﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,840
Italy pona ina utà toppe ikussak yau,

2
00:00:08,840 --> 00:00:14,620
tok uya Paul molopai tùulon kon yaꞌchichak kon tùlùppù Julius yemyak,

3
00:00:14,620 --> 00:00:16,480
soicha yamùk yepulu,

4
00:00:16,480 --> 00:00:19,420
Caesar soichayi tonpa.

5
00:00:19,420 --> 00:00:28,360
Ina wenukuppù kanau Adramyttium poino yak Asia polo tùutàsen yak,

6
00:00:28,360 --> 00:00:31,140
molopai ina utàppù màlà.

7
00:00:31,140 --> 00:00:37,580
Aristarchus Macedonia kok Thessalonica pon wechippù ina yaꞌlà.

8
00:00:37,580 --> 00:00:41,960
Tùulon nà wei yattai ina welepamùppù Sidon pona.

9
00:00:41,960 --> 00:00:48,540
Julius wechippù màlà wakù pe Paul pàk molopai tùtonpa yamùk yense iità toppe ikupùppù ya,

10
00:00:48,540 --> 00:00:52,960
yàꞌlàlà iꞌche tùwettok ke tùlepa toppe.

11
00:00:52,960 --> 00:00:56,280
Ina utàppù màlà motapai,

12
00:00:56,280 --> 00:01:07,240
molopai assetun yaseꞌnùmù ina winàkàik pàk ina utàppù tùtùi pe tùwessen Cyprus latoi yawà.

13
00:01:07,240 --> 00:01:12,960
Ina uya palau nuklàꞌnùpùppù Cilicia molopai Pamphylia winà,

14
00:01:12,960 --> 00:01:16,440
molopai ina uyàpùppù Myra,

15
00:01:16,440 --> 00:01:18,400
Lycia pon pona.

16
00:01:18,400 --> 00:01:26,100
Molo soicha yamùk yepulu uya kanau yepoloppù Alexandria poi tùutàsen Italy pona,

17
00:01:26,100 --> 00:01:29,120
màlà yak ina tùlùppù ya.

18
00:01:29,120 --> 00:01:32,400
Ina utàppù màlà tànànpàk tukke wei,

19
00:01:32,400 --> 00:01:35,080
molopai saꞌman pe.

20
00:01:35,080 --> 00:01:41,760
Walà tùse ina welepamùppù màlà pata Cnidus winà.

21
00:01:41,760 --> 00:01:47,240
Assetun uya màlà yawàlà ina utà toppe pùla ina kupùppù.

22
00:01:47,240 --> 00:01:53,920
Màlàpàk ina utàppù tùtùi pe tùwessen yawà tuna iwoino Crete latoi winà,

23
00:01:53,920 --> 00:01:57,160
yentaka pe pata Salmone winà.

24
00:01:57,160 --> 00:02:00,880
Tuna yena piyau lùiwa ina wechippù,

25
00:02:00,880 --> 00:02:10,520
màlàyau saꞌman yai ina welepamùppù “Wakù Peyak” yak meyon kulu pen Lasea poi.

26
00:02:10,520 --> 00:02:18,560
Tachin pe kulu ina wechippù màlà tùutà kon pàk lùppù tuna po molopai pata weyu wenukassak wechippù.

27
00:02:18,560 --> 00:02:24,320
Molopai utàn yentai nen uchi àsà pe iwenasak wechippù,

28
00:02:24,320 --> 00:02:29,760
masapùla Usentuppantok Weyu usentakappù pàk.

29
00:02:29,760 --> 00:02:33,000
Màlàpàk Paul uya tok yekamappoppù.

30
00:02:33,000 --> 00:02:33,840
“Kàyik yamùk,

31
00:02:33,840 --> 00:02:38,600
tenyaik sàlà motapai utàntokùꞌnokon wechi àsà pe.

32
00:02:38,600 --> 00:02:45,400
Kanau molopai yawon kon yàꞌlà yamùk là umatta màlà molopai kappon yamùk nàlà,”

33
00:02:45,400 --> 00:02:47,160
tukaik.

34
00:02:47,160 --> 00:02:53,200
Tùse soicha yamùk yepulu uya ailon teppù kanau yennài molopai kanau yesak maimu pàk,

35
00:02:53,200 --> 00:02:55,520
Paul uselupatok pàk pùla.

