﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,900
Yoma lau Italiya nuwatudi maudoidi Pesitasi ye hinelihedudulaidi ye gehe,

2
00:00:10,900 --> 00:00:19,200
kabo Paulo yo taulauhetala tamowaidiyao hekadi ye mosehekawalaedi sentuliyo hesana Diuliyasi unai,

3
00:00:19,200 --> 00:00:21,120
kabo ye kitahetetedi.

4
00:00:21,120 --> 00:00:28,420
Diuliyasi meta tauꞌiyala bodana hesau hesana “Sisa yona tauꞌiyala” kadi tanuwaga hesau.

5
00:00:28,420 --> 00:00:34,940
Ka dobi gadowa na temenai Adalamitiyam yodi waga hesau ka lobai.

6
00:00:34,940 --> 00:00:38,620
Waga wa bena kabo ye gelu ye lau teha Eisiya,

7
00:00:38,620 --> 00:00:41,980
na magaidiyao udiyedi bena ye lauhepehepesa,

8
00:00:41,980 --> 00:00:43,840
ede unai ka gelu.

9
00:00:43,840 --> 00:00:45,600
Alisitakasi,

10
00:00:45,600 --> 00:00:48,180
iya teha Masedoniya tamowaina,

11
00:00:48,180 --> 00:00:50,360
Tesalonika unai ye laoma,

12
00:00:50,360 --> 00:00:52,840
iya maidamai ka gelu ka lau.

13
00:00:52,840 --> 00:00:56,060
Mala ye tom meta Sidona unai ka duna,

14
00:00:56,060 --> 00:01:03,140
na Diuliyasi Paulo ye katekamkamnaei ede ye talamyei na ye pesa kehanao ye kaitaumanaidi,

15
00:01:03,140 --> 00:01:08,080
na ginauli saha udiyedi ye deha meta kabo unai iya se sagui.

16
00:01:08,080 --> 00:01:15,500
Menai ka geluꞌuyo na yaumai wa ka taumatai ede Saipulusi bwanabwanaluwana woyona unai ka lau.

17
00:01:15,500 --> 00:01:25,920
Silisiya yo Pampiliya gabwadi unai ka heulisikawasi na ka lau ede teha Lisiya magaina hesau hesana Maila unai ka duna.

18
00:01:25,920 --> 00:01:33,580
Menai sentuliyo wa Alesandiliya yodi waga hesau ye lobai bena kabo ye lau teha Italiya,

19
00:01:33,580 --> 00:01:36,500
ede ye hedede na unai ka gelukawasi.

20
00:01:36,500 --> 00:01:42,620
Na yaumai yona towapilipili debanaena mayadai lohaloha ka kadauyei.

21
00:01:42,620 --> 00:01:46,800
Mulidiyena kabo ka lage Nidasi bwanabwanaluwana,

22
00:01:46,800 --> 00:01:50,360
na dedekanaena ka heulisi ka lau.

23
00:01:50,360 --> 00:01:52,680
Yaumai wa ka taumatai,

24
00:01:52,680 --> 00:01:56,320
unai nige gonowana yoma kedakulu wa ka lauwatani,

25
00:01:56,320 --> 00:02:00,000
ede ka dobi Kiliti bwanabwanaluwana hesabana,

26
00:02:00,000 --> 00:02:08,200
na isutetena hesana Salamona unai ka giuli na bwanabwanaluwa wa woyonaena ka heulisihadihadidi.

27
00:02:08,200 --> 00:02:23,140
Na woyona heulisina wa ye yababakalili unai ka kaipate ka lau ee bwanabwanaluwa wa magaina lakilakina hesana Laseya ka laugabaei na dedekanaena kalotauna hesana Gadowa Namwanamwana unai ka duna.

28
00:02:23,140 --> 00:02:27,800
Na yoma kadau wa unai meta mayadai ka gabaedi se badokalili,

29
00:02:27,800 --> 00:02:32,380
ede yoma kadau huyana ye hetubu ye yababa ye lau.

