﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,600
Hari.

2
00:00:06,600 --> 00:00:09,880
Judéia kaarabonia ꞌbanaꞌaha ada Jesus,

3
00:00:09,880 --> 00:00:11,180
Belém sidajia.

4
00:00:11,180 --> 00:00:15,800
Jesua bivaꞌbanaki kari arabo kakaꞌdaꞌdini ada Iroji.

5
00:00:15,800 --> 00:00:18,420
Jesua bivaꞌbanaki kari vani,

6
00:00:18,420 --> 00:00:22,240
nokiabiininira ada boviri karaho jaꞌdi.

7
00:00:22,240 --> 00:00:31,520
Arabo napaja safinia bivikhamananiki kaniaja vahojaki adani makhira boviri-ra vada avaniꞌasibakhiaki,

8
00:00:31,520 --> 00:00:34,720
avigaja kaimoni ida namithaꞌiariki.

9
00:00:34,720 --> 00:00:37,680
Vakadihojai oamani hiki ida.

10
00:00:37,680 --> 00:00:40,720
Judeus kaijaꞌari vihiriha adani.

11
00:00:40,720 --> 00:00:41,880
Hari.

12
00:00:41,880 --> 00:00:43,720
Vanokiꞌaha ada boviri jaꞌdi,

13
00:00:43,720 --> 00:00:47,380
vaabono vakaniꞌakhamaꞌaha:

14
00:00:47,380 --> 00:00:53,820
—Judeus kaijaꞌari vakadikaꞌdaꞌdi jaꞌdi ꞌbanaꞌina karajomini o boviri jaꞌdi.

15
00:00:53,820 --> 00:00:57,080
Anakoꞌdihava ada isai tanaki.

16
00:00:57,080 --> 00:00:57,880
Oniaroa,

17
00:00:57,880 --> 00:01:00,080
vaibavia ai vihiꞌaha,

18
00:01:00,080 --> 00:01:04,180
Judéia kaarabonia Jerusaléa avikhaꞌaha.

19
00:01:04,180 --> 00:01:06,980
Jerusalém sidajia vakaikahiꞌaha,

20
00:01:06,980 --> 00:01:11,840
vaꞌora vananaꞌdohiꞌaha adani sidaji kaijaꞌarini:

21
00:01:11,840 --> 00:01:14,360
—Ada hana vania isai ꞌbanaꞌiki,

22
00:01:14,360 --> 00:01:19,320
ovari judeus kaijaꞌari-ra vaꞌora vakaꞌdaꞌdiki kaimoni ada?

23
00:01:19,320 --> 00:01:23,740
Akadiarabo arihojana vani anokira ada boviri jaꞌdi,

24
00:01:23,740 --> 00:01:28,140
safinia bivikhamananiki kaniaja khamananina,

25
00:01:28,140 --> 00:01:30,600
khaꞌaha ada boviri hidiaja.

26
00:01:30,600 --> 00:01:36,760
Boviri jaꞌdia bikarajomiki ida kaꞌdaꞌdi danoki ꞌbanaꞌina,

27
00:01:36,760 --> 00:01:39,180
oniani hida haria rakhaja hida.

28
00:01:39,180 --> 00:01:47,160
Anofiki ida judeus kaijaꞌari vakadikaꞌdaꞌdi-ra akanamasivivini — vakhaniha.

29
00:01:47,160 --> 00:01:48,040
Oniaroa,

30
00:01:48,040 --> 00:01:52,600
Irojia bikamithaꞌihi ida makhira vakaikahina vamonina,

31
00:01:52,600 --> 00:01:57,240
bikamithaꞌihi ida kaꞌdaꞌdi danoki ꞌbanaꞌina varani hina.

32
00:01:57,240 --> 00:02:04,280
Iroji kaꞌdaꞌdi hijanarina-ra finivini mani ida Iroji-ra anavaꞌisokonija.

33
00:02:04,280 --> 00:02:07,360
Jerusalém sidaji kaijaꞌarini Iroji-ra vifiniki,

34
00:02:07,360 --> 00:02:15,120
oniani ida kaꞌdaꞌdi jaꞌdini kavaranihi-ra avakavaꞌisokonivini hija jaboni.