36
00:02:55,520 --> 00:03:00,760
Peyak wechippù màlà iko pe iwettok yattai yau wemaꞌnà yentai,

37
00:03:00,760 --> 00:03:09,160
màlàpàk tamùꞌnawolon kon lùiwa kàyik yamùk wechippù màlà itàpai Phoenix yepose,

38
00:03:09,160 --> 00:03:13,120
yepolo là tùuyaꞌnokon pe iwechi yau.

39
00:03:13,120 --> 00:03:19,560
Molo iko pe iwettok yattai tùukoꞌmantok kon pe.

40
00:03:19,560 --> 00:03:22,040
Crete pon peyak wechippù màlà wei wewontok winon pe.

41
00:03:22,040 --> 00:03:36,000
Meluntà pe pùla assetun wepyattàppù tasseꞌnùmù pàk south winàpai molopai kàyik yamùk uya tùnkupù kon kupù tùuyaꞌnokon pe yekamappù,

42
00:03:36,000 --> 00:03:43,560
màlàyau tok uya kanau yaꞌchinài pàlàkappù molopai tok utàppù mei pùla Crete yena pàk.

43
00:03:43,560 --> 00:03:47,080
Tùse asseꞌne meluntà kulu assetun,

44
00:03:47,080 --> 00:03:51,440
utasseꞌnùmùppù tuna yaploppon pata winàpai.

45
00:03:51,440 --> 00:03:55,440
Wei Wepakkatok winà tukaik tesassen.

46
00:03:55,440 --> 00:04:04,680
Kanau wànàppù ya molopai ikupù ina uya yentai iwechi pàk ina weꞌnonkappù assetun uya yatoppe.

47
00:04:04,680 --> 00:04:13,280
Ina utàppù assetun winàpai tùtùi pe tùwessen yawà elekkwà lùkkwà pata Cauda itesek polo.

48
00:04:13,280 --> 00:04:22,600
Molo saꞌman kùlottau ina uya kanau lùkkwà kupùppù iimatta tukaik.

49
00:04:22,600 --> 00:04:27,160
Tok uya ipàlàkappù eke kanau pona.

50
00:04:27,160 --> 00:04:32,800
Tok uya eke kanau yaulomùppù wappu ke meluntà pe iwettoppe.

51
00:04:32,800 --> 00:04:42,000
Tok usenalippappù màlà wàssàk yena pona tùutà kon yeselùkek iwechi pàk Syrtis yena pona.

52
00:04:42,000 --> 00:04:49,320
Màlàpàk tok uya anài nuttàppù molopai assetun uya kanau yatoppe ikupùppù tok uya.

53
00:04:49,320 --> 00:04:53,520
Àsà assetun wechippù tasseꞌnùmù pàk lùppù,

54
00:04:53,520 --> 00:05:00,840
màlàpàk yakon wei yattai yàꞌlàlà kanau yawon kon soloka pàk tok wepyattàppù tuna kak.

55
00:05:00,840 --> 00:05:09,800
Molopai icholùwano wei yattai tok uya kanau yapluli yenuꞌmappù temyatù kon ke.

56
00:05:09,800 --> 00:05:16,840
Tukke wei ina uya wei wapùla chilùkà yamùk là yene pùla iwechippù,

57
00:05:16,840 --> 00:05:22,080
molopai assetun wechippù tasseꞌnùmù pàk meluntà pe.

58
00:05:22,080 --> 00:05:30,580
Ina weꞌnonkappù tamùꞌnawolon wepùikattàntok màmuku pàk weꞌnàtok winàpai.

59
00:05:30,580 --> 00:05:36,180
Tachin pe tùutaꞌlettàik pùla kàyik yamùk wechi tùpo,

60
00:05:36,180 --> 00:05:39,180
Paul wàꞌmùssakkappù tok yemlotopo.

61
00:05:39,180 --> 00:05:40,180
Molopai,

62
00:05:40,180 --> 00:05:41,580
“Kàyik yamùk,

63
00:05:41,580 --> 00:05:51,080
Crete polo utàn pen te uya yetasak auyaꞌnokon yau mattaꞌnàppà pen sàlà eppaino molopai yàꞌlàlà laꞌchimappù pen.

