﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,680
Ta ñoo Betania yóo ñii ta̱a na̱ní ra Lázaro,

2
00:00:09,680 --> 00:00:11,220
ta ndeé ní ndóꞌo ra.

3
00:00:11,220 --> 00:00:15,540
Ta mi̱i ñoo yóꞌo táku̱ ñáMaría xíꞌin ñáMarta,

4
00:00:15,540 --> 00:00:16,860
ná kúu ki̱ꞌva̱ ra.

5
00:00:16,860 --> 00:00:25,940
Ta ñáMaría ñá kúu ki̱ꞌva̱ ta̱Lázaro yóꞌo kúu ñaꞌa̱ ñá chi̱kaa̱ nduta̱ tá xáꞌan támi ní xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús,

6
00:00:25,940 --> 00:00:29,820
ta na̱yakón ñá xa̱ꞌa̱ ra xíꞌin yisi̱ si̱ni̱ ñá.

7
00:00:29,820 --> 00:00:31,580
Ta xa̱ꞌa̱ ña ndeé ndóꞌo ta̱Lázaro,

8
00:00:31,580 --> 00:00:38,500
náki̱ꞌva̱ ra ñáMaría xíꞌin ñáMarta ti̱ꞌví ná ñii ta̱ xíka chiño no̱o̱ ná,

9
00:00:38,500 --> 00:00:40,420
kua̱ꞌa̱n ra no̱o̱ ta̱Jesús,

10
00:00:40,420 --> 00:00:42,340
ña ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ra.

11
00:00:42,340 --> 00:00:43,380
Ta ni̱xaa̱ ra,

12
00:00:43,380 --> 00:00:44,940
ta káchí ra saá:

13
00:00:44,940 --> 00:00:45,940
―Tata,

14
00:00:45,940 --> 00:00:54,240
vitin ndeé ní ndóꞌo ta̱a ta̱ kúu ta̱ kíꞌvi ini mi̱i ún xíni ún ―káchí ta̱yóꞌo xíꞌin ta̱Jesús.

15
00:00:54,240 --> 00:00:56,940
Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ñayóꞌo,

16
00:00:56,940 --> 00:00:58,660
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra:

17
00:00:58,660 --> 00:01:03,760
―O̱n si̱ví xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ ta̱Lázaro kúu ña ndeé ní ndóꞌo ra vitin.

18
00:01:03,760 --> 00:01:10,980
Ta ña ndeé ní ndóꞌo ra kúu xa̱ꞌa̱ ña kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi chinóo síkón na ñato̱ꞌó Ndios,

19
00:01:10,980 --> 00:01:15,300
ta ñii ki̱ꞌva saá chinóo síkón na ñato̱ꞌó yi̱ꞌi̱,

20
00:01:15,300 --> 00:01:18,140
ta̱a ta̱ kúu Sa̱ꞌya Ndios.

21
00:01:18,140 --> 00:01:24,460
Ta ta̱Jesús kíꞌvi ní ini ra xíni ra ñáMarta xíꞌin ki̱ꞌvi̱ ñá ñáMaría,

22
00:01:24,460 --> 00:01:27,140
xíꞌin ki̱ꞌva̱ ná ta̱Lázaro.

23
00:01:27,140 --> 00:01:30,780
Ta ki̱vi̱ xi̱ni̱ so̱ꞌo ra ndí ndeé ní ndóꞌo ta̱Lázaro,

24
00:01:30,780 --> 00:01:31,900
ta saá ni,

25
00:01:31,900 --> 00:01:35,720
ki̱ndo̱o ka̱ ra o̱vi̱ ka̱ ki̱vi̱ no̱o̱ yóo ra.

26
00:01:35,720 --> 00:01:38,060
Tá ni̱yaꞌa o̱vi̱ ki̱vi̱ yóꞌo,

27
00:01:38,060 --> 00:01:40,820
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin naxíka xíꞌin ra,

28
00:01:40,820 --> 00:01:42,140
káchí ra saá:

29
00:01:42,140 --> 00:01:49,100
―Vitin kee yó ndikó tuku yó ko̱ꞌo̱n yó ñoo estado Judea ―káchí ra.

30
00:01:49,100 --> 00:01:51,200
Ta naxíka xíꞌin ra ni̱ka̱ꞌa̱n na,

31
00:01:51,200 --> 00:01:52,300
káchí na saá:

32
00:01:52,300 --> 00:01:54,300
―Tata Rabí,

33
00:01:54,300 --> 00:01:56,340
sa̱kán loꞌo ki̱vi̱ ni̱yaꞌa,

34
00:01:56,340 --> 00:02:00,660
nanáꞌno no̱o̱ najudío na ndóo ñoo estado Judea,

35
00:02:00,660 --> 00:02:01,980
saloꞌo kuiti,

36
00:02:01,980 --> 00:02:04,480
ta kaꞌni na yóꞌó xíꞌin yu̱u̱,

37
00:02:04,480 --> 00:02:05,860
níkúu.

