﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,360
(Ortografía tradicional) Cuulajak chic li qꞌuila tenamit li cuanqueb chire li palau li queꞌel cuiꞌ,

2
00:00:10,360 --> 00:00:14,480
queꞌxqꞌue retal nak jun ajcuiꞌ li jucub qui-el aran.

3
00:00:14,480 --> 00:00:19,360
Ut queꞌxnau nak li Jesús incꞌaꞌ qui-oc chi saꞌ li jucub aꞌan rochbeneb lix tzolom.

4
00:00:19,360 --> 00:00:22,320
Xjuneseb ban co̱eb.

5
00:00:22,320 --> 00:00:32,240
Ut cuanqueb cuiꞌchic jucub queꞌel chak Tiberias queꞌcuulac chixcꞌatk li naꞌajej li queꞌcuaꞌac cuiꞌ nak ac xbantioxi li Jesús chiru li Dios.

6
00:00:32,240 --> 00:00:36,960
Li qꞌuila tenamit queꞌxqꞌue retal nak ma̱ ani chic li Jesús saꞌ li naꞌajej aꞌan,

7
00:00:36,960 --> 00:00:38,840
chi moco cuanqueb lix tzolom.

8
00:00:38,840 --> 00:00:44,720
Queꞌoc saꞌ eb li jucub li queꞌchal Tiberias ut co̱eb Capernaum chixsicꞌbal.

9
00:00:44,720 --> 00:00:47,280
Nak queꞌxtau li Jesús jun pacꞌal li palau,

10
00:00:47,280 --> 00:00:48,640
queꞌxye re:

11
00:00:48,640 --> 00:00:49,480
—At tzolonel,

12
00:00:49,480 --> 00:00:51,520
¿Jokꞌe xatchal arin?—

13
00:00:51,520 --> 00:00:54,600
Quichakꞌoc li Jesús ut quixye reheb:

14
00:00:54,600 --> 00:01:03,520
—Relic chi ya̱l ninye e̱re nak la̱ex yo̱quex chinta̱kenquil xban nak xexinqꞌue chi cuaꞌac toj retal xexnujac.

15
00:01:03,520 --> 00:01:08,680
Incꞌaꞌ yo̱quex chinta̱kenquil xban nak xeril li milagro li xinba̱nu.

16
00:01:08,680 --> 00:01:12,080
Mixic e̱chꞌo̱l caꞌaj cuiꞌ riqꞌuin xsicꞌbal li tzacae̱mk li na-osoꞌ.

17
00:01:12,080 --> 00:01:19,240
Cheqꞌuehak ban e̱chꞌo̱l chixsicꞌbal li tzacae̱mk li incꞌaꞌ nalaj na-osoꞌ.

18
00:01:19,240 --> 00:01:23,000
Aꞌan li junelic yuꞌam li ninqꞌue la̱in li Cꞌajolbej.

19
00:01:23,000 --> 00:01:28,160
Aꞌan aj e nak quixqꞌue incuanquil ut quinixtakla chak li Yucuaꞌbej,

20
00:01:28,160 --> 00:01:29,040
chan li Jesús.

21
00:01:29,040 --> 00:01:30,760
Ut queꞌxye re li Jesús:

22
00:01:30,760 --> 00:01:35,840
—¿Cꞌaꞌ raj ru takaba̱nu la̱o re nak ta̱sahokꞌ xchꞌo̱l li Dios kiqꞌuin?

23
00:01:35,840 --> 00:01:36,520
chanqueb.

24
00:01:36,520 --> 00:01:38,400
Li Jesús quixye reheb:

25
00:01:38,400 --> 00:01:41,320
—Li cꞌaꞌru naraj li Dios nak te̱ba̱nu,

26
00:01:41,320 --> 00:01:42,280
aꞌan aꞌin:

27
00:01:42,280 --> 00:01:46,120
nak tine̱pa̱b la̱in xban nak taklanbilin chak xban,

28
00:01:46,120 --> 00:01:46,760
chan.

29
00:01:46,760 --> 00:01:48,200
Ut queꞌxye cuiꞌchic re:

30
00:01:48,200 --> 00:01:54,880
—Tento ta̱cꞌut chiku junak li milagro re nak takapa̱b nak taklanbilat xban li Dios.

