﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,240
Yesus ara,

2
00:00:06,240 --> 00:00:10,020
Allah si erelamik aik dam batakuka yukak banmok talak ara,

3
00:00:10,020 --> 00:00:11,820
asing kunanye eibuk.

4
00:00:11,820 --> 00:00:13,060
Anye bira,

5
00:00:13,060 --> 00:00:15,360
el lin birye deibuk talak arye ubuka,

6
00:00:15,360 --> 00:00:18,300
el mitik ulamuk talak arye dipdongobuka,

7
00:00:18,300 --> 00:00:19,900
anoutam talak nirya ara,

8
00:00:19,900 --> 00:00:21,760
asing kunanye ulamuk.

9
00:00:21,760 --> 00:00:23,460
Yesus wipdeiyamuk nang,

10
00:00:23,460 --> 00:00:24,140
12 nang ap,

11
00:00:24,140 --> 00:00:25,980
Yesus ap banmeka anya arye,

12
00:00:25,980 --> 00:00:28,460
sikce Yesus ati asipdeyik.

13
00:00:28,460 --> 00:00:29,440
“Naio,

14
00:00:29,440 --> 00:00:33,020
anye birye asing kun mi deibika deiyok ara,

15
00:00:33,020 --> 00:00:33,940
yata arye do?

16
00:00:33,940 --> 00:00:34,700
Deiyok ara,

17
00:00:34,700 --> 00:00:35,300
el li ap,

18
00:00:35,300 --> 00:00:37,900
el lin ap malye winilamrika deice arye,

19
00:00:37,900 --> 00:00:39,860
asing kun mi deiprik do?

20
00:00:39,860 --> 00:00:42,660
Anye bira elcuk malye ulamukba,

21
00:00:42,660 --> 00:00:45,660
adeiyok arye asing kunanye ulul do?”

22
00:00:45,660 --> 00:00:47,800
nyabuka asipdeyik.

23
00:00:47,800 --> 00:00:49,260
Asipdeyikba,

24
00:00:49,260 --> 00:00:51,360
Yesus arye tamubuka nyabuk.

25
00:00:51,360 --> 00:00:53,240
“Anye bira el li ap,

26
00:00:53,240 --> 00:00:54,060
el lin ap,

27
00:00:54,060 --> 00:00:55,340
ura el ap,

28
00:00:55,340 --> 00:00:57,100
malye winilamika deice arye,

29
00:00:57,100 --> 00:00:58,900
asing kunanye kum ulule.

30
00:00:58,900 --> 00:01:01,500
Aning ara fia kum bukni,

31
00:01:01,500 --> 00:01:05,320
el mitik mi deibik talak asing kubuka deiyok ara,

32
00:01:05,320 --> 00:01:08,420
‘Allah arye anye biti melibuka fil dopliba,

33
00:01:08,420 --> 00:01:09,820
ninye eibikirye,

34
00:01:09,820 --> 00:01:10,700
se,

35
00:01:10,700 --> 00:01:12,700
Allah arye fil dolye ning ara,

36
00:01:12,700 --> 00:01:13,620
weik mambul,

37
00:01:13,620 --> 00:01:15,140
kel kipnamak’ tenen,

38
00:01:15,140 --> 00:01:16,980
el asing kubuke.

39
00:01:16,980 --> 00:01:18,940
Domon yupu arye nyapnusine.

40
00:01:18,940 --> 00:01:22,260
Ara kiting noutam tuba uplye talak nirya ara,

41
00:01:22,260 --> 00:01:23,500
na dopdeipnuknye,

42
00:01:23,500 --> 00:01:26,240
el fil uk adip aryuk donamabe.

43
00:01:26,240 --> 00:01:27,380
Iniplyop ura,

44
00:01:27,380 --> 00:01:28,980
kuna yanamle talak ara,

45
00:01:28,980 --> 00:01:32,000
tonoknye babye fil kum dopmanto unamake.

46
00:01:32,000 --> 00:01:36,440
Na ara tukwak mutuku noutamak tuba unun talak nirya ara,

47
00:01:36,440 --> 00:01:38,580
ninye im sirya mutuku sirya ati,

48
00:01:38,580 --> 00:01:41,820
sik kanye talima Dirina deiyoknye unune.”

49
00:01:41,820 --> 00:01:44,160
Yesus arye nyabuk.

50
00:01:44,160 --> 00:01:46,220
Yesus arye nyabukop ura,

51
00:01:46,220 --> 00:01:48,620
si maka tuku deice tulupdongobuka,

52
00:01:48,620 --> 00:01:49,780
Yesus el maka ap,

53
00:01:49,780 --> 00:01:51,500
tuku ap tabakukce,

54
00:01:51,500 --> 00:01:54,220
bental atonun winibuk ning dobuka,

55
00:01:54,220 --> 00:01:55,260
asing kunanye,

56
00:01:55,260 --> 00:01:57,240
el asing deice likdeibuk.