30
00:02:32,380 --> 00:02:35,920
Matawuwuna gwagwama yo wowoli huyana ye hanauma.

31
00:02:35,920 --> 00:02:41,620
Unai Paulo ye hededelau waga wa taugeluina maudoidi wa udiyedi ye wane,

32
00:02:41,620 --> 00:02:42,640
“Tatao,

33
00:02:42,640 --> 00:02:48,360
ya nuwatui meta yoda kadau ta kabo ye pilipili yo ye yababakalili,

34
00:02:48,360 --> 00:02:55,000
kabo unai waga yo gogo maudoidi ta gabaedi yo hinage tamowai hekadi kabo se mwaloi.”

35
00:02:55,000 --> 00:02:58,600
Iyamo sentuliyo wa nige ye lapulau Paulo unai,

36
00:02:58,600 --> 00:03:04,800
na ye kitalau waga tauheyaisiyena yo waga tanuwagana yodi hedehedede wa udiyedi.

37
00:03:04,800 --> 00:03:10,640
Na huyagwagwama unai Gadowa Namwanamwana kabamiyana nige ye namwakalili.

38
00:03:10,640 --> 00:03:21,900
Unai waga wa taugeluina maudoidi wa se henuwa bena taba ka geluꞌuyo ka dobi Peniki na menai ka miya kana siga wowoli yo huyagwagwama ta se gehe.

39
00:03:21,900 --> 00:03:30,280
Matawuwuna ede Kiliti unai Peniki meta gadowana ye namwa yo huyagwagwama yo wowoli gadowana ede,

40
00:03:30,280 --> 00:03:36,160
na gadowa ta meta ye sanalau teha yalugumini yo teha bulumgai mo udiyedi.

41
00:03:36,160 --> 00:03:40,780
Wowoli se hekalo

42
00:03:40,780 --> 00:03:49,200
Na kabo yawana ye sibobo ede waga taupaisowaina wa yodi nuwatu meta gonowana se dobi Peniki.

43
00:03:49,200 --> 00:03:54,420
Unai lowo se tabeisini na bena ka heulisihadihadidi ka dobi.

44
00:03:54,420 --> 00:04:03,020
Nige bayaona kabo yaumai bayabayaona hesau hesana wediliya bwanabwanaluwa wa unai ye towadikwama.

45
00:04:03,020 --> 00:04:09,640
Na waga wa wolewolena ye konai ede nige gonowana yaumai wa ka taumatai,

46
00:04:09,640 --> 00:04:11,800
unai ka boboyogabaei.

47
00:04:11,800 --> 00:04:24,920
Ka dobi Kauda bwanabwanaluwana hesabana na woyona musamusana wa unai ka kaipate bena kabahekohekoitu wagana ka tabeisiniyama waga wa unai ka tolenamwanamwaei.

48
00:04:24,920 --> 00:04:37,200
Se paihekahini ye gehe kabo waga taupaisowaina maina lakilakidiyao se haidi na waga wa sadaina udiyedi se paidi na waga wa se momosihebayao.

49
00:04:37,200 --> 00:04:46,460
Se matausikalili matawuwuna ede nige se henuwa teha Sailini tahalina hesana Sitisi unai se heduna,

50
00:04:46,460 --> 00:04:56,460
ede wolewole hesau mainaena se pai na se gabadobiyei gabwa wa unai na bena waga wa ye tabetabenuwahi.

51
00:04:56,460 --> 00:05:03,700
Yaumai yo bagodu wa se kotakesegaidi na waga wa ye iniꞌinipuluhi ye lau ee mala ye tom,

52
00:05:03,700 --> 00:05:08,040
unai waga wa kana kaiꞌusa hekana se hesuluhepesadi.

53
00:05:08,040 --> 00:05:15,980
Mayadai hehaiyonana unai ede se hetubu waga wa gogona hekadi se haidi na se hesuluhepesadi.

