﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,480
Ii moma Jiisasnoŋ Sabat kendonoŋ gawoŋ kaaŋa meroti,

2
00:00:09,480 --> 00:00:14,320
Juuda jotamemeya yoŋonoŋ iikawaajoŋ ama sisiwerowero ama muŋ laligogi.

3
00:00:14,320 --> 00:00:15,520
Kaeŋ laligogito,

4
00:00:15,520 --> 00:00:17,960
Jiisasnoŋ kokaeŋ meleema oŋono,

5
00:00:17,960 --> 00:00:23,280
“Noo Amananoŋ suulaŋ gawoŋ meŋkeja ano niinoŋ kaaŋiadeeŋ ii meŋkejeŋ.”

6
00:00:23,280 --> 00:00:34,440
Kaeŋ meleema oŋoma ejemba Sabat kendombaa qaa tosaaŋa toroqeŋ aŋgi Jiisasnoŋ ii nanamemeŋanoŋ qewagoŋ yoŋoo jaagianoŋ siŋgisoŋgo ano.

7
00:00:34,440 --> 00:00:38,120
Siŋgisoŋgo ii toroqeŋ Anutuwaajoŋ ‘Amana!’

8
00:00:38,120 --> 00:00:43,800
jeŋ Anutu tani kaaŋa laligojiwaa so kolooŋ iyaŋa meŋ uma aoro.

9
00:00:43,800 --> 00:00:51,760
Juuda ejemba yoŋonoŋ iwoi woi iikawaajoŋ ama moma kobooŋ kaparaŋ koma Jiisas qewombaajoŋ jeŋ kotiigi.

10
00:00:51,760 --> 00:00:52,400
Kiaŋ.

11
00:00:52,400 --> 00:00:53,720
Kaeŋ aŋgito,

12
00:00:53,720 --> 00:00:56,080
Jiisasnoŋ qaa kokaeŋ iŋijoro,

13
00:00:56,080 --> 00:00:59,480
“Niinoŋ qaa hoŋa tooŋ moŋ kokaeŋ iŋijowe mobu:

14
00:00:59,480 --> 00:01:03,160
Meranoŋ iyaŋaa uutaajoŋ iwoi moŋ mende meŋkejato,

15
00:01:03,160 --> 00:01:05,840
Maŋanoŋ iwoi meŋkeji,

16
00:01:05,840 --> 00:01:07,920
Merianoŋ mono ii kaaŋiadeeŋ meŋkeja.

17
00:01:07,920 --> 00:01:11,120
Kawaajoŋ Maŋanoŋ iwoi mero iimakeji,

18
00:01:11,120 --> 00:01:13,820
iinoŋ mono iikayadeeŋ meŋkeja.

19
00:01:13,820 --> 00:01:19,040
Maŋanoŋ Meria uunoŋ jopagoŋ muŋ laligoŋ aŋo gawoŋ meŋkeji,

20
00:01:19,040 --> 00:01:21,160
ii kuuya qendeema muŋkeja.

21
00:01:21,160 --> 00:01:23,120
Kawaajoŋ aŋgoleto iima laligojuti,

22
00:01:23,120 --> 00:01:25,200
ii iwoi kamaaŋqeqeta.

23
00:01:25,200 --> 00:01:31,360
Iikawaa hoŋa ii kanageŋ qendeema oŋono iima newogia tegoro waliŋgoŋ laligowuya.

24
00:01:31,360 --> 00:01:33,840
“Moŋ kokaembaajoŋ waliŋgowu:

25
00:01:33,840 --> 00:01:37,800
Amanoŋ ejemba koomuya oŋomindiiro gbiliŋkeju.

26
00:01:37,800 --> 00:01:43,440
Merianoŋ mono iikawaa so kaaŋiadeeŋ ejemba koomuya moroga gbiliwutiwaa moji,

27
00:01:43,440 --> 00:01:46,060
ii mono oŋomindiiro gbiliŋkeju.

28
00:01:46,060 --> 00:01:50,840
Kaaŋiadeeŋ Amanoŋ mombaa qaaya mende jeŋ tegoŋkejato,

29
00:01:50,840 --> 00:01:55,700
jenteego gawombaa ku-usuŋa kuuya ii kokaembaajoŋ Meriaa borianoŋ anota eja:

30
00:01:55,700 --> 00:01:58,680
“Ejemba Ama goda qeŋ muŋkejuti,

31
00:01:58,680 --> 00:02:03,480
iikawaa so kuuyanoŋ Meria goda qeŋ mubutiwaajoŋ moja.