57
00:01:57,240 --> 00:01:58,580
Likdeibukce,

58
00:01:58,580 --> 00:01:59,620
asing kunanye biti,

59
00:01:59,620 --> 00:02:00,820
nyabuk.

60
00:02:00,820 --> 00:02:01,500
“Anda,

61
00:02:01,500 --> 00:02:04,280
mekwen si ara Siloam mekwen bimince,

62
00:02:04,280 --> 00:02:08,260
amekwen kwebuka an asing mek likilbilyame,”

63
00:02:08,260 --> 00:02:09,100
nyabuk.

64
00:02:09,100 --> 00:02:12,060
(Amekwen si Siloam deiyok ara,

65
00:02:12,060 --> 00:02:13,620
Yunani yupu deice arye,

66
00:02:13,620 --> 00:02:14,840
“Dopdeibuk ning,”

67
00:02:14,840 --> 00:02:17,060
nyabuka asi nyalamik.)

68
00:02:17,060 --> 00:02:20,440
Yesus arye anye biti ayupu nyapdeipmok touk,

69
00:02:20,440 --> 00:02:21,940
amekwen binuka,

70
00:02:21,940 --> 00:02:23,540
el asing mek likuk.

71
00:02:23,540 --> 00:02:25,220
Winibuka deice arye,

72
00:02:25,220 --> 00:02:27,620
el aik tamubuka yayuk talak ara,

73
00:02:27,620 --> 00:02:29,220
el asing teleb kibuk ura,

74
00:02:29,220 --> 00:02:30,700
aning nirya eibuk.

75
00:02:30,700 --> 00:02:33,620
Anye bira el asing teleb kibukba,

76
00:02:33,620 --> 00:02:35,740
aik tamubuka yayuk talak ara,

77
00:02:35,740 --> 00:02:37,260
el aik dam ulamik ninye ap,

78
00:02:37,260 --> 00:02:38,340
anye birye,

79
00:02:38,340 --> 00:02:39,500
‘Na melina ati,

80
00:02:39,500 --> 00:02:41,820
yo bok talye aripnamniyak’ tenen,

81
00:02:41,820 --> 00:02:44,960
morolamuk talak elilamik nang ap arye eibik.

82
00:02:44,960 --> 00:02:46,100
Eibikce,

83
00:02:46,100 --> 00:02:47,120
sikda,

84
00:02:47,120 --> 00:02:47,940
“Se,

85
00:02:47,940 --> 00:02:49,780
‘Yo bok talye aripnamniyak’ tenen,

86
00:02:49,780 --> 00:02:52,260
bisik lilunak bukuka morolamuknye bira,

87
00:02:52,260 --> 00:02:53,880
anye akunum daribe?”

88
00:02:53,880 --> 00:02:55,920
nyabuka lukdayik.

89
00:02:55,920 --> 00:02:57,260
Nyanmekba,

90
00:02:57,260 --> 00:02:58,660
ton nang arye,

91
00:02:58,660 --> 00:03:01,140
“Diba asing kuamuknye bira,

92
00:03:01,140 --> 00:03:02,520
el akunuma,”

93
00:03:02,520 --> 00:03:03,900
nyabik bukni,

94
00:03:03,900 --> 00:03:05,140
yuk nang ara,

95
00:03:05,140 --> 00:03:06,060
“Kume,

96
00:03:06,060 --> 00:03:06,700
anye bira,

97
00:03:06,700 --> 00:03:09,260
asing kunanye urasin atonun ulul bukni,

98
00:03:09,260 --> 00:03:11,140
elda yuknye ulule,”

99
00:03:11,140 --> 00:03:11,960
nyabik.

100
00:03:11,960 --> 00:03:13,540
Sik nyanmek bukni,

101
00:03:13,540 --> 00:03:15,000
asing kuamuk bukni,

102
00:03:15,000 --> 00:03:18,140
Yesus akunum kwetebuknye birye nyabuk.

103
00:03:18,140 --> 00:03:18,860
“Kume,

104
00:03:18,860 --> 00:03:19,980
asing kuamnuknye bira,

105
00:03:19,980 --> 00:03:20,860
na akunuma.

106
00:03:20,860 --> 00:03:22,160
Yuknye kume,”

107
00:03:22,160 --> 00:03:23,540
nyabuk.

108
00:03:23,540 --> 00:03:24,660
Nyabukba,

109
00:03:24,660 --> 00:03:25,920
anang arye,

110
00:03:25,920 --> 00:03:29,660
“Ati yata wiribuka an asing akunum teleb upmakil do?”

111
00:03:29,660 --> 00:03:31,720
nyabuka asipdeyik.

112
00:03:31,720 --> 00:03:33,200
Asipdeyik ura,

113
00:03:33,200 --> 00:03:34,780
anye birye nyabuk.

