﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,460
ꞌKia̱ nga ijye ko̱ꞌsín iskosòn‑la̱ nga ya̱á si̱ìkasén‑naji̱n Italia,

2
00:00:09,460 --> 00:00:11,600
jè Pablo ko̱ xi̱ta̱ preso ra iꞌka,

3
00:00:11,600 --> 00:00:20,460
ya̱á kjonga̱tsja xi̱ta̱ ítjòn‑la̱ chíchàn ra ꞌmì Julio ra ya̱ chja̱‑ni jngó jtín chíchàn ra ꞌmì Emperador (ra síkinda̱ jè xi̱ta̱xá ítjòn ꞌtse̱ Roma).

4
00:00:20,460 --> 00:00:27,900
Ya̱á tsitjàha̱ꞌse̱n‑ji̱n jngo chitso ra ya̱ ꞌtse̱ Adramitio ra ijye mejèn tíbitjo ra ya̱ tífì jngó jngó na̱xi̱ndá a̱ndi ndáchikon ꞌtse̱ nangi Asia.

5
00:00:27,900 --> 00:00:32,660
Ti̱ꞌkoa̱ ya̱á tsakáhijtako̱‑naji̱n xi̱ta̱ ra ꞌmì Aristarco ra ya̱ i̱ꞌnde‑la̱ Tesalónica,

6
00:00:32,660 --> 00:00:35,340
na̱xi̱ndá ra chja̱‑ni Macedonia.

7
00:00:35,340 --> 00:00:37,620
Ra kjomà ma nchijòn,

8
00:00:37,620 --> 00:00:40,940
ya̱á ijchò‑ji̱n na̱xi̱ndá ra kjijna a̱ndi nandá ra ꞌmì Sidón.

9
00:00:40,940 --> 00:00:43,100
Jè Julio ndaá isìko̱ jè Pablo,

10
00:00:43,100 --> 00:00:46,660
kitsjáꞌndeé‑ní nga kiì katsíjen‑la̱ jñà xi̱ta̱ ra nda báko̱,

11
00:00:46,660 --> 00:00:48,780
mé‑ni nga jñà xi̱ta̱ kìi̱ isìsin‑la̱ Pablo.

12
00:00:48,780 --> 00:00:51,240
ꞌKia̱ nga ítjo̱‑ji̱n ya̱ Sidón,

13
00:00:51,240 --> 00:00:54,900
ꞌkoa̱á ꞌsín tsangìkjájton‑ji̱n ya̱ ra ijngoa‑la̱ nangi ra kjijnajin nandá ra ꞌmì Chipre,

14
00:00:54,900 --> 00:00:56,460
nga̱ jè tjo̱,

15
00:00:56,460 --> 00:00:58,820
ꞌkoa̱á ꞌsín tíꞌbé koni ꞌsín i̱nchimangí‑ji̱n tsiki.

16
00:00:58,820 --> 00:01:04,660
ꞌKoa̱á ꞌsín tsatojin‑ji̱n ndáchikon nga tsitjàha̱ndi‑laji̱n i̱ꞌnde ꞌtse̱ Cilicia ko̱ Panfilia,

17
00:01:04,660 --> 00:01:06,700
a̱kjòn ijchò‑ji̱n ñánda̱ ꞌmì Mira,

18
00:01:06,700 --> 00:01:08,760
na̱xi̱ndá ra chja̱‑ni i̱ꞌnde Licia.

19
00:01:08,760 --> 00:01:14,180
Jè xi̱ta̱ ítjòn‑la̱ chíchàn isakò jngo‑la̱ chitso ra ya̱ ꞌtse̱ Alejandría ra ya̱ tífì Italia;

20
00:01:14,180 --> 00:01:18,300
ya̱á isìkjahaꞌsen‑naji̱n mé‑ni nga kjomà tsangì-isa‑naji̱n.

21
00:01:18,300 --> 00:01:21,440
Kjín ni̱chjin tsinchimajin‑ji̱n ya̱ ndáchikon nga̱ xa̱án kijì jè chitso;

22
00:01:21,440 --> 00:01:24,500
ꞌñó chjá ijchò‑naji̱n ya̱ kixi̱‑la̱ Gnido.

23
00:01:24,500 --> 00:01:27,740
Jè tjo̱ mì kì kitsjáꞌnde‑la̱ jè chitso nga tsangì kixi̱‑ji̱n;

24
00:01:27,740 --> 00:01:30,360
ꞌkoa̱á ꞌsín tsangìkjájton‑ji̱n ya̱ nangi Creta,

25
00:01:30,360 --> 00:01:32,860
ya̱ kixi̱‑la̱ na̱xi̱ndá Salmón.