35
00:02:15,120 --> 00:02:16,260
Hari.

36
00:02:16,260 --> 00:02:20,940
Iroji vaꞌora baranahaꞌaha adani sasidotxi vavakaꞌdaꞌdiva,

37
00:02:20,940 --> 00:02:25,800
judeus kaijaꞌari vakaꞌojomoꞌiva abono khama kidiania vajoronina.

38
00:02:25,800 --> 00:02:29,280
Vaꞌora nanaꞌdohiꞌaha ada Iroji:

39
00:02:29,280 --> 00:02:36,200
—Hana hini ibavia ꞌbanaki bana ada ijaꞌari hahavi vakadikaꞌdaꞌdi Cristoa oniki?

40
00:02:36,200 --> 00:02:39,060
Vagathaniꞌihi ida Iroji kanaꞌdohi:

41
00:02:39,060 --> 00:02:40,820
—Judéia kaarabonia,

42
00:02:40,820 --> 00:02:43,760
Belém kasidajini vania ꞌbanara bana ada.

43
00:02:43,760 --> 00:02:49,380
ꞌBoꞌdakari Deus athi namoniva abono kohana binajiriꞌiki ida papira afojora:

44
00:02:49,380 --> 00:02:52,320
“Belém sidaji kaijaꞌarini aꞌoni.

45
00:02:52,320 --> 00:02:56,880
Hariꞌa avavaꞌini-ra anaipahihiva ida Belém sidaji paꞌitxini.

46
00:02:56,880 --> 00:02:58,960
Paꞌitxini kabaꞌi ida avakadisidaji,

47
00:02:58,960 --> 00:03:03,980
oniania ꞌbanara bana ada akadijaꞌari vakadikaꞌdaꞌdi.

48
00:03:03,980 --> 00:03:08,860
Israel kaijaꞌari vakadimahi nasohiva kaimoni ada ovari.”

49
00:03:08,860 --> 00:03:11,400
Nihi ida Deus athi papira hojaki.

50
00:03:11,400 --> 00:03:21,640
Nimania ida Deus athi namoniva abono kajirihi athini — Iroji-ra vaniꞌaha adani judeus kaijaꞌari vakaꞌojomoꞌiva abono.

51
00:03:21,640 --> 00:03:22,980
Oniaroa,

52
00:03:22,980 --> 00:03:25,400
Iroji abono-ra niꞌaha:

53
00:03:25,400 --> 00:03:30,340
—Vaꞌora okorijanahaki bana adani makhira boviri-ra vanokiꞌiki,

54
00:03:30,340 --> 00:03:32,900
isai-ra vakaragavini naothinia,

55
00:03:32,900 --> 00:03:36,600
ovahonariahiki bana ada abinina.

56
00:03:36,600 --> 00:03:37,640
Oniaroa,

57
00:03:37,640 --> 00:03:41,920
Iroji vaꞌora kaboaꞌiꞌaha adani makhira boviri-ra vanokiꞌiki,

58
00:03:41,920 --> 00:03:46,200
hiꞌadani safini khamananina kaniaja vikhaꞌiki.

59
00:03:46,200 --> 00:03:49,100
Kidiania vikhajakosiꞌaha.

60
00:03:49,100 --> 00:03:52,540
Ni-ijaꞌari vahoariha oꞌoiki vakadiania.

61
00:03:52,540 --> 00:03:57,320
Irojia ni-binofiki ida vahoariha vakadivarani avigavini.

62
00:03:57,320 --> 00:03:57,920
Hari,

63
00:03:57,920 --> 00:04:00,300
vaꞌora nanaꞌdohiꞌaha:

64
00:04:00,300 --> 00:04:04,860
—Hana hina masiko nokiabiininira ada boviri jaꞌdi?

65
00:04:04,860 --> 00:04:12,280
Kidinaꞌdohi vagathanivini naothinia Iroji vaꞌora karonaꞌaha Belém sidajia avikhaꞌina.

