﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,740
Juda imbomanga iye nomi Farisimani ungu te pileringi mele i tepa,

2
00:00:09,740 --> 00:00:14,140
Jisas moromona imbo awini no ltindipili ningo purumele,

3
00:00:14,140 --> 00:00:19,560
Jon moromona imbo koltalo mele no ltindipili ningo purumele ningi ungumu pileringi.

4
00:00:19,560 --> 00:00:23,860
(Nalo Jisas yu lombili puringi imboma yuni no naa ltindirimu.

5
00:00:23,860 --> 00:00:27,360
Yunge lombili andoli iyemani imboma no ltindiringi.)

6
00:00:27,360 --> 00:00:28,420
Aku wali,

7
00:00:28,420 --> 00:00:37,320
Farisi iyemani temane akumu pileringi mele pilipelie Awilimuni kombu Judia distrik tiye kolopa kombu Galili distrikindo altopa pumbei purumu.

8
00:00:37,320 --> 00:00:41,920
Yu Galili pumbei aulke akumu kombu Samaria imunana lerimu.

9
00:00:41,920 --> 00:00:46,140
Aulkemu aku tepa lerimuna yu Samaria ulke kombu tenga orumu,

10
00:00:46,140 --> 00:00:48,680
aku taunomunga imbimu Sikar.

11
00:00:48,680 --> 00:00:56,660
Aku kombumu lino Juda imbomanga ara kaue Jekoponi yunge malo Josep tirimu maimunga nondopa lerimu.

12
00:00:56,660 --> 00:01:02,420
Jekoponi no molopili nimbe muru akurumu aku no mongolumu kano kombu Sikar lerimu.

13
00:01:02,420 --> 00:01:09,760
Jisas aulke tuluena orumumunga tiye terimuna aku no kulendona omba mainye molopa mulu pilerimu.

14
00:01:09,760 --> 00:01:12,980
Kombu awi tangoli mele akuna omba molorumu.

15
00:01:12,980 --> 00:01:21,400
Jisas yu lombili andoli iye waye oringima yu mulu pilipe molopili eno langi topo toko lingeindo Sikar taunona puringi.

16
00:01:21,400 --> 00:01:31,280
Pele yu mulu pilipe molorumu wali Samaria ambo te no kolombaindo orumu kinye Jisasini yundo nimbei “No te namboi tiwi!”

17
00:01:31,280 --> 00:01:32,360
nimu.

18
00:01:32,360 --> 00:01:34,740
Samaria ambomuni yundo nimbei,

19
00:01:34,740 --> 00:01:36,360
“Nu Juda iyemu.

20
00:01:36,360 --> 00:01:38,160
Na Samaria ambomu.

21
00:01:38,160 --> 00:01:41,740
Ambe temona nando no tiwi ninoya?”

22
00:01:41,740 --> 00:01:42,880
nimu.

23
00:01:42,880 --> 00:01:45,800
(Aku nimumunga ungu pulumu i tepa:

24
00:01:45,800 --> 00:01:51,680
Juda imbomani Samaria imboma kanoko keri pilko langi tendekumu moke teko naa nongo,

25
00:01:51,680 --> 00:01:56,020
eno kinye tendekuna kopu teko naa andoringi aku ungundo nimu.)

26
00:01:56,020 --> 00:01:59,320
Jisasini topondopalie ambomundo nimbei,

27
00:01:59,320 --> 00:02:03,240
“Goteni melemu we tirimo mele liko manjiko,

28
00:02:03,240 --> 00:02:13,120
i iye no tiwi nimu iyemu kanoko imbi tilinanje yundo no tiwi nilino kinye yuni koinjo molopa kau puli nomu nu tilka,”

29
00:02:13,120 --> 00:02:14,360
nimu.

30
00:02:14,360 --> 00:02:16,760
Ambomuni topondopa nimbei,

31
00:02:16,760 --> 00:02:17,920
“Awilimu,

32
00:02:17,920 --> 00:02:20,660
nu no koloni mingi te naa menio.

33
00:02:20,660 --> 00:02:23,320
No muruna paa mainye moromo.

