﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,300
Haveŋ yam ma thêlô epesaŋ abô ek Pol lôk ŋê koladôŋ doho neja yeŋ ba ini pik bêŋ Itali.

2
00:00:12,300 --> 00:00:16,120
Ma etak thêlô halôk anyô vovak laik te baŋ,

3
00:00:16,120 --> 00:00:19,040
yani anêŋ athêŋ nena Julias.

4
00:00:19,040 --> 00:00:23,580
Yani hayabiŋ Sisa anêŋ ŋê vovak ôdôŋ takatu ba lôkmaŋgiŋ anôŋ.

5
00:00:23,580 --> 00:00:33,060
Thêlô ethak yeŋ te ma yai lôk anyô Tesalonaika te anêŋ athêŋ nena Alistakas athak yeŋ êŋ haviŋ ba yêlô a.

6
00:00:33,060 --> 00:00:37,280
Tesalonaika ma hamô plovins Masedonia kapô.

7
00:00:37,280 --> 00:00:45,760
Yeŋ êŋ halêm anêŋ loŋ Adlamitiam ma hadum ek ni lomalak nenanena takatu ba hamô plovins Esia kapô.

8
00:00:45,760 --> 00:00:57,460
Haviyô hayaŋ ma yêlô athak Saidon ma Julias hadum mavi hadêŋ Pol ba hatak yani ek ni ênjê anêŋ avômalô môlô ek nênêm yani sa esak nômkama takatu ba yani mi.

9
00:00:57,460 --> 00:01:05,020
Yêlô atak Saidon ba a ma lovak bêŋ te hayuv yêlô vôkê ba intu yêlô asopa Ŋgavithôm Saiplus vidôm.

10
00:01:05,020 --> 00:01:13,900
Ma yeŋ halom hêk ŋgwêk malêvôŋ biŋ hêk plovins Silisia lo Pampilia aleba athak Maila anêŋ plovins Lisia.

11
00:01:13,900 --> 00:01:21,380
Loŋ êŋ ma anyô vovak laik atu hayê yeŋ te halêm anêŋ Aleksandlia ba hadum ek ni Itali.

12
00:01:21,380 --> 00:01:23,460
Ba hawa yêlô hathak yeŋ êŋ.

13
00:01:23,460 --> 00:01:32,160
Ma lovak hayuv kambom ba intu yeŋ hi yaôyaô hatôm wak bêŋ anôŋ ba hêv malaiŋ bêŋ ek yeŋ ni esak Naidas.

14
00:01:32,160 --> 00:01:34,220
Hayô habobo Naidas,

15
00:01:34,220 --> 00:01:42,020
êŋ ma lovak bêŋ hayuv ba yeŋ miŋ hatôm esopa yeŋ anêŋ loŋ atu ba hathak halom ba hi Itali ami.

16
00:01:42,020 --> 00:01:50,500
Ba intu yeŋ hik i liliŋ ba halom hêk Ŋgavithôm Klit anêŋ viyaiŋ ba hi habobo loŋ te anêŋ athêŋ nena Salmoni.

17
00:01:50,500 --> 00:02:00,420
Yeŋ anêŋ ŋê ku idum ku bêŋ ba yêlô asopa ŋgwêk daŋ iyom aleba ayô loŋ atu elam nena Loŋ Mavi Ek Yeŋ Êmô.

18
00:02:00,420 --> 00:02:03,900
Loŋ êŋ hamô habobo malak Lasia.

19
00:02:03,900 --> 00:02:15,660
Wak bêŋ anôŋ bôk hale ba hi yôv lôk Islael iniŋ waklavôŋ Evak Balabuŋ Ek Nôm bôk hale ba hi haviŋ ba intu lêk ma waklavôŋ kambom ek yeŋ embeŋ ŋgwêk.

20
00:02:15,660 --> 00:02:17,980
Êŋ ma Pol hanaŋ hadêŋ thêlô,

21
00:02:17,980 --> 00:02:19,240
“Aiyaŋ thêlô,

22
00:02:19,240 --> 00:02:28,920
yahayala nena alalô a ma malaiŋ bêŋ tem êpôm alalô ba imbuliŋ yeŋ lôk nômkama takatu ba hamô yeŋ ma alalô bêŋ anôŋ tem nama imbiŋ.”

23
00:02:28,920 --> 00:02:34,580
Ma doŋtom anyô vovak laik hasopa anyô hawa yeŋ lôk yeŋ anêŋ alaŋ iniŋ abô,

24
00:02:34,580 --> 00:02:37,260
ma miŋ hasopa Pol anêŋ abô ami.