38
00:02:05,860 --> 00:02:09,280
¿Nda̱chun kóni ún ndikó tuku yó ñoo yóꞌo?

39
00:02:09,280 --> 00:02:10,660
―káchí na.

40
00:02:10,660 --> 00:02:12,500
Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús,

41
00:02:12,500 --> 00:02:14,060
ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin na:

42
00:02:14,060 --> 00:02:20,300
―¿Án o̱n ndixa u̱xu̱ o̱vi̱ hora kómí ñii ndiví ña yéꞌe ño̱ꞌo?

43
00:02:20,300 --> 00:02:22,900
Ta ta̱a ta̱ xíka ndiví,

44
00:02:22,900 --> 00:02:24,740
o̱n vása káchiꞌi xa̱ꞌa̱ ra ña̱ꞌa,

45
00:02:24,740 --> 00:02:28,440
chi va̱ꞌa yéꞌe ño̱ꞌo no̱o̱ yichi̱ xíka ra.

46
00:02:28,440 --> 00:02:31,300
Ta ta̱a ta̱ xíka ñoó naa,

47
00:02:31,300 --> 00:02:34,860
ta̱yóꞌo káchiꞌi xa̱ꞌa̱ ra kua̱ꞌa̱ ní ña̱ꞌa,

48
00:02:34,860 --> 00:02:41,940
chi o̱n ko̱ó ño̱ꞌo yeꞌe yichi̱ no̱o̱ kua̱ꞌa̱n ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin naxíka xíꞌin ra.

49
00:02:41,940 --> 00:02:44,900
Ta saá ni̱ka̱ꞌa̱n ka̱ ra xíꞌin na,

50
00:02:44,900 --> 00:02:46,220
káchí ra saá:

51
00:02:46,220 --> 00:02:50,960
―Ta̱a ta̱migo yó ta̱Lázaro kísi̱n ra vitin,

52
00:02:50,960 --> 00:02:54,040
ta ko̱ꞌo̱n i̱ ña sanakáxín i̱ ini ra.

53
00:02:54,040 --> 00:02:56,360
Ta saá nda̱kuii̱n naxíka xíꞌin ra,

54
00:02:56,360 --> 00:02:57,420
ni̱ka̱ꞌa̱n na:

55
00:02:57,420 --> 00:02:58,560
―Tata,

56
00:02:58,560 --> 00:03:00,380
tá ta̱ kísi̱n kúu ra,

57
00:03:00,380 --> 00:03:05,580
ta saá kúnda̱a̱ ini yó ndí ta̱ xa kua̱ꞌa̱n nduva̱ꞌa kúu ra ―káchí na.

58
00:03:05,580 --> 00:03:09,880
Nayóꞌo o̱n vása kúnda̱a̱ ini na ña káꞌa̱n ta̱Jesús,

59
00:03:09,880 --> 00:03:13,160
chi kóni kachí ra ni̱xiꞌi̱ ta̱Lázaro,

60
00:03:13,160 --> 00:03:17,840
ta nayóꞌo xáni si̱ni̱ na ndasaá kuiti kísi̱n ta̱Lázaro.

61
00:03:17,840 --> 00:03:21,940
Ta saá ta̱Jesús ni̱ka̱ꞌa̱n káxín ra xíꞌin na,

62
00:03:21,940 --> 00:03:23,060
káchí ra saá:

63
00:03:23,060 --> 00:03:25,880
―Ta̱Lázaro xa ni̱xiꞌi̱ ra.

64
00:03:25,880 --> 00:03:31,820
Ta kúsii̱ ini i̱ ña o̱n vása ní‑xiyo i̱ xíꞌin ta̱Lázaro ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra,

65
00:03:31,820 --> 00:03:36,500
chi ña ndóꞌo ra saá kúu ñava̱ꞌa xa̱ꞌa̱ mi̱i ndó.

66
00:03:36,500 --> 00:03:41,800
Saá chi ñayóꞌo chindeé ña mi̱i ndó ña kandixa va̱ꞌa ndó yi̱ꞌi̱.

67
00:03:41,800 --> 00:03:48,340
Ta koꞌyo̱ vitin koto yó no̱o̱ kándúꞌu̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin na.

68
00:03:48,340 --> 00:03:51,920
Ta ñii ta̱xíka xíꞌin ta̱Jesús na̱ní ra Tomás,

69
00:03:51,920 --> 00:03:55,340
ta̱ kúu ta̱ sa̱kunaní na Ta̱kuátí,

70
00:03:55,340 --> 00:03:58,480
ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin inka̱ naxíka xíꞌin ta̱Jesús:

71
00:03:58,480 --> 00:04:03,840
―Va̱ꞌa ko̱ꞌo̱n ndiꞌi yó xíꞌin ra xa̱ꞌa̱ ña kivi̱ yó xíꞌin ra ―káchí ra.

