1
00:00:05,000 --> 00:00:08,900
Täŋpäkaŋ äma kubä wäpi Lasarus käyäm täŋ itkuk.

2
00:00:08,900 --> 00:00:10,560
U Betani komeken,

3
00:00:10,560 --> 00:00:14,100
wanoriyat Maria kenta Matakät it täŋkuŋonik.

4
00:00:14,100 --> 00:00:22,220
Maria uwä Jesu kuroŋi-ken ume käbäŋi täga nikek ärut imiŋpäŋ gwäki pujiŋipäŋ kuroŋi täŋ-kohoyäŋkuko u.

5
00:00:22,220 --> 00:00:30,740
Täŋpäkaŋ noripaki Lasarus käyäm taŋi täŋirän Maria kenta Matatä Jesuken manbiŋam ŋode pewän kuŋkuŋ;

6
00:00:30,740 --> 00:00:32,080
Ekäni,

7
00:00:32,080 --> 00:00:37,120
äma gäkä unita gäripi-inik nadäk täyan uwä käyäm taŋi täyak yäk.

8
00:00:37,120 --> 00:00:37,900
Eruk,

9
00:00:37,900 --> 00:00:40,360
Jesutä manbiŋam u nadäŋpäŋ yäŋkuk;

10
00:00:40,360 --> 00:00:43,100
Käyäm täyak u nämo api kumbek.

11
00:00:43,100 --> 00:00:46,780
Käyäm uterak Anutu täŋo wäpi biŋam api ärowek.

12
00:00:46,780 --> 00:00:51,780
Ba käyäm uterak Anutu Nanakitä wäpi biŋam api yäpek yäk.

13
00:00:51,780 --> 00:01:03,140
Täŋkaŋ Jesutä Mata Maria-kät noripaki Lasarus unita gäripi-inik nadäk täŋkuko unita Lasarus u käyäm täyak yäŋ nadäŋpäŋ bäräŋeŋ päŋku nämo yabäŋkuk.

14
00:01:03,140 --> 00:01:06,240
Itkukken u kepma yaräkät itkuk.

15
00:01:06,240 --> 00:01:10,500
Kepma yarä itpäŋä Jesutä iwaräntäkiye yäwetkuk;

16
00:01:10,500 --> 00:01:11,400
Eruk,

17
00:01:11,400 --> 00:01:13,760
Judia komeken äneŋi kuna yäk.

18
00:01:13,760 --> 00:01:17,440
Ude yäwänä iwaräntäkiyetä kikŋutpäŋ iwetkuŋ;

19
00:01:17,440 --> 00:01:18,860
Yäwoŋärewani äma,

20
00:01:18,860 --> 00:01:19,820
ude nämo!

21
00:01:19,820 --> 00:01:25,680
Kome uken Juda äma ekäni ekänitä mobätä gutnayäŋ täŋkuŋo ukeŋo nämo nadätan?

22
00:01:25,680 --> 00:01:30,200
U bian nämo upäŋ imata äneŋi kwayäŋ yäyan?

23
00:01:30,200 --> 00:01:33,300
Ude yäwäwä Jesutä kowata ŋode yäwetkuk;

24
00:01:33,300 --> 00:01:34,320
Jide?

25
00:01:34,320 --> 00:01:37,140
Kepma kubä edaptä kadäni käroŋi,

26
00:01:37,140 --> 00:01:39,780
12 auas udeta nämo ijik täyak?

27
00:01:39,780 --> 00:01:44,940
Unita äma kubätä kepma täŋo peŋyäŋek-ken kuŋareko uwä nämo maŋurek.

28
00:01:44,940 --> 00:01:48,560
Peŋyäŋek gänaŋ kwawakgän kuŋareko unita.

29
00:01:48,560 --> 00:01:55,300
Upäŋkaŋ bipani kuŋareko uwä bipmäŋ urani unita ŋoba-ŋoba täŋtäŋ kuŋarek.

30
00:01:55,300 --> 00:01:57,660
Ude yäŋpäŋ yäwetkuk;

31
00:01:57,660 --> 00:02:00,300
Notninpak Lasarus uwä däpmon pätak.

32
00:02:00,300 --> 00:02:03,960
Däpmon parirän päŋku yäwa kikŋurayäŋ yäk.

33
00:02:03,960 --> 00:02:06,700
Ude yäwänä iwaräntäkiyetä iwetkuŋ;

34
00:02:06,700 --> 00:02:08,120
Ima yäyan?