25
00:02:37,260 --> 00:02:44,040
Loŋ Mavi Ek Yeŋ Êmô êŋ ma miŋ mavi ek yeŋ êmô êndêŋ waklavôŋ ŋgwêk beleŋ lokwaŋ hik ami.

26
00:02:44,040 --> 00:02:54,560
Ba intu avômalô bêŋ anôŋ leŋiŋhabi nena yêlô natak loŋ êŋ ma ana Piniks ek namô loŋ êŋ endeba ŋgwêk beleŋ lokwaŋ ende êndôk am.

27
00:02:54,560 --> 00:03:05,720
Piniks ma Ŋgavithôm Klit anêŋ loŋ te atu ba havova hêk ŋgwêk malêvôŋ ba intu loŋ mavi ek yeŋ êmô êndêŋ waklavôŋ ôthôm beleŋ lokwaŋ.

28
00:03:05,720 --> 00:03:08,540
Lovak bêŋ hayuv

29
00:03:08,540 --> 00:03:14,900
Yêlô amô aleba lovak yaônate hayuv ma thêlô esoŋ nena hatôm yêlô ana mavi.

30
00:03:14,900 --> 00:03:21,140
Êŋ ma êvôv aŋga hathak ma idum ek nesopa Klit anêŋ ŋgwêk daŋ ba ini Piniks.

31
00:03:21,140 --> 00:03:29,380
Ma miŋ yêlô a daim ami ma lovak lôklokwaŋ bêŋ te hayuv yêlô vôkê hêk liŋdaŋ ba yeŋ hi ŋgwêk malêvôŋ biŋ.

32
00:03:29,380 --> 00:03:34,500
Lovak hayuv lôklokwaŋ bomaŋ ba yeŋ miŋ hatôm imbup êndôk ŋgwêk daŋ ami.

33
00:03:34,500 --> 00:03:39,220
Ba intu yêlô atak ma yeŋ hasopa lovak anêŋ lahaviŋ.

34
00:03:39,220 --> 00:03:45,340
Lovak hayuv yêlô vôkê aleba ayô ŋgavithôm yaônate atu elam nena Kauda vidôm.

35
00:03:45,340 --> 00:03:48,100
Ma Kauda hêk lovak loŋ siŋ dokte.

36
00:03:48,100 --> 00:03:52,920
Ba intu yêlô avôv yêlôaniŋ yeŋ yaôna hathak ba halêm.

37
00:03:52,920 --> 00:03:58,580
Ma doŋtom yêlô avôv mathalaleŋ kambom ek malê nena lovak bêŋ hayuv denaŋ.

38
00:03:58,580 --> 00:04:08,360
Thêlô êvôv yeŋ yaô ba etak halôk yeŋ bêŋ kapô ma ibutiŋ yeŋ lokwaŋ loŋ hathak yak balawa doho ek embaloŋ yeŋ loŋ.

39
00:04:08,360 --> 00:04:18,400
Thêlô êkô kambom nena lovak tem iyuv thêlô endeba nesak thathe atu ba hamô ŋgwêk malêvôŋ habobo Siltis anêŋ Aplika.

40
00:04:18,400 --> 00:04:24,900
Ba intu ibi aŋga halôk ŋgwêk ek embaloŋ yeŋ loŋ ek ni yaôyaô dokte.

41
00:04:24,900 --> 00:04:28,260
Haviyô hayaŋ ma lovak lôk ŋgwêk hik yêlô kambom,

42
00:04:28,260 --> 00:04:32,460
ba ibi nômkama takatu ba yeŋ hawa doho halôk ŋgwêk ba hi.

43
00:04:32,460 --> 00:04:40,040
Ma wak te lô ma evaloŋ yeŋ anêŋ alokwaŋ havaloŋ sôp loŋ lôk anêŋ yak ba ibi halôk ŋgwêk ba hi.

44
00:04:40,040 --> 00:04:50,540
Wak bêŋ anôŋ ma yêlô miŋ ayê wak lo vuliŋ ami ek malê nena lovak lôk ôthôm bêŋ hayuv denaŋ ba hadum ba yêlô sapêŋ akô kambom nena tem nama.