32
00:02:03,480 --> 00:02:05,480
Amanoŋ Meria wasiŋ muro.

33
00:02:05,480 --> 00:02:08,440
Kawaajoŋ moŋnoŋ Meria mende goda qeŋ muji,

34
00:02:08,440 --> 00:02:11,700
iinoŋ mono Ama kaaŋagadeeŋ goda mende qeŋ muja.

35
00:02:11,700 --> 00:02:16,240
Kawaajoŋ niinoŋ qaa hoŋa tooŋ moŋ kokaeŋ iŋijowe mobu:

36
00:02:16,240 --> 00:02:20,000
Moŋnoŋ noo Buŋa qaana moma nii wasiŋ nonoti,

37
00:02:20,000 --> 00:02:21,040
ii moma laariŋ muji eeŋ,

38
00:02:21,040 --> 00:02:25,200
iinoŋ mono laaligo kotigaa buŋa kolooja.

39
00:02:25,200 --> 00:02:28,920
Niinoŋ qaaya jeŋ tegowe gere siawaa buŋa mende koloowaa.

40
00:02:28,920 --> 00:02:35,500
Koomu kotigaa leeya mesaoŋ jawo waleema laaligo kotigaa leegeŋ keuma laligoŋ ubaa.

41
00:02:35,500 --> 00:02:39,400
“Niinoŋ qaa hoŋa tooŋ moŋ kokaeŋ iŋijowe mobu:

42
00:02:39,400 --> 00:02:41,240
Kambaŋ qaita moŋ kawaati,

43
00:02:41,240 --> 00:02:45,040
ii mono noojoŋ ama kaŋ kuudaboroja.

44
00:02:45,040 --> 00:02:49,480
Kambaŋ iikanoŋ siŋgisoŋgo ama uunoŋ koomuya koloojuti,

45
00:02:49,480 --> 00:02:53,760
iyoŋonoŋ Anutuwaa Merianoŋ qaro qaa aroya mobu.

46
00:02:53,760 --> 00:02:55,160
Ii moma teŋ kombuyati,

47
00:02:55,160 --> 00:02:58,320
iyoŋonoŋ mono gbiliŋ kotiiŋ laligowu.

48
00:02:58,320 --> 00:03:00,200
Ii kokaembaajoŋ:

49
00:03:00,200 --> 00:03:03,240
Ama aŋo laaligo kombombaŋa kondooŋkeji,

50
00:03:03,240 --> 00:03:11,960
iikawaa so laaligo gbiliŋ kotiiwaatiwaa ku-usuŋa ii Meria muro iinoŋ kaaŋagadeeŋ ejemba meŋ gbiliŋ oŋomakeja.

51
00:03:11,960 --> 00:03:22,980
Iinoŋ Siwe gomambaa Eja Hoŋa laligojiwaajoŋ ama Amanoŋ ejemba qaagia jeŋ tegowaatiwaa ku-usuŋa kaaŋagadeeŋ iwaa boronoŋ ano iwaa buŋa kolooro.

52
00:03:22,980 --> 00:03:25,360
“Niinoŋ qaa kota jejeŋi,

53
00:03:25,360 --> 00:03:27,520
iikawaajoŋ mono mende aaruwu.

54
00:03:27,520 --> 00:03:29,040
Kambaŋ moŋ kaŋ kuuwaati,

55
00:03:29,040 --> 00:03:31,040
iikanoŋ kuuya qasirinoŋ ejuti,

56
00:03:31,040 --> 00:03:33,760
yoŋonoŋ kaaŋagadeeŋ qa qabaati,

57
00:03:33,760 --> 00:03:34,800
ii mobuya.

58
00:03:34,800 --> 00:03:40,320
Qata ii moma waama asuganoŋ asugigi nanamemeŋ awaa ama laligogiti,

59
00:03:40,320 --> 00:03:43,120
iyoŋonoŋ laaligo kotiganoŋ keubuto,

60
00:03:43,120 --> 00:03:45,480
nanamemeŋ bologa ama laligogiti,

61
00:03:45,480 --> 00:03:50,260
niinoŋ iyoŋoo qaagia jeŋ tegowe koomu kotigaa buŋa koloowuya.

62
00:03:50,260 --> 00:03:56,080
Niinoŋ neenaa uunaajoŋ iwoi moŋ neeno ama memambaajoŋ amamaaŋkejeŋ.

63
00:03:56,080 --> 00:03:58,920
Nii Amawaa jetanoŋga qaa momakejeŋi,

64
00:03:58,920 --> 00:04:03,080
mono iikawaa so ejemba qaagia jeŋ tegoŋ oŋomakejeŋ.