66
00:04:12,280 --> 00:04:14,520
Vaꞌora honariaꞌaha:

67
00:04:14,520 --> 00:04:21,040
—Avikhaꞌa Belém sidajia mahija isaia bivahojaki ibavini-ra avananaꞌdohivini.

68
00:04:21,040 --> 00:04:22,440
Avakaragaha,

69
00:04:22,440 --> 00:04:26,000
vajoi bana hida mahija hora avanavaꞌisohivini.

70
00:04:26,000 --> 00:04:34,480
Onofiki jaboni ida isai-ra onavanavanahavini okanamasivira kaimoni — vaꞌora niꞌaha.

71
00:04:34,480 --> 00:04:35,160
Oniaroa,

72
00:04:35,160 --> 00:04:38,800
Iroji kania ai vihiꞌaha adani makhira.

73
00:04:38,800 --> 00:04:45,880
Hagihia avikharimananina vanokiꞌianaha ada boviri jaꞌdi vaviaha okhananavaki.

74
00:04:45,880 --> 00:04:50,480
Khai vaniꞌaha ada boviri okhananavaki vanokivini,

75
00:04:50,480 --> 00:04:53,560
vavaꞌi jahaꞌoamanira adani.

76
00:04:53,560 --> 00:04:58,780
Jesua bivahojaki namania akhanoꞌaha ada boviri.

77
00:04:58,780 --> 00:05:00,120
Oniaroa,

78
00:05:00,120 --> 00:05:03,360
Jesua bivahojaki gora avakhanoha,

79
00:05:03,360 --> 00:05:05,080
avikhajakosiꞌaha,

80
00:05:05,080 --> 00:05:07,560
vaꞌora vanokiꞌaha adani isai,

81
00:05:07,560 --> 00:05:09,240
kidiamia vihiki.

82
00:05:09,240 --> 00:05:14,480
Jesus viaha vakajoꞌatharariꞌaha vakanamasiviꞌaha.

83
00:05:14,480 --> 00:05:15,280
Oniania,

84
00:05:15,280 --> 00:05:18,400
vadaina-ra avarabikhaiꞌaha,

85
00:05:18,400 --> 00:05:22,560
vidioniꞌihi ida vaꞌiga Jesus kaimoni.

86
00:05:22,560 --> 00:05:24,520
Vanoꞌaꞌaha ouro,

87
00:05:24,520 --> 00:05:25,400
incenso,

88
00:05:25,400 --> 00:05:26,680
miha hikia.

89
00:05:26,680 --> 00:05:29,360
Kaidivaki ida ouro oniki.

90
00:05:29,360 --> 00:05:33,640
Misai mitxaki kaidivaki fori hiki ida incenso,

91
00:05:33,640 --> 00:05:34,320
miha hiki.

92
00:05:34,320 --> 00:05:39,960
Joma vania Deus vaꞌora kaabaniꞌaha adani makhira vadamia:

93
00:05:39,960 --> 00:05:43,440
—Hariꞌa bana avajoi Iroji kania!

94
00:05:43,440 --> 00:05:44,200
Oniaroa,

95
00:05:44,200 --> 00:05:47,320
hagihi hoariha vania vajoiꞌaha,

96
00:05:47,320 --> 00:05:50,840
vakadiarabo-ra avanajoihaꞌavini.

97
00:05:50,840 --> 00:05:51,720
Hari.

98
00:05:51,720 --> 00:05:54,240
Makhira ai vihina naothinia,

99
00:05:54,240 --> 00:05:59,720
Deus ibavi kaijaꞌarini abono-ra nanokiaha José kania vadamia.

100
00:05:59,720 --> 00:06:01,960
José-ra niꞌaha:

101
00:06:01,960 --> 00:06:06,640
—Irojia bana binofiki binaabinivini ada isai.

102
00:06:06,640 --> 00:06:07,840
Gaamananiꞌa,

103
00:06:07,840 --> 00:06:12,040
Egito kaarabonia vaꞌora avikhaꞌa adani isai,

104
00:06:12,040 --> 00:06:15,320
kidiamia vihiki mahija avaraihotavini.

105
00:06:15,320 --> 00:06:20,800
Ira onavaꞌisohiravini oadani hariꞌa vajoi hihida araboa.