54
00:05:15,980 --> 00:05:27,220
Wowoli wa ye kotakesegai na ka kulolo huyalohalohakalili nige sola mahana o kipwala ka kitadi yo nige yoma kabalau kabina ka kata,

55
00:05:27,220 --> 00:05:33,920
unai maudoimai nuwamai se basabasa na ka nuwatui meta taba nige sagu ka lobai.

56
00:05:33,920 --> 00:05:41,420
Mayadai hisa se lau na waga wa unai taugelu maudoimai nige hesau ye kaikai.

57
00:05:41,420 --> 00:05:44,700
Unai Paulo ye tolo na ye hedede ye wane,

58
00:05:44,700 --> 00:05:53,880
“Lahinaidi taba yogu hedehedede wa kwa lapuwatani na Kiliti bwanabwanaluwana unai sola ta miyamiya na nige ta kukegabaei,

59
00:05:53,880 --> 00:05:57,040
meta teina pilipili ta taba nige ta hekalo,

60
00:05:57,040 --> 00:05:59,900
yo gogo taba nige ta gabaedi.

61
00:05:59,900 --> 00:06:07,400
Na nuwamiu ya hededehebayaodi meta maudoida kabo ta namwanamwa na waga gaibu mo kabo ta gabaei.

62
00:06:07,400 --> 00:06:09,840
Matawuwuna ede yogu Yaubada,

63
00:06:09,840 --> 00:06:13,900
iya kagu tanuwaga yo yau iya ya kaihelahui,

64
00:06:13,900 --> 00:06:18,920
boniyai wa unai iya yona anelu ye taumasalaha dedekaguyena

65
00:06:18,920 --> 00:06:20,300
na ye wane,

66
00:06:20,300 --> 00:06:21,060
‘Paulo,

67
00:06:21,060 --> 00:06:22,460
tabu ku matausi.

68
00:06:22,460 --> 00:06:26,740
Kabo Sisa matanaena ku tolo yo ye helauhetalago.

69
00:06:26,740 --> 00:06:37,800
Yo hinage Yaubada yona kabinamwa yo yona gadosisiyena ye hededehesunuma meta maidamwao taukadau maudoidi waga me unai taba nige kwa mwaloi.’

70
00:06:37,800 --> 00:06:39,640
Unai ya hededelaowa,

71
00:06:39,640 --> 00:06:48,740
nuwamiu se bayao matawuwuna ede Yaubada ya sunumaei na saha ye hedededi wa meta kabo se tubu yo se mamohoi.

72
00:06:48,740 --> 00:06:54,400
Na iyamo bwanabwanaluwa hesau unai kabo ta heduna na ye koisinida.”

73
00:06:54,400 --> 00:06:59,400
Waga se heduna

74
00:06:59,400 --> 00:07:07,060
Boniyai hesaudoudoi-hasina (14) unai meta sola Adiliya gabwana wa unai ka kulokuloloꞌusi.

75
00:07:07,060 --> 00:07:16,340
Na boniyai duwaduwalina wa unai meta waga unai taupaisowa wa se nuwatui meta bena tano ka hanahanawuiyako.

76
00:07:16,340 --> 00:07:20,540
Unai kabanowonowoi ledina se hai na se heyoli,

77
00:07:20,540 --> 00:07:27,140
na gabwa wa lohana se liyei na se lobai meta gabwa lohana ede kala 20.

78
00:07:27,140 --> 00:07:35,500
Ka kulokulolo nige bayaona na hinage gabwa wa se liyetonogiꞌuyoi meta lohana ede kala 15.

79
00:07:35,500 --> 00:07:39,180
Nowonowoi wa ka kitadi meta ka hanahanaukaliliko,

80
00:07:39,180 --> 00:07:43,340
na ka matausi meta kabo ye koisinigai dakwadakwaena.

81
00:07:43,340 --> 00:07:47,740
Ede lowo hasi se gabaedi waga yiuna wa unai,

82
00:07:47,740 --> 00:07:50,400
na waga wa ye tabetabehekahini.