72
00:04:03,840 --> 00:04:13,400
To̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n ña ndiꞌi ni̱vi na kándixa ta̱Jesús kutaku̱ ndinoꞌo na ndiꞌi saá ki̱vi̱

73
00:04:13,400 --> 00:04:15,860
Tá ni̱xaa̱ na ñoo Betania,

74
00:04:15,860 --> 00:04:22,140
ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ta̱Jesús ña xa ni̱yaꞌa ko̱mi̱ ki̱vi̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Lázaro yóꞌo.

75
00:04:22,140 --> 00:04:26,460
Ta ñoo Betania yóꞌo nákaa̱ yatin ña ñoo Jerusalén,

76
00:04:26,460 --> 00:04:29,700
ñii u̱ni̱ kilómetro kúu ña xíká.

77
00:04:29,700 --> 00:04:34,020
Ta kua̱ꞌa̱ ní najudío xa ki̱xaa̱ na ñoo Betania yóꞌo,

78
00:04:34,020 --> 00:04:39,920
chi nayóꞌo kóni na chikaa̱ na ndee̱ ini ñáMaría xíꞌin ñáMarta,

79
00:04:39,920 --> 00:04:46,380
chi kúchuchú ní ini náyóꞌo xa̱ꞌa̱ ña ni̱xiꞌi̱ ta̱ki̱ꞌva̱ náñaꞌa̱ yóꞌo.

80
00:04:46,380 --> 00:04:50,700
Tá ki̱xaa̱ ni̱vi nda̱to̱ꞌon na ndí va̱xi ta̱Jesús,

81
00:04:50,700 --> 00:04:53,700
ta xi̱ni̱ so̱ꞌo ñáMarta to̱ꞌon yóꞌo,

82
00:04:53,700 --> 00:04:56,520
ta ke̱e ñá kua̱ꞌa̱n ñá nakutáꞌan ñá xíꞌin ra.

83
00:04:56,520 --> 00:04:59,460
Ta ñáMaría ki̱ndo̱o ñá veꞌe.

84
00:04:59,460 --> 00:05:02,740
Ta ni̱xaa̱ ñáMarta no̱o̱ ta̱Jesús,

85
00:05:02,740 --> 00:05:04,380
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra,

86
00:05:04,380 --> 00:05:05,700
káchí ñá saá:

87
00:05:05,700 --> 00:05:07,180
―Tata,

88
00:05:07,180 --> 00:05:09,340
tá ni̱xi̱yo ún xíꞌin ndi̱ yóꞌo,

89
00:05:09,340 --> 00:05:10,340
níkúu,

90
00:05:10,340 --> 00:05:12,820
ta o̱n kivi̱ ta̱ki̱ꞌva̱ i̱.

91
00:05:12,820 --> 00:05:13,660
Ta saá ni,

92
00:05:13,660 --> 00:05:25,260
vitin kúnda̱a̱ ini i̱ ndí Ndios ndixa taxi ra ndaꞌa̱ ún nda̱ kúu ka̱ ñava̱ꞌa ndukú ún no̱o̱ ra ―káchí ñáMarta xíꞌin ta̱Jesús.

93
00:05:25,260 --> 00:05:26,940
Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús,

94
00:05:26,940 --> 00:05:28,500
ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ñá,

95
00:05:28,500 --> 00:05:29,620
káchí ra saá:

96
00:05:29,620 --> 00:05:34,300
―Ta̱a ta̱ki̱ꞌva̱ ún nataku̱ ra ―káchí ra.

97
00:05:34,300 --> 00:05:35,840
Ta nda̱kuii̱n ñáMarta:

98
00:05:35,840 --> 00:05:39,140
―Xa xíni̱ i̱ ndí ndixa nataku̱ ra,

99
00:05:39,140 --> 00:05:42,800
ta ñayóꞌo kundivi ki̱vi̱ sondíꞌí ñoyívi,

100
00:05:42,800 --> 00:05:48,300
chi ki̱vi̱ saá ndiꞌi ni̱vi na ni̱xiꞌi̱ nataku̱ na ―káchí ñá xíꞌin ra.

101
00:05:48,300 --> 00:05:50,300
Ta nda̱kuii̱n ta̱Jesús,

102
00:05:50,300 --> 00:05:51,860
ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá:

103
00:05:51,860 --> 00:05:56,900
―Yi̱ꞌi̱ kúu ndee̱ ña táxi nataku̱ ni̱vi na ni̱xiꞌi̱,

104
00:05:56,900 --> 00:06:00,980
ta yi̱ꞌi̱ kúu ndee̱ ña táxi kutaku̱ ndinoꞌo ni̱vi.

105
00:06:00,980 --> 00:06:04,780
Ndiꞌi ni̱vi na kándixa yi̱ꞌi̱,

106
00:06:04,780 --> 00:06:07,620
vará kixaa̱ ñii ki̱vi̱ ña kivi̱ na,

107
00:06:07,620 --> 00:06:13,380
ta nayóꞌo ndixa kutaku̱ ndinoꞌo na ndiꞌi saá ki̱vi̱ va̱xi.

