabe bai tam kum bindopmabe atia” nyabuk.

133
00:05:32,480 --> 00:05:33,580
Nyabuk ura,

134
00:05:33,580 --> 00:05:36,800
awenena aik kalikna deiyoknye birye,

135
00:05:36,800 --> 00:05:38,900
“Weisa boyalulume,”

136
00:05:38,900 --> 00:05:41,040
nyabukce Paulus ap,

137
00:05:41,040 --> 00:05:41,840
Silas ap,

138
00:05:41,840 --> 00:05:45,620
sik tikmarikak noutamak bik-bik abuka biyukce,

139
00:05:45,620 --> 00:05:48,780
ilil ati el nong nirya sirim talibukce,

140
00:05:48,780 --> 00:05:52,100
sik dam tuku ak daksakuka dibuk.

141
00:05:52,100 --> 00:05:53,260
Winibukce,

142
00:05:53,260 --> 00:05:54,300
aminyan talak,

143
00:05:54,300 --> 00:05:57,160
elce sik wenena aik fumbisik arye,

144
00:05:57,160 --> 00:06:01,080
sik dobuka buru tam bobiyukce asipdeyuk.

145
00:06:01,080 --> 00:06:02,260
“Anango,

146
00:06:02,260 --> 00:06:04,020
anggunce nyapnurume.

147
00:06:04,020 --> 00:06:08,000
Na yata winiptinye deice arye Allah arye lyepnutu do?”

148
00:06:08,000 --> 00:06:10,180
nyabuka asipdeyuk.

149
00:06:10,180 --> 00:06:11,680
Asipdeyuk ura,

150
00:06:11,680 --> 00:06:13,700
sik tamubuka nyaprik.

151
00:06:13,700 --> 00:06:14,740
“Anda,

152
00:06:14,740 --> 00:06:18,140
nun deiyoknye Yesus diba tenepminyop ura,

153
00:06:18,140 --> 00:06:19,680
lyepnamkilca.

154
00:06:19,680 --> 00:06:22,460
Yesus ati dib tenepminyop ura,

155
00:06:22,460 --> 00:06:23,240
Ara,

156
00:06:23,240 --> 00:06:23,960
an ap,

157
00:06:23,960 --> 00:06:26,280
an aik neika umunye ninye ap,

158
00:06:26,280 --> 00:06:27,740
lyepnamsilca,”

159
00:06:27,740 --> 00:06:29,020
nyaprik.

160
00:06:29,020 --> 00:06:30,260
Nyaprikop ura,

161
00:06:30,260 --> 00:06:32,520
sik bitinye nang arye anye ap,

162
00:06:32,520 --> 00:06:35,880
el aik neika ulamik ninye nirya ap ati,

163
00:06:35,880 --> 00:06:41,180
“Yesus arye nun malye wininyap ning kum kipdeipsilirye lyesulule,”

164
00:06:41,180 --> 00:06:42,440
nyabuka,

165
00:06:42,440 --> 00:06:44,820
Yesus teleb yupu petereprik.

166
00:06:44,820 --> 00:06:46,880
Ayupu laka nyaprik ura,

167
00:06:46,880 --> 00:06:50,380
alukunyan uk awenena aik kalikna deiyoknye birye,

168
00:06:50,380 --> 00:06:52,480
adip aryuk sik dobuka,

169
00:06:52,480 --> 00:06:55,340
sik suse mek likuka kwetebuk.

170
00:06:55,340 --> 00:06:56,460
Winibuk ura,

171
00:06:56,460 --> 00:06:57,960
adip aryuk el ap,

172
00:06:57,960 --> 00:06:59,520
el mapu silip nirya ap,

173
00:06:59,520 --> 00:07:00,880
diba tenebik ura,

174
00:07:00,880 --> 00:07:02,200
mek dongoprik.

