﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,160
Tejtzen tetz Jesús tuj nintzaj tja Dios,

2
00:00:09,160 --> 00:00:11,200
tcub junxin xjal mos̈.

3
00:00:11,200 --> 00:00:13,140
Mos̈xin titzꞌjlenxin.

4
00:00:13,140 --> 00:00:16,200
Bix e xiꞌ cykanen t-xnakꞌatz Jesús te:

5
00:00:16,200 --> 00:00:18,480
—Taat Xnakꞌtzal,

6
00:00:18,480 --> 00:00:20,200
¿alcye e binchan il,

7
00:00:20,200 --> 00:00:22,920
tiꞌj itzꞌj ja xjal lu mos̈?

8
00:00:22,920 --> 00:00:23,920
¿Japa mos̈,

9
00:00:23,920 --> 00:00:26,360
bix ka ejeeꞌ tmanxin?

10
00:00:26,360 --> 00:00:26,620
—tz̈ikexin.

11
00:00:26,620 --> 00:00:29,000
Aj ttzakꞌbeꞌn Jesús:

12
00:00:29,000 --> 00:00:33,360
—Min ul itzꞌjxin mos̈ tuꞌn tlaj jun tilxin.

13
00:00:33,360 --> 00:00:35,320
Jax juꞌx ke tmanxin,

14
00:00:35,320 --> 00:00:39,680
min ul itzꞌj cycwal mos̈ tuꞌn tlaj jun cyil.

15
00:00:39,680 --> 00:00:45,960
Ul itzꞌj ja xjal lu mos̈ tuꞌntzen tyeecꞌaj tipemal Dios oj tbint.

16
00:00:45,960 --> 00:00:48,160
Bix ma pon tumel.

17
00:00:48,160 --> 00:00:56,240
Iltzen tiꞌj tuꞌn tbint kuꞌn j-akꞌuntl o kꞌoj ke tuꞌn Nmana e tzaj tsmaꞌn inayena.

18
00:00:56,240 --> 00:01:03,360
Bix il tiꞌj tuꞌn kakꞌanan tiꞌ taakꞌen Nmana tuj tyem te jaꞌlewe,

19
00:01:03,360 --> 00:01:05,600
cuma oj tul tyem te koniyan,

20
00:01:05,600 --> 00:01:09,040
otktzen pon baj twiꞌ tyem tuꞌn kakꞌanan.

21
00:01:09,040 --> 00:01:11,400
Tiꞌj lux kena ntiina twitz txꞌotxꞌ,

22
00:01:11,400 --> 00:01:15,640
il tiꞌj chin kꞌola spiꞌyen cye xjal—tz̈ixin.

23
00:01:15,640 --> 00:01:17,840
Tej tkbante Jesús jlu,

24
00:01:17,840 --> 00:01:19,880
e cub ttzubanxin twitz txꞌotxꞌ,

25
00:01:19,880 --> 00:01:24,680
bix e cub tbinchaꞌnxin chꞌin xookꞌl tuya taꞌl ttzixin,

26
00:01:24,680 --> 00:01:28,720
bix oc tsuꞌnxin xookꞌl cyiꞌ tbakꞌ twitz mos̈.

27
00:01:28,720 --> 00:01:30,640
Bix e xiꞌ tkbaꞌnxin te mos̈:

28
00:01:30,640 --> 00:01:35,000
—Cutxey txjol twitza tuj jtxꞌajbil Siloé tbi,

29
00:01:35,000 --> 00:01:38,640
jatzen japeninaj O Tzaj Kꞌoꞌn—tz̈ixin.

30
00:01:38,640 --> 00:01:40,000
Bix e tcuya mos̈,

31
00:01:40,000 --> 00:01:43,320
bix el ttxjoꞌnxin twitzxin tuj txꞌajbil.

32
00:01:43,320 --> 00:01:45,160
Bix e bint twitzxin tuꞌn tcyeꞌyenxin,

33
00:01:45,160 --> 00:01:48,160
bix e ponxin tjaxin.