26
00:01:32,860 --> 00:01:38,420
Tseé kjo̱hiꞌin kiꞌnià‑ji̱n nga tsatojin‑ndá jè chitso nga tíjngo a̱ndi ndáchikon ꞌtse̱ Creta.

27
00:01:38,420 --> 00:01:43,300
ꞌÑó chjá ijchò‑naji̱n ya̱ i̱ꞌnde ñánda̱ ꞌmì Buenos Puertos ya̱ chrañaꞌtá‑la̱ na̱xi̱ndá Lasea.

28
00:01:43,300 --> 00:01:44,660
Ijyeé kjìn ni̱chjin tsato;

29
00:01:44,660 --> 00:01:50,700
ijyeé ꞌñó xkón tjín‑la̱ ya̱ a̱jin ndáchikon nga̱ tímachrañaá ni̱chjin cho̱ ꞌnchán ñánda̱ nga ꞌñó ꞌfiì tjo̱.

30
00:01:50,700 --> 00:01:53,660
ꞌKoa̱á ma‑ni nga jè Pablo kitsjá‑la̱ ꞌén jñà xi̱ta̱,

31
00:01:53,660 --> 00:01:54,420
kitsò‑la̱:

32
00:01:54,420 --> 00:01:55,220
―ꞌA̱n,

33
00:01:55,220 --> 00:01:56,340
ꞌkoa̱á ꞌsín machi̱ya‑na,

34
00:01:56,340 --> 00:01:57,980
nga koni ꞌsín i̱nchimangié,

35
00:01:57,980 --> 00:01:59,740
ꞌñó tse kjo̱skon tjín‑la̱;

36
00:01:59,740 --> 00:02:03,060
si̱jchijaá‑leé jè chitso ko̱ jñà ꞌchá ra i̱jncha;

37
00:02:03,060 --> 00:02:05,700
skanda tjín‑te‑la̱ kjo̱skon tsa ki̱yé ra jién.

38
00:02:05,700 --> 00:02:07,020
Jè xi̱ta̱ ítjòn‑la̱ chíchàn,

39
00:02:07,020 --> 00:02:12,560
jé isa̱ nda kiíꞌnchréhijon‑la̱ jè ni‑la̱ chitso ko̱ jè xi̱ta̱ ítjòn ra batéxoma‑la̱ jñà xi̱ta̱ ra síxáko̱ chitso.

40
00:02:12,560 --> 00:02:15,140
Mì kì jè isìsin koni ꞌsín kitsò jè Pablo.

41
00:02:15,140 --> 00:02:16,560
Ya̱ i̱ꞌnde ra̱kìi̱,

42
00:02:16,560 --> 00:02:19,900
mì kì ma ya̱ sinchá chitso ꞌkia̱ nga ni̱chjin cho̱ ꞌnchán.

43
00:02:19,900 --> 00:02:21,380
Jñà xi̱ta̱ ra ya̱ títsa̱jnaya chitso,

44
00:02:21,380 --> 00:02:23,340
kjín ma‑ni ra ngásòn kitsò:

45
00:02:23,340 --> 00:02:25,940
“Isa̱á nda‑ni tsa kítjo̱kajieén i̱ꞌnde ra̱kìi̱;

46
00:02:25,940 --> 00:02:28,540
ko̱ ꞌki̱ ngaꞌñó‑lá ijo‑ná nga kijcheé ya̱ Fenice,

47
00:02:28,540 --> 00:02:32,400
jngo i̱ꞌnde ra ti̱ i̱ chja̱‑ni nangi Creta ñánda̱ nga nda chon,

48
00:02:32,400 --> 00:02:39,820
nga ti̱ꞌxá jngo i̱ꞌnde ya̱ a̱ndi ndáchikon nga ma ꞌfahaꞌsen chitso ya̱ nga kixi̱‑la̱ ñánda̱ kàtjì‑ni tsáꞌbí ko̱ ya̱ ngaskoán‑la̱;

49
00:02:39,820 --> 00:02:43,340
ko̱ ya̱á ma ki̱tsa̱jneé nga katato‑la̱ jè ni̱chjin ꞌtse̱ cho̱ ꞌnchán.”