35
00:02:08,120 --> 00:02:12,220
Däpmongän patpäŋä äneŋi tägaŋpäŋ ini täga akwek!

36
00:02:12,220 --> 00:02:13,040
yäk.

37
00:02:13,040 --> 00:02:19,480
Jesutä Lasarus däpmon pätak yäŋ yäŋirän iwaräntäkiyetä Lasarus däpmon bureni pätak yäŋ nadäŋkuŋ.

38
00:02:19,480 --> 00:02:25,360
Upäŋkaŋ Jesutä ini uwä Lasarus kumak yäŋ nadäŋpäŋ däpmon pat itak yäŋ yäŋkuk.

39
00:02:25,360 --> 00:02:30,800
Täŋpäŋ iwaräntäkiye täŋguŋtaŋ irirä Jesutä siwoŋi ŋode yäwetkuk;

40
00:02:30,800 --> 00:02:32,060
U kumak yäk.

41
00:02:32,060 --> 00:02:37,140
Nin dubini-ken nämo iritna kumako unita bänep täga nadätat.

42
00:02:37,140 --> 00:02:38,260
Imata,

43
00:02:38,260 --> 00:02:43,740
näk imaka kubä täŋira in kaŋpäŋ nadäŋpäŋ nadäŋ namikinik api täneŋ.

44
00:02:43,740 --> 00:02:47,380
Eruk päŋku käna!

45
00:02:47,380 --> 00:02:53,600
Ude yäŋirän Tomas wäpi kubä Didimus unitä Juda ämatä Jesu api utneŋ yäŋpäŋ noriye yäwetkuk;

46
00:02:53,600 --> 00:02:56,060
Penta kunakaŋ kaŋ nidäput!

47
00:02:56,060 --> 00:02:57,380
yäk.

48
00:02:57,380 --> 00:03:05,380
Eruk Jesu iwaräntäkiye-kät Jerusalem peŋpeŋ päŋku kädet keräpi 3 kilomitas ude kuŋpäŋ Betani yotpärare-ken ahäŋkuŋ.

49
00:03:05,380 --> 00:03:07,260
Ahäŋpäŋ yabäŋkuŋ;

50
00:03:07,260 --> 00:03:14,980
Kome uken nanik ämawebe mäyaptä äbäŋpäŋ Mata kenta Maria bänepi täŋ-kawatakta penta irirä yabäŋkuŋ.

51
00:03:14,980 --> 00:03:24,700
Ude täŋirä Mata Jesu äbätak yäŋ nadäŋpäŋ Maria eŋiken ugän irirän ini uwä Jesu imagurayäŋ kädet miŋin päŋku kaŋ-ahäŋkuk.

52
00:03:24,700 --> 00:03:26,300
Kaŋ-ahäŋpäŋä iwetkuk;

53
00:03:26,300 --> 00:03:26,960
Ekäni,

54
00:03:26,960 --> 00:03:30,420
gäk ŋo itkun yäwänäku wanotna nämo kumbän.

55
00:03:30,420 --> 00:03:31,980
Upäŋkaŋ näk nadätat,

56
00:03:31,980 --> 00:03:36,720
gäk imaka kubäta Anutu-ken iwet yabäŋiri täga nadäŋ gamayäŋ yäk.

57
00:03:36,720 --> 00:03:38,980
Ude yäwänä Jesutä iwetkuk;

58
00:03:38,980 --> 00:03:40,760
Nadäwätäk täŋpeno.

59
00:03:40,760 --> 00:03:43,520
Wanotka kodak taŋpäŋ äneŋi akwayäŋ yäk.

60
00:03:43,520 --> 00:03:45,680
Ude iweränä Matatä yäŋkuk;

61
00:03:45,680 --> 00:03:46,440
Bureni,

62
00:03:46,440 --> 00:03:50,340
kadäni pähapken kodak taŋpäŋ api akwek yäŋ nadätat.

63
00:03:50,340 --> 00:03:54,580
Kadäni uken ämawebe kuduptagän api akuneŋ yäk.

64
00:03:54,580 --> 00:03:56,680
Ude yäwänä Jesutä iwetkuk;

65
00:03:56,680 --> 00:03:57,800
Nadätan?

66
00:03:57,800 --> 00:04:03,020
Kumbani-ken akukakuk unitäŋo mebäri ba irit kehäromi täŋo mebäri u näk.

67
00:04:03,020 --> 00:04:10,220
Äma kubätä näk nadäŋ namikinik täŋpeŋ kuŋarayäŋ täko uwä kumbayäŋ täko upäŋkaŋ äneŋi api kodak taŋpeŋ akwek.