64
00:05:51,080 --> 00:05:53,960
Tùse sàlàpe apawanattàyatàu iulà,

65
00:05:53,960 --> 00:05:55,360
kesenalippatàu,

66
00:05:55,360 --> 00:05:58,320
ànùꞌlà umatta pen màlà.

67
00:05:58,320 --> 00:06:00,400
Tùse kanau neken nà umatta màlà.

68
00:06:00,400 --> 00:06:12,240
Masapùla koꞌmanyak ewalupàttau Kaatù iponalok pe wettok molopai unnama molopai unapulà inchelùyi nùyàttai upyak,

69
00:06:12,240 --> 00:06:13,280
molopai,

70
00:06:13,280 --> 00:06:15,800
‘Kesenalippai Paul!

71
00:06:15,800 --> 00:06:25,560
Caesar yemlotopoichi àwàꞌmùssakka màlà molopai Kaatù uya wakù pe tùwettok ewinàkàik yai,

72
00:06:25,560 --> 00:06:31,960
pùsamlo kappon yamùk ayaꞌlà nùtàyaiꞌnannùk kussak man pàliꞌyau,’

73
00:06:31,960 --> 00:06:32,720
nùkatai.

74
00:06:32,720 --> 00:06:33,120
Màlàpàk,

75
00:06:33,120 --> 00:06:34,160
kàyik yamùk,

76
00:06:34,160 --> 00:06:35,520
kesenalippatàu!

77
00:06:35,520 --> 00:06:38,040
Masapùla ailon ukayaik Kaatù pàk,

78
00:06:38,040 --> 00:06:40,700
yekamappù upàk kasa iwechi màlà.

79
00:06:40,700 --> 00:06:47,640
Tùse kùkanwa kon weꞌwànà màlà tuna yakletawon aꞌmun pona,”

80
00:06:47,640 --> 00:06:49,460
teppù Paul uya.

81
00:06:49,460 --> 00:06:55,240
14 pe wei tùpo màlà yewalupàyi tau,

82
00:06:55,240 --> 00:06:58,840
ina nuttàppù meluntà assetun uya,

83
00:06:58,840 --> 00:07:00,680
tuna Adriatic po.

84
00:07:00,680 --> 00:07:09,440
Anomlak iwechi yattai kanau yanài nan uya pata piyak mei pùla ina wena yeselùkek yekamappù.

85
00:07:09,440 --> 00:07:22,080
Màlàpàk tok uya emeꞌnek yewattàsak nonkappù tuna kak tewa ke molopai 120 feet kaichalà ikupai pe iwechi ittuppù tok uya.

86
00:07:22,080 --> 00:07:31,240
Malalà tùpo tok uya màlà lùppù kupùppù màlàyau tok uya 90 feet pe ikupai pe iwechi ittuppù.

87
00:07:31,240 --> 00:07:36,920
Tok usenalippappù màlà kanau utà tàk pona yeselùkek iwechi pàk,

88
00:07:36,920 --> 00:07:47,080
màlàpàk tok uya asakùlàꞌnan kanau yessek nuttàppù kanau moiko yapai molopai wei yennappù tok uya Kaatù pàk.

89
00:07:47,080 --> 00:07:51,240
Kanau yanài nan wechippù tùwepeiꞌcheꞌnokon kanau yapai.

90
00:07:51,240 --> 00:08:02,280
Tok uya elekkwà kanau nuttàppù tuna kak molopai tok usennakappù kanau yessek nonka tùuyaꞌnokon kanau ippai winà pe tukaik.

91
00:08:02,280 --> 00:08:06,680
Tùse Paul uya soicha yamùk molopai tok yepulu pàk,

92
00:08:06,680 --> 00:08:12,800
“Pùsamlo kanau yanài nan wechi sàlà eke kanau yau pùla iwechi yau,

93
00:08:12,800 --> 00:08:15,600
ewepùikattà kon pen màlà,”

94
00:08:15,600 --> 00:08:16,080
teppù.

95
00:08:16,080 --> 00:08:23,600
Màlàyau soicha yamùk uya elekkwà kanau yewa yattàppù iwepuka toppe tuna kak.