31
00:01:54,880 --> 00:01:56,800
¿Cꞌaꞌru li retalil ta̱cꞌut chiku?

32
00:01:56,800 --> 00:02:06,680
Eb li kaxeꞌto̱nil yucuaꞌ queꞌqꞌueheꞌ chak li maná chixcuaꞌeb nak yo̱queb chak chi numecꞌ saꞌ li chaki chꞌochꞌ joꞌ tzꞌi̱banbil retalil saꞌ li Santil Hu:

33
00:02:06,680 --> 00:02:09,840
Choxahil cua quiqꞌueheꞌ chixcuaꞌeb.—

34
00:02:09,840 --> 00:02:12,080
Ut li Jesús quixye reheb:

35
00:02:12,080 --> 00:02:13,840
—Relic chi ya̱l ninye e̱re,

36
00:02:13,840 --> 00:02:18,360
moco aꞌ ta laj Moisés quiqꞌuehoc reheb li choxahil cua.

37
00:02:18,360 --> 00:02:19,280
Aꞌ ban lin Yucuaꞌ,

38
00:02:19,280 --> 00:02:21,160
aꞌan li quiqꞌuehoc reheb.

39
00:02:21,160 --> 00:02:23,560
Ut aꞌan naqꞌuehoc li tzꞌakal choxahil cua.

40
00:02:23,560 --> 00:02:26,400
Li tzꞌakal choxahil cua li naxqꞌue li Dios,

41
00:02:26,400 --> 00:02:33,880
aꞌan li jun li quichal chak saꞌ choxa ut naxqꞌue li junelic yuꞌam reheb li cuanqueb saꞌ ruchichꞌochꞌ,

42
00:02:33,880 --> 00:02:34,400
chan.

43
00:02:34,400 --> 00:02:35,480
Eb aꞌan queꞌxye re:

44
00:02:35,480 --> 00:02:37,440
—At Ka̱cuaꞌ,

45
00:02:37,440 --> 00:02:39,720
ta̱qꞌue ta ke rajlal li cua aꞌan.—

46
00:02:39,720 --> 00:02:42,760
Li Jesús quixye reheb:

47
00:02:42,760 --> 00:02:44,520
—La̱in li cua aꞌan.

48
00:02:44,520 --> 00:02:46,800
La̱in ninqꞌuehoc junelic yuꞌam.

49
00:02:46,800 --> 00:02:50,080
Li ani napa̱ban cue ta̱cꞌojoba̱k xchꞌo̱l.

50
00:02:50,080 --> 00:02:53,760
Incꞌaꞌ chic ta̱tzꞌoca̱k ut incꞌaꞌ chic ta̱chakik re.

51
00:02:53,760 --> 00:02:56,160
Chanchan nak ac xrakeꞌ chi tzaca̱nc.

52
00:02:56,160 --> 00:03:00,000
Aban ac xinye e̱re nak usta ac xeril cuu,

53
00:03:00,000 --> 00:03:02,040
toj incꞌaꞌ ajcuiꞌ niquine̱pa̱b.

54
00:03:02,040 --> 00:03:04,920
Chixjunileb li tixkꞌaxtesi cue li Yucuaꞌbej,

55
00:03:04,920 --> 00:03:06,080
tineꞌxpa̱b.

56
00:03:06,080 --> 00:03:07,000
Ut li ani napa̱ban cue,

57
00:03:07,000 --> 00:03:10,480
la̱in incꞌaꞌ tintzꞌekta̱na.

58
00:03:10,480 --> 00:03:16,320
La̱in xinchal chak saꞌ choxa re tinba̱nu li cꞌaꞌru naraj li Dios li quitaklan chak cue.

59
00:03:16,320 --> 00:03:20,400
Moco xinchal ta chixba̱nunquil li cꞌaꞌru nacuaj la̱in.

60
00:03:20,400 --> 00:03:23,880
Li cꞌaꞌru naraj lin Yucuaꞌ li quitaklan chak cue,

61
00:03:23,880 --> 00:03:28,240
aꞌan nak ma̱ jun reheb li cualal incꞌajol li xkꞌaxtesi cue ta̱sachk chicuu.