50
00:02:43,340 --> 00:02:45,040
Jñà xi̱ta̱ ra síxáko̱ chitso,

51
00:02:45,040 --> 00:02:49,680
ꞌkia̱ nga kijtse nga indaá tíꞌba tjo̱ ra ya̱ tínchrabá‑ni ya̱ nga kixi̱‑la̱ ñánda̱ bitjokátji‑ni tsáꞌbí,

52
00:02:49,680 --> 00:02:52,860
ꞌkoa̱á ꞌsín isíkítsjen tsa ijyeé ko̱ma kongí‑ji̱n;

53
00:02:52,860 --> 00:02:54,200
ꞌkia̱á ítjo jè chitso,

54
00:02:54,200 --> 00:02:57,780
tsangì‑ji̱n ya̱ a̱jin ndáchikon ya̱ a̱ndi‑la̱ nangi Creta.

55
00:02:57,780 --> 00:03:01,900
Tanga ꞌkia̱ nga ijye timajin‑ji̱n ya̱ ndáchikon,

56
00:03:01,900 --> 00:03:08,380
ꞌjií jngo tjo̱xkón ra ya̱ inchrabà‑ni ya̱ ngaskoán‑la̱ ñánda̱ bitjokátji‑ni tsáꞌbí ra ꞌñó ꞌtsa ko̱ ra ꞌñó isìjtiya‑la̱ jè chitso,

57
00:03:08,380 --> 00:03:10,540
a̱kjòn ꞌñó tsjahítsjá jè chitso.

58
00:03:10,540 --> 00:03:11,280
Ngaji̱n,

59
00:03:11,280 --> 00:03:13,840
mì ti̱ kì ma iníkáfaya‑naji̱n jè chitso,

60
00:03:13,840 --> 00:03:15,100
nga̱ jè tjo̱,

61
00:03:15,100 --> 00:03:16,180
mì ti̱ kì kitsjáꞌnde‑ni;

62
00:03:16,180 --> 00:03:19,900
ta kiꞌtsìꞌnde jnchro‑ji̱n koni ꞌsín jè tjo̱ ìko̱‑naji̱n.

63
00:03:19,900 --> 00:03:22,820
ꞌKoa̱á ꞌsín tsiꞌtà‑ji̱n ya̱ a̱jto̱n íꞌtsi̱n i̱ꞌnde ra ꞌmì Cauda;

64
00:03:22,820 --> 00:03:25,420
ya̱ i̱ꞌnde ra̱kìi̱ mì tsa ko̱ꞌsín ta̱ ꞌñó tíꞌba tjo̱;

65
00:03:25,420 --> 00:03:30,300
ta kjo̱hi̱ma̱á ma itjábé‑naji̱n jè chitso jtobá ra tjíꞌndo̱fe a̱jto̱n íꞌtsi̱n ra ìjngo.

66
00:03:30,300 --> 00:03:32,820
ꞌKia̱ nga ijye itjábé‑naji̱n jè chitso jtobá,

67
00:03:32,820 --> 00:03:36,540
naꞌñó tsikíꞌñókjá‑naji̱n jè chitso mé‑ni nga mì ko̱xa̱n‑la̱.

68
00:03:36,540 --> 00:03:43,340
Jñà ra síxáko̱ chitso itsakjón‑la̱ tsa ya̱ ska̱jinꞌñó ya̱ i̱ꞌnde ñánda̱ ꞌñó i̱jncha chrjo̱ ya̱ i̱ꞌnde ra ꞌmì Sirte.

69
00:03:43,340 --> 00:03:47,820
ꞌKoa̱á ma‑ni nga tsaje̱n‑ngi jè nikje ꞌtse̱ chitso ra ꞌmì bela̱;

70
00:03:47,820 --> 00:03:50,100
tà ꞌkoa̱á ꞌsín kiìko̱ tjo̱ jè chitso.

71
00:03:50,100 --> 00:03:51,340
ꞌKia̱ ma nchijòn,

72
00:03:51,340 --> 00:03:53,380
jè tjo̱xkón takó ꞌñó jchán tíꞌba.

73
00:03:53,380 --> 00:03:56,040
ꞌKia̱á tsachrje jñà ꞌchá ra i̱jncha ya̱ chitso;

74
00:03:56,040 --> 00:04:00,560
tsikíxten‑jín ya̱ ndáchikon [mé‑ni nga katamajna̱-isa‑ni chitso].