108
00:06:13,380 --> 00:06:18,780
Ta ndiꞌi ni̱vi na kúu na táku̱ ndinoꞌo chi kándixa na yi̱ꞌi̱,

109
00:06:18,780 --> 00:06:22,940
nayóꞌo nda̱ ñii ki̱vi̱ o̱n ndiꞌi xa̱ꞌa̱ na.

110
00:06:22,940 --> 00:06:26,380
¿Án kándixa ún to̱ꞌon yóꞌo ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún?

111
00:06:26,380 --> 00:06:29,380
―káchí ta̱Jesús xíꞌin ñáMarta.

112
00:06:29,380 --> 00:06:30,280
Ta nda̱kuii̱n ñá,

113
00:06:30,280 --> 00:06:31,280
ni̱ka̱ꞌa̱n ñá:

114
00:06:31,280 --> 00:06:32,280
―Ndixa,

115
00:06:32,280 --> 00:06:33,280
Tata,

116
00:06:33,280 --> 00:06:35,280
kándixa i̱ to̱ꞌon káꞌa̱n ún,

117
00:06:35,280 --> 00:06:37,860
ta kándixa i̱ yóꞌó kúu Cristo,

118
00:06:37,860 --> 00:06:39,340
Sa̱ꞌya Ndios,

119
00:06:39,340 --> 00:06:42,700
ta̱a ta̱ xi̱ndati ndi̱ ña tiꞌví Ndios,

120
00:06:42,700 --> 00:06:48,660
ta vitin xa ki̱xaa̱ ra ñoyívi yóꞌo ―káchí ñáMarta xíꞌin ta̱Jesús.

121
00:06:48,660 --> 00:06:56,740
To̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n ña ta̱Jesús xáku ra no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Lázaro

122
00:06:56,740 --> 00:07:00,180
Ta saá ndi̱kó ñáMarta kua̱noꞌo̱ ñá,

123
00:07:00,180 --> 00:07:01,380
ta na̱xaa̱ ñá veꞌe ñá.

124
00:07:01,380 --> 00:07:05,640
Ta ka̱na ñá ki̱ꞌvi̱ ñá ñáMaría kixi ñá no̱o̱ ñá,

125
00:07:05,640 --> 00:07:08,060
ta ni̱ka̱ꞌa̱n seꞌé ñá xíꞌin ñáyóꞌo,

126
00:07:08,060 --> 00:07:09,340
káchí ñá saá:

127
00:07:09,340 --> 00:07:13,900
―Ta̱Maestro ki̱xaa̱ ra yatin no̱o̱ ñoo yóꞌo,

128
00:07:13,900 --> 00:07:18,220
ta kána ra yóꞌó ko̱ꞌo̱n ún no̱o̱ ra ―káchí ñá.

129
00:07:18,220 --> 00:07:20,580
Tá xi̱ni̱ so̱ꞌo ñáMaría to̱ꞌon yóꞌo,

130
00:07:20,580 --> 00:07:22,340
ta kama ní na̱kundichi ñá,

131
00:07:22,340 --> 00:07:25,500
ta ke̱e ñá kua̱ꞌa̱n ñá no̱o̱ yóo ta̱Jesús.

132
00:07:25,500 --> 00:07:29,660
Ta ta̱Jesús o̱n ta̱ꞌán ka̱ ki̱ꞌvi ra ñoo Betania,

133
00:07:29,660 --> 00:07:34,620
ta yóo ka̱ ra mi̱i xiiña no̱o̱ na̱kutáꞌan ñáMarta xíꞌin ra.

134
00:07:34,620 --> 00:07:43,720
Ta najudío na xa ki̱xaa̱ ndóo veꞌe no̱o̱ táku̱ ñáMaría xíꞌin ñáMarta xa̱ꞌa̱ ña chíkaa̱ na ndee̱ ini náyóꞌo,

135
00:07:43,720 --> 00:07:46,940
xi̱to na kama ní na̱kundichi ñáMaría,

136
00:07:46,940 --> 00:07:48,620
ta ke̱e ñá kua̱ꞌa̱n ñá,

137
00:07:48,620 --> 00:07:51,660
ta saá ke̱e na kua̱ꞌa̱n na sa̱ta̱ ñá,

138
00:07:51,660 --> 00:07:53,140
chi xa̱ni si̱ni̱ na:

139
00:07:53,140 --> 00:07:58,380
“Kua̱ꞌa̱n ñá no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Lázaro ña kuaku ñá xa̱ꞌa̱ ra”,

140
00:07:58,380 --> 00:08:00,100
saá xa̱ni si̱ni̱ na.

141
00:08:00,100 --> 00:08:03,300
Ta ni̱xaa̱ ñáMaría no̱o̱ yóo ta̱Jesús,

142
00:08:03,300 --> 00:08:05,340
ta xi̱kuxítí ñá xa̱ꞌa̱ ra,

143
00:08:05,340 --> 00:08:06,920
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñá xíꞌin ra,

144
00:08:06,920 --> 00:08:08,460
káchí ñá saá:

145
00:08:08,460 --> 00:08:09,400
―Tata,

146
00:08:09,400 --> 00:08:11,520
tá ni̱xi̱yo ún xíꞌin ndi̱ yóꞌo,

147
00:08:11,520 --> 00:08:12,120
níkúu,

148
00:08:12,120 --> 00:08:15,740
ta o̱n kivi̱ ta̱ki̱ꞌva̱ i̱ ―káchí ñá.