45
00:04:50,540 --> 00:04:54,080
Wak bêŋ anôŋ ma yêlô sapêŋ miŋ aŋ nôm ami,

46
00:04:54,080 --> 00:04:57,440
êŋ ma Pol halam thêlô hathak doŋtom ma hanaŋ,

47
00:04:57,440 --> 00:04:58,620
“Aiyaŋ thêlô,

48
00:04:58,620 --> 00:05:01,500
bôk yahanaŋ nena miŋ alalô natak Klit ami,

49
00:05:01,500 --> 00:05:02,960
ma namô vêmam.

50
00:05:02,960 --> 00:05:07,980
Êŋ ma tem miŋ napôm malaiŋ êntêk lôk miŋ hatôm nômkama la nêm yak ami.

51
00:05:07,980 --> 00:05:15,140
Ma doŋtom lêk ma yanaŋ êndêŋ môlô nena numiŋ lôklokwaŋ ma miŋ nôkô ami ek malê nena anyôla tem miŋ ema ami.

52
00:05:15,140 --> 00:05:15,920
Mi,

53
00:05:15,920 --> 00:05:17,700
yeŋ iyom intu tem kambom.

54
00:05:17,700 --> 00:05:23,460
Bôkam ma yenaŋ alaŋ Wapômbêŋ atu ba yahadum anêŋ ku anêŋ aŋela hamiŋ habobo ya ma hanaŋ,

55
00:05:23,460 --> 00:05:24,200
‘Pol,

56
00:05:24,200 --> 00:05:25,420
miŋ ôkô ami.

57
00:05:25,420 --> 00:05:27,800
Tem umiŋ Sisa ma ek undum abô.

58
00:05:27,800 --> 00:05:29,200
Aêŋ ba ondaŋô.

59
00:05:29,200 --> 00:05:33,320
Wapômbêŋ lêk halaŋô anêm mek ba ŋê takatu ba êmô yeŋ haviŋ o,

60
00:05:33,320 --> 00:05:35,280
sapêŋ tem nêmô lôkmala.’

61
00:05:35,280 --> 00:05:38,080
Aêŋ ba numiŋ lôklokwaŋ ma miŋ nôkô ami!

62
00:05:38,080 --> 00:05:44,540
Yahêvhaviŋ Wapômbêŋ nena tem indum ba nômkama sapêŋ tem imbitak êtôm atu ba anêŋ aŋela hanaŋ hadêŋ ya.

63
00:05:44,540 --> 00:05:50,060
Yeŋ tem esak ŋgavithôm te anêŋ liŋdaŋ ma alalô sapêŋ tem namô lôkmala.”

64
00:05:50,060 --> 00:05:52,840
Yeŋ hathak liŋdaŋ

65
00:05:52,840 --> 00:06:01,540
Ma wak te laumiŋ ba lahavuva anêŋ bôlôvôŋ ma lovak hayuv yêlô lôklokwaŋ denaŋ ba yêlô amô Ŋgwêk Adliatik.

66
00:06:01,540 --> 00:06:07,440
Ma habobo bôlôvôŋ biŋ ma ŋê ku yeŋ elaŋô nena yeŋ lêk habobo ŋgwêk daŋ.

67
00:06:07,440 --> 00:06:15,000
Aêŋ ba thêlô ililu yeŋ anêŋ lavôŋiŋ ma êyê nena ŋgwêk anêŋ daim ma lêk hatôm 37 mita.

68
00:06:15,000 --> 00:06:21,260
Ma yêlô a dokte ma ililu hathak loŋbô ma êyê nena lêk hatôm 27 mita.

69
00:06:21,260 --> 00:06:30,960
Êŋ ma thêlô êkô kambom nena tem yêlô nasak valu ba ibi yeŋ anêŋ aŋga ayova halôk yeŋ layuk ma eteŋ mek ek eyaŋ wak bêŋ ketheŋ.

70
00:06:30,960 --> 00:06:34,480
Ma yeŋ anêŋ ŋê ku idum ek nêsôv ba ini.

71
00:06:34,480 --> 00:06:40,980
Ba intu etak yeŋ yaô atu halôk ŋgwêk ma esau nena imbi aŋga doho halôk yeŋ anêŋ thohav.

72
00:06:40,980 --> 00:06:45,780
Ma doŋtom Pol hanaŋ hadêŋ anyô vovak laik lôk anêŋ ŋê vovak nena,

73
00:06:45,780 --> 00:06:47,860
“Ŋê takêntêk etak yeŋ ba i,

74
00:06:47,860 --> 00:06:49,820
ma tem môlô sapêŋ noma.”