75
00:04:00,560 --> 00:04:01,880
Ra kjomà jàn ni̱chjin,

76
00:04:01,880 --> 00:04:08,300
jñà sabá xi̱ta̱ ra síxáko̱ chitso tsachrje ijye tsajmì ra machjeén nga maxáko̱ chitso nga tsikíxten‑jín ya̱ ndáchikon.

77
00:04:08,300 --> 00:04:11,420
Kjín ni̱chjin mì kì ti̱ kijcha‑naji̱n tsáꞌbí ko̱ nitse,

78
00:04:11,420 --> 00:04:13,640
nga̱ kjìn ni̱chjin isincha ifi.

79
00:04:13,640 --> 00:04:16,100
Koni ꞌsín nga ꞌñó tíꞌbanè‑naji̱n jè jtsí xkón,

80
00:04:16,100 --> 00:04:17,640
ꞌkoa̱á ꞌsín iníkítsjen‑ji̱n,

81
00:04:17,640 --> 00:04:20,700
tsa mì ti̱ kì ma kítjo̱kajin‑naji̱n ya̱ a̱jin ndáchikon.

82
00:04:20,700 --> 00:04:24,060
Nga̱ ijyeé kjokjín ni̱chjin mì ti̱ kì i̱nchibichi‑naji̱n,

83
00:04:24,060 --> 00:04:25,900
jè Pablo tsasijna kixi̱‑ní,

84
00:04:25,900 --> 00:04:27,780
kitsò‑la̱ jñà xi̱ta̱:

85
00:04:27,780 --> 00:04:30,340
―Ndaá‑la kjomà tsa ta inisin‑ná koni ꞌsín nga kíxian‑no;

86
00:04:30,340 --> 00:04:32,940
tsa ta mì ítjo̱kajieén ya̱ nangi Creta,

87
00:04:32,940 --> 00:04:37,860
mí‑la kì ko̱ꞌsín tímaꞌtieén nga i̱nchinikjieén kjo̱hiꞌin ko̱ inchinìjchìjeé jñà tsajmì‑ná.

88
00:04:37,860 --> 00:04:39,180
Tanga ꞌndi̱ ꞌndi̱,

89
00:04:39,180 --> 00:04:40,340
kì tà chjàn makájno‑no;

90
00:04:40,340 --> 00:04:43,260
nga̱ ngaꞌtsì‑ná ni̱jngo ra ki̱yé;

91
00:04:43,260 --> 00:04:44,740
tà jé chitso ra jchi̱ja.

92
00:04:44,740 --> 00:04:46,140
Na̱ti ni̱tje̱n,

93
00:04:46,140 --> 00:04:47,840
jngo nijñá kaꞌbì‑na;

94
00:04:47,840 --> 00:04:50,300
jngo ìkja̱li̱ kaꞌfiíjkón‑na ra jè Nainá kàsíkasén,

95
00:04:50,300 --> 00:04:52,920
jè Nainá ra ya̱ fìꞌta‑la̱ ꞌa̱n ko̱ ra ya̱ síxáꞌta‑la̱,

96
00:04:52,920 --> 00:04:54,160
nga kàtsò‑na:

97
00:04:54,160 --> 00:04:55,620
“Ji̱ Pablo,

98
00:04:55,620 --> 00:04:56,560
kì tà chjàn skon‑jìn;

99
00:04:56,560 --> 00:04:59,260
kjo̱ꞌñó tjín‑ni nga kijchi ya̱ ngixko̱n César,

100
00:04:59,260 --> 00:05:00,860
xi̱ta̱xá ítjòn‑la̱ Roma;

101
00:05:00,860 --> 00:05:03,220
ta nga̱tjì‑la̱ kjoa̱nda ra títsjá‑li Nainá,

102
00:05:03,220 --> 00:05:06,660
ni̱jngo ki̱yá xi̱ta̱ ra ya̱ títsa̱jnayako̱‑li chitso.”

103
00:05:06,660 --> 00:05:07,900
ꞌÑó ꞌtè‑la takòn.

104
00:05:07,900 --> 00:05:09,700
ꞌA̱n mì kì síkájno jiàa̱n.

105
00:05:09,700 --> 00:05:10,860
Beé‑la̱ takoàa̱n,

106
00:05:10,860 --> 00:05:13,820
ꞌkoa̱á ꞌsín ki̱tjasòn koni ꞌsín ijye kàtsò‑na jè ìkja̱li̱.

107
00:05:13,820 --> 00:05:18,700
Tanga tjínè‑la̱ nga ya̱ ki̱jchò sasíjna jè chitso ñánda̱ tíjna jngo nangi ra kjijnajin‑ndá.