149
00:08:15,740 --> 00:08:19,460
Tá xi̱to ta̱Jesús xáku ní ñáMaría,

150
00:08:19,460 --> 00:08:22,660
ta xáku ní natáꞌan ñá na ki̱xaa̱ xíꞌin ñá,

151
00:08:22,660 --> 00:08:25,820
ta saá ña xíto ra yóꞌo nda̱ sákanda ña ini ra,

152
00:08:25,820 --> 00:08:27,300
ta ni̱ta̱ꞌvi̱ ní ini ra.

153
00:08:27,300 --> 00:08:31,240
Ta ni̱nda̱ka̱ to̱ꞌon ra na,

154
00:08:31,240 --> 00:08:32,580
káchí ra saá:

155
00:08:32,580 --> 00:08:35,860
―¿Míkía̱ sa̱ndúxu̱n ndó ta̱ ni̱xiꞌi̱?

156
00:08:35,860 --> 00:08:36,960
Ta nda̱kuii̱n na,

157
00:08:36,960 --> 00:08:38,260
ni̱ka̱ꞌa̱n na:

158
00:08:38,260 --> 00:08:38,760
―Naꞌa,

159
00:08:38,760 --> 00:08:42,960
ko̱ꞌo̱n ún xíꞌin ndi̱ ta koni ún no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ra ―káchí na.

160
00:08:42,960 --> 00:08:46,060
Ta ta̱Jesús ki̱xáꞌá ra xáku ní ra.

161
00:08:46,060 --> 00:08:49,060
Ta sava najudío na ndóo yóꞌo,

162
00:08:49,060 --> 00:08:50,960
ni̱ka̱ꞌa̱n xíꞌin táꞌan na,

163
00:08:50,960 --> 00:08:52,860
káchí na saá:

164
00:08:52,860 --> 00:08:53,860
―Koto ndó,

165
00:08:53,860 --> 00:08:58,380
ndeé ní kíꞌvi ini ra xi̱ni ra ta̱a ta̱ ni̱xiꞌi̱ ―káchí na,

166
00:08:58,380 --> 00:08:59,260
káꞌa̱n na.

167
00:08:59,260 --> 00:09:01,340
Ta inka̱ na káꞌa̱n xíꞌin táꞌan na,

168
00:09:01,340 --> 00:09:02,460
káchí na saá:

169
00:09:02,460 --> 00:09:06,260
―Ta̱yóꞌo sa̱ndaꞌa ra nduchu̱ no̱o̱ ta̱kua̱á.

170
00:09:06,260 --> 00:09:11,740
¿Nda̱chun o̱n vása ní‑xiyo ra ña chíndeé ra ta̱Lázaro ña o̱n kivi̱ ra,

171
00:09:11,740 --> 00:09:12,540
níkúu?

172
00:09:12,540 --> 00:09:14,100
―káchí na.

173
00:09:14,100 --> 00:09:21,020
To̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n ña xa̱ꞌa̱ ta̱Jesús sa̱nataku̱ ra ta̱Lázaro

174
00:09:21,020 --> 00:09:27,300
Ta tuku nda̱ mi̱i níma̱ ta̱Jesús kánda ña xíꞌin ña kúchuchú ní ini ra,

175
00:09:27,300 --> 00:09:28,540
ta kua̱ꞌa̱n ra,

176
00:09:28,540 --> 00:09:32,420
ta ni̱xaa̱ ra no̱o̱ yóo kavua̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Lázaro.

177
00:09:32,420 --> 00:09:35,940
Ta xi̱ni ra ñii yu̱u̱ veé ña káꞌno ní,

178
00:09:35,940 --> 00:09:39,200
ña va̱ꞌa ndási yuꞌu̱ kavua̱ yóꞌo.

179
00:09:39,200 --> 00:09:43,060
Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi na yíta yóꞌo,

180
00:09:43,060 --> 00:09:44,380
káchí ra saá:

181
00:09:44,380 --> 00:09:48,100
―Tiin ndó yu̱u̱ ña ndási̱ yuꞌu̱ kavua̱ yóꞌo,

182
00:09:48,100 --> 00:09:51,700
ta sakutaꞌa ndó ña ―káchí ra xíꞌin na.

183
00:09:51,700 --> 00:09:53,940
Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ñáMarta xíꞌin ra,

184
00:09:53,940 --> 00:09:55,180
káchí ñá saá:

185
00:09:55,180 --> 00:09:56,740
―O̱n váꞌa vitin,

186
00:09:56,740 --> 00:09:57,420
Tata,

187
00:09:57,420 --> 00:10:00,340
chi xa ni̱xi̱no̱ ko̱mi̱ ki̱vi̱ ni̱xiꞌi̱ ra,

188
00:10:00,340 --> 00:10:04,900
ta saá xa xáꞌan táꞌyí ní ra vitin ―káchí ñá.