96
00:08:23,600 --> 00:08:31,440
Pata wemakkapù wapiya Paul uya tok pawanattàppù tok utaꞌlettà toppe,

97
00:08:31,440 --> 00:08:35,200
“14 pe wei àwàlàkkapù kon pùla mettantàu,

98
00:08:35,200 --> 00:08:40,080
molopai sàlà yawàlà yàꞌlàlà nassak auyaꞌnokon pùla man.

99
00:08:40,080 --> 00:08:42,760
Màlàpàk apawanattàyatàu iulà sàlàpe,

100
00:08:42,760 --> 00:08:46,200
ataꞌlettàtàk kon,

101
00:08:46,200 --> 00:08:49,600
iꞌche kulu messatàik nulà ewechi kon pa.

102
00:08:49,600 --> 00:08:53,440
Tewin nà appai kon pùpok yenuꞌma auyaꞌnokon pen màlà,”

103
00:08:53,440 --> 00:08:56,640
teppù.

104
00:08:56,640 --> 00:08:57,920
Sàlà te tùpo,

105
00:08:57,920 --> 00:09:03,760
Paul uya pùlomù pusak yanùmùppù tenki teppù ya Kaatù pàk,

106
00:09:03,760 --> 00:09:06,440
tamùꞌnawàlà tok yemlotopo,

107
00:09:06,440 --> 00:09:08,160
molopai ipilikappù ya,

108
00:09:08,160 --> 00:09:12,640
molopai tùutaꞌlettà pàk iwessaꞌmolùkappù.

109
00:09:12,640 --> 00:09:16,520
Tok umeluntàtappù molopai tamùꞌnawolon kon utaꞌlettàppù màlà.

110
00:09:16,520 --> 00:09:20,800
276 pe tamùꞌnawàlà ina wechippù màlà kanau yau.

111
00:09:20,800 --> 00:09:22,500
Tùutaꞌlettà kon tùpo,

112
00:09:22,500 --> 00:09:30,560
tok uya kanau mappù emeꞌnek pe pùla paali walai yenuꞌma tùuyaꞌnokon ke tuna kak.

113
00:09:30,560 --> 00:09:43,000
Pata wemassak yau kanau yanài nan uya pata yena wàssàk pe iwechi yeneppù tùse iꞌnai yailà iwechi ittu tok uya pùla iwechippù,

114
00:09:43,000 --> 00:09:49,480
molopai tàwà tiyiwalà kanau welepantoppe aꞌmun pona tok uya ikupùppù.

115
00:09:49,480 --> 00:09:57,360
Màlàpàk kanau yessek yewa yattàppù tok uya iwepuka toppe tuna kak,

116
00:09:57,360 --> 00:10:01,880
molopai màlà yattai làma yatok ike ipàk yewa yeukappù tok uya.

117
00:10:01,880 --> 00:10:09,080
Màlàyau tok uya eke tappulin walai tùlùppù kakàik kanau ippai winà,

118
00:10:09,080 --> 00:10:16,440
assetun uya kanau yaseꞌma toppe miya tuna yena pona.

119
00:10:16,440 --> 00:10:23,400
Tùse kanau utàppù wàssàk yak molopai iwewomùppù.

120
00:10:23,400 --> 00:10:29,540
Kanau ippai pùkkù yaꞌchichak wàssàk uya wechippù màlà.

121
00:10:29,540 --> 00:10:33,200
Màlàpàk iitama yentai iwechippù,

122
00:10:33,200 --> 00:10:36,920
chipaꞌchipa uya kanau yaule yalakka tùse.

123
00:10:36,920 --> 00:10:44,440
Soicha yamùk wekkupùppù yaꞌchichak kon wànà pàk tok pànanù tukaik,

124
00:10:44,440 --> 00:10:47,000
molopai tok wepe tukaik.

125
00:10:47,000 --> 00:10:52,040
Tùse Soicha yamùk yepulu wechippù Paul ànpùikattàpai,

126
00:10:52,040 --> 00:10:58,120
màlàpàk tok yeleutanùpùppù ya tok uya ikupù tukaik.

127
00:10:58,120 --> 00:11:05,160
Tùse tamùꞌnawàlà tùpànùnsan wepuka toppe kanau yapai wapiya yekamappù ya,

128
00:11:05,160 --> 00:11:07,600
tok pànùntoppe aꞌmun pona.