34
00:01:48,160 --> 00:01:55,440
Bix e xiꞌ cykbaꞌn ke tvesint-xin bix kej xjal otk cyil jaxin tej tkanenxin pwak:

35
00:01:55,440 --> 00:02:00,840
—¿Yaaꞌmpa ja xjal jlu mos̈ ncub ke twitz tja Dios te kanl pwak?

36
00:02:00,840 --> 00:02:01,360
—tz̈ikexin.

37
00:02:01,360 --> 00:02:03,640
At juuntl e xiꞌ cykbaꞌn:

38
00:02:03,640 --> 00:02:05,000
—Ja tzunxin.

39
00:02:05,000 --> 00:02:07,840
Pero at juuntl e xiꞌ cykbaꞌn:

40
00:02:07,840 --> 00:02:08,120
—Min,

41
00:02:08,120 --> 00:02:09,320
yaaꞌn jaxin,

42
00:02:09,320 --> 00:02:13,440
sino nuk jun xjal juꞌ tcyeꞌnc tisenj mos̈—tz̈ikexin.

43
00:02:13,440 --> 00:02:16,760
Pero e xiꞌ tkbaꞌn jmos̈ otk kꞌanj:

44
00:02:16,760 --> 00:02:18,760
—Inayen weja.

45
00:02:18,760 --> 00:02:19,720
Juꞌ tzunj,

46
00:02:19,720 --> 00:02:21,880
e xiꞌ cykbaꞌnxin texin:

47
00:02:21,880 --> 00:02:23,520
—¿Ti xbina twitza,

48
00:02:23,520 --> 00:02:25,360
tiꞌj lutle ncyeꞌyena?

49
00:02:25,360 --> 00:02:26,800
—tz̈ikexin.

50
00:02:26,800 --> 00:02:27,960
Aj ttzakꞌbeꞌnxin:

51
00:02:27,960 --> 00:02:30,640
—At junxin xjal Jesús tbi.

52
00:02:30,640 --> 00:02:32,520
Ja tzunxin xcub binchante chꞌin xookꞌl,

53
00:02:32,520 --> 00:02:37,560
bix s-oc tsuꞌnxin xookꞌl tiꞌ nwitza,

54
00:02:37,560 --> 00:02:42,720
bix s-aj tkbaꞌnxin weya tuꞌn tel ntxjoꞌna nwitza tuj txꞌajbil te Siloé.

55
00:02:42,720 --> 00:02:45,800
Ẍin pona tuj txꞌajbil,

56
00:02:45,800 --> 00:02:47,640
bix s-el ntxjoꞌna nwitza,

57
00:02:47,640 --> 00:02:50,280
bix xcyaj nwitza baꞌn—tz̈ixin cye tvesint-xin.

58
00:02:50,280 --> 00:02:52,680
Bix e xiꞌ cykbaꞌnxin texin:

59
00:02:52,680 --> 00:02:55,240
—¿Jaaꞌtzen taꞌ jxjal xkꞌanente tey?

60
00:02:55,240 --> 00:02:55,960
—tz̈ikexin.

61
00:02:55,960 --> 00:03:00,560
—Mintiiꞌ tumel wuyena jaaꞌ taꞌ—tz̈ixin.

62
00:03:00,560 --> 00:03:01,400
Entonces,

63
00:03:01,400 --> 00:03:06,040
e xiꞌ cyiiꞌnxin ja xjal otk ten mos̈ cywitz fariseo.

64
00:03:06,040 --> 00:03:12,440
Tuj kꞌij te ajlabl tej tbinchante Jesús xookꞌl bix e kꞌanj xjal mos̈.

65
00:03:12,440 --> 00:03:15,560
Juꞌ tzunj e xiꞌ cykanen fariseo te mos̈:

66
00:03:15,560 --> 00:03:17,400
—¿Ti tten xkꞌanja,

67
00:03:17,400 --> 00:03:18,440
tuꞌn tcyeꞌyena?

