﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,320
Ri tataꞌibꞌ fariseos xketamaj chi ri Jesús e kꞌia na ru tijoxelabꞌ ri Areꞌ,

2
00:00:11,320 --> 00:00:18,640
xuqujeꞌ e kꞌia na ri xbꞌan ki qasnaꞌ rumal ri Areꞌ chuwäch ri xbꞌan ki qasnaꞌ rumal ri tat Juan.

3
00:00:18,640 --> 00:00:19,900
Qas tzij kꞌut,

4
00:00:19,900 --> 00:00:22,600
man are tä ri Jesús ri xbꞌanow ri qasnaꞌ,

5
00:00:22,600 --> 00:00:25,220
xane e are ru tijoxelabꞌ xebꞌanowik.

6
00:00:25,220 --> 00:00:27,180
Aretaq ri Jesús xuta waꞌ,

7
00:00:27,180 --> 00:00:29,160
ri tajin käbꞌixik,

8
00:00:29,160 --> 00:00:30,520
xel bꞌi pa Judea,

9
00:00:30,520 --> 00:00:32,540
xtzelej chik pa Galilea.

10
00:00:32,540 --> 00:00:38,280
Pa ru tzelejik kꞌut rajwaxik chi kokꞌow pa taq ri juyubꞌ re Samaria.

11
00:00:38,280 --> 00:00:41,000
Xopan kꞌu pa jun tinimit re Samaria,

12
00:00:41,000 --> 00:00:41,880
Sicar u bꞌiꞌ,

13
00:00:41,880 --> 00:00:48,000
chunaqaj ri ulew ri u yoꞌm ri Jacob che rechbꞌal ri José ru kꞌojol.

14
00:00:48,000 --> 00:00:53,200
Chilaꞌ kꞌut kꞌo wi ri kꞌuaꞌ ri käbꞌix “ru kꞌuaꞌ ri Jacob” che.

15
00:00:53,200 --> 00:00:55,320
Ri Jesús kosinaq chik che ri bꞌinem,

16
00:00:55,320 --> 00:00:56,880
xtꞌuyi chuchiꞌ ri kꞌuaꞌ.

17
00:00:56,880 --> 00:01:01,560
Xa kꞌu jubꞌiqꞌ man kuriq ri nikꞌiaj qꞌij.

18
00:01:01,560 --> 00:01:06,160
E bꞌenaq kꞌu ru tijoxelabꞌ pa ri tinimit chuloqꞌik ri käkitijo,

19
00:01:06,160 --> 00:01:11,440
aretaq xopan jun ixoq aj Samaria chuchiꞌ ri kꞌuaꞌ chukꞌamik u joron.

20
00:01:11,440 --> 00:01:13,960
Ri Jesús xubꞌij che:

21
00:01:13,960 --> 00:01:16,200
Ya la jubꞌiqꞌ nu joron,

22
00:01:16,200 --> 00:01:17,200
—xcha che.

23
00:01:17,200 --> 00:01:22,480
Man käkichꞌabꞌej tä kꞌu kibꞌ ri winaq aj Israel kukꞌ ri winaq aj Samaria,

24
00:01:22,480 --> 00:01:25,600
rumal riꞌ ri ixoq xubꞌij che ri Jesús:

25
00:01:25,600 --> 00:01:29,280
¿Jas che ri lal kätaꞌ la joron la chwe in?

26
00:01:29,280 --> 00:01:30,680
Ri lal kꞌut,

27
00:01:30,680 --> 00:01:32,400
lal aj Israel.

28
00:01:32,400 --> 00:01:32,840
Ri in,

29
00:01:32,840 --> 00:01:33,920
in aj Samaria,

30
00:01:33,920 --> 00:01:34,640
—xcha che.

31
00:01:34,640 --> 00:01:35,320
Ri Jesús xchꞌawik,

32
00:01:35,320 --> 00:01:37,380
xubꞌij che:

33
00:01:37,380 --> 00:01:40,440
We ta etam la jas ri kusipaj ri Dios,

34
00:01:40,440 --> 00:01:45,120
xuqujeꞌ we ta etam la jachin ri in ri tajin kintaꞌ nu joron che la,

35
00:01:45,120 --> 00:01:48,160
ri lal qas tzij kätaꞌ la joron la riꞌ chwe in,

36
00:01:48,160 --> 00:01:50,680
kinya kꞌu na kꞌaslik joron che la,

37
00:01:50,680 --> 00:01:51,920
—xcha che.