114
00:03:34,780 --> 00:03:35,900
“Kume,

115
00:03:35,900 --> 00:03:38,260
el si ara Yesus nyanyaknye birye,

116
00:03:38,260 --> 00:03:39,580
maka tulupdeibuka,

117
00:03:39,580 --> 00:03:41,980
na asing deice likdeipnukce,

118
00:03:41,980 --> 00:03:45,780
‘Anda Siloam mekwen dam mek likilbilyame,’

119
00:03:45,780 --> 00:03:46,820
nyapnue.

120
00:03:46,820 --> 00:03:48,100
Nyapnua anya arye,

121
00:03:48,100 --> 00:03:51,700
Siloam mekwen binuka mek likmanuba,

122
00:03:51,700 --> 00:03:54,120
na asing akunum teleb upnile,”

123
00:03:54,120 --> 00:03:55,540
nyabuk.

124
00:03:55,540 --> 00:03:56,580
Nyabukba,

125
00:03:56,580 --> 00:03:57,580
sikce,

126
00:03:57,580 --> 00:03:59,140
“Anyapmalamnye bira,

127
00:03:59,140 --> 00:04:01,460
winitalak dan tam mutuku ulul do?”

128
00:04:01,460 --> 00:04:03,540
nyabuka asipdeyik.

129
00:04:03,540 --> 00:04:04,860
Asipdeyik ura,

130
00:04:04,860 --> 00:04:06,140
anye birye,

131
00:04:06,140 --> 00:04:07,840
“Na walwale,”

132
00:04:07,840 --> 00:04:09,140
nyabuk.

133
00:04:09,140 --> 00:04:10,860
Awekmek ninye arye,

134
00:04:10,860 --> 00:04:12,400
asing kuamuk bukni,

135
00:04:12,400 --> 00:04:14,900
Yesus akunum kweteibuknye bobuka,

136
00:04:14,900 --> 00:04:16,880
Farisi nang sik dam boyayik.

137
00:04:16,880 --> 00:04:17,780
Ura,

138
00:04:17,780 --> 00:04:19,720
Yesus arye el maka ap,

139
00:04:19,720 --> 00:04:22,580
tuku ap tabakuka bental kintinibuka,

140
00:04:22,580 --> 00:04:23,880
asing kuamuknye,

141
00:04:23,880 --> 00:04:26,400
el asing kwetepdeipmok sum ara,

142
00:04:26,400 --> 00:04:27,860
talye sum kume.

143
00:04:27,860 --> 00:04:28,900
Asum ara,

144
00:04:28,900 --> 00:04:30,500
sik Yahudi yala ninye arye,

145
00:04:30,500 --> 00:04:32,260
Allah el si erena ati,

146
00:04:32,260 --> 00:04:34,960
fil dona kum anye dikdik selamik sum,

147
00:04:34,960 --> 00:04:37,080
Sabat sum arye kwetebuk.

148
00:04:37,080 --> 00:04:38,380
Aning ati ara,

149
00:04:38,380 --> 00:04:40,300
sik Farisi nang arye anye biti,

150
00:04:40,300 --> 00:04:41,340
nyabik.

151
00:04:41,340 --> 00:04:43,160
“Yata wiripmakilba,

152
00:04:43,160 --> 00:04:45,160
an asing teleb kipdeipmakil do?

153
00:04:45,160 --> 00:04:46,860
Laka nyapsilyame,”

154
00:04:46,860 --> 00:04:48,660
nyabuka asipdeyik.

155
00:04:48,660 --> 00:04:49,780
Asipdeyik ura,

156
00:04:49,780 --> 00:04:51,880
anye birye sik ti nyabuk.

157
00:04:51,880 --> 00:04:52,660
“Kume,

158
00:04:52,660 --> 00:04:54,640
Yesus arye bental dobuka,

159
00:04:54,640 --> 00:04:57,020
na asing deice likdeipmanilba,

160
00:04:57,020 --> 00:04:58,380
mek likmanop ura,

161
00:04:58,380 --> 00:05:00,880
winitalak teleb ubuka elinmane,”

162
00:05:00,880 --> 00:05:02,100
nyabuk.

163
00:05:02,100 --> 00:05:03,220
Nyabukba,

164
00:05:03,220 --> 00:05:06,300
sik Farisi nang kan-kan ton nang arye nyabik.

165
00:05:06,300 --> 00:05:07,640
“Akunuma,

166
00:05:07,640 --> 00:05:09,420
Allah arye nyabuk ura,

167
00:05:09,420 --> 00:05:11,220
Musa sekamuk yupu ara,

168
00:05:11,220 --> 00:05:12,860
‘Sabat sum deice ara,

169
00:05:12,860 --> 00:05:14,620
fil dona kum aniryuk,

170
00:05:14,620 --> 00:05:16,360
dikdik senamlulume,’

171
00:05:16,360 --> 00:05:17,420
nyasulul bukni,

172
00:05:17,420 --> 00:05:21,940
Yesus arye anye bira el asing kwetepdeipmo deice arye,

173
00:05:21,940 --> 00:05:23,680
fil dopmoa anya arye,

174
00:05:23,680 --> 00:05:25,680
Allah el yupu yanipmale.