68
00:03:18,440 --> 00:03:19,600
¿Ti xbaj tey?

69
00:03:19,600 --> 00:03:21,160
—tz̈ikexin.

70
00:03:21,160 --> 00:03:22,920
Bix e xiꞌ tkbaꞌnxin cye fariseo:

71
00:03:22,920 --> 00:03:26,760
—S-oc tsuꞌn Jesús xookꞌl tiꞌ nwitza,

72
00:03:26,760 --> 00:03:29,240
bix s-el ntxjoꞌna nwitza,

73
00:03:29,240 --> 00:03:31,720
bix ncyajtltzen baꞌn—tz̈ixin.

74
00:03:31,720 --> 00:03:32,600
Juꞌ tzunj,

75
00:03:32,600 --> 00:03:36,200
e xiꞌ cykbaꞌn juun fariseo cyxolx:

76
00:03:36,200 --> 00:03:38,540
—Yaaꞌn smaꞌn tuꞌn Dios ja xjal lu,

77
00:03:38,540 --> 00:03:43,320
cuma ma binchanxin xookꞌl tuj kꞌij yaaꞌn baꞌn te akꞌuntl.

78
00:03:43,320 --> 00:03:46,480
Min tniman jley tej kꞌij te ajlabl—tz̈ikexin.

79
00:03:46,480 --> 00:03:49,960
Pero at juuntl cyxolxin e xiꞌ cykbaꞌnxin:

80
00:03:49,960 --> 00:03:51,720
—Yaaꞌn tumel cyyola.

81
00:03:51,720 --> 00:03:53,600
¿Ti tten baꞌn tkꞌane jun aj il mos̈?

82
00:03:53,600 --> 00:03:55,320
—tz̈ikexin.

83
00:03:55,320 --> 00:03:58,420
Bix juꞌ tzunj e tzaj jun kꞌoj cyxolxin.

84
00:03:58,420 --> 00:03:59,480
Mancꞌbiltzen,

85
00:03:59,480 --> 00:04:01,060
e xiꞌ cykanenxin te mos̈:

86
00:04:01,060 --> 00:04:04,920
—Tzin tkbaꞌna ma kꞌanen jxin lu cyiꞌj twitza.

87
00:04:04,920 --> 00:04:06,040
Juꞌ tzunj,

88
00:04:06,040 --> 00:04:10,400
ctzaal tkbaꞌna alcyexin tuj twitza—tz̈ikexin.

89
00:04:10,400 --> 00:04:12,400
—Jaxin jun tyolel Dios—tz̈ixin.

90
00:04:12,400 --> 00:04:19,320
Pero cycyꞌi nejenel cye judío tyolxin ka otk tenxin mos̈ bix ka otk kꞌanjxin.

91
00:04:19,320 --> 00:04:20,040
Juꞌ tzunj,

92
00:04:20,040 --> 00:04:22,520
e cytxocxin tmanxin tuya ttxuxin.

93
00:04:22,520 --> 00:04:25,400
Bix e xiꞌ cykanenxin cye tmanxin:

94
00:04:25,400 --> 00:04:28,120
—¿Japa tzunj xjal lu cycwala?

95
00:04:28,120 --> 00:04:30,240
¿Jaxpa mos̈pa tej titzꞌj?

96
00:04:30,240 --> 00:04:31,440
Katzen mos̈xin,

97
00:04:31,440 --> 00:04:33,820
¿titzen tten sul tnaabl twitzxin?

98
00:04:33,820 --> 00:04:34,680
—tz̈ikexin.

99
00:04:34,680 --> 00:04:37,320
Bix aj cytzakꞌbeꞌn tmanxin cye fariseo:

100
00:04:37,320 --> 00:04:39,600
—Jaxte kcwala,

101
00:04:39,600 --> 00:04:42,700
bix jaxte mos̈xin tej titzꞌjxin.