34
00:02:23,320 --> 00:02:29,580
I no koinjo molopa kau puli nino nomu nuni tena kolkolio tinioya?

35
00:02:29,580 --> 00:02:33,540
Linonga kaue i no mongolu tirimu iye Jekop,

36
00:02:33,540 --> 00:02:39,560
yu kinye yunge bakuluma kinye yunge ari tirimelema kinye i nomu noringi,

37
00:02:39,560 --> 00:02:44,020
kano iyemu mainyendopa nu olandopa ningo ninoya?”

38
00:02:44,020 --> 00:02:45,200
nimu.

39
00:02:45,200 --> 00:02:47,500
Jisasini topondopa nimbei,

40
00:02:47,500 --> 00:02:52,520
“I no mongoluna no nongei imboma altopa no wali kolonge,

41
00:02:52,520 --> 00:02:57,980
nalo nani no timbo nonge imboma altoko eno no wali naa kolonge.

42
00:02:57,980 --> 00:02:59,440
Paimbo nio,

43
00:02:59,440 --> 00:03:06,120
nani no timbona nonge imbomanga konopuna no akupe pikopiko nimbe kau molopa,

44
00:03:06,120 --> 00:03:09,420
koinjo molko kau punge ulu pulumu timbelo,”

45
00:03:09,420 --> 00:03:10,740
nimu.

46
00:03:10,740 --> 00:03:14,180
Jisasini ungu iko torumu mele naa pilipelie nimumuni,

47
00:03:14,180 --> 00:03:16,120
ambomuni yundo nimbei,

48
00:03:16,120 --> 00:03:17,240
“Awilimu,

49
00:03:17,240 --> 00:03:19,500
na altopa no wali naa tepili,

50
00:03:19,500 --> 00:03:26,300
ya altopo takiraki ombo no naa kolambo kani nuni no ninomu nambo tiwi!”

51
00:03:26,300 --> 00:03:27,460
nimu.

52
00:03:27,460 --> 00:03:29,480
Jisasini yundo nimbei,

53
00:03:29,480 --> 00:03:31,500
“Nunge iyemu waye wangili,

54
00:03:31,500 --> 00:03:32,780
pungo lipuwi!”

55
00:03:32,780 --> 00:03:33,880
nimu.

56
00:03:33,880 --> 00:03:36,100
Ambomuni topondopa nimbei,

57
00:03:36,100 --> 00:03:38,340
“Nanga iye te naa moromo,”

58
00:03:38,340 --> 00:03:39,460
nimu.

59
00:03:39,460 --> 00:03:41,260
Jisasini nimbei,

60
00:03:41,260 --> 00:03:45,320
“Nunge iye te naa moromo ninomu paimbo nino.

61
00:03:45,320 --> 00:03:48,340
Oi nu iye kite pakera purunu.

62
00:03:48,340 --> 00:03:53,100
Kinye nu iye te peya perembelemu nunge omena molo.

63
00:03:53,100 --> 00:03:56,680
Nuni kinye ungu ninomu paimbo nino,”

64
00:03:56,680 --> 00:03:57,840
nimu.

65
00:03:57,840 --> 00:03:59,860
Ambomuni yundo nimbei,

66
00:03:59,860 --> 00:04:01,060
“Awilimu,

67
00:04:01,060 --> 00:04:02,640
na lipo manjiro,

68
00:04:02,640 --> 00:04:05,380
nu Gotenga iye profet te lepamo.

69
00:04:05,380 --> 00:04:13,060
Linonga ara kaueni i mulu kembona Gote popo toko kapi ningi nalo eno Juda imbomani ningei,

70
00:04:13,060 --> 00:04:17,060
Gote popo toko kapi ninge kombumu paa Jerusalem kau,

71
00:04:17,060 --> 00:04:17,920
nimele,”

72
00:04:17,920 --> 00:04:19,000
nimu.

73
00:04:19,000 --> 00:04:21,240
Jisasini enge nimbe nimbei,

74
00:04:21,240 --> 00:04:22,400
“Ambomu,

75
00:04:22,400 --> 00:04:24,720
nani nio ungumu pilko lieni!