175
00:05:25,680 --> 00:05:26,300
Ati,

176
00:05:26,300 --> 00:05:27,560
anye Yesus ara,

177
00:05:27,560 --> 00:05:31,620
Allah arye wibuka nun damak dopdeipsuknye kum ulule,”

178
00:05:31,620 --> 00:05:32,880
nyabik.

179
00:05:32,880 --> 00:05:34,140
Nyabik bukni,

180
00:05:34,140 --> 00:05:35,480
ton nang arye,

181
00:05:35,480 --> 00:05:36,580
“Kume,

182
00:05:36,580 --> 00:05:39,220
ninye winipmanto kum fil donmala ara,

183
00:05:39,220 --> 00:05:41,040
malinye ulamtuto ura,

184
00:05:41,040 --> 00:05:43,280
yata wiribuka afil doptu do?”

185
00:05:43,280 --> 00:05:44,520
nyabik.

186
00:05:44,520 --> 00:05:47,500
Winibuka yuk-yuk tenebuka nyanmeka ati,

187
00:05:47,500 --> 00:05:50,340
tonok kanye uk bobuka kum unmek.

188
00:05:50,340 --> 00:05:53,020
Kanye yuk-yuk bobuka unmek bukni,

189
00:05:53,020 --> 00:05:56,600
sirye ara asing kwetepmoknye biti asipdeyik.

190
00:05:56,600 --> 00:05:58,080
“An dan do?

191
00:05:58,080 --> 00:06:00,220
An asing kweteipmakilba,

192
00:06:00,220 --> 00:06:02,600
akunum teleb elinmalama anya arye,

193
00:06:02,600 --> 00:06:04,300
ance el Yesus ati,

194
00:06:04,300 --> 00:06:05,820
yata tenepmalam do?

195
00:06:05,820 --> 00:06:07,900
Aning ara laka nyapsilyame,”

196
00:06:07,900 --> 00:06:09,160
nyabik.

197
00:06:09,160 --> 00:06:10,340
Nyabik ura,

198
00:06:10,340 --> 00:06:12,580
anye birye tamubuka nyabuk.

199
00:06:12,580 --> 00:06:13,480
“Kume,

200
00:06:13,480 --> 00:06:14,480
na kanye ara,

201
00:06:14,480 --> 00:06:15,460
anye bira,

202
00:06:15,460 --> 00:06:17,680
Allah el yupu laka nyana deiyoknye,

203
00:06:17,680 --> 00:06:18,420
nabinye ulule,

204
00:06:18,420 --> 00:06:20,060
tenepne,”

205
00:06:20,060 --> 00:06:21,380
nyabuk.

206
00:06:21,380 --> 00:06:23,540
Sik Yahudi yala deiyok nang arye,

207
00:06:23,540 --> 00:06:24,900
asing kunanye biti,

208
00:06:24,900 --> 00:06:26,540
‘El asing kuamuk bukni,

209
00:06:26,540 --> 00:06:28,860
winitalak akunum kweteibuk ura,

210
00:06:28,860 --> 00:06:30,340
telebuk ulule’ tenen,

211
00:06:30,340 --> 00:06:32,260
min diba kum tenenmek.

212
00:06:32,260 --> 00:06:33,220
Sikce,

213
00:06:33,220 --> 00:06:33,780
‘Kume,

214
00:06:33,780 --> 00:06:35,980
anye bira asing kum kuamuke.

215
00:06:35,980 --> 00:06:38,140
Elce talye yupu uk nyanmasile,’

216
00:06:38,140 --> 00:06:39,080
tenenmek.

217
00:06:39,080 --> 00:06:40,380
Tenenmeka ati,

218
00:06:40,380 --> 00:06:41,540
asing kuamuknye,

219
00:06:41,540 --> 00:06:42,240
el li ap,

220
00:06:42,240 --> 00:06:44,520
el lin ap ati yukubikba,

221
00:06:44,520 --> 00:06:45,400
yarik.

222
00:06:45,400 --> 00:06:46,460
Yarik ura,

223
00:06:46,460 --> 00:06:47,540
asipdeyik.

224
00:06:47,540 --> 00:06:50,200
“Anggunce laka nyapsururume.

225
00:06:50,200 --> 00:06:51,400
Anye bira,

226
00:06:51,400 --> 00:06:53,440
dipkoprop anggun mi do?

227
00:06:53,440 --> 00:06:57,320
Anggunce deiamlum talak arye diprongobuka,

228
00:06:57,320 --> 00:06:59,100
anoutam talak nirya ara,

229
00:06:59,100 --> 00:07:02,320
dipkoprop asing kuamuknye ulamuk do,

230
00:07:02,320 --> 00:07:03,400
kum do?

231
00:07:03,400 --> 00:07:06,100
Asing kuamtunye ulamtuto ura,

232
00:07:06,100 --> 00:07:11,080
winitalak yata wiribuka asing teleb uptuba teleb ubuka eiptu do?”