108
00:05:18,700 --> 00:05:25,020
ꞌKia̱ nga ijye tsato jò xomàna̱ nga timajin‑ji̱n ya̱ ndáchikon ra ꞌmì Adriático,

109
00:05:25,020 --> 00:05:26,020
jè chitso,

110
00:05:26,020 --> 00:05:28,020
fìko̱jen fìko̱kjá jè tjo̱.

111
00:05:28,020 --> 00:05:29,020
Jngo ni̱tje̱n,

112
00:05:29,020 --> 00:05:30,420
ijchó‑la tsa masen ni̱tje̱n,

113
00:05:30,420 --> 00:05:32,320
jñà xi̱ta̱ ra i̱nchisíxáko̱ jè chitso,

114
00:05:32,320 --> 00:05:35,580
ꞌkoa̱á kjomà‑la̱ koni tsa ijyeé i̱nchibijchó chraña‑ji̱n ñánda̱ nangi.

115
00:05:35,580 --> 00:05:39,680
Isìchi̱ba̱‑ní kóꞌki na̱nga̱ jè nandá skanda ya̱ a̱ꞌta nangi;

116
00:05:39,680 --> 00:05:43,200
kijtse‑ní nga kan nanga na̱nga̱ kjijna‑isa nandá.

117
00:05:43,200 --> 00:05:44,860
ꞌKia̱ nga kijì‑isa jè chitso;

118
00:05:44,860 --> 00:05:45,960
isìchi̱ba̱á india‑ni;

119
00:05:45,960 --> 00:05:47,940
ta chrjoꞌòn nanga na̱nga̱‑isa.

120
00:05:47,940 --> 00:05:52,300
Itsakjón‑la̱ tsa jñà na̱jo̱ ra tjín ya̱ a̱jin nandá ska̱kjo‑ko̱ jè chitso.

121
00:05:52,300 --> 00:05:58,580
ꞌKoa̱á ma‑ni nga ijòn ki̱cha̱ ra ka̱nchó kjòn isìkatsajongi‑ndá ya̱ a̱jto̱n íꞌtsi̱n chitso ra tsasìko̱ nga mì kì ki̱ji̱‑isa,

122
00:05:58,580 --> 00:06:02,620
ko̱ chja̱ꞌta ko̱ ꞌsa̱‑ila̱ Nainá mé‑ni nga ndi̱to̱n kataꞌse i̱sén.

123
00:06:02,620 --> 00:06:06,700
Ngaꞌtsì jñà xi̱ta̱ ra síxáko̱ chitso mején‑la̱ nga ko̱nga chijé;

124
00:06:06,700 --> 00:06:11,660
ꞌkoa̱á ꞌsín kiꞌsìn koni tsa jñà ki̱cha̱ ra ka̱nchó kjòn si̱ìkatsajongi‑ndá ya̱ sko̱ chitso;

125
00:06:11,660 --> 00:06:15,780
tsikíꞌtsia̱ nga iskanijen ya̱ a̱jin nandá jè chitso ra jtobá ꞌkioo̱.

126
00:06:15,780 --> 00:06:17,340
Tanga jè Pablo,

127
00:06:17,340 --> 00:06:20,200
kitsó‑la̱ jè xi̱ta̱ ítjòn‑la̱ chíchàn ko̱ jñà chíchàn ra iꞌka:

128
00:06:20,200 --> 00:06:21,880
―Tsa ko̱nga jñà xi̱ta̱ kìi̱,

129
00:06:21,880 --> 00:06:22,660
jién,

130
00:06:22,660 --> 00:06:24,660
mì kì ko̱ma kítjo̱kajieén ya̱ ndáchikon.

131
00:06:24,660 --> 00:06:30,320
Jñà chíchàn ꞌkia̱á tsateꞌñó jè chitso jtobá nga katakàtje̱n‑jin ya̱ a̱jin ndáchikon.

132
00:06:30,320 --> 00:06:32,140
ꞌKia̱ nga tínchrabá ꞌse i̱sén,

133
00:06:32,140 --> 00:06:34,620
jè Pablo kitsó‑la̱ ngaꞌtsì jñà xi̱ta̱:

134
00:06:34,620 --> 00:06:39,300
―Ijyeé tjín‑la̱ jò xomàna̱ nga titsa̱jnachjeén nga ta jè i̱nchichiñá‑lá mé ra ko̱maꞌtieén.