83
00:07:50,400 --> 00:07:57,160
Na maudoidi se tapwalolo yodi yaubada udiyedi meta taba idohagi na mala ye tomꞌmwamwayau.

84
00:07:57,160 --> 00:08:02,420
Na waga wa unai taupaisowa maudoidi se koitalaliu na bena se wasabu.

85
00:08:02,420 --> 00:08:06,980
Unai kabahekohekoitu wagana wa se hedalolodobiyei gabwa wa unai.

86
00:08:06,980 --> 00:08:13,200
Na yodi helupodi bena kabo se sae waga isuna wa unai lowo hekadi se gabaeidi.

87
00:08:13,200 --> 00:08:18,420
Na Paulo ye hededelau sentuliyo yo tauꞌiyala tamowaidiyao wa udiyedi ye wane,

88
00:08:18,420 --> 00:08:21,420
“Ena tamowai ta waga ta se wasabugabaei,

89
00:08:21,420 --> 00:08:23,380
taba nige ta namwanamwa.”

90
00:08:23,380 --> 00:08:31,380
Unai tauꞌiyala tamowaidiyao wa kabahekohekoitu wagana mainana se boliꞌutusidi na ye kulolobasi.

91
00:08:31,380 --> 00:08:34,200
Mala ye hetubu ye uyali ye laoma,

92
00:08:34,200 --> 00:08:40,940
ede Paulo ye hededelau waga wa taugeluina maudoidi wa udiyedi meta taba se kaikai,

93
00:08:40,940 --> 00:08:42,420
na ye wane,

94
00:08:42,420 --> 00:08:47,400
“Mayadai saudoudoi-hasi (14) se laoko udiyedi meta kwa matausikalili,

95
00:08:47,400 --> 00:08:49,740
unai nige kai hesau kwa kai.

96
00:08:49,740 --> 00:08:56,280
Na teina maudoimiu ta meta taba nige hesau kulum maiyawana kesega ye taukwadalele.

97
00:08:56,280 --> 00:09:03,300
Unai ya hededebayao kalimiuyena bena taba kwa kaikainamwanamwa to kabo kwa maumauli.”

98
00:09:03,300 --> 00:09:11,600
Yona hedehedede ta mulinaena kabo pwalawa ye hai na maudoidi matadiyena ye tapwalolo yo Yaubada ye lautokiyei,

99
00:09:11,600 --> 00:09:14,080
na kabo ye kihi na ye kai.

100
00:09:14,080 --> 00:09:19,400
Unai kabo maudoidi wa nuwadi se talu yo se bayao na se kaikai.

101
00:09:19,400 --> 00:09:25,300
Waga wa unai taugelu maudoimai meta badomai ede 276.

102
00:09:25,300 --> 00:09:32,740
Ka kaikai ee ye gehe kabo waga wa kana usaꞌusa witi baikidi wa se hesuluhepesadi gabwa wa unai,

103
00:09:32,740 --> 00:09:34,960
bena waga wa ye kahaisae.

104
00:09:34,960 --> 00:09:40,200
Mala ye tom na waga unai taupaisowa magai nige se hekaolobai,

105
00:09:40,200 --> 00:09:43,660
na kalotau hesau naganagalina se kita.

106
00:09:43,660 --> 00:09:49,440
Unai yodi hekasa se ginauli meta bena ka sae unai ka hetatadunaduna.

107
00:09:49,440 --> 00:09:58,400
Ede lowo ma mainadiyao se boligabaeidi yo hinage heyaisi kabapaihekahinidi mainadi se yailigabaeidi.

108
00:09:58,400 --> 00:10:06,380
Na kabo wolewole waga isuna wa unai se kukei na ka boboyo ka sae nagali wa hesabana.

109
00:10:06,380 --> 00:10:10,480
Ka sae ede waga wa ye heduna nituli hesau unai,

110
00:10:10,480 --> 00:10:16,040
na isuna wa ye talakahi tahali wa unai na nige gonowana ye sigi,

111
00:10:16,040 --> 00:10:23,160
na bagodu se guligulisae waga wa unai ye lau ee waga yiuna wa ye koigwaligwali.