102
00:04:42,700 --> 00:04:50,080
Pero min tzꞌel kniꞌya tiꞌj ti tten sul tnaabl twitzxin jaꞌlewe,

103
00:04:50,080 --> 00:04:55,360
bix mintiiꞌ tumel kuyena alcye xjal s-oc tkꞌanen ke tbakꞌ twitzxin.

104
00:04:55,360 --> 00:04:56,920
Cykanenx texin,

105
00:04:56,920 --> 00:04:58,600
cuma ma xjaltlxin.

106
00:04:58,600 --> 00:05:00,680
Jaxxin kbalte—tz̈i ke tmanxin.

107
00:05:00,680 --> 00:05:06,360
E yolen ke tmanxin juꞌwa cuma at cytz̈i nejenel cye judío cyiꞌjxin,

108
00:05:06,360 --> 00:05:13,520
cuma otk cykba judío ka at jun xjal ma kbante Jscyꞌoꞌn tuꞌn Dios ja Jesús,

109
00:05:13,520 --> 00:05:18,280
n-etztzen lejetl tuj camon jaaꞌ te xnakꞌtzbil tyol Dios,

110
00:05:18,280 --> 00:05:20,280
tuꞌn miꞌntl tzꞌocx tentl.

111
00:05:20,280 --> 00:05:21,840
Tuꞌn cytz̈i cyiꞌjxin,

112
00:05:21,840 --> 00:05:24,360
juꞌ tzunj e xiꞌ cykbaꞌnxin:

113
00:05:24,360 --> 00:05:25,560
“Ma xjaltlxin.

114
00:05:25,560 --> 00:05:27,560
Cykanenx texin.”

115
00:05:27,560 --> 00:05:32,680
Tejtzen tel cyniyꞌ fariseo tiꞌj cycyꞌi tman mos̈ e yolenke,

116
00:05:32,680 --> 00:05:36,760
juntl maj e tzaj cytxcoꞌnxin jxin otk ten mos̈,

117
00:05:36,760 --> 00:05:39,560
bix e xiꞌ cykbaꞌnxin texin:

118
00:05:39,560 --> 00:05:41,800
—Kbantz ka ma kꞌanja tuꞌn Dios,

119
00:05:41,800 --> 00:05:43,600
pero yaaꞌn tuꞌn Jesús,

120
00:05:43,600 --> 00:05:47,520
cuma ktzkiꞌna jun aj il teja—tz̈ikexin.

121
00:05:47,520 --> 00:05:48,840
Bix aj ttzakꞌbeꞌnxin cyexin:

122
00:05:48,840 --> 00:05:53,800
—Mintiiꞌ woclena tuꞌn t-xiꞌ nkbaꞌna ka aj ilxin bix ka min.

123
00:05:53,800 --> 00:05:54,920
Pero ntzkiꞌna ja lu.

124
00:05:54,920 --> 00:05:56,840
Mos̈ kena nejl.

125
00:05:56,840 --> 00:05:58,120
Pero jaꞌlewe,

126
00:05:58,120 --> 00:06:01,720
baꞌntl chin cyeꞌyena—tz̈ixin.

127
00:06:01,720 --> 00:06:05,080
Pero min el baꞌn tyolxin tuj cywitzxin.

128
00:06:05,080 --> 00:06:07,480
Juꞌ tzunj e xiꞌ cykanenxin texin:

129
00:06:07,480 --> 00:06:10,480
—¿Ti xtbincha Jesús tiꞌja?

130
00:06:10,480 --> 00:06:11,680
¿Ti xbint tuꞌnxin,

131
00:06:11,680 --> 00:06:12,780
tuꞌntzen tcyeꞌyena?

132
00:06:12,780 --> 00:06:13,460
—tz̈ikexin.

133
00:06:13,460 --> 00:06:15,880
Aj ttzakꞌbeꞌnxin cyexin:

134
00:06:15,880 --> 00:06:17,800
—Ya ma txiꞌ nkbaꞌna cyey,

135
00:06:17,800 --> 00:06:22,360
pero cycyꞌiy tuꞌn cyocslantey nyola tiꞌj Jesús.