76
00:04:24,720 --> 00:04:35,060
Wai te wendo ombalo aku walimunga i mai pangina kape Jerusalem kape imbomani Lapa popo toko kapi naa ninge.

77
00:04:35,060 --> 00:04:41,500
Eno Samaria imbomani popo toko kapi nimele iyemu pilko tunduko we nimele.

78
00:04:41,500 --> 00:04:54,560
Nalo Goteni imbomanga kolopa tukundo limbei iyemu Juda imbomanga talape wendo ombalo nimumuni lino Juda imbomani Gote paa lipo manjipolio popo topo kapi nimolo.

79
00:04:54,560 --> 00:04:59,040
Nalo wai te wendo ombai pereremo kinye wendo oromo.

80
00:04:59,040 --> 00:05:10,340
Gote tumbi tiko popo toromele imbomani ulu tukume toya toko Mini Kake Teli enge tirimomuni Ara kapi ningo popo toromele.

81
00:05:10,340 --> 00:05:14,340
Imbo aku tepama Arani konopu mondoromo.

82
00:05:14,340 --> 00:05:16,100
Gote yu minimu,

83
00:05:16,100 --> 00:05:24,340
akumunga yu popo toko kapi ninge imbomani yunge Minimuni enge tirimomunga ulu tengena tukume pembalo,”

84
00:05:24,340 --> 00:05:25,400
nimu.

85
00:05:25,400 --> 00:05:27,080
Ambomuni nimbei,

86
00:05:27,080 --> 00:05:29,380
“Iye nomi Mesaia ombalo.

87
00:05:29,380 --> 00:05:34,240
Yu ombalie ungumunga puluma pali lino wamba nimbe timbelo,”

88
00:05:34,240 --> 00:05:35,420
nimu.

89
00:05:35,420 --> 00:05:38,040
(Hibru unguna Mesaia ningi akumu,

90
00:05:38,040 --> 00:05:42,280
Grik unguna Kraist ningi aku ungu talonga pulumu tendekumu.

91
00:05:42,280 --> 00:05:44,320
Ungu talonga pulumu i tepa,

92
00:05:44,320 --> 00:05:49,160
Goteni lino maina imboma nokopili iye lipo mundumbo nimbe panjirimu.)

93
00:05:49,160 --> 00:05:52,160
Aku wali Jisasini enge nimbe nimbei,

94
00:05:52,160 --> 00:05:53,860
“Akumupe na.

95
00:05:53,860 --> 00:05:57,980
Ombalo ningi iyemu kinye nu kinye i ungu nimbolo,”

96
00:05:57,980 --> 00:05:59,780
nimu.

97
00:05:59,780 --> 00:06:05,380
Yu aku nimbe molopili yunge lombili andoli iyema kelko yando ongolio ningimuni,

98
00:06:05,380 --> 00:06:11,280
yu ambo te kinye ungu ningo moloringilina kanokolio konopu awini liko munduringi.

99
00:06:11,280 --> 00:06:15,740
Nalo iye teni ‘Nu ambele mele lini terenoya?’

100
00:06:15,740 --> 00:06:19,360
molo ‘Ambomu kinye ambe temona ungu ningo morombeleya?’

101
00:06:19,360 --> 00:06:21,920
ningo teni kape naa waliko pileringi.

102
00:06:21,920 --> 00:06:29,640
Aku wali ambo kanomu yunge no mingimu tiye kolopa yu altopa kombu taunona nendo pumbelie imbomando nimbei,

103
00:06:29,640 --> 00:06:35,620
“Na ulu teruma pali iye teni na nimbe timo iyemu eno ongo kanaio!

104
00:06:35,620 --> 00:06:42,420
Goteni lino nokombalo iye te lipo mundumbo nimu iye Kraist akumu yunje?”

105
00:06:42,420 --> 00:06:43,540
nimu.

106
00:06:43,540 --> 00:06:49,480
Aku nimu ungumu pilkolio imboma taun tiye kolko Jisas molorumuna ongei oringi.

107
00:06:49,480 --> 00:06:55,020
Aku teko molangei yunge lombili andolimani yu toperope tikolio ningei,

108
00:06:55,020 --> 00:06:56,700
“Ungu Mane Tilimu,

109
00:06:56,700 --> 00:06:58,320
langi te nowi,”

110
00:06:58,320 --> 00:06:59,520
ningi.