135
00:06:39,300 --> 00:06:40,860
ꞌKoa̱á ꞌsín síjé‑no,

136
00:06:40,860 --> 00:06:43,980
nga machjeén‑ní nga ti̱chioò mé‑ni nga ꞌse̱‑no ngaꞌñó.

137
00:06:43,980 --> 00:06:45,780
Nga̱ ngaꞌtsì‑no ra titsa̱hijyo i̱jndíi̱,

138
00:06:45,780 --> 00:06:47,220
kì tà chjàn níkájno,

139
00:06:47,220 --> 00:06:48,980
nga̱ ni̱mé ra ko̱ma‑no,

140
00:06:48,980 --> 00:06:50,900
skanda mí kì jchi̱ja jngo tsja̱‑skò.

141
00:06:50,900 --> 00:06:52,580
ꞌKia̱ nga ijye ko̱kitsò jè Pablo,

142
00:06:52,580 --> 00:06:54,620
iskábé ni̱ño̱ nchra̱jín,

143
00:06:54,620 --> 00:06:56,100
kitsjà‑la̱ kjo̱nda Nainá.

144
00:06:56,100 --> 00:06:59,180
A̱kjòn isìjòya jè ni̱ño̱ nchra̱jín ko̱ tsakjèn.

145
00:06:59,180 --> 00:07:00,420
Ngaꞌtsì xi̱ta̱,

146
00:07:00,420 --> 00:07:01,760
ꞌkia̱ nga ijye ꞌñó tsiꞌké‑la̱ ikon,

147
00:07:01,760 --> 00:07:03,500
ti̱ꞌkoa̱á tsakjén‑te.

148
00:07:03,500 --> 00:07:08,540
Ta ngaꞌtsì‑naji̱n jò sindo̱ ko̱ jàn‑kan ko̱ chrjoꞌòn jngo ma‑naji̱n ra ya̱ titsa̱jnaya‑ji̱n chitso.

149
00:07:08,540 --> 00:07:11,020
ꞌKia̱ nga ijye nda tsakjèn ijye xi̱ta̱,

150
00:07:11,020 --> 00:07:12,820
jñà ꞌchá trigo ra i̱jncha ya̱ chitso,

151
00:07:12,820 --> 00:07:17,120
ya̱á tsikíxten‑jín ya̱ ndáchikon mé‑ni nga katamajna̱-isa‑ni jè chitso.

152
00:07:17,120 --> 00:07:20,060
ꞌKia̱ nga ijye nda kiꞌse i̱sén,

153
00:07:20,060 --> 00:07:21,660
jñà xi̱ta̱ ra síxáko̱ chitso,

154
00:07:21,660 --> 00:07:23,860
mì kì bexkon ñánda̱‑ni i̱ꞌnde ra ijchò‑ji̱n;

155
00:07:23,860 --> 00:07:29,340
tanga kijtse‑ní nga kjijnaá jngo i̱ꞌnde ñánda̱ nga ꞌfahaꞌsen‑kjá chrja‑la̱ ndáchikon ñánda̱ nga i̱jncha chrjo̱;

156
00:07:29,340 --> 00:07:34,540
ko̱ ꞌkoa̱á ꞌsín kjomejèn‑la̱ tsiki nga ki̱jchòko̱ jè chitso skanda ján ñánda̱ i̱jncha chrjo̱.

157
00:07:34,540 --> 00:07:36,940
Tsateꞌñó jñà naꞌñó ra tjítéꞌñó‑ni chitso.

158
00:07:36,940 --> 00:07:38,520
Jñà ki̱cha̱ ra ka̱nchó kjòn,

159
00:07:38,520 --> 00:07:40,600
ta ya̱á isìhijyongí ya̱ ndáchikon.

160
00:07:40,600 --> 00:07:44,620
Ko̱ iskíjnda̱ꞌñó jñà yá ra síxáko̱ nga fìko̱ kixi̱‑ni chitso.

161
00:07:44,620 --> 00:07:48,580
A̱kjòn iskimítje̱n jè nikje ra bítse‑la̱ tjo̱ nga mahítsjá.

162
00:07:48,580 --> 00:07:53,460
A̱kjòn tsikíꞌtsia̱ nga kijì kixi̱ ñánda̱ nga kjijna jè i̱ꞌnde ñánda̱ nga i̱jncha chrjo̱.

163
00:07:53,460 --> 00:07:56,460
Tanga ya̱á iskajinꞌñó ñánda̱ i̱jncha chrjo̱ ya̱ a̱jin ndáchikon.

