﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:20,280
˻Pulu Yili-ni Juda-yambumanga anda-kolepalíma Naa Topa Ola We Omba Purum mele˼ piliingí uluma tingí enama wendu ombá tirim kene yambuma ‘Pulu Yili popu tonjupu yunga bili paka tunjamili!’

2
00:00:20,280 --> 00:00:27,520
niku Jerusallem puring yambu kanumanga mare Grik-yambu mare enini wasie puring.

3
00:00:27,520 --> 00:00:39,440
Grik-yambu kanuma kolea Gallalli distrik lirim kolea-kelú Besaida taon yi Pillip mulurumna oku mawa teku kene niku mele:

4
00:00:39,440 --> 00:00:40,740
“Auliele,

5
00:00:40,740 --> 00:00:42,860
oliu Yesos kanumulú.”

6
00:00:42,860 --> 00:00:43,940
niring.

7
00:00:43,940 --> 00:00:50,560
Niring mele piliipaliinga Pillip-ni anju pupa Endru-ndu nimba sirim.

8
00:00:50,560 --> 00:00:59,620
Kanu-kene Yesos lumbili anduli yi Pillip kene Endru-sele elsele pukulu Yesos niku siringli.

9
00:00:59,620 --> 00:01:06,800
Yesos-ni pundu topa yu nondupa temba mele nimba sipa kene nimba mele:

10
00:01:06,800 --> 00:01:16,620
“Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yili alsupa pupa yunga kolea-kaína molupa konjumba enale wendu um.

11
00:01:16,620 --> 00:01:20,360
Na-ni enindu aima sika nimbu siker:

12
00:01:20,360 --> 00:01:28,720
“Langi-mong te kolupa mana-mania naa pumu lem yu-yunu tiluele mindi we lemba.

13
00:01:28,720 --> 00:01:35,840
Akiliinga-pe yu kulum lem mulie topa wendu omba mong pulele tomba.

14
00:01:35,840 --> 00:01:42,660
˻Aku-sipako na naa kulundu lem nanga yambu pulele naa mulungí,

15
00:01:42,660 --> 00:01:46,460
na-nanu mendepulu molumbu.˼

16
00:01:46,460 --> 00:01:50,120
“Yambu te ya mana ‘Na molupu konjupu,

17
00:01:50,120 --> 00:01:52,820
na nondupa naa kolambu!’

18
00:01:52,820 --> 00:02:02,300
nimba numanuna piliilimú yambale yu kolupa kene kolea-kísina pupa mindili nomba molupa mindi pumba.

19
00:02:02,300 --> 00:02:14,460
Akiliinga-pe yambu te na lumbili andupa nanga kongunale tenjimbandu ‘Na ya ma-koleana mindili nombu mulundu lem kapulako,

20
00:02:14,460 --> 00:02:17,180
kulundu lem kapulako.’

21
00:02:17,180 --> 00:02:25,040
nimba numanuna piliilimú yambale yu penga kam-kamu molupa konjupa mindi pumba.

22
00:02:25,040 --> 00:02:33,680
Yambu nanga kongunale tenjilimú yambu te yu na lumbili andupa na teliu mele tipili!

23
00:02:33,680 --> 00:02:36,560
Na yambuma liipu tapunjupu,

24
00:02:36,560 --> 00:02:48,140
Pulu Yili-nga ungele eninindu nimbu simbundu mindili nombu moliu mele molumbu aku-sipa mele yambu kanili-ni nanga kongunale tinjipili.

25
00:02:48,140 --> 00:02:56,840
Kanu-kene na molumbu koleana nanga kendemande-yambale kepe wasie tapú-topulu molombulú.

26
00:02:56,840 --> 00:03:05,760
Yambu te nanga kongunale tenjipa mulúm lem penga Tata-ni yambu kaniliinga bili paka tonjumba.”

27
00:03:05,760 --> 00:03:06,660
niker.”

28
00:03:06,660 --> 00:03:07,180
˻nirim.˼

29
00:03:07,180 --> 00:03:13,020
12:27-36 Yesos Kolumbaliinga Ung Te Nirim Temanele

30
00:03:13,020 --> 00:03:18,180
˻Aku nimba kene Yesos-ni ung te wasie nimba mele:˼

31
00:03:18,180 --> 00:03:23,760
“˻Na nondupa toku kunjingéliinga˼ ekupu na mini-wale pukumu.

32
00:03:23,760 --> 00:03:26,220
Nambulka nimbúnje?

33
00:03:26,220 --> 00:03:28,460
Tatandu “Tata,

34
00:03:28,460 --> 00:03:33,700
ekupu na-kene ulu-pulu wendu ombá okomale ‘Naa wendu upili!’

35
00:03:33,700 --> 00:03:34,300
ni!”

36
00:03:34,300 --> 00:03:35,980
niambunje?

37
00:03:35,980 --> 00:03:37,700
Akili mólu!

38
00:03:37,700 --> 00:03:40,480
Na ‘ulu-pulu ili wendu upili!’

39
00:03:40,480 --> 00:03:44,300
nimbu urundeliinga aku-sipu aima naa nimbú.

40
00:03:44,300 --> 00:03:45,500
Tata,

41
00:03:45,500 --> 00:03:47,140
nunga bili ‘Ola pípili.’