68
00:04:10,220 --> 00:04:11,620
Bureni,

69
00:04:11,620 --> 00:04:17,120
äma kubätä nadäŋ namikinik täŋpäŋ kuŋarayäŋ täko uwä nämoinik api kumbek!

70
00:04:17,120 --> 00:04:18,260
Mata,

71
00:04:18,260 --> 00:04:21,660
man yäyat ŋo nadäŋiri bureni täyak ba nämo?

72
00:04:21,660 --> 00:04:23,780
Ude yäwänä Matatä iwetkuk;

73
00:04:23,780 --> 00:04:24,560
Ekäni,

74
00:04:24,560 --> 00:04:26,100
näk bureni nadätat;

75
00:04:26,100 --> 00:04:27,380
Gäk Kristo,

76
00:04:27,380 --> 00:04:29,400
Anutu täŋo Nanaki.

77
00:04:29,400 --> 00:04:34,100
Anututä kome terak äbäkta bian iwoyäŋkuko u gäk yäk.

78
00:04:34,100 --> 00:04:41,260
Matatä ude yäŋpäŋ päŋku noripaki Maria u inigän yäŋikŋat päŋku teŋpäŋ jiap man terak ŋode iwetkuk;

79
00:04:41,260 --> 00:04:45,300
Yäŋpäŋ-yäwoŋärek äma äbäko itkaŋ gäka yäyak yäk.

80
00:04:45,300 --> 00:04:50,440
Mariatä ude nadäŋpäŋä bäräŋek terakgän akumaŋ Jesuken kuŋkuk.

81
00:04:50,440 --> 00:04:53,240
Jesuwä yotpärareken nämo ahäŋkuk,

82
00:04:53,240 --> 00:04:56,920
bägup Matatä pengän kaŋ-ahäŋkuk-ken ugän irirän.

83
00:04:56,920 --> 00:05:03,600
Täŋpäkaŋ Juda ämawebe penta Maria-kät eŋi gänaŋ ugän itkaŋ konäm butewaki täŋ itkuŋonik.

84
00:05:03,600 --> 00:05:05,720
Täŋ ittäŋgän kaŋkuŋ;

85
00:05:05,720 --> 00:05:09,800
Maria bäräŋek terak akumaŋ yäman umu kuŋirän kaŋkuŋ.

86
00:05:09,800 --> 00:05:12,500
Kaŋpäŋ ŋode nadäŋkaŋ iwat yäpmäŋ kuŋkuŋ;

87
00:05:12,500 --> 00:05:16,760
U wanori äneŋkuŋ-ken u korayäŋ kuyak yäŋ nadäŋkuŋ.

88
00:05:16,760 --> 00:05:17,500
Eruk,

89
00:05:17,500 --> 00:05:25,600
Maria Jesutä itkuk-ken u ahäŋpäŋä Jesu dubini-ken päŋku gukuri imän äpmoŋpäpäŋ konäm butewaki terak ŋode iwetkuk;

90
00:05:25,600 --> 00:05:26,360
Ekäni,

91
00:05:26,360 --> 00:05:30,300
gäk ŋo itkun yäwänäku näkŋo wanotna ŋo nämo kumbän yäk.

92
00:05:30,300 --> 00:05:41,160
Ude iwerirän Jesutä Maria u ba Juda ämawebe Maria-kät äbuŋo u konäm korirä yabäŋpäŋ bänepi ägekoräpäŋ butewaki pähap nadäŋkuk.

93
00:05:41,160 --> 00:05:43,040
Ude täŋpäŋ yäwetkuk;

94
00:05:43,040 --> 00:05:44,040
Eruk,

95
00:05:44,040 --> 00:05:45,860
in komegup de äneŋkuŋ?

96
00:05:45,860 --> 00:05:47,220
Ude yäwänä iwetkuŋ;

97
00:05:47,220 --> 00:05:47,840
Ekäni,

98
00:05:47,840 --> 00:05:49,200
äbäŋkaŋ ka yäk.

99
00:05:49,200 --> 00:05:51,860
Ude iweräwä Jesu konäm kotkuk.

100
00:05:51,860 --> 00:05:54,720
Täŋirän ämawebe päke unitä kaŋpäŋ yäŋkuŋ;

101
00:05:54,720 --> 00:05:55,640
Ŋo kawut!

102
00:05:55,640 --> 00:06:00,700
Äma kumbuko unita gäripi-inik nadäk täyak unita butewaki nadäŋpäŋ kotak yäk.