136
00:06:22,360 --> 00:06:24,080
Ka cycyꞌiy nyola,

137
00:06:24,080 --> 00:06:27,780
¿tikentzen ntzaaꞌ cykanena weya juntl maj?

138
00:06:27,780 --> 00:06:29,960
¿Cyajpey tuꞌn cyxiꞌ lpey tiꞌjxin?

139
00:06:29,960 --> 00:06:30,980
—tz̈ixin.

140
00:06:30,980 --> 00:06:34,020
Tej cybintexin ja yol lu,

141
00:06:34,020 --> 00:06:35,480
e tzaj cykꞌojxin,

142
00:06:35,480 --> 00:06:37,760
bix e xiꞌ cykbaꞌnxin texin:

143
00:06:37,760 --> 00:06:38,720
—Tey,

144
00:06:38,720 --> 00:06:40,400
nxiꞌ lpey tiꞌjxin,

145
00:06:40,400 --> 00:06:41,240
pero keya,

146
00:06:41,240 --> 00:06:43,280
nkoꞌx lpeya tiꞌ Moisés.

147
00:06:43,280 --> 00:06:47,080
Baꞌn kuꞌna o cyaj tkꞌoꞌn Dios tyol te Moisés.

148
00:06:47,080 --> 00:06:48,600
Yal tej xjal lu,

149
00:06:48,600 --> 00:06:51,360
mintiiꞌ tumel jaaꞌ e tzaaꞌ—tz̈ikexin.

150
00:06:51,360 --> 00:06:53,320
Aj ttzakꞌbeꞌnxin cyexin:

151
00:06:53,320 --> 00:06:54,080
—Jeyꞌ,

152
00:06:54,080 --> 00:06:57,320
¿titzen tten mintiiꞌ cynaabla?

153
00:06:57,320 --> 00:07:00,720
Ma tzaj tkꞌoꞌn Jesús weya tuꞌn ncyeꞌyena,

154
00:07:00,720 --> 00:07:06,920
pero tzinx cykbaꞌna min tzꞌel cyniyꞌ tiꞌj jaaꞌ e tzaaꞌxin.

155
00:07:06,920 --> 00:07:14,080
Cykilca koꞌ ktzkiꞌn min takꞌ te Dios tipemal cyej xjal aj il,

156
00:07:14,080 --> 00:07:22,080
sino nkꞌonxin tipemalxin tej xjal nniman jaxin bix nbinchan tajbilxin.

157
00:07:22,080 --> 00:07:24,560
Jatxe tej tbint twitz txꞌotxꞌ,

158
00:07:24,560 --> 00:07:30,960
bajx kbiꞌya o kꞌanj jun xjal mos̈ titzꞌjlen tuꞌn juntl xjal.

159
00:07:30,960 --> 00:07:32,840
Nuket min e tzaj ja xjal lu tiꞌ Dios,

160
00:07:32,840 --> 00:07:37,360
mlayettzele kꞌanen wiꞌja—tz̈ixin.

161
00:07:37,360 --> 00:07:40,880
Bix e xiꞌ cykbaꞌnxin texin:

162
00:07:40,880 --> 00:07:42,760
—¿Ti tten ntxꞌolbana keya?

163
00:07:42,760 --> 00:07:44,440
Nuk jun aj iltey,

164
00:07:44,440 --> 00:07:46,360
cuma ul itzꞌja mos̈a.

165
00:07:46,360 --> 00:07:48,000
Te jaꞌlewe,

166
00:07:48,000 --> 00:07:53,960
mintiiꞌtl toclena tuꞌn tocxa tuj tja Dios bix tzalu tuj camon jaaꞌ—tz̈ikexin.