65
00:04:03,080 --> 00:04:05,840
Neenaa uunaajoŋ tondu mende meŋkejento,

66
00:04:05,840 --> 00:04:07,080
wasiŋ nonoti,

67
00:04:07,080 --> 00:04:10,640
mono iwaa qaaya otaaŋkejeŋ.

68
00:04:10,640 --> 00:04:12,440
Kawaajoŋ jenteego qaana jeŋkejeŋi,

69
00:04:12,440 --> 00:04:14,680
ii mono soyanoŋgadeeŋ kolooŋkeja.”

70
00:04:14,680 --> 00:04:15,500
Kiaŋ.

71
00:04:15,500 --> 00:04:18,840
“Niinoŋ neenaa kaniana naŋgoŋ jewenagati eeŋ,

72
00:04:18,840 --> 00:04:21,800
qaana iikanoŋ saanoŋ mende kotiinaga.

73
00:04:21,800 --> 00:04:25,320
Alana moŋnoŋ noo kaniana naŋgoŋ jeŋkeja.

74
00:04:25,320 --> 00:04:26,960
Iinoŋ noojoŋ qaa jeŋkeji,

75
00:04:26,960 --> 00:04:30,120
iikanoŋ mono kotiiŋ hoŋawo kolooja,

76
00:04:30,120 --> 00:04:30,740
ii mojeŋ.

77
00:04:30,740 --> 00:04:38,420
Oŋo jotamemeya wasiŋ oŋoŋgi Jombaanoŋ kagi qaa hoŋaa so noo kaniana iŋisaama jeŋ naŋgoro.

78
00:04:38,420 --> 00:04:39,880
“Jeŋ naŋgoroto,

79
00:04:39,880 --> 00:04:45,080
niinoŋ namo ejawaa naŋgonaŋgo qaaya ii moma mende mobe uja.

80
00:04:45,080 --> 00:04:46,000
Mende ujato,

81
00:04:46,000 --> 00:04:49,160
Jombaa naŋgonaŋgo qaawaajoŋ jeŋkejeŋi,

82
00:04:49,160 --> 00:04:56,240
ii mono oŋo kambaŋ kokaamba letoŋgi Anutunoŋ waŋgia somoŋgowaatiwaajoŋ ama jeŋkejeŋ.

83
00:04:56,240 --> 00:05:00,360
Jonoŋ kiwa somata kolooŋ awaagadeeŋ jeŋ asariroto,

84
00:05:00,360 --> 00:05:02,760
oŋo kambaŋ koriga qaagoto,

85
00:05:02,760 --> 00:05:07,400
kambaŋ torodaamoŋ iwaa asasaganoŋ tondu aisoowombaajoŋ siiŋa mogi.

86
00:05:07,400 --> 00:05:10,960
“Jonoŋ noo kaniana torodaamoŋ iŋijoro mogito,

87
00:05:10,960 --> 00:05:13,240
moŋnoŋ ii naŋgoŋ jeŋkeji,

88
00:05:13,240 --> 00:05:17,440
iwaa qaayanoŋ mono Jombaanoŋ naŋgonaŋgo qaa uuguja.

89
00:05:17,440 --> 00:05:21,320
Neenaa Amananoŋ gawoŋa nono mewe hoŋa kolooŋkeja.

90
00:05:21,320 --> 00:05:25,800
Hoŋa iikanoŋ mono kaniana kokaeŋ naŋgoŋ iŋisaamakeja:

91
00:05:25,800 --> 00:05:29,320
Amanoŋ wasiŋ nono iwaa jeta memeya koloojeŋ.

92
00:05:29,320 --> 00:05:32,120
Amanoŋ wasiŋ nono kamaaweti,

93
00:05:32,120 --> 00:05:34,480
iinoŋ kaniana naŋgoŋ jeŋ laligoro.

94
00:05:34,480 --> 00:05:39,080
Oŋo kambaŋ moŋnoŋ iwaa qaa aroya mende mogi ano kaitania mende iigi.

95
00:05:39,080 --> 00:05:41,920
Iinoŋ moroga wasiro kamaaroti,

96
00:05:41,920 --> 00:05:44,440
oŋo ii mende moma laariŋ muju.

97
00:05:44,440 --> 00:05:48,640
Kawaajoŋ iwaa qaayanoŋ mono oŋoo uugianoŋ mende eja.

98
00:05:48,640 --> 00:05:53,520
“Oŋo laaligo kotigaa kania ii Buŋa Terenoŋ eŋ oŋonja,

99
00:05:53,520 --> 00:05:59,720
iikaeŋ romoŋgoŋ ii weeŋgoŋ uu konoŋgianoŋ ama Siwewaa buŋa koloowombaajoŋ moju.