103
00:06:00,700 --> 00:06:03,680
Ätutä ude yäwäkaŋ ätutäwä yäŋkuŋ;

104
00:06:03,680 --> 00:06:07,480
Äma ŋowä äma dapuri tumbani yäpän tägaŋ yämik täyak.

105
00:06:07,480 --> 00:06:14,260
Upäŋkaŋ äma ŋo käyäm täŋ itkuk-ken ugän täŋkentäŋ iminaŋi täŋirän kumbuk yäk.

106
00:06:14,260 --> 00:06:21,200
Täŋpäkaŋ Jesutä bänepi-ken butewaki pähap nadäŋpäŋ Lasarus äneŋkuŋ-ken u kuŋkuk.

107
00:06:21,200 --> 00:06:24,960
Awaŋ u mobä taŋi kubäpäŋ äneŋpani.

108
00:06:24,960 --> 00:06:28,720
Täŋkaŋ mobä kubäpäŋ awaŋ meni täŋpipiwani.

109
00:06:28,720 --> 00:06:29,940
Kuŋpäŋä yäwetkuk;

110
00:06:29,940 --> 00:06:33,300
Mobä awaŋ meni täŋpipiwani ŋo yäpmäŋ kewewut.

111
00:06:33,300 --> 00:06:37,360
Ude yäwänä Lasarus wanori wäpi Mata unitä iwetkuk;

112
00:06:37,360 --> 00:06:38,340
Ekäni,

113
00:06:38,340 --> 00:06:44,880
ŋo kumbänpäŋ äneŋkaŋ kepma yaräbok-yaräbok itkamäŋ unita käbäŋi wakiinik ŋo piätak yäk.

114
00:06:44,880 --> 00:06:46,560
Matatä ude yäwänä,

115
00:06:46,560 --> 00:06:48,140
Jesutä ŋode iwetkuk;

116
00:06:48,140 --> 00:06:51,400
Näk pengän ŋode gäweraro u nämo nadätan?

117
00:06:51,400 --> 00:06:57,760
Gäk nadäŋ namikinik täŋpäŋä Anutu täŋo kudän kehäromi nikek ahäŋirän täga käwen yäŋ gäwerat.

118
00:06:57,760 --> 00:06:58,420
Eruk,

119
00:06:58,420 --> 00:07:06,580
mobä taŋi awaŋ meni peŋpipiwani u yäpmäŋ kewewäkaŋ Jesutä kunum gänaŋ dapun ijiŋpewän ärowäpäŋ ŋode yäŋkuk;

120
00:07:06,580 --> 00:07:07,740
Nan,

121
00:07:07,740 --> 00:07:13,620
gäk näkŋo yäŋapik manna uku nadäŋ namino unita gäka bänep täga nadäŋ gamitat.

122
00:07:13,620 --> 00:07:15,780
Täŋpäkaŋ Nan,

123
00:07:15,780 --> 00:07:23,360
gäk näkŋo yäŋapik manna nadäŋ namik täyan u nadätat upäŋkaŋ ämawebe itkaŋ ŋonita yäŋpäŋ man ŋowä gäwetat.

124
00:07:23,360 --> 00:07:28,400
Gäkä näk nepmaŋpi äput yäŋ kaŋ nadäwut yäŋpäŋ man ŋo yäyat.

125
00:07:28,400 --> 00:07:31,360
Ude yäŋpäŋ gera terak ŋode yäŋkuk;

126
00:07:31,360 --> 00:07:32,300
Lasarus,

127
00:07:32,300 --> 00:07:33,580
gäk akumaŋ äbi!

128
00:07:33,580 --> 00:07:35,820
Jesutä gera ude yäwänä,

129
00:07:35,820 --> 00:07:42,980
eruk äma kumbani tek keri kuroŋi ba iŋami dapun uwäk täwani nikek unitä akumaŋ äbuk.

130
00:07:42,980 --> 00:07:45,280
Äbänä Jesutä yäwetkuk;

131
00:07:45,280 --> 00:07:48,220
Tek u wärämut imiŋpäŋ tewä kwän yäk.

132
00:07:48,220 --> 00:07:58,700
Jesutä ude täŋpänkaŋ Juda äma Mariaken äbuŋo unitä Jesutä imaka kudän kudupi täŋkuko u kaŋpäŋä nadäkinik täŋ imiŋkuŋ.