62
00:03:28,240 --> 00:03:34,400
Tincuaclesiheb ban chicua̱nkeb xyuꞌam saꞌ rosoꞌjiqueb li cutan.

63
00:03:34,400 --> 00:03:36,240
Li Yucuaꞌbej li quitaklan chak cue,

64
00:03:36,240 --> 00:03:44,200
aꞌan naraj nak chixjunileb li teꞌxqꞌue retal nak la̱in li Cꞌajolbej ut tineꞌxpa̱b ta̱cua̱nk xyuꞌameb chi junelic.

65
00:03:44,200 --> 00:03:49,240
Ut la̱in tincuaclesiheb ut tinqꞌue xyuꞌameb saꞌ rosoꞌjiqueb li cutan,

66
00:03:49,240 --> 00:03:50,120
chan li Jesús.

67
00:03:50,120 --> 00:03:55,040
Ut eb laj judío queꞌoc chixcuechꞌinquil rix li quixye li Jesús xban nak quixye,

68
00:03:55,040 --> 00:03:56,960
“La̱in li cua.

69
00:03:56,960 --> 00:03:59,360
La̱in xinchal chak saꞌ choxa.”

70
00:03:59,360 --> 00:04:01,800
Queꞌxye chi ribileb rib:

71
00:04:01,800 --> 00:04:05,400
—¿Ma ma̱cuaꞌ ta biꞌ aꞌin li Jesús li ralal laj José?

72
00:04:05,400 --> 00:04:09,200
La̱o nakanau ruheb lix naꞌ xyucuaꞌ.

73
00:04:09,200 --> 00:04:11,720
¿Cꞌaꞌut nak naxye nak saꞌ choxa xchal chak?

74
00:04:11,720 --> 00:04:11,880
chanqueb.

75
00:04:11,880 --> 00:04:13,960
Quixye li Jesús reheb:

76
00:04:13,960 --> 00:04:16,480
—Canabomak xcuechꞌinquil e̱rib.

77
00:04:16,480 --> 00:04:17,600


78
00:04:17,600 --> 00:04:24,000
Ma̱ ani naru ta̱pa̱ba̱nk cue cui incꞌaꞌ ta kꞌaxtesinbil cue xban li Yucuaꞌbej li quitaklan chak cue.

79
00:04:24,000 --> 00:04:25,680
Li nequeꞌpa̱ban cue,

80
00:04:25,680 --> 00:04:29,800
la̱in tincuaclesiheb cuiꞌchic chi yoꞌyo saꞌ rosoꞌjiqueb li cutan.

81
00:04:29,800 --> 00:04:34,760
Tzꞌi̱banbil retalil chi joꞌcaꞌin saꞌ li Santil Hu xbaneb li profeta:

82
00:04:34,760 --> 00:04:37,520
Li Dios tixcꞌut lix ya̱lal chiruheb chixjunileb.

83
00:04:37,520 --> 00:04:43,880
Joꞌcan nak chixjunileb li nequeꞌabin re ut nequeꞌxtau ru li cꞌaꞌru naxye li Dios,

84
00:04:43,880 --> 00:04:46,520
eb aꞌan tineꞌxpa̱b ajcuiꞌ la̱in.

85
00:04:46,520 --> 00:04:51,920
Aꞌin moco naraj ta naxye nak cuan li queꞌiloc chak ru li Acuabej Dios.

86
00:04:51,920 --> 00:04:56,640
Caꞌaj cuiꞌ la̱in ninnaꞌoc ru xban nak riqꞌuin quinchal chak.

87
00:04:56,640 --> 00:05:01,200
Relic chi ya̱l tinye e̱re nak li ani napa̱ban cue,

88
00:05:01,200 --> 00:05:03,320
li jun aꞌan cuan xyuꞌam chi junelic.

89
00:05:03,320 --> 00:05:06,960
La̱in li cua li naqꞌuehoc yuꞌam chi junelic.