233
00:07:11,080 --> 00:07:13,160
nyabuka asipdeyik.

234
00:07:13,160 --> 00:07:14,640
Asipdeyikba,

235
00:07:14,640 --> 00:07:15,800
anye el li ap,

236
00:07:15,800 --> 00:07:17,800
el lin ap arye nyaprik.

237
00:07:17,800 --> 00:07:19,080
“Nun kele,

238
00:07:19,080 --> 00:07:21,240
anye bira dipkoprop nun mi ulule.

239
00:07:21,240 --> 00:07:21,820
Tonda,

240
00:07:21,820 --> 00:07:25,520
nunce deipnumu talak arye el asing kuamuke.

241
00:07:25,520 --> 00:07:26,700
Bukni,

242
00:07:26,700 --> 00:07:30,660
yata wiribuka deice arye winitalak el asing teleb upmalba,

243
00:07:30,660 --> 00:07:31,920
dinmala ara,

244
00:07:31,920 --> 00:07:33,120
nun walwale.

245
00:07:33,120 --> 00:07:33,820
Tonda,

246
00:07:33,820 --> 00:07:36,840
yatanye birye el asing kwetepdeipmak do,

247
00:07:36,840 --> 00:07:37,740
aning ara,

248
00:07:37,740 --> 00:07:38,920
nun walwale.

249
00:07:38,920 --> 00:07:39,740
Bukni,

250
00:07:39,740 --> 00:07:40,860
nun mi ara,

251
00:07:40,860 --> 00:07:42,220
mitik mi kuma ati,

252
00:07:42,220 --> 00:07:44,160
anggunce el ti asipdelulume.

253
00:07:44,160 --> 00:07:47,360
El bidamnye arye laka nyapsute,”

254
00:07:47,360 --> 00:07:48,680
nyaprik.

255
00:07:48,680 --> 00:07:49,420
Ara,

256
00:07:49,420 --> 00:07:50,580
asing kuamuknye,

257
00:07:50,580 --> 00:07:51,240
el li ap,

258
00:07:51,240 --> 00:07:54,800
el lin ap ayupu nyaprika deiyok ara ani.

259
00:07:54,800 --> 00:07:55,700
Ara,

260
00:07:55,700 --> 00:07:58,580
sik Yahudi yala deiyok nang arye nyabik.

261
00:07:58,580 --> 00:08:00,300
“Yata ninye do nirya,

262
00:08:00,300 --> 00:08:02,340
‘Allah arye wipdeiamuknye,

263
00:08:02,340 --> 00:08:03,620
ninye lyepnamle tenen,

264
00:08:03,620 --> 00:08:04,620
Kristus ara,

265
00:08:04,620 --> 00:08:06,340
Yesus aulule.

266
00:08:06,340 --> 00:08:08,780
Elda Ninye Lyenanye ulule,’

267
00:08:08,780 --> 00:08:09,820
tenebikirye,

268
00:08:09,820 --> 00:08:10,960
nyabikcop ura,

269
00:08:10,960 --> 00:08:13,120
nunce wenepnamabe.

270
00:08:13,120 --> 00:08:14,020
Ara,

271
00:08:14,020 --> 00:08:18,840
nun Allah yupu kekenyap aik tuba tamubuka tonap kum yatinge.

272
00:08:18,840 --> 00:08:21,500
Nunce anang batakibiba,

273
00:08:21,500 --> 00:08:23,300
sik talye uk unamake,”

274
00:08:23,300 --> 00:08:24,120
nyabik.

275
00:08:24,120 --> 00:08:25,920
Ayupu nyabik ning ara,

276
00:08:25,920 --> 00:08:26,940
anye el li ap,

277
00:08:26,940 --> 00:08:30,400
el lin ap akunum kekebuka kel bikamrik ati,

278
00:08:30,400 --> 00:08:31,500
sik ilil ati,

279
00:08:31,500 --> 00:08:33,900
asum nyapmarik yupu nyaprik.

280
00:08:33,900 --> 00:08:35,140
Anye el li ap,

281
00:08:35,140 --> 00:08:36,700
el lin ap arye,

282
00:08:36,700 --> 00:08:39,600
“Nun mi ara mitik mi kumanya arye,

283
00:08:39,600 --> 00:08:42,380
anggunce el ti asipdelulume,”

284
00:08:42,380 --> 00:08:43,860
nyaprika ara,

285
00:08:43,860 --> 00:08:45,540
Yahudi yala deiyok nang arye,

286
00:08:45,540 --> 00:08:47,680
‘Allah yupu aik kum bitume,

287
00:08:47,680 --> 00:08:48,820
nyapsikcak’ tenen,

288
00:08:48,820 --> 00:08:49,740
ilil ubukba,

289
00:08:49,740 --> 00:08:51,080
ayupu nyaprik.