38
00:01:51,920 --> 00:01:53,560
Ri ixoq xubꞌij che:

39
00:01:53,560 --> 00:01:54,000
Tat,

40
00:01:54,000 --> 00:01:57,680
man kꞌo tä ne jas käkoj la che resaxik ri joron,

41
00:01:57,680 --> 00:02:00,600
sibꞌalaj naj kꞌut qajinaq ri kꞌuaꞌ.

42
00:02:00,600 --> 00:02:05,120
¿Jawijeꞌ ta kꞌu ne keꞌkꞌama wi la ri kꞌaslik joron ri käya la chwe?

43
00:02:05,120 --> 00:02:06,120
—kächa che.

44
00:02:06,120 --> 00:02:11,920
Ri Jacob ri qa mam ojer are yoꞌwinaq kan waꞌ we kꞌuaꞌ riꞌ chqe,

45
00:02:11,920 --> 00:02:15,560
ri xresaj wi u joron ri areꞌ,

46
00:02:15,560 --> 00:02:17,160
ri ralkꞌual,

47
00:02:17,160 --> 00:02:20,440
xuqujeꞌ ri xresaj wi ki joron ri rawaj.

48
00:02:20,440 --> 00:02:25,480
¿A lal ta kꞌut ri nim na bꞌanik la chuwäch ri areꞌ?

49
00:02:25,480 --> 00:02:25,780
—xcha ri ixoq che ri Jesús.

50
00:02:25,780 --> 00:02:27,280
Ri Jesús xchꞌawik,

51
00:02:27,280 --> 00:02:28,580
xubꞌij che:

52
00:02:28,580 --> 00:02:33,840
Konojel ri käkitij ke we joron riꞌ kächaqiꞌj chi na ki chiꞌ jumul chik.

53
00:02:33,840 --> 00:02:36,880
Jachin kꞌu ri kutij re ri joron ri kinya in,

54
00:02:36,880 --> 00:02:41,120
man kꞌo tä chi na jumul kächaqiꞌj chi u chiꞌ.

55
00:02:41,120 --> 00:02:41,760
Je riꞌ,

56
00:02:41,760 --> 00:02:50,600
rumal chi ri joron ri kinya in che käbꞌulbꞌut na pa ranimaꞌ jeꞌ jas jun u kꞌiyibꞌal jaꞌ ri kuya kꞌaslemal ri man kꞌo tä u kꞌisik,

57
00:02:50,600 --> 00:02:51,800
—xcha che.

58
00:02:51,800 --> 00:02:53,520
Ri ixoq xubꞌij che:

59
00:02:53,520 --> 00:02:54,560
Tat,

60
00:02:54,560 --> 00:02:59,800
ya la we ri joron riꞌ rech man kächaqiꞌj tä chi nu chiꞌ,

61
00:02:59,800 --> 00:03:04,600
rech man rajwaxik tä chi kinpe chi waral chukꞌamik nu joron,

62
00:03:04,600 --> 00:03:06,040
—xcha che.

63
00:03:06,040 --> 00:03:08,040
Ri Jesús xubꞌij che:

64
00:03:08,040 --> 00:03:10,080
Oj bꞌaꞌ la,

65
00:03:10,080 --> 00:03:12,200
jesikꞌij la loq ri achajil la,

66
00:03:12,200 --> 00:03:14,280
käpe chi kꞌu na la waral,

67
00:03:14,280 --> 00:03:14,760
—xcha che.

68
00:03:14,760 --> 00:03:15,680
Ri ixoq xchꞌawik,

69
00:03:15,680 --> 00:03:16,720
xubꞌij:

70
00:03:16,720 --> 00:03:18,480
Man kꞌo tä wachajil,

71
00:03:18,480 --> 00:03:19,960
—xcha che.