189
00:10:04,900 --> 00:10:07,140
Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin ñá,

190
00:10:07,140 --> 00:10:08,380
káchí ra saá:

191
00:10:08,380 --> 00:10:12,060
―¿Án o̱n vása nákáꞌán ún ña ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ xíꞌin ún,

192
00:10:12,060 --> 00:10:12,700
nana?

193
00:10:12,700 --> 00:10:16,020
Chi ni̱ka̱ꞌa̱n i̱ tá kandixa ún yi̱ꞌi̱,

194
00:10:16,020 --> 00:10:25,180
ta saá koni ún ñava̱ꞌa káꞌno ña táxi ña kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi chinóo síkón na ñato̱ꞌó Ndios ―káchí ra xíꞌin ñá.

195
00:10:25,180 --> 00:10:32,020
Ta saá sa̱kutaꞌa na yu̱u̱ ña ndási̱ yuꞌu̱ kavua̱ no̱o̱ ni̱ndu̱xu̱n ta̱Lázaro.

196
00:10:32,020 --> 00:10:35,820
Ta ta̱Jesús na̱koto ndaa ra ñoyívi ni̱no,

197
00:10:35,820 --> 00:10:37,380
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin Ndios,

198
00:10:37,380 --> 00:10:38,660
káchí ra saá:

199
00:10:38,660 --> 00:10:40,100
―Tata Yivá i̱,

200
00:10:40,100 --> 00:10:45,340
táxaꞌvi ún chi xíni̱ so̱ꞌo ún xa̱ꞌa̱ ña ndúkú i̱ no̱o̱ ún vitin.

201
00:10:45,340 --> 00:10:51,780
Xíni̱ va̱ꞌa i̱ ña ndiꞌi saá ki̱vi̱ xíni̱ so̱ꞌo ún ña káꞌa̱n i̱ xíꞌin ún,

202
00:10:51,780 --> 00:10:54,300
ta vitin káꞌa̱n i̱ to̱ꞌon yóꞌo,

203
00:10:54,300 --> 00:11:06,120
saá chi kóni i̱ ña kunda̱a̱ ini ni̱vi na yíta yóꞌo ndí yóꞌó kúu ta̱a ta̱ ti̱ꞌví yi̱ꞌi̱ ki̱xaa̱ i̱ ―káchí ta̱Jesús xíꞌin Ndios.

204
00:11:06,120 --> 00:11:09,100
Ta ndi̱ꞌi ni̱ka̱ꞌa̱n ra to̱ꞌon yóꞌo xíꞌin Ndios,

205
00:11:09,100 --> 00:11:12,520
ta xíꞌin ndiꞌi ndee̱ ra ni̱ka̱ꞌa̱n ra xíꞌin ta̱Lázaro,

206
00:11:12,520 --> 00:11:13,820
káchí ra saá:

207
00:11:13,820 --> 00:11:15,360
―Lázaro,

208
00:11:15,360 --> 00:11:16,680
keta ún,

209
00:11:16,680 --> 00:11:19,480
ta naꞌa ún yóꞌo ―káchí ra.

210
00:11:19,480 --> 00:11:21,360
Ta saá ta̱Lázaro,

211
00:11:21,360 --> 00:11:23,300
ta̱a ta̱ xa ni̱xiꞌi̱ kúu ra,

212
00:11:23,300 --> 00:11:25,040
ta na̱taku̱ ra vitin,

213
00:11:25,040 --> 00:11:26,920
ta ke̱ta ra ti̱xin kavua̱,

214
00:11:26,920 --> 00:11:30,580
ta ki̱xaa̱ ra xi̱kundichi ra no̱o̱ ni̱vi na yíta yóꞌo.

215
00:11:30,580 --> 00:11:38,880
Ta yi̱kí ko̱ñu ta̱Lázaro násuku ndaa ndiꞌi ña xíꞌin tiko̱to̱ ña chi̱súku na ra ki̱vi̱ ni̱ndu̱xu̱n ra.

216
00:11:38,880 --> 00:11:44,500
Ta si̱ni̱ ra xíꞌin no̱o̱ ra násuku ndaa ña xíꞌin inka̱ tiko̱to̱.

217
00:11:44,500 --> 00:11:46,680
Ta ni̱ka̱ꞌa̱n ta̱Jesús xíꞌin na:

218
00:11:46,680 --> 00:11:50,860
―Ndaxin ndó ra no̱o̱ tiko̱to̱ ña nóꞌni ra,

219
00:11:50,860 --> 00:11:55,580
ta sa̱ña̱ ra ko̱ꞌo̱n ndíka̱ ra ―káchí ta̱Jesús xíꞌin ni̱vi.