90
00:05:06,960 --> 00:05:15,600
Le̱ xeꞌto̱nil yucuaꞌ queꞌxcuaꞌ chak li cua li quichal chak saꞌ choxa junxil nak yo̱queb chi numecꞌ saꞌ li chaki chꞌochꞌ.

91
00:05:15,600 --> 00:05:18,640
Usta queꞌxcuaꞌ li cua li quichal saꞌ choxa,

92
00:05:18,640 --> 00:05:21,680
abanan moco cuanqueb ta xyuꞌam chi junelic.

93
00:05:21,680 --> 00:05:22,720
Abanan,

94
00:05:22,720 --> 00:05:24,440
la̱in li xinchal chak saꞌ choxa,

95
00:05:24,440 --> 00:05:28,960
la̱in li tzꞌakal choxahil cua xban nak ninqꞌuehoc yuꞌam chi junelic.

96
00:05:28,960 --> 00:05:31,720
Li ani napa̱ban cue,

97
00:05:31,720 --> 00:05:33,800
aꞌan incꞌaꞌ ta̱ca̱mk.

98
00:05:33,800 --> 00:05:35,500
Cua̱nk ban xyuꞌam chi junelic.

99
00:05:35,500 --> 00:05:37,480
La̱in li yoꞌyo̱quil cua.

100
00:05:37,480 --> 00:05:39,400
Quinchal chak saꞌ choxa.

101
00:05:39,400 --> 00:05:42,520
Li ani napa̱ban cue la̱in incꞌaꞌ ta̱sachk.

102
00:05:42,520 --> 00:05:44,160
Cua̱nk ban xyuꞌam chi junelic.

103
00:05:44,160 --> 00:05:46,640
Li cua li tinqꞌue la̱in,

104
00:05:46,640 --> 00:05:55,200
aꞌan lin tibel nak tinkꞌaxtesi cuib chi ca̱mc re nak ta̱ru̱k teꞌcua̱nk xyuꞌameb chi junelic li cuanqueb saꞌ ruchichꞌochꞌ,

105
00:05:55,200 --> 00:05:55,300
chan li Jesús.

106
00:05:55,300 --> 00:05:57,860
Nak queꞌrabi li cꞌaꞌru quixye,

107
00:05:57,860 --> 00:06:02,000
eb laj judío queꞌoc chixcuechꞌinquil rix li quixye ut queꞌxye:

108
00:06:02,000 --> 00:06:04,680
—¿Chanru nak tixqꞌue lix tibel re takatzaca?

109
00:06:04,680 --> 00:06:06,120
chanqueb.

110
00:06:06,120 --> 00:06:08,280
Quixye li Jesús reheb:

111
00:06:08,280 --> 00:06:10,440
—Relic chi ya̱l ninye e̱re:

112
00:06:10,440 --> 00:06:15,880
Cui incꞌaꞌ te̱tzaca lin tibel la̱in li Cꞌajolbej ut cui incꞌaꞌ te̱rucꞌ lin quiqꞌuel,

113
00:06:15,880 --> 00:06:18,400
incꞌaꞌ ta̱cua̱nk le̱ yuꞌam chi junelic.

114
00:06:18,400 --> 00:06:23,240
Chixjunileb li nequeꞌxtzaca lin tibel ut nequeꞌrucꞌ lin quiqꞌuel,

115
00:06:23,240 --> 00:06:24,600
cua̱nk xyuꞌameb chi junelic,

116
00:06:24,600 --> 00:06:29,680
ut la̱in tincuaclesiheb cuiꞌchic chi yoꞌyo saꞌ rosoꞌjiqueb li cutan.

117
00:06:29,680 --> 00:06:30,960
Lin tibel,

118
00:06:30,960 --> 00:06:34,720
aꞌan li tzacae̱mk li naqꞌuehoc junelic yuꞌam.

119
00:06:34,720 --> 00:06:35,920
Ut lin quiqꞌuel,

120
00:06:35,920 --> 00:06:38,640
aꞌan li ucꞌa li naqꞌuehoc junelic yuꞌam.