175
00:07:02,200 --> 00:07:03,800
Mek dongoprik ura,

176
00:07:03,800 --> 00:07:06,520
awenena aik kalikna deiyoknye birye,

177
00:07:06,520 --> 00:07:09,940
el aik koprop fumbisik abitinye nang bobiyukce,

178
00:07:09,940 --> 00:07:11,880
sik dina aribuk.

179
00:07:11,880 --> 00:07:12,880
Tonda,

180
00:07:12,880 --> 00:07:15,500
sik nirya Allah diba tenebika ati,

181
00:07:15,500 --> 00:07:16,200
el ap,

182
00:07:16,200 --> 00:07:18,500
el aik neika ulamik kili sal ap,

183
00:07:18,500 --> 00:07:20,160
fia kanye deibik.

184
00:07:20,160 --> 00:07:21,660
Berekukop ura,

185
00:07:21,660 --> 00:07:23,840
anyaik domika deiyok nang arye,

186
00:07:23,840 --> 00:07:28,760
‘Awenena aik kalikna deiyoknye dam yupu nyalbinuyak’ tenen,

187
00:07:28,760 --> 00:07:31,540
sik melin nang ak yupu nyapdeibik ura,

188
00:07:31,540 --> 00:07:33,080
laka nyalbiyik.

189
00:07:33,080 --> 00:07:35,360
“Anggun yupu nyalbilulume.

190
00:07:35,360 --> 00:07:37,840
‘Abitinye nang lobuka bataklulume,’

191
00:07:37,840 --> 00:07:39,340
nyapnululume,”

192
00:07:39,340 --> 00:07:40,680
nyabik.

193
00:07:40,680 --> 00:07:41,820
Nyabika ati,

194
00:07:41,820 --> 00:07:46,220
awenena aik kalikna deiyoknye birye Paulus ati nyabuk.

195
00:07:46,220 --> 00:07:46,940
“Anango,

196
00:07:46,940 --> 00:07:53,220
anyaik domika deiyok nang arye ‘Abitinye nang lopdeiplulume’ nyapmaniaka ati,

197
00:07:53,220 --> 00:07:56,220
anggun talye dabindoprurume.

198
00:07:56,220 --> 00:08:00,000
Talye kanye deibuka tunimabuka binamarurume,”

199
00:08:00,000 --> 00:08:01,340
nyabuk.

200
00:08:01,340 --> 00:08:02,420
Nyabuk ura,

201
00:08:02,420 --> 00:08:06,360
Paulus arye amutuku deiyok nang sik melina nang arye,

202
00:08:06,360 --> 00:08:09,380
yupu laka nyalyanmek nang ati nyabuk.

203
00:08:09,380 --> 00:08:10,360
“Kume.

204
00:08:10,360 --> 00:08:11,740
Nun bitinye nang ara,

205
00:08:11,740 --> 00:08:12,940
talye nang kume.

206
00:08:12,940 --> 00:08:15,080
Roma mutuku weik deiyok nang arye,

207
00:08:15,080 --> 00:08:17,340
sik yupu nyapdeipsika deice arye,

208
00:08:17,340 --> 00:08:20,940
Roma mutuku ninye atonun nang kipsike ati,

209
00:08:20,940 --> 00:08:23,560
‘Sikda Roma ninye ururake,’

210
00:08:23,560 --> 00:08:24,740
tenesinyake.

211
00:08:24,740 --> 00:08:27,740
Nunda Roma mutuku nang unyam bukni,

212
00:08:27,740 --> 00:08:29,060
sik anang arye,

213
00:08:29,060 --> 00:08:32,800
‘Amalye winipmarum deice arye wenepnamsiape,’

214
00:08:32,800 --> 00:08:34,040
kum nyapsik.

215
00:08:34,040 --> 00:08:43,420
Sikce yuk ninye dinmasikak talye kama arye opsikce nun dobuka wenena aik fum kuopdongopsike.

216
00:08:43,420 --> 00:08:46,480
Winira sikce talye tunimabuka,

217
00:08:46,480 --> 00:08:49,680
‘Anang dungnubuka dopkwetepnamap,’

218
00:08:49,680 --> 00:08:51,260
tenepmasiak ara,

219
00:08:51,260 --> 00:08:51,860
kume.