100
00:05:59,720 --> 00:06:00,800
Kaeŋ mojuto,

101
00:06:00,800 --> 00:06:06,640
tereya tereya kuuya yoŋonoŋ mono noo kaniana naŋgoŋ iŋisaamakeju.

102
00:06:06,640 --> 00:06:08,920
Ii moma yagoju me qaago?

103
00:06:08,920 --> 00:06:11,080
Naŋgonaŋgo qaa mamaga ejato,

104
00:06:11,080 --> 00:06:16,320
oŋo laaligo kombombaŋa buŋa qeŋ aowombaajoŋ noonoŋ kawombaajoŋ togoŋkeju.

105
00:06:16,320 --> 00:06:22,400
Balonoŋ ejemba yoŋonoŋ qabuŋa noŋgi somariiwaatiwaajoŋ mende mambonjeŋ.

106
00:06:22,400 --> 00:06:25,280
Ii noŋgi mobe mende uro laligojeŋ.

107
00:06:25,280 --> 00:06:26,800
Kaeŋ laligojento,

108
00:06:26,800 --> 00:06:28,200
oŋoo kaniagia ii kokaeŋ eji,

109
00:06:28,200 --> 00:06:29,200
ii mojeŋ:

110
00:06:29,200 --> 00:06:36,120
Oŋo uugia Anutuwaanoŋ qaago totooŋ somoŋgoŋ uujopa mende ama muŋ laligoju.

111
00:06:36,120 --> 00:06:40,560
Niinoŋ Amanaa qata qama kawe oŋo gema nuŋkejuto,

112
00:06:40,560 --> 00:06:43,040
moŋnoŋ iyaŋaa qata qama kawaati,

113
00:06:43,040 --> 00:06:46,760
oŋo mono ii saanoŋ moma aŋgoŋ koma horoŋ mubu.

114
00:06:46,760 --> 00:06:52,440
“Oo oŋo oŋoaŋgia mepeseeŋ aoŋ qabuŋagia somariiwaatiwaa mogi umakeja.

115
00:06:52,440 --> 00:06:53,640
Umakejato,

116
00:06:53,640 --> 00:06:56,120
beŋ motooŋgonoŋ Anutu hoŋa kolooji,

117
00:06:56,120 --> 00:07:00,480
iinoŋ qabuŋa oŋombaatiwaajoŋ kaparaŋ mende komakeju.

118
00:07:00,480 --> 00:07:05,960
Kaeŋ ama akadamugiawo koloowutiwaajoŋ mende janjariŋ riiŋ nanju.

119
00:07:05,960 --> 00:07:09,080
Kawaajoŋ nomaeŋ nii moma laariŋ nombuyaga?

120
00:07:09,080 --> 00:07:11,080
Ii mono amamaawuyaga.

121
00:07:11,080 --> 00:07:15,600
“Niinoŋ oŋo ‘Amawaa jaasewaŋanoŋ qaa jakeyanoŋ ama oŋomaŋa,’

122
00:07:15,600 --> 00:07:16,960
kaeŋ mobubo.

123
00:07:16,960 --> 00:07:23,600
Oŋo Mooseswaa qaawaa jejeromoŋromoŋ ama Siwe gomanoŋ ubombaajoŋ mamboma laligojuto,

124
00:07:23,600 --> 00:07:32,680
Anutuwaa jaanoŋ keugi Mooses aŋo Anutuwaa qaa jakeyanoŋ oŋooma qaa selegianoŋ kuuŋ oŋono gamugia mobuya.

125
00:07:32,680 --> 00:07:34,360
“Ii kokaembaajoŋ:

126
00:07:34,360 --> 00:07:38,960
Moosesnoŋ noo kaniana jeŋ asariŋ Buŋa Terenoŋ oorota eja.

127
00:07:38,960 --> 00:07:41,800
Kawaajoŋ Mooses moma laariŋ mubuyagati eeŋ,

128
00:07:41,800 --> 00:07:44,240
mono nii moma laariŋ nombuyaga.

129
00:07:44,240 --> 00:07:45,200
Kaanto,

130
00:07:45,200 --> 00:07:52,320
Mooseswaanoŋ tere ii mende moma laariŋ teŋ konjutiwaajoŋ mono noonoŋ qaa ii nomaeŋ moma laariwuyaga?

131
00:07:52,320 --> 00:07:54,160
Ii kupukapayawo koloowabo.”

132
00:07:54,160 --> 00:07:56,680
Kiaŋ.