121
00:06:38,640 --> 00:06:42,440
Li ani naxtzaca lin tibel ut narucꞌ lin quiqꞌuel,

122
00:06:42,440 --> 00:06:48,140
li jun aꞌan cuan chi sum a̱tin cuiqꞌuin ut la̱in cuanquin chi sum a̱tin riqꞌuin aꞌan.

123
00:06:48,140 --> 00:06:49,600
Li yoꞌyo̱quil Dios,

124
00:06:49,600 --> 00:06:51,440
aꞌan li quitaklan chak cue.

125
00:06:51,440 --> 00:06:53,640
Joꞌ nak yoꞌyo chi junelic aꞌan,

126
00:06:53,640 --> 00:06:56,840
joꞌcan nak yoꞌyo̱quin ajcuiꞌ la̱in chi junelic.

127
00:06:56,840 --> 00:06:59,960
Joꞌcan ajcuiꞌ li ani naxtzaca lin tibel,

128
00:06:59,960 --> 00:07:04,800
li jun aꞌan ta̱cua̱nk xyuꞌam chi junelic saꞌ incꞌabaꞌ la̱in.

129
00:07:04,800 --> 00:07:08,720
Joꞌcan nak la̱in li cua li quinchal chak saꞌ choxa.

130
00:07:08,720 --> 00:07:12,200
Moco joꞌ ta li cua li queꞌxcuaꞌ le̱ xeꞌto̱nil yucuaꞌ.

131
00:07:12,200 --> 00:07:15,160
Aꞌan incꞌaꞌ quixqꞌue xyuꞌameb chi junelic.

132
00:07:15,160 --> 00:07:17,920
Abanan chixjunileb li teꞌcuaꞌok re li cua aꞌin,

133
00:07:17,920 --> 00:07:21,440
eb aꞌan teꞌcua̱nk xyuꞌameb chi junelic,

134
00:07:21,440 --> 00:07:22,600
chan li Jesús.

135
00:07:22,600 --> 00:07:32,480
Chixjunil li cꞌaꞌak re ru aꞌin li Jesús quixye reheb nak yo̱ chixcꞌutbal lix ya̱lal chiruheb aran Capernaum saꞌ li cab li nequeꞌxchꞌutub cuiꞌ ribeb laj judío.

136
00:07:32,480 --> 00:07:35,520
Nak queꞌrabi li cꞌaꞌru quixye,

137
00:07:35,520 --> 00:07:39,320
nabaleb lix tzolom queꞌoc chi a̱tinac chi ribileb rib,

138
00:07:39,320 --> 00:07:40,080
ut queꞌxye:

139
00:07:40,080 --> 00:07:41,880
—Cꞌajoꞌ xchꞌaꞌajquil xtaubal ru li xye.

140
00:07:41,880 --> 00:07:44,600
¿Ani ta cuiꞌ ta̱taꞌok ru?

141
00:07:44,600 --> 00:07:46,160
chanqueb.

142
00:07:46,160 --> 00:07:51,840
Li Jesús quixnau nak yo̱queb chixcuechꞌinquil rix li cꞌaꞌru quixye usta ma̱ ani quiyehoc re.

143
00:07:51,840 --> 00:07:54,840
Joꞌcan nak quixye reheb:

144
00:07:54,840 --> 00:07:58,320
—¿Ma incꞌaꞌ xcuulac che̱ru li cꞌaꞌru xinye e̱re?

145
00:07:58,320 --> 00:08:00,320
¿Ma te̱canab inta̱kenquil xban?

146
00:08:00,320 --> 00:08:04,280
¿Ma ra xerecꞌa nak xinye e̱re chi joꞌcan?

147
00:08:04,280 --> 00:08:11,680
¿Cꞌaꞌ raj ru te̱ba̱nu nak te̱ril nak la̱in li Cꞌajolbej yo̱kin cuiꞌchic chi xic saꞌ choxa li xincuan cuiꞌ chak junxil?

148
00:08:11,680 --> 00:08:14,080
Li naqꞌuehoc junelic yuꞌam,

149
00:08:14,080 --> 00:08:15,840
aꞌan li Santil Musikꞌej.

150
00:08:15,840 --> 00:08:18,440
Aꞌan ma̱cuaꞌ re li tibelej.