290
00:08:51,080 --> 00:08:53,380
Sik Farisi nang ila tonap,

291
00:08:53,380 --> 00:08:55,000
like bitinye ning ara,

292
00:08:55,000 --> 00:08:57,140
asing kwetepmoknye yukubikba,

293
00:08:57,140 --> 00:08:57,900
yayuk ura,

294
00:08:57,900 --> 00:08:58,780
nyabik.

295
00:08:58,780 --> 00:08:59,800
“Anda,

296
00:08:59,800 --> 00:09:01,700
‘Allah aryuk kweteipnuke,’

297
00:09:01,700 --> 00:09:02,660
nyabuka,

298
00:09:02,660 --> 00:09:05,180
Allah el si uk erepnamlyame.

299
00:09:05,180 --> 00:09:06,060
Nun kele,

300
00:09:06,060 --> 00:09:08,120
Yesus nyapmasilamnye bira,

301
00:09:08,120 --> 00:09:09,840
malinye ulule,”

302
00:09:09,840 --> 00:09:11,120
nyabik.

303
00:09:11,120 --> 00:09:12,180
Nyabikba,

304
00:09:12,180 --> 00:09:16,000
asing kwetepdeibuknye birye sik ti tamubuka nyabuk.

305
00:09:16,000 --> 00:09:17,660
“Anye Yesus ara,

306
00:09:17,660 --> 00:09:19,120
malinye ulul do,

307
00:09:19,120 --> 00:09:19,960
kum do?

308
00:09:19,960 --> 00:09:22,020
Aning ara na walwal bukni,

309
00:09:22,020 --> 00:09:24,300
tonok ning dipkoprop kel bikmana ara,

310
00:09:24,300 --> 00:09:26,040
asing kuamnuk bukni,

311
00:09:26,040 --> 00:09:28,240
winitalak ara kweteipmanilba,

312
00:09:28,240 --> 00:09:30,240
teleb ubuka elinune,”

313
00:09:30,240 --> 00:09:31,500
nyabuk.

314
00:09:31,500 --> 00:09:32,680
Nyabuk ura,

315
00:09:32,680 --> 00:09:34,200
Farisi nang arye,

316
00:09:34,200 --> 00:09:36,700
“An asing ati yata wiripmakil do?

317
00:09:36,700 --> 00:09:40,780
Yata wiribuka arye an asing kwetepdeipmakuk do?”

318
00:09:40,780 --> 00:09:42,820
nyabuka asipdeyik.

319
00:09:42,820 --> 00:09:44,100
Asipdeyik ura,

320
00:09:44,100 --> 00:09:46,120
anye birye tamubuka nyabuk.

321
00:09:46,120 --> 00:09:47,260
“Aning ara,

322
00:09:47,260 --> 00:09:50,560
arup akunum laka nyabuka nyapmasunu bukni,

323
00:09:50,560 --> 00:09:53,960
anggunda anye Yesus ati lik teneluluma ati,

324
00:09:53,960 --> 00:09:55,940
na yupu kum kekepmanulume.

325
00:09:55,940 --> 00:09:56,860
Yata ati,

326
00:09:56,860 --> 00:09:58,500
‘Ila tonap nyapsutuba,

327
00:09:58,500 --> 00:09:59,560
kekeptibye,’

328
00:09:59,560 --> 00:10:00,640
tenepmalum do?

329
00:10:00,640 --> 00:10:01,420
Ara anggunce,

330
00:10:01,420 --> 00:10:02,020
‘Kume,

331
00:10:02,020 --> 00:10:05,340
Yesus el yupu kekebuka dobolbanyap nang unamabe,’

332
00:10:05,340 --> 00:10:06,560
tenepmalumce,

333
00:10:06,560 --> 00:10:07,880
nyapnulum do?”

334
00:10:07,880 --> 00:10:09,080
nyabuk.

335
00:10:09,080 --> 00:10:10,280
Nyabuk ura,

336
00:10:10,280 --> 00:10:13,700
aFarisi nang arye asing kuamukak kweteipmoknye biti,

337
00:10:13,700 --> 00:10:15,920
el nong deice malye yupu ap,

338
00:10:15,920 --> 00:10:17,240
ninye wan yupu ap,

339
00:10:17,240 --> 00:10:18,860
weik arye nyanmek.

340
00:10:18,860 --> 00:10:20,640
Tonda nyabik.

341
00:10:20,640 --> 00:10:21,500
“Anda,

342
00:10:21,500 --> 00:10:24,580
anye el yupu kekebuka melinauk ulyame.

343
00:10:24,580 --> 00:10:25,180
Bukni,

344
00:10:25,180 --> 00:10:29,800
nunda Musa el sekamuk yupu dib tenebuka dobolbanyabe.

345
00:10:29,800 --> 00:10:31,100
Nun kele.