42
00:03:47,140 --> 00:03:47,700
ni!”

43
00:03:47,700 --> 00:03:48,840
nirim.

44
00:03:48,840 --> 00:03:54,600
Kanu-kene ung te mulú-koleana wendu omba kene nimba mele:

45
00:03:54,600 --> 00:04:00,520
“Nu-ni tirinu mele telláliinga nanga bili kórunga ola pirim.

46
00:04:00,520 --> 00:04:05,060
Pe ekupu tinéliinga kamu ola pemba.”

47
00:04:05,060 --> 00:04:06,300
nirim.

48
00:04:06,300 --> 00:04:10,800
Máku toku muluring yambuma ung akili piliiku kene,

49
00:04:10,800 --> 00:04:12,300
“Mulú topam.”

50
00:04:12,300 --> 00:04:13,620
niring.

51
00:04:13,620 --> 00:04:14,940
Mare-ni niku mele:

52
00:04:14,940 --> 00:04:18,340
“Angkella te-ni yundu ung te nim.”

53
00:04:18,340 --> 00:04:19,600
niring.

54
00:04:19,600 --> 00:04:21,900
Yesos-ni nimba mele:

55
00:04:21,900 --> 00:04:26,160
“Ung wendu um ili na ‘Liipu tapunjambu!’

56
00:04:26,160 --> 00:04:29,180
nimba ung ili naa nim.

57
00:04:29,180 --> 00:04:36,500
‘Ulu-pulu wendu ombá okomale wendu ombá kene eni numanu tondulu pupili molangi!’

58
00:04:36,500 --> 00:04:39,320
nimba ung ili nim.

59
00:04:39,320 --> 00:04:47,960
Ekupu Pulu Yili-ni ma-koleana yambuma “Teku kis-silimelaliinga pundu toku mindili nangi!”

60
00:04:47,960 --> 00:04:50,860
nimba enale nondupa ombá tekem.

61
00:04:50,860 --> 00:04:57,360
Na kolumbu kene ma-kolealiinga ˻yi-˼nuim ˻Seten˼nga tondulale mania pumba.

62
00:04:57,360 --> 00:05:04,460
Akiliinga-pe na liiku ola panjingí kene na molumbuna yambuma pali “Wai.”

63
00:05:04,460 --> 00:05:05,380
nimbú.”

64
00:05:05,380 --> 00:05:06,500
nirim.

65
00:05:06,500 --> 00:05:10,140
(Yu-ni “Na liiku ola panjingí.”

66
00:05:10,140 --> 00:05:12,940
nirimeliinga ‘ ‘Yu kulupili!’

67
00:05:12,940 --> 00:05:19,560
niku unji-perana ˻toku˼ ku toku ola panjingí mele yunga lumbili andúlima piliangi!’

68
00:05:19,560 --> 00:05:22,880
nimba yu-ni aku-sipa nirim.)

69
00:05:22,880 --> 00:05:28,820
Yu-ni aku nirimeliinga yambu máku turingma-ni niku mele:

70
00:05:28,820 --> 00:05:35,920
“Pulu Yili-nga bukna ‘Pulu Yili-ni oliu ‘Nokupa konjumba yi te liipu mundumbu.’

71
00:05:35,920 --> 00:05:44,480
nimba makó turum yi-nuim Kraisele omba kene kului naa kolupa taki-taki molupa mindi pumba.’

72
00:05:44,480 --> 00:05:47,940
nimba molemú kanili piliipu molemulu.

73
00:05:47,940 --> 00:05:55,280
Akiliinga nu-ni “Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yili liiku ola panjingí.”

74
00:05:55,280 --> 00:05:58,420
nikinu akili nambi-siku nikinuye?

75
00:05:58,420 --> 00:06:03,380
‘Mania Omba Mana-Yi Au Talurum Yi’ nikinele naeye?”

76
00:06:03,380 --> 00:06:04,580
niring.

77
00:06:04,580 --> 00:06:09,040
Kanu-kene Yesos-ni eninindu nimba mele:

78
00:06:09,040 --> 00:06:14,820
“Ena laye-selenga pa tiliele eni-kene wasie molumba.

79
00:06:14,820 --> 00:06:20,900
Akiliinga ekupu pa tinjiliele eni-kene molemú kene eni pai!

80
00:06:20,900 --> 00:06:25,220
Penga eni sumbulele-ni pipi naa sipili.

81
00:06:25,220 --> 00:06:32,380
Yambu súmbulu túlina pulimú yambale pulimú kupulanumele kanupa bi naa silimú kanili.

82
00:06:32,380 --> 00:06:39,740
Ekupu pa tiliele eni-kene molemáliinga ‘Oliu pa tílieliinga yambuma molamili!’

83
00:06:39,740 --> 00:06:42,240
niku ‘Pa tíliele sika.’

84
00:06:42,240 --> 00:06:44,500
niku tondulu munduku piliangi!”

85
00:06:44,500 --> 00:06:45,660
nirim.

86
00:06:45,660 --> 00:06:48,340
Ungma nimba pora sipa kene,

87
00:06:48,340 --> 00:06:50,340
‘Na naa kanangi!’

88
00:06:50,340 --> 00:06:57,380
nimba Yesos yambuma mundupa kelepa tenga-lupa pupa mo tu-purum.