151
00:08:18,440 --> 00:08:20,640
La̱in xinchꞌolob xya̱lal che̱ru.

152
00:08:20,640 --> 00:08:24,360
Li xinye e̱re yebil cue xban li Santil Musikꞌej.

153
00:08:24,360 --> 00:08:26,160
Cui te̱pa̱b li cꞌaꞌru xinye,

154
00:08:26,160 --> 00:08:29,720
li Santil Musikꞌej tixqꞌue e̱re li junelic yuꞌam.

155
00:08:29,720 --> 00:08:34,880
Abanan toj cuanqueb ajcuiꞌ saꞌ e̱ya̱nk li incꞌaꞌ nequeꞌpa̱ban,

156
00:08:34,880 --> 00:08:35,680
chan li Jesús.

157
00:08:35,680 --> 00:08:38,800
Chalen saꞌ xticlajic li Jesús quixnau aniheb li incꞌaꞌ teꞌpa̱ba̱nk re.

158
00:08:38,800 --> 00:08:43,760
Ut quixnau ajcuiꞌ ani li ta̱kꞌaxtesi̱nk re saꞌ rukꞌeb li xicꞌ queꞌiloc re.

159
00:08:43,760 --> 00:08:46,520
Ut quixye ajcuiꞌ li Jesús reheb:

160
00:08:46,520 --> 00:08:53,560
—Joꞌcan nak xinye e̱re nak ma̱ ani ta̱ru̱k ta̱pa̱ba̱nk cue cui incꞌaꞌ ta kꞌaxtesinbil cue xban li Yucuaꞌbej,

161
00:08:53,560 --> 00:08:55,120
chan.

162
00:08:55,120 --> 00:09:01,400
Chalen saꞌ li cutan aꞌan nabaleb lix tzolom queꞌchꞌinan xchꞌo̱leb ut incꞌaꞌ chic queꞌxta̱ke li Jesús.

163
00:09:01,400 --> 00:09:05,480
Ut li Jesús quixye reheb lix tzolom cablaju:

164
00:09:05,480 --> 00:09:07,660
—¿Ma te̱raj ajcuiꞌ xic la̱ex?

165
00:09:07,660 --> 00:09:10,160
¿Ma tine̱canab ajcuiꞌ la̱ex?

166
00:09:10,160 --> 00:09:10,360
chan reheb.

167
00:09:10,360 --> 00:09:13,800
Quichakꞌoc laj Simón Pedro ut quixye re:

168
00:09:13,800 --> 00:09:15,200
—At Ka̱cuaꞌ,

169
00:09:15,200 --> 00:09:16,600
¿ani aj iqꞌuin toxic?

170
00:09:16,600 --> 00:09:21,200
La̱at nacaye ke chanru ta̱cua̱nk kayuꞌam chi junelic.

171
00:09:21,200 --> 00:09:25,120
La̱o nakapa̱b li cꞌaꞌru nacaye ut nakanau nak la̱at li Cristo,

172
00:09:25,120 --> 00:09:27,200
li Ralal li yoꞌyo̱quil Dios,

173
00:09:27,200 --> 00:09:28,160
chan.

174
00:09:28,160 --> 00:09:29,400
Quixye li Jesús:

175
00:09:29,400 --> 00:09:34,720
—¿Ma ma̱cuaꞌ ta biꞌ la̱in xinsicꞌoc e̱ru la̱ex li cablaju?

176
00:09:34,720 --> 00:09:40,080
La̱in xinsicꞌoc e̱ru ut jun saꞌ e̱ya̱nk xkꞌaxtesi rib re laj tza,

177
00:09:40,080 --> 00:09:40,960
chan.

178
00:09:40,960 --> 00:09:43,640
Yo̱ chi a̱tinac chirix laj Judas Iscariote,

179
00:09:43,640 --> 00:09:45,680
li ralal laj Simón.

180
00:09:45,680 --> 00:09:47,560
Usta aꞌan jun reheb li cablaju,

181
00:09:47,560 --> 00:09:55,800
mokon laj Judas Iscariote quixkꞌaxtesi li Jesús saꞌ rukꞌeb li xicꞌ nequeꞌiloc re.