111
00:06:59,520 --> 00:07:01,620
Nalo yuni enondo nimbei,

112
00:07:01,620 --> 00:07:03,860
“Na langi nombomu ltemo,

113
00:07:03,860 --> 00:07:07,380
nalo akumu eno naa pilko naa karomele,”

114
00:07:07,380 --> 00:07:08,560
nimu.

115
00:07:08,560 --> 00:07:13,720
Aku nimu ungu pilkolio yunge lombili andolimani nendo yando ningolio ningei,

116
00:07:13,720 --> 00:07:17,500
“Imbo teni langi oi mepa omba timonje?”

117
00:07:17,500 --> 00:07:18,580
ningi.

118
00:07:18,580 --> 00:07:20,300
Jisasini nimbei,

119
00:07:20,300 --> 00:07:22,580
“Nanga langi i tepa,

120
00:07:22,580 --> 00:07:28,440
Na kongono tepuwi nimbe lipe mundurumu iyemuni konopu mondoromo uluma tepo,

121
00:07:28,440 --> 00:07:31,040
yunge kongonomu tepo pora timbo.

122
00:07:31,040 --> 00:07:32,940
Akumu nanga langimu.

123
00:07:32,940 --> 00:07:37,980
Enoni oli kite omba pumbelo wali rais wit nowi lembalo,

124
00:07:37,980 --> 00:07:41,300
inie topo lipo noimolo nimele kanomu.

125
00:07:41,300 --> 00:07:44,860
Nalo nani enondo poinyema kanaio nio!

126
00:07:44,860 --> 00:07:48,500
Poinyena langi pali koro nowi ltemo.

127
00:07:48,500 --> 00:07:57,100
Langima lepa kau pupili nimbe inie tondopa noirimo iyemu yunge kongonomunga mele pundu toko tiringima limbelo.

128
00:07:57,100 --> 00:08:06,720
Aku tenderemomunga poinye tepa langi panjirimu iyemu kinye langi inie tondoromo iyemu kinye waye talo tono kolongele.

129
00:08:06,720 --> 00:08:09,880
Akumunga iye teni langi imbo panjirimo,

130
00:08:09,880 --> 00:08:13,820
teni langi inie toromo nimele ungumu paimbo.

131
00:08:13,820 --> 00:08:20,140
Langi enoni imbo naa panjiringima nani eno inie topaio nimbo lipo munduru.

132
00:08:20,140 --> 00:08:23,540
Imbo lupemani poinye mindili nongo teringi,

133
00:08:23,540 --> 00:08:28,400
nalo imbo lupemani teringi langima eno inie toromele,”

134
00:08:28,400 --> 00:08:29,760
nimu.

135
00:08:29,760 --> 00:08:40,600
Ambomuni na ulu teruma pali yuni nimbe tirimo nimu ungu pilkolio taunona moloringi Samaria imbo awini Jisas paimbo iye Kraist ningo ipuki tiringi.

136
00:08:40,600 --> 00:08:44,180
Akumunga Samaria imboma Jisas molorumuna ongolio,

137
00:08:44,180 --> 00:08:46,600
nu lino kinye kolte molamili ningi.

138
00:08:46,600 --> 00:08:50,660
Aku ungu pilipelie kano imboma kinye wali talo molorumu.

139
00:08:50,660 --> 00:08:57,440
Moloringi wali imbo awini yuni nimu unguma pilkolio yu paimbo iye Kraist ningo pileringila.

140
00:08:57,440 --> 00:08:59,600
Enoni ambomundo ningei,

141
00:08:59,600 --> 00:09:09,040
“Nuni oi ungu niniomu pilipo yu paimbo iye Kraist nimbo pilimolo nalo kinye lino linongano yunge ungumu pilipolio paimbo,

142
00:09:09,040 --> 00:09:15,760
Gote mai kombu imboma tukundo lipe tepa koinjo mundurumo iyemu ltemo nimbo pimolo,”

143
00:09:15,760 --> 00:09:17,640
ningi.