129
00:11:07,600 --> 00:11:12,520
Molopai tok tonpa lùssan utà toppe tok yeꞌmappù pàk,

130
00:11:12,520 --> 00:11:17,160
pùlanka po wapùla kanau pùkkù lùssan po.

131
00:11:17,160 --> 00:11:23,200
Sàlà kasa tok pànanùppù màlà aꞌmun pona.

132
00:11:23,200 --> 00:11:26,720
Ina uklàssak nulà aꞌmun pona yau,

133
00:11:26,720 --> 00:11:30,320
ina uya Malta pe pata yesek wechi ittuppù.

134
00:11:30,320 --> 00:11:33,520
Molonkonnà wechippù màlà wakù pe ina pàk.

135
00:11:33,520 --> 00:11:38,200
Konok wepyattàppù tùutà pàk molopai iko pe iwechippù,

136
00:11:38,200 --> 00:11:43,240
màlàpàk apok pottàppù tok uya molopai tok uya ina yanùmùppù.

137
00:11:43,240 --> 00:11:45,880
Paul uya aipù apok pilipùppù,

138
00:11:45,880 --> 00:11:51,840
molopai apok pona inonkapàtù ya tùse àkài wepakkappù aꞌnek pe iwechi pàk,

139
00:11:51,840 --> 00:11:58,500
molopai ikkappù ya itemyatù yai iwemokka pùla iwekkaiwattàsak wechippù.

140
00:11:58,500 --> 00:12:04,200
Molonkonnà uya àkài wechi Paul yemyatù pàk yeneppù molopai tiyiwalàꞌnokon,

141
00:12:04,200 --> 00:12:09,920
“Pùsàlà kàyik wechi màlà wànài pe,

142
00:12:09,920 --> 00:12:20,920
tùse talumattàntok kaatùyi uya iwemattoppe ikupù pen màlà,

143
00:12:20,920 --> 00:12:24,000
iwepesak là tuna kapai tùse,”

144
00:12:24,000 --> 00:12:25,680
teppù.

145
00:12:25,680 --> 00:12:32,400
Tùse Paul uya àkài yenuꞌmappù temyatù poi apok yak,

146
00:12:32,400 --> 00:12:34,560
molopai eꞌnek pe ikupùppù ya pen.

147
00:12:34,560 --> 00:12:41,080
Iwawo wapùla iwelikù tewinanpa yeneiꞌche tok wechippù.

148
00:12:41,080 --> 00:12:48,200
Tachin pe imàmuku tùpo molopai yàꞌlàlà wekkussak iwinàkàik pùla iwechi pàk,

149
00:12:48,200 --> 00:12:53,480
tok uya tùusenumenkatok kon mùyakanmappù.

150
00:12:53,480 --> 00:12:56,220
Molopai “Kaatù pe iwechi màlà!”

151
00:12:56,220 --> 00:12:58,880
teppù tok uya.

152
00:12:58,880 --> 00:13:01,440
Mei pùla Publius,

153
00:13:01,440 --> 00:13:04,600
màlà pata yesak patassek wechippù.

154
00:13:04,600 --> 00:13:11,920
Ina yanùmùppù ya màlà wakù pe molopai àsolùwau wei ina wechippù ikaklamu pe.

155
00:13:11,920 --> 00:13:17,280
Publius kàipùnù wechippù màlà tekkwek tau eꞌnek pe.

156
00:13:17,280 --> 00:13:22,080
Iwàkkàmiꞌmasak molopai iweꞌwasukka.

157
00:13:22,080 --> 00:13:25,320
Paul utàppù ipatassek yak,

158
00:13:25,320 --> 00:13:28,880
tùwàpùlema tùpo temyatù tùlùppù ya ipona,

159
00:13:28,880 --> 00:13:31,480
molopai ipittàppù ya.

160
00:13:31,480 --> 00:13:33,560
Sàlà wekkussak yau,

161
00:13:33,560 --> 00:13:41,800
tamùꞌnawàlà tùulon kon eꞌnek ton màlà pata yawon kon uyàpùppù molopai tok uchipittàppù.

162
00:13:41,800 --> 00:13:44,680
Tok uya ina lepappù tukke lepantok ke,

163
00:13:44,680 --> 00:13:52,720
molopai ina utà tuna po yau kanau yak iꞌche ina wettok teꞌma kon tau tùlùppù tok uya.