167
00:07:53,960 --> 00:08:01,740
Tejtzen tbinte Jesús otk tzꞌetz cylojoꞌn fariseo ja mos̈ tuj tja Dios bix tuj camon jaaꞌ,

168
00:08:01,740 --> 00:08:03,760
e jyonxin tiꞌj mos̈,

169
00:08:03,760 --> 00:08:05,680
bix e xiꞌ tkbaꞌnxin te:

170
00:08:05,680 --> 00:08:11,520
—¿Mapa tzꞌocslaney tiꞌj ma tzul jxjal Smaꞌn tuꞌn Dios kxol?

171
00:08:11,520 --> 00:08:11,720
—tz̈ixin.

172
00:08:11,720 --> 00:08:12,400
—Taat,

173
00:08:12,400 --> 00:08:15,320
kbantz weya alcyexin,

174
00:08:15,320 --> 00:08:18,080
tuꞌntzen wocslana tiꞌjxin—tz̈i mos̈.

175
00:08:18,080 --> 00:08:19,840
E xiꞌ tkbaꞌn Jesús te:

176
00:08:19,840 --> 00:08:22,120
—Ma tila jaxin.

177
00:08:22,120 --> 00:08:26,920
Jaxj xjal nyolen tuyey jaꞌlecuwe.

178
00:08:26,920 --> 00:08:27,420
Inayena—tz̈i Jesús.

179
00:08:27,420 --> 00:08:28,920
Tej tbintexin jlu,

180
00:08:28,920 --> 00:08:33,040
e cub majexin tuꞌn t-xiꞌ tyeecꞌanxin tnimbilxin,

181
00:08:33,040 --> 00:08:34,160
bix e xiꞌ tkbaꞌnxin:

182
00:08:34,160 --> 00:08:35,480
—Taat,

183
00:08:35,480 --> 00:08:38,120
chin ocslala tiꞌja—tz̈ixin.

184
00:08:38,120 --> 00:08:39,240
Mas yaj chꞌintl,

185
00:08:39,240 --> 00:08:41,400
e xiꞌ tkbaꞌn Jesús cye xjal:

186
00:08:41,400 --> 00:08:48,320
—In tzaja twitz txꞌotxꞌ tuꞌn tcyaj tuj tzinen alcye kej xjal chi cyjel mos̈.

187
00:08:48,320 --> 00:08:52,760
Kej xjal ma tzꞌel cyniyꞌ tiꞌj ka mos̈ cynaabl,

188
00:08:52,760 --> 00:08:54,400
cjketeltzen cynaabl.

189
00:08:54,400 --> 00:08:57,560
Pero kej xjal n-el cyniyꞌ tiꞌj tuj cywitz,

190
00:08:57,560 --> 00:09:00,020
cyjeltzen cynaabl mos̈—tz̈ixin.

191
00:09:00,020 --> 00:09:02,680
Cyxoltzen xjal at cab fariseo.

192
00:09:02,680 --> 00:09:04,640
Tej cybinte fariseo tyol Jesús cyiꞌj mos̈,

193
00:09:04,640 --> 00:09:05,840
e xiꞌ cykanenxin texin:

194
00:09:05,840 --> 00:09:07,040
—¿Jaxpa juꞌx koꞌya,

195
00:09:07,040 --> 00:09:09,480
mos̈pa koꞌya tuj twitza?

196
00:09:09,480 --> 00:09:12,560
—tẍikexin.

197
00:09:12,560 --> 00:09:13,280
—Nuket mos̈key,

198
00:09:13,280 --> 00:09:17,640
mintiiꞌtle cyila.

199
00:09:17,640 --> 00:09:19,360
Pero tzin cykbaꞌna:

200
00:09:19,360 --> 00:09:23,060
“Mintiiꞌ il tiꞌj tuꞌn tkꞌoj xnakꞌtzbil keya,

201
00:09:23,060 --> 00:09:25,720
cuma ma tzꞌel kniꞌya tiꞌj cykilca,”

202
00:09:25,720 --> 00:09:26,200
tz̈ikey.

203
00:09:26,200 --> 00:09:27,040
Juꞌ tzunj,

204
00:09:27,040 --> 00:09:30,920
chi cyjela tuj cyila—tz̈i Jesús.