72
00:03:19,960 --> 00:03:21,200
Xubꞌij kꞌu ri Jesús che:

73
00:03:21,200 --> 00:03:25,520
Tzij ri käbꞌij la chi man kꞌo tä achajil la.

74
00:03:25,520 --> 00:03:29,400
E jobꞌ kꞌu ne ri achajil la e kꞌolinaq.

75
00:03:29,400 --> 00:03:31,160
Are kꞌu ri jun ri kꞌo ukꞌ la kämik,

76
00:03:31,160 --> 00:03:33,660
man are tä qas achajil la.

77
00:03:33,660 --> 00:03:36,040
Qas tzij bꞌaꞌ ri bꞌim la,

78
00:03:36,040 --> 00:03:36,960
—xcha ri Jesús che ri ixoq.

79
00:03:36,960 --> 00:03:38,840
Aretaq xuta ri ixoq waꞌ,

80
00:03:38,840 --> 00:03:40,680
xubꞌij che ri Jesús:

81
00:03:40,680 --> 00:03:41,840
Tat,

82
00:03:41,840 --> 00:03:46,880
kinwilo chi lal jun qꞌalajisal re ru Loqꞌ Pixabꞌ ri Dios.

83
00:03:46,880 --> 00:03:49,740
Ri qa mam uj ojer,

84
00:03:49,740 --> 00:03:51,960
ri uj aj Samaria,

85
00:03:51,960 --> 00:03:55,320
xkiqꞌijilaj ri Dios waral pa we juyubꞌ riꞌ.

86
00:03:55,320 --> 00:03:57,120
Are kꞌu ri alaq,

87
00:03:57,120 --> 00:03:58,680
ri alaq aj Israel,

88
00:03:58,680 --> 00:04:04,460
käbꞌij alaq chi pa ri tinimit Jerusalén rajwaxik käqꞌijilax wi ri Dios,

89
00:04:04,460 --> 00:04:04,700
—xcha che.

90
00:04:04,700 --> 00:04:06,320
Ri Jesús xchꞌawik,

91
00:04:06,320 --> 00:04:07,520
xubꞌij:

92
00:04:07,520 --> 00:04:08,760
Nan,

93
00:04:08,760 --> 00:04:14,640
kojo bꞌaꞌ la ri kinbꞌij chi kopan na ri qꞌij aretaq ri alaq käqꞌijilaj na alaq ri qa Tat,

94
00:04:14,640 --> 00:04:22,360
man rajwaxik tä kꞌu na chi käpe alaq waral pa we juyubꞌ riꞌ o chi keꞌ alaq pa Jerusalén chuqꞌijilaxik ri qa Tat,

95
00:04:22,360 --> 00:04:22,360
—xcha che.

96
00:04:22,360 --> 00:04:23,640
Ri alaq,

97
00:04:23,640 --> 00:04:27,700
alaq aj Samaria man qas etam alaq jachin ri käqꞌijilaj alaq.

98
00:04:27,700 --> 00:04:31,440
Are kꞌu ri uj qetam jachin ri käqaqꞌijilaj,

99
00:04:31,440 --> 00:04:36,420
rumal chi ru tobꞌanik ri Dios käpetik kumal ri winaq aj Israel.

100
00:04:36,420 --> 00:04:38,420
Kuriq kꞌu na ri qꞌij,

101
00:04:38,420 --> 00:04:39,560
are kämik kꞌut,

102
00:04:39,560 --> 00:04:43,960
aretaq ri winaq ri qas tzij käkiqꞌijilaj ri qa Tat,

103
00:04:43,960 --> 00:04:50,400
qas käkiqꞌijilaj na ri Areꞌ rukꞌ ru taqanik ri Loqꞌalaj Espíritu pa kanimaꞌ.

104
00:04:50,400 --> 00:04:51,080
Ri qa Tat kꞌut,

105
00:04:51,080 --> 00:04:55,600
kraj chi jeꞌ käbꞌan waꞌ kumal ri winaq ri keqꞌijilan che.