133
00:07:58,700 --> 00:08:05,540
Nadäkinik täŋ imiŋkuŋo upäŋkaŋ ätutäwä päŋku Parisi äma Jesutä kudän täŋkuko u yäwetkuŋ.

134
00:08:05,540 --> 00:08:11,240
Täŋpäkaŋ bämop ämakät Parisi ämatä päŋku Juda äma ekäni ekäni u yäwetkuŋ;

135
00:08:11,240 --> 00:08:16,360
Äma kudän kudupi mebäri mebäri täk täyak ŋonita jide api täŋ imine?

136
00:08:16,360 --> 00:08:23,300
Kaŋäwaräkuk täŋitna udegän täŋ yäpmäŋ kuŋtäyon ämawebe kuduptagän unita biŋam täneŋ yäk.

137
00:08:23,300 --> 00:08:31,980
Täŋpäkaŋ Rom täŋo komi ämatä äbäŋpäŋ iwan täŋ nimiŋpäŋ kudupi yotkät ämawebe äbotniye api täŋpä waneŋ yäk.

138
00:08:31,980 --> 00:08:38,060
Ude yäwäkaŋ uken nanik bämop äma intäjukun täŋpani kubä wäpi Kaifas unitä yäwetkuk;

139
00:08:38,060 --> 00:08:39,440
Ude nämo!

140
00:08:39,440 --> 00:08:41,560
In ŋode nämo nadäkaŋ?

141
00:08:41,560 --> 00:08:46,600
Ämawebe kumän-tagän paotneŋo udeta äma kubä-tägän kaŋ kumbän yäk.

142
00:08:46,600 --> 00:08:51,780
Kaifastä man ude yäŋkuko u iniken nadäk-nadäkpäŋ nämo yäŋkuk.

143
00:08:51,780 --> 00:08:52,760
Nämo,

144
00:08:52,760 --> 00:08:59,800
kadäni uken bämop äma ude itkuko unita manitä imaka ŋode api ahäwekta yäwani u uwäk täŋkuk;

145
00:08:59,800 --> 00:09:03,440
Jesutä kumäŋpäŋ Juda ämawebe api täŋkentäwek.

146
00:09:03,440 --> 00:09:06,980
Täŋpäkaŋ Juda ämawebe täŋkentäŋ yämik-tagän nämo.

147
00:09:06,980 --> 00:09:13,820
Uwä kumäŋpäŋ Anutu täŋo nanakiye uken-uken ittäŋ kukaŋ u äbot kubägän api yepmaŋpän itneŋ.

148
00:09:13,820 --> 00:09:17,800
Man Kaifastä yäŋkuko uwä uwäk täŋkuk.

149
00:09:17,800 --> 00:09:24,040
Eruk kepma uken yäput peŋpäŋ yäŋkaŋ Jesu utpewä kumäkta man epän täŋtäŋ kuŋkuŋ.

150
00:09:24,040 --> 00:09:29,100
Ude täŋirä Juda ämawebe bämopi-ken Jesu kwawak nämo kuŋatkuk.

151
00:09:29,100 --> 00:09:37,880
Kome u peŋpeŋ gägäni käda kome jopi dubini-ken yotpärare kubä wäpi Efraim uken päŋku iwaräntäkiye-kät itkuŋ.

152
00:09:37,880 --> 00:09:38,580
Eruk,

153
00:09:38,580 --> 00:09:49,300
Juda nanik täŋo orekirit kadäni pähap kubä wäpi Pasova u keräp taŋkuko unita ämawebe kome uken-uken nanik kuduptagän Jerusalem yotpärare-kengän kuŋ moreŋkuŋ.

154
00:09:49,300 --> 00:09:55,340
Kuŋpäŋä Jesu kaŋ-ahäna yäŋpäŋ kudupi eŋi gänaŋ äroŋpäŋ ini-tägän man ŋode yäŋkuŋ;

155
00:09:55,340 --> 00:09:56,580
In jide nadäkaŋ?

156
00:09:56,580 --> 00:10:00,980
U nintäŋo orekirit kadäni ŋo nämo käwep päbä käwek yäk.

157
00:10:00,980 --> 00:10:06,780
Täŋpäkaŋ Juda äma ekäni ekäni-kät Parisi ämatäwä ŋode yäŋahäŋpäŋ yäwetkuŋ;

158
00:10:06,780 --> 00:10:16,700
Äma kubätä Jesu u uken itak yäŋ nadäŋpäŋä yäŋahäwänkaŋ päŋku iŋitpäŋ komi eŋi gänaŋ kaŋ tena yäŋ yäŋkuŋ.