220
00:11:55,580 --> 00:12:04,900
To̱ꞌon yóꞌo káꞌa̱n ña nanáꞌno no̱o̱ najudío xi̱koo yuꞌú na ndasaá koo kaꞌni na ta̱Jesús

221
00:12:04,900 --> 00:12:07,640
Ta saá najudío,

222
00:12:07,640 --> 00:12:11,980
na kua̱ꞌa̱n xíꞌin ñáMaría ni̱xaa̱ na no̱o̱ yóo ta̱Jesús,

223
00:12:11,980 --> 00:12:17,420
xi̱ni na ñava̱ꞌa yóꞌo ke̱ꞌé ta̱Jesús ña sa̱nataku̱ ra ta̱Lázaro,

224
00:12:17,420 --> 00:12:20,860
ta kua̱ꞌa̱ ní nayóꞌo ka̱ndixa na ta̱Jesús.

225
00:12:20,860 --> 00:12:23,680
Ta inka̱ najudío yóꞌo kua̱ꞌa̱n na,

226
00:12:23,680 --> 00:12:30,820
ta ni̱xaa̱ na no̱o̱ nafariseo ta nda̱to̱ꞌon na xíꞌin na yukía̱ ke̱ꞌé ta̱Jesús xíꞌin ta̱Lázaro.

227
00:12:30,820 --> 00:12:38,600
Ta nafariseo xíꞌin nasu̱tu̱ náꞌno no̱o̱ najudío ka̱na na ni̱vi na kúu nachiño náꞌno,

228
00:12:38,600 --> 00:12:40,700
na na̱ní Junta Suprema,

229
00:12:40,700 --> 00:12:41,960
ta na̱kutáꞌan na.

230
00:12:41,960 --> 00:12:44,160
Ta saá ki̱xaa̱ na,

231
00:12:44,160 --> 00:12:46,180
ta káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na,

232
00:12:46,180 --> 00:12:47,380
káchí na saá:

233
00:12:47,380 --> 00:12:49,580
―¿Yukía̱ keꞌé yó vitin?

234
00:12:49,580 --> 00:12:53,700
Chi ta̱Jesús yóꞌo kéꞌé ra kua̱ꞌa̱ ní milagro.

235
00:12:53,700 --> 00:12:56,740
Táná taxi yó ña keꞌé ka̱ ra saá,

236
00:12:56,740 --> 00:13:00,480
ta ndiꞌi ni̱vi kixáꞌá na kundíko̱n na ra.

237
00:13:00,480 --> 00:13:06,180
Ta saá yi̱yo ní sakaku ra kua̱chi xíꞌin nagobierno ñoo Roma,

238
00:13:06,180 --> 00:13:15,660
ta kama ní nachiño ñoo Roma tiꞌví na natropa ta sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ nañoo yó Israel,

239
00:13:15,660 --> 00:13:23,180
ta ñii saá sandiꞌi na xa̱ꞌa̱ veꞌe ño̱ꞌo káꞌno ñoo yó ―káchí na,

240
00:13:23,180 --> 00:13:24,260
káꞌa̱n na.

241
00:13:24,260 --> 00:13:27,580
Ta ñii su̱tu̱ ta̱táꞌan naJunta Suprema yóꞌo,

242
00:13:27,580 --> 00:13:29,360
na̱ní ra Caifás,

243
00:13:29,360 --> 00:13:34,060
ta kui̱ya̱ yóꞌo xi̱kuu ra ta̱su̱tu̱ káꞌno no̱o̱ ndiꞌi nasu̱tu̱,

244
00:13:34,060 --> 00:13:38,500
ta ni̱ka̱ꞌa̱n ndoso ra xíꞌin natáꞌan ra naJunta Suprema,

245
00:13:38,500 --> 00:13:39,980
káchí ra saá:

246
00:13:39,980 --> 00:13:42,220
―¿Án na kíꞌví kúu ndó?,

247
00:13:42,220 --> 00:13:44,060
¡chi o̱n váꞌa xáni si̱ni̱ ndó!

248
00:13:44,060 --> 00:13:50,660
O̱n vása kúnda̱a̱ ini ndó ndí va̱ꞌa ka̱ kúu ña kivi̱ ñii ta̱a xa̱ꞌa̱ ni̱vi ñoo yó,

249
00:13:50,660 --> 00:13:56,280
ko̱to̱ ndiꞌi xa̱ꞌa̱ ndiꞌi yó nañoo Israel ―káchí ra xíꞌin na.

250
00:13:56,280 --> 00:14:01,900
Ta o̱n si̱ví si̱ni̱ mi̱i ra kúu ña ka̱ku to̱ꞌon yóꞌo ña ni̱ka̱ꞌa̱n ra saá,

251
00:14:01,900 --> 00:14:04,220
ta to̱ꞌon ña ke̱e no̱o̱ Ndios kúu ña.

252
00:14:04,220 --> 00:14:15,440
Saá chi chi̱tóni̱ Ndios ta̱su̱tu̱ káꞌno kuu ta̱a ta̱ ka̱ꞌa̱n to̱ꞌon ña káchí ndí ta̱Jesús kivi̱ ra xa̱ꞌa̱ ndiꞌi nañoo Israel.