75
00:06:49,820 --> 00:06:55,080
Êŋ ma ŋê vovak edabêŋ yeŋ yaô anêŋ yak kisi ba hêv yak halôk ŋgwêk.

76
00:06:55,080 --> 00:07:00,640
Habobo eyaŋ wak bêŋ ma Pol hasoŋ thêlô lokwaŋ ba hanaŋ ek thêlô sapêŋ nejaŋ nôm.

77
00:07:00,640 --> 00:07:01,980
Ma hanaŋ nena,

78
00:07:01,980 --> 00:07:08,920
“Wak laumiŋ ba lahavuva bôk hale ba hi yôv ma môlô ômô lôk kapôlômim daluk ba miŋ oaŋ nôm ami.

79
00:07:08,920 --> 00:07:13,060
Ma lêk yahanaŋ hadêŋ môlô nena tem miŋ malaiŋ la êpôm môlô ami.

80
00:07:13,060 --> 00:07:13,920
Mi.

81
00:07:13,920 --> 00:07:20,260
Ba intu yahasoŋ môlô lokwaŋ nena oŋgwaŋ nôm dokte ek embatho môlô loŋ ek nômô mavi.”

82
00:07:20,260 --> 00:07:25,840
Yani hanaŋ aêŋ vêm ma hawa polom ba hêv lamavi hadêŋ Wapômbêŋ hamiŋ thêlô maleŋiŋ.

83
00:07:25,840 --> 00:07:28,660
Ma haŋgôli polom atu ba hayaŋ.

84
00:07:28,660 --> 00:07:33,560
Êŋ ma anyô sapêŋ leŋiŋ halôk biŋ ma ewa nôm ba eyaŋ.

85
00:07:33,560 --> 00:07:38,240
Yêlô sapêŋ atu ba amô yeŋ ma hatôm 276.

86
00:07:38,240 --> 00:07:40,780
Eyaŋ nôm takatu ba leŋiŋhaviŋ yôv,

87
00:07:40,780 --> 00:07:43,800
ma ibi wit halôk ŋgwêk ek yeŋ vumvum.

88
00:07:43,800 --> 00:07:45,780
Lu hayaŋ wak bêŋ hayô,

89
00:07:45,780 --> 00:07:47,740
ma thêlô êyê liŋdaŋ,

90
00:07:47,740 --> 00:07:50,400
ma doŋtom êthôŋ loŋ êŋ paliŋ.

91
00:07:50,400 --> 00:07:55,780
Ma êyê loŋ mavi te hêk ek yeŋ êmô ba loŋ êŋ ma loŋ thathe mavi.

92
00:07:55,780 --> 00:08:00,860
Ba intu leŋiŋhabi nena nimbusiŋ yeŋ ba ni nôŋnôŋ êndêŋ loŋ êŋ.

93
00:08:00,860 --> 00:08:08,940
Êŋ ma thêlô edabêŋ yeŋ anêŋ aŋga takatu ba havaloŋ yeŋ loŋ kisi ba êv yak halôk ŋgwêk kapô.

94
00:08:08,940 --> 00:08:14,320
Ma epole yak balawa takatu ba havaloŋ yeŋ anêŋ nôm nimbusiŋ vê.

95
00:08:14,320 --> 00:08:20,660
Ma thêlô êthôkwêŋ yeŋ anêŋ sôp lovak hathak ma lovak hayuv yeŋ hi ek esak liŋdaŋ.

96
00:08:20,660 --> 00:08:27,880
Ma doŋtom yeŋ halaŋviŋ ba hi hathak thathe atu ba hamô ŋgwêk malêvôŋ ba havaloŋ yeŋ loŋ lôklokwaŋ.

97
00:08:27,880 --> 00:08:32,200
Ma ŋgwêk budum bêŋ hik yeŋ layuk aleba hapup nenanena.

98
00:08:32,200 --> 00:08:38,680
Ma ŋê vovak leŋiŋhabi nena nijik ŋê koladôŋ sapêŋ vônô ek miŋ neyam ba nêsôv ami.

99
00:08:38,680 --> 00:08:44,300
Ma doŋtom anyô vovak laik lahaviŋ nêm Pol sa ba intu hêk thêlô loŋ siŋ.

100
00:08:44,300 --> 00:08:52,160
Ma hanaŋ hadêŋ ŋê takatu ba eyala neyam nena nêsôv kisi êndôk ŋgwêk êmôŋ ba neyam ba ini liŋ.