106
00:06:20,800 --> 00:06:22,100
Oniaroa,

107
00:06:22,100 --> 00:06:24,400
gaamananiꞌaha ada José.

108
00:06:24,400 --> 00:06:26,480
Joma vania ai vihiꞌaha,

109
00:06:26,480 --> 00:06:30,400
José vaꞌora avikhaꞌaha Egito kaarabonia.

110
00:06:30,400 --> 00:06:35,640
Iroji abinirina oadani Egito kaarabonia vahojaꞌaha.

111
00:06:35,640 --> 00:06:41,100
ꞌBoꞌdakari Deua binavaꞌisohijoraꞌiki ida athi namoniva abono:

112
00:06:41,100 --> 00:06:45,280
“Egito kaarabonia hojaki bana ada kodisai.

113
00:06:45,280 --> 00:06:49,580
Obaranahaki bana ada kodisai joira kaimoni.”

114
00:06:49,580 --> 00:06:51,360
Niha ada Deus.

115
00:06:51,360 --> 00:06:52,300
Hari.

116
00:06:52,300 --> 00:06:55,740
Jesus hojaꞌiki Egito kaarabonia,

117
00:06:55,740 --> 00:07:00,020
naothinia José vaꞌora avajoiꞌaha vakadiaraboa.

118
00:07:00,020 --> 00:07:07,760
Nimania ida namithaꞌiki Deus athi namoniva abono binavaꞌisohijoravini hiꞌiki.

119
00:07:07,760 --> 00:07:08,560
Oniaroa,

120
00:07:08,560 --> 00:07:14,960
Iroji vaꞌora nokhaha adani makhira boviri-ra vanokiꞌiki vajoina kidiania.

121
00:07:14,960 --> 00:07:16,600
Abono-ra niꞌaha:

122
00:07:16,600 --> 00:07:21,040
—Hora vakorijanahaꞌiki adani makhira.

123
00:07:21,040 --> 00:07:23,920
Jokoa vajoijanariha adani kodiania.

124
00:07:23,920 --> 00:07:25,480
Hari,

125
00:07:25,480 --> 00:07:28,840
ihamahikarahoꞌaha ada Iroji.

126
00:07:28,840 --> 00:07:29,960
Oniaroa,

127
00:07:29,960 --> 00:07:33,920
bikavaꞌihokiꞌihi ida makhira vakadivarani,

128
00:07:33,920 --> 00:07:38,880
badara hoarani boviri jaꞌdi-ra vanokibiininiꞌavini.

129
00:07:38,880 --> 00:07:46,040
Vaꞌora honariaha adani kidisorara isai makhira isani-ra vanaabinihavini.

130
00:07:46,040 --> 00:07:47,520
Vaꞌora niꞌaha:

131
00:07:47,520 --> 00:07:55,560
—Belém sidajia avikhaꞌa mahija makhira isani-ra vaꞌora avanakoꞌdihavini sidaji bodinia,

132
00:07:55,560 --> 00:07:58,080
sidaji hararania jaboni.

133
00:07:58,080 --> 00:08:02,160
Makhira isani badara ꞌbamikia vakabadarariki,

134
00:08:02,160 --> 00:08:05,960
vakabadaraki kaho-ra jaboni avakaragaꞌihi,

135
00:08:05,960 --> 00:08:08,320
vaꞌora vanaabini bana.

136
00:08:08,320 --> 00:08:11,160
Vaꞌajihiꞌaha adani sorara,

137
00:08:11,160 --> 00:08:14,280
vanaabaꞌihi ida Iroji athi.

138
00:08:14,280 --> 00:08:21,560
Nimania ida namithaꞌiki Deus athi namoniva abono Jeremias onikia biniꞌaꞌboꞌdaꞌiki:

139
00:08:21,560 --> 00:08:26,760
“Kamithavahaki ida saani karaho Belém sidajia

140
00:08:26,760 --> 00:08:33,080
vakadisai hahavi vaabinina-ra vakaasaraꞌahapikiꞌiki adani gamo.