164
00:07:56,460 --> 00:07:59,300
Jè sko̱ chitso ya̱á iskajinꞌñó;

165
00:07:59,300 --> 00:08:01,300
mì kì ti̱ kjomà kjojtiya‑ni.

166
00:08:01,300 --> 00:08:03,780
A̱kjòn kjoꞌtsia̱ nga kjòxi̱ jè tjàꞌtsin chitso,

167
00:08:03,780 --> 00:08:05,940
nga̱ jé ngaꞌñó‑la̱ nandá isìxi̱.

168
00:08:05,940 --> 00:08:09,060
Jñà chíchàn mején‑la̱ nga isìꞌken jñà xi̱ta̱ ra i̱nchifì kjo̱hiꞌin,

169
00:08:09,060 --> 00:08:11,620
nga̱ majìn‑la̱ nga kjoa̱achinga ya̱ a̱jin ndáchikon.

170
00:08:11,620 --> 00:08:13,180
Tanga jè xi̱ta̱ ítjòn‑la̱ chíchàn,

171
00:08:13,180 --> 00:08:15,140
mì kì kitsjáꞌnde.

172
00:08:15,140 --> 00:08:17,220
Nga̱ jé ra mejèn‑la̱ nga mì kì ki̱yá jè Pablo.

173
00:08:17,220 --> 00:08:18,880
Ta isa̱á jnchro kitsjà kjo̱hixi̱,

174
00:08:18,880 --> 00:08:20,020
kitsò:

175
00:08:20,020 --> 00:08:21,220
―Tsa yá ra ma‑la̱ nandá,

176
00:08:21,220 --> 00:08:24,700
katafì ítjòn mé‑ni nga ko̱ma ki̱jchò‑ni ñánda̱ nga nangi;

177
00:08:24,700 --> 00:08:27,940
ko̱ jñà xi̱ta̱ ra iꞌka ra mì kì ma‑la̱ nandá,

178
00:08:27,940 --> 00:08:31,620
íte katjasòn nga katafìsòn nandá ko̱ tsa majìn,

179
00:08:31,620 --> 00:08:36,380
jñà íte xkoa̱‑la̱ chitso katasíchjeén ―kitsò jè xi̱ta̱ ítjòn‑la̱ chíchàn.

180
00:08:36,380 --> 00:08:40,520
Ko̱ ꞌkoa̱á ꞌsín kjomà‑ni nga nda ijchò ijye‑ji̱n ñánda̱ nga nangi.

181
00:08:40,520 --> 00:08:43,940
ꞌKia̱ nga ijye nda ítjo̱jin tsje‑ji̱n ya̱ ndáchikon,

182
00:08:43,940 --> 00:08:46,120
ya̱á kiꞌsena̱jmí‑naji̱n nga ya̱ i̱ꞌnde ra̱kìi̱,

183
00:08:46,120 --> 00:08:47,560
Malta ꞌmì.

184
00:08:47,560 --> 00:08:49,560
Jñà xi̱ta̱ ra ya̱ i̱ꞌnde‑la̱,

185
00:08:49,560 --> 00:08:50,600
ndaá isìko̱‑naji̱n;

186
00:08:50,600 --> 00:08:53,320
tsikítseé‑naji̱n niꞌí nga ma tsikìtsa̱ꞌngì‑ji̱n,

187
00:08:53,320 --> 00:08:56,560
ta nga̱tjì‑la̱ nga jtsí tíꞌba ko̱ ꞌnchán tíma.

188
00:08:56,560 --> 00:08:58,940
Jè Pablo tsikíxkó chiba chikín kixì.

189
00:08:58,940 --> 00:09:00,960
ꞌKia̱ nga tsinchájin ya̱ niꞌí,

190
00:09:00,960 --> 00:09:04,480
jngo ye̱ itjokàjin ya̱ niꞌí nga tsjè kjomà‑la̱;

191
00:09:04,480 --> 00:09:06,440
tsiꞌké‑la̱ ya̱ tsja Pablo.

192
00:09:06,440 --> 00:09:11,020
Jñà xi̱ta̱ ra ya̱ i̱ꞌnde‑la̱ ꞌkia̱ nga kijtse nga jè ye̱ tjo̱ꞌbángi ya̱ tsja Pablo,

193
00:09:11,020 --> 00:09:12,120
kitsó‑la̱ xákjién:

194
00:09:12,120 --> 00:09:13,460
―Jè xi̱ta̱ ra̱kìi̱,

195
00:09:13,460 --> 00:09:14,980
xi̱ta̱á‑la kisiꞌken;

196
00:09:14,980 --> 00:09:18,040
nga̱ ni̱ꞌsín nda kabitjokàjin‑ni ya̱ ndáchikon,

197
00:09:18,040 --> 00:09:21,080
jé‑la ngaꞌñó‑la̱ i̱sàꞌnde nga tjín‑la̱ kjo̱hixi̱,

198
00:09:21,080 --> 00:09:22,400
majìn‑la̱ nga kíjnakon.