101
00:08:52,160 --> 00:08:54,580
Ma takatu ba êthôŋ neyam,

102
00:08:54,580 --> 00:09:05,560
êŋ ma vi nêyô nêjêk aseleŋ ma vi neja yeŋ anêŋ nômkama takatu hapup loseleŋ loseleŋ ba nêyô nêjêk seleŋ tomtom ba neyam ba ini liŋdaŋ.

103
00:09:05,560 --> 00:09:11,100
Thêlô idum aêŋ ma sapêŋ ethak liŋ mavi.

104
00:09:11,100 --> 00:09:17,140
Yêlô sapêŋ athak liŋ mavi vêm ma ayala nena ŋgavithôm êŋ ma elam nena Molta.

105
00:09:17,140 --> 00:09:22,160
Ma avômalô ŋgavithôm êŋ ewa yêlô thô ba idum kobom mavi anôŋ hadêŋ yêlô.

106
00:09:22,160 --> 00:09:27,780
Ôthôm hik ba loŋ lêk thilibuŋ kambom ba intu thêlô ebaŋ atum ek yêlô nabuŋu.

107
00:09:27,780 --> 00:09:34,800
Ma Pol hasup ayôk doho ba habaŋ hathak atum ma umya kambom te hêk ayôk kapô ba atum haliŋ ba vovaŋ.

108
00:09:34,800 --> 00:09:37,440
Êŋ ma hale yaiŋ ma hathaŋ Pol baŋ.

109
00:09:37,440 --> 00:09:42,980
Ma avômalô loŋ êŋ êyê umya hakêlô hamiŋ Pol baŋ ma enaŋ hadêŋ thêlôda nena,

110
00:09:42,980 --> 00:09:44,260
“Avanôŋ biŋ,

111
00:09:44,260 --> 00:09:47,100
ôpêntêk ma anyô hik anyô vônô la.

112
00:09:47,100 --> 00:09:54,320
Ma doŋtom ŋgwêk miŋ halok yani vônô ami ba intu umya hadum ek injik loŋôndê thêthôŋ thô.”

113
00:09:54,320 --> 00:10:00,700
Ma doŋtom Pol havali baŋ ma umya êŋ hêv yak hayô hêk atum ma miŋ nômla hapôm yani ami.

114
00:10:00,700 --> 00:10:07,260
Avômalô loŋ êŋ leŋiŋhabi nena Pol liŋkupik tem isiŋ bêŋ mena nêm yak ba ema la.

115
00:10:07,260 --> 00:10:12,180
Ma doŋtom thêlô eyabiŋ aleba lêk sawa daim ma miŋ nômlate hapôm yani ami.

116
00:10:12,180 --> 00:10:15,140
Êŋ ma thêlô ik iniŋ auk liliŋ ma enaŋ,

117
00:10:15,140 --> 00:10:17,420
“Yani ma ŋgôk te la.”

118
00:10:17,420 --> 00:10:23,300
Anyô loŋ êŋ te anêŋ athêŋ nena Publias ma yani ma ŋgavithôm êŋ iniŋ anyô bêŋ.

119
00:10:23,300 --> 00:10:27,040
Ma anêŋ loŋ hamô habobo loŋ atu ba yeŋ hathak.

120
00:10:27,040 --> 00:10:32,380
Ôpêŋ hawa yêlô ba hi anêŋ unyak ma hayabiŋ yêlô mavi anôŋ hatôm wak lô.

121
00:10:32,380 --> 00:10:37,540
Ôpêŋ anêŋ lambô bôk hapôm lijiŋ liŋkupik vovaŋ lôk habopakla ba hêk iyom.

122
00:10:37,540 --> 00:10:39,680
Ma Pol hi ek ênjê yani.

123
00:10:39,680 --> 00:10:46,060
Hayô ma hateŋ mek vêm ma hatak baŋ hayô hêk yani ma hadum ôpêŋ habitak mavi hathak loŋbô.

124
00:10:46,060 --> 00:10:48,360
Avômalô ŋgavithôm êyê nôm êŋ,

125
00:10:48,360 --> 00:10:54,500
ma iniŋ avômalô lôk lijiŋ sapêŋ i hadêŋ Pol ma yani hadum ba thêlô sapêŋ ibitak mavi.

126
00:10:54,500 --> 00:10:58,240
Thêlô êv athêŋ bêŋ hadêŋ yêlô hathak kobom mavi lomaloma.

127
00:10:58,240 --> 00:11:04,700
Aêŋ ba yêlô apôpêk i ek ana ma êv yêlô sa hathak nômkama takatu ba yêlô mi.