141
00:08:33,080 --> 00:08:39,480
Raquel kohana kidisai-ra vaꞌora kaasaraꞌavini vani fori vihiki adani gamo

142
00:08:39,480 --> 00:08:42,640
vabarariariana.

143
00:08:42,640 --> 00:08:46,840
Raquea bikaabokariki ida kidisai-ra vaꞌora

144
00:08:46,840 --> 00:08:47,920
navijavavini,

145
00:08:47,920 --> 00:08:52,420
oniani ida vaꞌini najaharini hija.”

146
00:08:52,420 --> 00:08:53,320
Oniaroa,

147
00:08:53,320 --> 00:08:55,680
abiniꞌaha ada Iroji.

148
00:08:55,680 --> 00:09:02,900
Iroji abinina naothinia Deus ibavi kaijaꞌarini abono-ra nanokiaꞌianaha José kania vadamia.

149
00:09:02,900 --> 00:09:07,000
Asia Egito kaarabonia vahojaha adani José.

150
00:09:07,000 --> 00:09:10,200
Deus ibavi kaijaꞌarinia biniꞌaha:

151
00:09:10,200 --> 00:09:16,400
—Vaabinihahaviꞌiki adani isai-ra vanaabinivini-ra vanofiki.

152
00:09:16,400 --> 00:09:16,840
José,

153
00:09:16,840 --> 00:09:22,400
gaamananiꞌa vaꞌora avajoiꞌa adani isai,

154
00:09:22,400 --> 00:09:26,160
kidiamia vihiki Israel kaarabonia.

155
00:09:26,160 --> 00:09:27,280
Hari.

156
00:09:27,280 --> 00:09:28,160
Oniaroa,

157
00:09:28,160 --> 00:09:29,680
ai vihiꞌaha adani José,

158
00:09:29,680 --> 00:09:32,560
vaꞌora avikhaha adani isai,

159
00:09:32,560 --> 00:09:34,000
kidiamia khama.

160
00:09:34,000 --> 00:09:37,080
Israel kaarabonia avajoiꞌaha.

161
00:09:37,080 --> 00:09:41,720
Judeus kaijaꞌari vaonina hoariha Israel kaijaꞌari.

162
00:09:41,720 --> 00:09:43,000
Hari,

163
00:09:43,000 --> 00:09:47,680
Joséa bikamithaꞌihi ida ijaꞌari vakadivarani:

164
00:09:47,680 --> 00:09:51,720
—Abiniꞌiki ada arabo kakaꞌdaꞌdini Iroji.

165
00:09:51,720 --> 00:09:57,140
Judéia kaarabonia hojaki ada Iroji kohana kaisai Arquelau oniki,

166
00:09:57,140 --> 00:10:04,680
ovari maina ada Judéia kaaraboni kaijaꞌarini vakadikaꞌdaꞌdi hira — vakhaniꞌaha.

167
00:10:04,680 --> 00:10:08,440
Oniani ida José vajoina-ra finivini hija.

168
00:10:08,440 --> 00:10:12,600
Vadamia Deua binavaꞌisohiꞌianaha ada José:

169
00:10:12,600 --> 00:10:13,720
—José,

170
00:10:13,720 --> 00:10:17,040
hariꞌa Judéia kaarabonia avajoi!

171
00:10:17,040 --> 00:10:24,160
Galiléia kaaraboni maina avikha — Deua biniꞌaha ada José vadamia.

172
00:10:24,160 --> 00:10:24,840
Oniaroa,

173
00:10:24,840 --> 00:10:27,680
avikhaꞌaha Galiléia kaarabonia.

174
00:10:27,680 --> 00:10:29,140
Avakhanoꞌaha.

175
00:10:29,140 --> 00:10:32,600
Nazaré sidaji oniki vania vahojaꞌaha.

176
00:10:32,600 --> 00:10:41,280
Nimania ida namithaꞌiki Deus athi namoniva abono kohana vaꞌora navaꞌisohijoravini hiꞌiki:

177
00:10:41,280 --> 00:10:48,340
“Nazaré sidaji kaijaꞌarinia vanaoniki bana ada ovari okaronaki.”

178
00:10:48,340 --> 00:10:50,840
Niha ada Deus.