346
00:10:31,100 --> 00:10:32,920
Allah arye Musa ati,

347
00:10:32,920 --> 00:10:34,620
yupu nyamukba,

348
00:10:34,620 --> 00:10:37,220
kekebuka sekeipsuk bukni,

349
00:10:37,220 --> 00:10:38,780
anye Yesus ara,

350
00:10:38,780 --> 00:10:40,400
el deiamik mutuku,

351
00:10:40,400 --> 00:10:43,300
el mutuku koprop ara nun walwale,”

352
00:10:43,300 --> 00:10:44,600
nyabik.

353
00:10:44,600 --> 00:10:45,940
Nyanmek ati,

354
00:10:45,940 --> 00:10:48,360
asing kwetepmoknye birye nyabuk.

355
00:10:48,360 --> 00:10:49,280
“Se,

356
00:10:49,280 --> 00:10:50,900
aning nyapnulum ning ara,

357
00:10:50,900 --> 00:10:52,080
kekepna arye,

358
00:10:52,080 --> 00:10:53,140
lukdanmane.

359
00:10:53,140 --> 00:10:55,560
Aning yata wiribuka nyapnutum do?

360
00:10:55,560 --> 00:10:57,940
Anye birye na asing kuamnuk ara,

361
00:10:57,940 --> 00:10:59,180
kwetepmanil bukni,

362
00:10:59,180 --> 00:11:02,240
el mutuku koprop tuba kum tenepmalum do?

363
00:11:02,240 --> 00:11:03,780
Nun nirya kele.

364
00:11:03,780 --> 00:11:08,000
Malye tuba wininyak ninye arye Allah ati moroptinga babye,

365
00:11:08,000 --> 00:11:11,040
sik morobice ning Allah arye kum kekelule.

366
00:11:11,040 --> 00:11:12,380
Allah el ulul ning ap,

367
00:11:12,380 --> 00:11:14,660
el nyasilye yupu ap ulye touk,

368
00:11:14,660 --> 00:11:18,900
aning uk talibuka diksukumuk ululnye birye morolye yupu ara,

369
00:11:18,900 --> 00:11:20,560
Allah arye kekelule.

370
00:11:20,560 --> 00:11:23,620
Anggun deiamsik talak arye diprongobuka,

371
00:11:23,620 --> 00:11:25,800
atalak nirya asing kuamuknye,

372
00:11:25,800 --> 00:11:28,020
talye ninye arye kwetelamikbuk,

373
00:11:28,020 --> 00:11:29,760
ayupu ton kekelamubu do?

374
00:11:29,760 --> 00:11:30,400
Kume,

375
00:11:30,400 --> 00:11:32,340
ara kum winipmanto ning anya arye,

376
00:11:32,340 --> 00:11:34,720
aning ara fia kum kekelamubu.

377
00:11:34,720 --> 00:11:36,200
Anye Yesus ara,

378
00:11:36,200 --> 00:11:38,280
Allah arye kum dopdeiamtop ura,

379
00:11:38,280 --> 00:11:39,860
ninye kum winipmanto ning,

380
00:11:39,860 --> 00:11:43,240
weik mambul fil tonok ning babye kum doptue,”

381
00:11:43,240 --> 00:11:44,560
nyabuk.

382
00:11:44,560 --> 00:11:47,380
Asing kwetepmoknye birye nyabukba,

383
00:11:47,380 --> 00:11:49,620
sik Farisi nang arye nyabik.

384
00:11:49,620 --> 00:11:53,840
“An deiamkik talak arye diprongobuka winitalak nirya ara,

385
00:11:53,840 --> 00:11:56,940
anda fia malinye akunum ulyama anya arye,

386
00:11:56,940 --> 00:12:00,080
ance wenebuka peterepsilam ning ara,

387
00:12:00,080 --> 00:12:00,580
yata ati do?

388
00:12:00,580 --> 00:12:02,540
Anda fia malinye biti,

389
00:12:02,540 --> 00:12:03,800
bindoplyame,”

390
00:12:03,800 --> 00:12:04,860
nyabikce,

391
00:12:04,860 --> 00:12:07,700
anye bira dobuka bai tam dopkwetebik.

392
00:12:07,700 --> 00:12:09,620
Farisi nang arye yu ubukba,

393
00:12:09,620 --> 00:12:11,100
asing kuamukbuk,

394
00:12:11,100 --> 00:12:12,860
Yesus kwetebuknye dobuka,

395
00:12:12,860 --> 00:12:14,540
bai tam dopkwetebik ning ara,

396
00:12:14,540 --> 00:12:16,800
yuk nang arye nyalbiyikba,

397
00:12:16,800 --> 00:12:18,120
Yesus kekebuk.

398
00:12:18,120 --> 00:12:19,860
Aminyan talak Yesus ap,

399
00:12:19,860 --> 00:12:20,820
asing kuamukba,

400
00:12:20,820 --> 00:12:23,840
akunum kwetebuknye ap epdarik ura,

401
00:12:23,840 --> 00:12:25,960
Yesus arye anye biti nyabuk.

402
00:12:25,960 --> 00:12:27,300
“An dan do?