199
00:09:22,400 --> 00:09:23,580
Tanga jè Pablo,

200
00:09:23,580 --> 00:09:26,560
tsikítsajneé tsja nga isìkàtje̱n‑jin niꞌí jè ye̱;

201
00:09:26,560 --> 00:09:28,440
ko̱ ni̱mé ra kjomà‑la̱.

202
00:09:28,440 --> 00:09:29,240
Ngaꞌtsì xi̱ta̱,

203
00:09:29,240 --> 00:09:31,780
ꞌkoa̱á ꞌsín i̱nchikoñá tsa ki̱tjoyaá tsja ko̱ tsa ki̱yá‑ní;

204
00:09:31,780 --> 00:09:36,280
ꞌkia̱ nga kijtse nga ijyeé kjìn hora tsato nga ni̱mé ra kjomà‑la̱,

205
00:09:36,280 --> 00:09:37,560
jahatjìyaá‑la̱ kjo̱bítsjen‑la̱,

206
00:09:37,560 --> 00:09:38,800
kitsò‑la̱ xákjín:

207
00:09:38,800 --> 00:09:39,960
―Nainá‑la.

208
00:09:39,960 --> 00:09:42,560
Ya̱ chrañaꞌtá‑la̱ i̱ꞌndee̱ ñánda̱ nga ijchò‑ji̱n,

209
00:09:42,560 --> 00:09:46,360
kjínꞌnde nangi kjihijyo ra chja̱ꞌnda jè xi̱ta̱ ra tíjna ítjòn ya̱ i̱ꞌnde ra̱kìi̱,

210
00:09:46,360 --> 00:09:47,520
jè ra ꞌmì Publio.

211
00:09:47,520 --> 00:09:50,040
Jàn ni̱chjin kitsjáꞌnde‑naji̱n nga ya̱ itsjahijyo‑naji̱n;

212
00:09:50,040 --> 00:09:52,340
ko̱ ꞌñó nda isìsin‑naji̱n.

213
00:09:52,340 --> 00:09:53,420
Jñà ni̱chjin kìi̱,

214
00:09:53,420 --> 00:09:54,480
jè na̱ꞌìn‑la̱ Publio,

215
00:09:54,480 --> 00:09:55,240
kiya‑ní;

216
00:09:55,240 --> 00:09:58,280
títìjnga‑ní ko̱ xo̱jmá jní tíꞌfa‑la̱.

217
00:09:58,280 --> 00:09:59,800
Pablo kiìkatsíjeén‑la̱,

218
00:09:59,800 --> 00:10:01,520
a̱kjòn ꞌkia̱á kiìchja̱ꞌta‑la̱ Nainá,

219
00:10:01,520 --> 00:10:02,920
ko̱ tsakásòn‑la̱ tsja;

220
00:10:02,920 --> 00:10:03,960
ko̱ kjondaá‑ni.

221
00:10:03,960 --> 00:10:06,800
ꞌKia̱ nga kiíꞌnchré jñà xi̱ta̱ ra kiya ya̱ i̱ꞌnde ra̱kìi̱,

222
00:10:06,800 --> 00:10:09,520
ti̱ꞌkoa̱á inchrabà‑te ya̱ ñánda̱ tíjna Pablo.

223
00:10:09,520 --> 00:10:11,840
Ko̱ kjonda ijyeé‑ni jñà ra ꞌjìoo̱.

224
00:10:11,840 --> 00:10:13,020
Jñà xi̱ta̱,

225
00:10:13,020 --> 00:10:14,200
ꞌñó nda isìsin‑naji̱n;

226
00:10:14,200 --> 00:10:17,800
ko̱ ꞌkia̱ nga tsangì‑naji̱n nga ichjíbé ìjngo‑isa‑ji̱n chitso,

227
00:10:17,800 --> 00:10:20,900
isiꞌka ijyeé‑naji̱n ngaꞌtsì tsajmì ra ko̱chjeén‑naji̱n ya̱ ndi̱yá.