106
00:04:55,600 --> 00:04:57,720
Ri Dios are Espíritu,

107
00:04:57,720 --> 00:05:00,760
jachin kꞌu taq ri keqꞌijilan che,

108
00:05:00,760 --> 00:05:07,560
rajwaxik qas tzij käkiqꞌijilaj na rukꞌ ru taqanik ri Loqꞌalaj Espíritu pa kanimaꞌ.

109
00:05:07,560 --> 00:05:09,120
Ri ixoq xubꞌij che:

110
00:05:09,120 --> 00:05:15,800
Ri in wetam chi käpe na ri Mesías ri xuqujeꞌ käbꞌix Cristo che.

111
00:05:15,800 --> 00:05:17,600
Aretaq käpe ri Areꞌ,

112
00:05:17,600 --> 00:05:21,420
kuqꞌalajisaj na ronojel chqawäch,

113
00:05:21,420 --> 00:05:21,660
—xcha che.

114
00:05:21,660 --> 00:05:23,740
Ri Jesús xubꞌij che:

115
00:05:23,740 --> 00:05:24,980
In riꞌ,

116
00:05:24,980 --> 00:05:26,980
ri tajin kintzijon ukꞌ la,

117
00:05:26,980 --> 00:05:27,080
—xcha che.

118
00:05:27,080 --> 00:05:32,520
Qas jeꞌ tajin kubꞌij waꞌ ri Jesús aretaq xeopan ru tijoxelabꞌ.

119
00:05:32,520 --> 00:05:36,400
Xkikajmaj kꞌut chi tajin kätzijon rukꞌ jun ixoq.

120
00:05:36,400 --> 00:05:43,420
Man kꞌo tä kꞌu jun xukochꞌo xutaꞌ che ri Jesús jas ri kraj ri ixoq o jas ri tajin kubꞌij che.

121
00:05:43,420 --> 00:05:45,440
Ri ixoq kꞌut xuya kan ru qꞌebꞌal,

122
00:05:45,440 --> 00:05:46,200
xeꞌ pa ri tinimit,

123
00:05:46,200 --> 00:05:49,200
xubꞌij chke ri winaq:

124
00:05:49,200 --> 00:05:51,800
Chixsajmpeꞌ,

125
00:05:51,800 --> 00:05:54,560
jiliwila kꞌu jun achi ri u bꞌim chwe ronojel ri nu bꞌanom.

126
00:05:54,560 --> 00:05:57,080
¿A mat are waꞌ ri Cristo?

127
00:05:57,080 --> 00:05:57,360
—xcha chke ri winaq.

128
00:05:57,360 --> 00:06:00,080
Xebꞌel kꞌu bꞌi ri winaq pa ri tinimit,

129
00:06:00,080 --> 00:06:02,680
xebꞌeꞌ jelaꞌ jawijeꞌ kꞌo wi ri Jesús.

130
00:06:02,680 --> 00:06:06,080
Are kꞌu ri tijoxelabꞌ tajin käkibꞌij che ri Jesús:

131
00:06:06,080 --> 00:06:07,480
Ajtij,

132
00:06:07,480 --> 00:06:08,920
woq bꞌaꞌ la,

133
00:06:08,920 --> 00:06:09,520
—xecha che.

134
00:06:09,520 --> 00:06:12,040
Ri Jesús kꞌut xubꞌij chke:

135
00:06:12,040 --> 00:06:16,120
Ri in kꞌo ri nu wa ri kintijo ri man iwetam tä ix jasach,

136
00:06:16,120 --> 00:06:17,080
—xcha chke.

137
00:06:17,080 --> 00:06:20,960
Ri tijoxelabꞌ xkichaplej u taꞌik chbꞌil taq kibꞌ,

138
00:06:20,960 --> 00:06:21,640
xkibꞌij:

139
00:06:21,640 --> 00:06:24,600
¿A xa ta kꞌu lo kꞌo jachin xkꞌamow loq ri kutijo?

140
00:06:24,600 --> 00:06:25,780
—xechaꞌ.

141
00:06:25,780 --> 00:06:28,120
Ri Jesús xubꞌij chke:

142
00:06:28,120 --> 00:06:32,980
Ri nu wa are ru bꞌanik ru rayibꞌal ri Jun ri xintaqow loq,

143
00:06:32,980 --> 00:06:36,700
ru kꞌisik kꞌut ru chaplem loq u bꞌanik.