403
00:12:27,300 --> 00:12:29,420
Ninye Mi Koprop Atonunye ati,

404
00:12:29,420 --> 00:12:30,960
diba tenelyam do?”

405
00:12:30,960 --> 00:12:33,040
nyabuka asipdeyuk.

406
00:12:33,040 --> 00:12:34,340
Asipdeyuk ura,

407
00:12:34,340 --> 00:12:36,800
anye birye Yesus ati nyabuk.

408
00:12:36,800 --> 00:12:37,540
“Naio,

409
00:12:37,540 --> 00:12:39,320
anye bira yatanye do?

410
00:12:39,320 --> 00:12:40,620
Ance laka nyapnutumba,

411
00:12:40,620 --> 00:12:42,580
dib tenepnamane,”

412
00:12:42,580 --> 00:12:43,840
nyabuk.

413
00:12:43,840 --> 00:12:44,820
Nyabuk ura,

414
00:12:44,820 --> 00:12:45,700
Yesus arye,

415
00:12:45,700 --> 00:12:49,920
“Ninye Mi Koprop Atonunye bira akunum eipmanilame.

416
00:12:49,920 --> 00:12:50,980
Dipkoprop ara,

417
00:12:50,980 --> 00:12:52,760
el ap yupu talipmaname.

418
00:12:52,760 --> 00:12:54,040
Na aunune,”

419
00:12:54,040 --> 00:12:55,260
nyabuk.

420
00:12:55,260 --> 00:12:56,180
Nyabukba,

421
00:12:56,180 --> 00:12:57,780
asing kwetepmoknye birye,

422
00:12:57,780 --> 00:12:59,360
Yesus ati nyabuk.

423
00:12:59,360 --> 00:13:00,060
“Naio,

424
00:13:00,060 --> 00:13:03,000
anda Ninye Deiyoknye biti dib tenekunune,”

425
00:13:03,000 --> 00:13:04,240
nyabuka,

426
00:13:04,240 --> 00:13:05,740
Yesus el si erebukce,

427
00:13:05,740 --> 00:13:06,620
kibuk.

428
00:13:06,620 --> 00:13:08,060
Winibuk ura,

429
00:13:08,060 --> 00:13:10,720
Yesus domon yupu deice arye nyabuk.

430
00:13:10,720 --> 00:13:11,640
“Na ara,

431
00:13:11,640 --> 00:13:15,640
ninye nirya sik yupu bokolina ati tukwak mutuku yase.

432
00:13:15,640 --> 00:13:16,140
Ara,

433
00:13:16,140 --> 00:13:19,880
asing kun nang atonun ninye lakak eipnamak bukni,

434
00:13:19,880 --> 00:13:23,580
‘Nun akunum eibuka aning nirya akunum kel kinyabe,’

435
00:13:23,580 --> 00:13:25,100
tenelanyak ninye ara,

436
00:13:25,100 --> 00:13:27,540
‘Asing kun nang atonun unamak’ tenen,

437
00:13:27,540 --> 00:13:29,800
yupu bokolina ati yase,”

438
00:13:29,800 --> 00:13:31,920
Yesus arye nyabuk.

439
00:13:31,920 --> 00:13:33,620
Yesus arye nyabukba,

440
00:13:33,620 --> 00:13:35,740
el dam unmek Farisi nang kekebikce,

441
00:13:35,740 --> 00:13:37,120
asipdeyik.

442
00:13:37,120 --> 00:13:39,640
“Anda yata yupu nyapsilam do?

443
00:13:39,640 --> 00:13:41,260
Nun Farisi nang babye,

444
00:13:41,260 --> 00:13:43,180
‘Asing kun nang atonun unyak’ tenen,

445
00:13:43,180 --> 00:13:44,600
nyapmasilam do?”

446
00:13:44,600 --> 00:13:45,800
nyabik.

447
00:13:45,800 --> 00:13:46,820
Nyabikba,

448
00:13:46,820 --> 00:13:50,600
Yesus arye tamubuka sik Farisi nang ati nyabuk.

449
00:13:50,600 --> 00:13:53,860
“Dipkoprop asing kun ninye ulamtumop ura,

450
00:13:53,860 --> 00:13:56,220
anggun malye winimunye ning ara,

451
00:13:56,220 --> 00:13:59,380
anggun nong deice uk tuba kum upsute.

452
00:13:59,380 --> 00:14:00,260
Bukni,

453
00:14:00,260 --> 00:14:01,560
winitalak anggunda,

454
00:14:01,560 --> 00:14:03,880
‘Nunce eibuka kel bikinyabe,’

455
00:14:03,880 --> 00:14:06,100
nyabuka talima erelamunya ati,

456
00:14:06,100 --> 00:14:08,680
anggun malye winimunye ning nirya ara,

457
00:14:08,680 --> 00:14:11,140
anggun nong deice tuba upsilyop ura,

458
00:14:11,140 --> 00:14:13,460
Allah arye wenepnamsile,”

459
00:14:13,460 --> 00:14:17,260
Yesus arye nyabuk.