220
00:08:51,860 --> 00:08:52,540
Ara,

221
00:08:52,540 --> 00:08:53,760
kum winipmanto.

222
00:08:53,760 --> 00:08:59,960
Sik anang aryuk yakirye ninye dinmasicak laka lopdeipnamsiyak atia,”

223
00:08:59,960 --> 00:09:02,240
Paulus arye nyabuk.

224
00:09:02,240 --> 00:09:03,580
Nyabuk ura,

225
00:09:03,580 --> 00:09:06,120
akekepmek nang melin nang arye,

226
00:09:06,120 --> 00:09:09,740
anyasik deiyok nang ati binuka laka nyabik ura,

227
00:09:09,740 --> 00:09:10,940
sik deiyok nang ara,

228
00:09:10,940 --> 00:09:11,460
‘Se,

229
00:09:11,460 --> 00:09:12,460
Paulus ap,

230
00:09:12,460 --> 00:09:13,740
Silas ap ara,

231
00:09:13,740 --> 00:09:16,380
sik Roma nang ulamrake.

232
00:09:16,380 --> 00:09:24,360
Bukni nunce nyapdeipmapa arye anang wenebuka kama arye kulabuka opmonge.

233
00:09:24,360 --> 00:09:31,820
Ati sik Roma mutuku weik ninye deiyok nang arye nun ti wenebuka opnamsiak do?’

234
00:09:31,820 --> 00:09:32,460
tenen,

235
00:09:32,460 --> 00:09:34,180
ilil fia weik ubuk.

236
00:09:34,180 --> 00:09:37,260
Filipi mutuku deiyok nang ilil ubuk ati,

237
00:09:37,260 --> 00:09:40,360
awenena aik yanmekce Paulus ap,

238
00:09:40,360 --> 00:09:41,580
Silas ap ati,

239
00:09:41,580 --> 00:09:44,320
yupu mulilyayikce nyabik.

240
00:09:44,320 --> 00:09:44,940
“Se,

241
00:09:44,940 --> 00:09:46,520
nun malye upmabe,”

242
00:09:46,520 --> 00:09:47,660
nyabuka,

243
00:09:47,660 --> 00:09:51,860
awenena aik fum tam arye buru tam bobiyik akarye,

244
00:09:51,860 --> 00:09:56,880
‘Sik aik dolamik noutamak batakuka yukak bindoptiringe’ tenen,

245
00:09:56,880 --> 00:09:57,660
Paulus ap,

246
00:09:57,660 --> 00:09:59,340
Silas ap ati,

247
00:09:59,340 --> 00:10:01,860
“Minpola yukak berurume,”

248
00:10:01,860 --> 00:10:03,340
nyapdeibik.

249
00:10:03,340 --> 00:10:04,760
Morobikba,

250
00:10:04,760 --> 00:10:05,780
Paulus ap,

251
00:10:05,780 --> 00:10:06,540
Silas ap,

252
00:10:06,540 --> 00:10:10,740
awenena aik fum tam arye buru akunum birikop ura,

253
00:10:10,740 --> 00:10:12,420
Lidia aik birik.

254
00:10:12,420 --> 00:10:14,860
Lidia aik arye sik ap,

255
00:10:14,860 --> 00:10:19,120
amutuku diba tenebuka du weit ato sik ulamik nang ap,

256
00:10:19,120 --> 00:10:21,060
bulubuka wekmek ura,

257
00:10:21,060 --> 00:10:23,500
sik teleb yupu nyaprika deice arye,

258
00:10:23,500 --> 00:10:26,860
awekmek nang ati talima kwa deiprik.

259
00:10:26,860 --> 00:10:28,020
Winiprik ura,

260
00:10:28,020 --> 00:10:28,760
sik ap,

261
00:10:28,760 --> 00:10:29,540
yuk nang ap,

262
00:10:29,540 --> 00:10:34,780
amutuku batakuka yuk mutuku birik.