253
00:14:15,440 --> 00:14:21,040
Ta o̱n si̱ví ndasaá kuiti xa̱ꞌa̱ nañoo Israel kúu ña kivi̱ ta̱Jesús,

254
00:14:21,040 --> 00:14:25,880
ta kivi̱ ra xa̱ꞌa̱ ni̱vi na táku̱ ndiꞌi xiiña ñoyívi.

255
00:14:25,880 --> 00:14:31,140
Saá keꞌé ra xa̱ꞌa̱ ña nakaya ra ni̱vi na kúu sa̱ꞌya Ndios,

256
00:14:31,140 --> 00:14:34,660
na ndóo ndiꞌi saá xiiña no̱o̱ ñoꞌo̱,

257
00:14:34,660 --> 00:14:37,900
ña nduu na ñii tiꞌvi ni̱vi xíꞌin ra.

258
00:14:37,900 --> 00:14:41,200
Ta ki̱vi̱ na̱kutáꞌan naJunta Suprema yóꞌo,

259
00:14:41,200 --> 00:14:42,800
ta xi̱koo yuꞌú na,

260
00:14:42,800 --> 00:14:46,100
ta chi̱kaa̱ ini na kaꞌni na ta̱Jesús.

261
00:14:46,100 --> 00:14:51,860
Ta ña̱kán ta̱Jesús o̱n vása ní‑xika tiví ka̱ ra no̱o̱ ni̱vi,

262
00:14:51,860 --> 00:14:54,660
ta ke̱e ra ñoo estado Judea yóꞌo,

263
00:14:54,660 --> 00:14:58,340
ta ni̱xaa̱ ra ñii ñoo loꞌo na̱ní Efraín,

264
00:14:58,340 --> 00:15:01,600
ña nákaa̱ yatin no̱o̱ yóo yuku̱ yi̱chí.

265
00:15:01,600 --> 00:15:05,300
Ta ki̱ndo̱o ra yóꞌo xíꞌin naxíka xíꞌin ra.

266
00:15:05,300 --> 00:15:11,340
Ta saá xa yatin tónda̱a ki̱vi̱ ña kasa ndivi najudío viko̱ Pascua.

267
00:15:11,340 --> 00:15:14,620
Ta kua̱ꞌa̱ ní ni̱vi ke̱e na ñoo na,

268
00:15:14,620 --> 00:15:16,600
ta kua̱ꞌa̱n na ñoo Jerusalén.

269
00:15:16,600 --> 00:15:21,020
Ña siꞌna ka̱ ta̱ꞌán kana viko̱ Pascua yóꞌo,

270
00:15:21,020 --> 00:15:27,300
kua̱ꞌa̱n na xa̱ꞌa̱ ña kasa ndivi na nda̱yí ña ni̱taa ta̱Moisés kui̱ya̱ xi̱na̱ꞌá.

271
00:15:27,300 --> 00:15:35,940
Nda̱yí yóꞌo káꞌa̱n ña ndasaá keꞌé na xíꞌin mi̱i na ña koo ndii na no̱o̱ Ndios xa̱ꞌa̱ viko̱ yóꞌo.

272
00:15:35,940 --> 00:15:38,840
Ta ni̱xaa̱ na ñoo Jerusalén,

273
00:15:38,840 --> 00:15:44,880
ta na̱ndukú ní na ta̱Jesús ndiníí xiiña ñoo Jerusalén yóꞌo.

274
00:15:44,880 --> 00:15:50,580
Ta na̱kutáꞌan na yíta na ke̱ꞌe yatin yéꞌé veꞌe ño̱ꞌo káꞌno,

275
00:15:50,580 --> 00:15:52,380
ta ndáka̱ to̱ꞌon táꞌan na,

276
00:15:52,380 --> 00:15:53,540
káchí na saá:

277
00:15:53,540 --> 00:15:55,780
―¿Yukía̱ xáni si̱ni̱ ndó?

278
00:15:55,780 --> 00:16:00,480
¿Án xáni si̱ni̱ ndó kixaa̱ ta̱Jesús viko̱ Pascua yóꞌo?

279
00:16:00,480 --> 00:16:01,540
―káchí na,

280
00:16:01,540 --> 00:16:02,820
káꞌa̱n na xíꞌin táꞌan na.

281
00:16:02,820 --> 00:16:11,260
Ta nafariseo xíꞌin nasu̱tu̱ náꞌno no̱o̱ najudío xa siꞌna xa̱ꞌnda chiño na no̱o̱ ni̱vi,

282
00:16:11,260 --> 00:16:12,500
káchí na saá:

283
00:16:12,500 --> 00:16:17,100
―Tá yóo ni̱vi na xíni̱ míkía̱ yóo ta̱Jesús,

284
00:16:17,100 --> 00:16:25,500
ta nayóꞌo xíni̱ ñóꞌó ndato̱ꞌon na xíꞌin nachiño náꞌno ña kuchiño tiin na ra ―káchí nanáꞌno yóꞌo,

285
00:16:25,500 --> 00:16:28,740
xa̱ꞌnda chiño na.