144
00:06:36,700 --> 00:06:38,960
Ri ix kibꞌij:

145
00:06:38,960 --> 00:06:41,420
“Kraj na kiejebꞌ ikꞌ ri cosecha.”

146
00:06:41,420 --> 00:06:43,780
Ri in kꞌut kinbꞌij chiwe:

147
00:06:43,780 --> 00:06:45,780
Chikaꞌyej taq ri tikoꞌn,

148
00:06:45,780 --> 00:06:46,880
e chaqiꞌj chi kꞌut,

149
00:06:46,880 --> 00:06:49,440
e utz chik che ri cosecha.

150
00:06:49,440 --> 00:06:52,080
Ri kächakun pa ri cosecha,

151
00:06:52,080 --> 00:06:55,000
käyiꞌ na ri tojbꞌal re.

152
00:06:55,000 --> 00:06:58,960
Are kꞌu ri cosecha ri kuyako are re kꞌaslemal waꞌ ri man kꞌo tä u kꞌisik,

153
00:06:58,960 --> 00:07:02,000
rech ri ketikoꞌnijik,

154
00:07:02,000 --> 00:07:03,520
xuqujeꞌ ri keyakowik,

155
00:07:03,520 --> 00:07:05,800
junam kekikotik.

156
00:07:05,800 --> 00:07:07,740
Qas tzij kꞌut ri käbꞌixik:

157
00:07:07,740 --> 00:07:09,280
“Jun winaq kätikoꞌnijik,

158
00:07:09,280 --> 00:07:12,160
are kꞌu jun winaq chik ri käyakowik,”

159
00:07:12,160 --> 00:07:13,920
—kächaꞌ.

160
00:07:13,920 --> 00:07:19,520
Ri in xixintaq bꞌik rech kiyak u wäch ri tikoꞌn ri man xiriq tä kꞌäx chutikik.

161
00:07:19,520 --> 00:07:22,480
Juleꞌ winaq chik ri xechakunik,

162
00:07:22,480 --> 00:07:25,840
are kꞌu ri ix xaq xuwi kixkikot chuyakik u wäch ri ki tikoꞌn,

163
00:07:25,840 --> 00:07:27,560
—xcha chke ru tijoxelabꞌ.

164
00:07:27,560 --> 00:07:36,360
E kꞌia kꞌu chke ri winaq pa ri alaj tinimit riꞌ re Samaria ri xekojon che ri Jesús rumal ri xubꞌan ri ixoq,

165
00:07:36,360 --> 00:07:38,720
xujikibꞌa kꞌu u bꞌixik chke:

166
00:07:38,720 --> 00:07:39,720
“U bꞌim chwe ronojel ri nu bꞌanom,”

167
00:07:39,720 --> 00:07:40,720
—xcha riꞌ.

168
00:07:40,720 --> 00:07:45,340
Je riꞌ chi aretaq xeopan ri winaq aj Samaria rukꞌ ri Jesús,

169
00:07:45,340 --> 00:07:48,440
xkibꞌochiꞌj chi käkanaj na kan kukꞌ.

170
00:07:48,440 --> 00:07:51,100
Xkanaj kꞌu na kan kiebꞌ qꞌij kukꞌ.

171
00:07:51,100 --> 00:07:56,560
E kꞌia kꞌu na ri xekojonik aretaq xkita ri tzij ri xubꞌij ri Jesús.

172
00:07:56,560 --> 00:07:58,760
Xkibꞌij kꞌu che ri ixoq:

173
00:07:58,760 --> 00:08:00,700
Kämik käqakojo,

174
00:08:00,700 --> 00:08:03,300
man xuwi tä rumal ri xabꞌij at chqe,

175
00:08:03,300 --> 00:08:06,800
xane rumal chi qa tom uj ri kubꞌij.

176
00:08:06,800 --> 00:08:11,780
Qetam kꞌut chi qas tzij are waꞌ ri Cristo ri Toꞌl Ke ri winaq cho ruwächulew,

177
00:08:11,780 --> 00:08:12,880
—xecha che.