112
00:10:23,160 --> 00:10:33,700
Tauꞌiyala tamowaidiyao se koitalaliu bena taulauhetala tamowaidiyao wa se koihemwaloidi na tabu se tubasae na se wasawasabugabaeidi.

113
00:10:33,700 --> 00:10:37,200
Na sentuliyo wa ye henuwa bena Paulo ye sagui,

114
00:10:37,200 --> 00:10:40,200
ede yodi koitalaliu wa ye hekaiyawasi,

115
00:10:40,200 --> 00:10:44,340
na ye hededelau taugelu maudoidi wa udiyedi ye wane,

116
00:10:44,340 --> 00:10:46,960
“Kaiteyadi gonowana kabo se tuba,

117
00:10:46,960 --> 00:10:50,740
meta se kamposi na se tubabaguna se sae magai.”

118
00:10:50,740 --> 00:10:58,880
Na kadi kahao hekadi meta waga ye koigwaligwali wa molumoluna tehadiyao se haidi na udiyedi se tuba se sae.

119
00:10:58,880 --> 00:11:05,740
Na maudoimai ka tubasae magai wa unai ma namwanamwamai.

120
00:11:05,740 --> 00:11:06,780
Ka sae,

121
00:11:06,780 --> 00:11:12,100
na magai wa tamowaidiyao yomai se hedehedede meta bwanabwanaluwa wa hesana ede Malita.

122
00:11:12,100 --> 00:11:16,580
Bwanabwanaluwa wa tamowaidiyao yodi laulau se namwakalili kalimaiyena.

123
00:11:16,580 --> 00:11:20,140
Kaiwa se yuhi na se yoganeigai ka lau ka kaimwaiga,

124
00:11:20,140 --> 00:11:23,760
matawuwuna ede nabu ye talu yo gwagwama huyana.

125
00:11:23,760 --> 00:11:25,380
Ka kaikaimwaiga,

126
00:11:25,380 --> 00:11:30,100
na Paulo ye lau kaiwa lagalagadi ye bahema bena ye gabudi.

127
00:11:30,100 --> 00:11:40,380
Na kaiwa kalakalasina wa gigibwalina unai mwata hesau kaikaikalasina ye nenepesa ede Paulo nimana ye kalasi na unai ye kabakabasi.

128
00:11:40,380 --> 00:11:45,280
Magai tamowaidiyao mwata wa se kita Paulo nimana unai ye kabakabasi,

129
00:11:45,280 --> 00:11:46,540
unai se wane,

130
00:11:46,540 --> 00:11:49,640
“Teina tamowai ta meta iya taukaikaiunu!

131
00:11:49,640 --> 00:11:52,380
Yodi yoli wa unai nige ye mwaloi,

132
00:11:52,380 --> 00:11:56,860
na iyamo yoda yaubada waihiu Tautolehedudulai,

133
00:11:56,860 --> 00:11:59,580
iya nige ye henuwa bena ye maumauli.”

134
00:11:59,580 --> 00:12:06,320
Na Paulo nimana ye hekwade ede mwata wa ye koihebekudobiyei kaiwa kalakalasina wa unai,

135
00:12:06,320 --> 00:12:10,340
na kamnana ye lapui meta tauna nige se kamkamna.

136
00:12:10,340 --> 00:12:16,460
Na tamowai wa yodi nuwanuwatu kabo Paulo tauna se loloni yo ye guli na ye mwaloi,

137
00:12:16,460 --> 00:12:23,120
na iyamo se naya huyalohaloha na se kita meta nige saha hesau ye tubu kalinawai.

138
00:12:23,120 --> 00:12:28,600
Unai yodi nuwatu wa se buiꞌuyoi na se hedede meta iya yaubada hesau.

139
00:12:28,600 --> 00:12:37,400
Yoma kabakaimwaiga dedekana unai meta bwanabwanaluwa tamowaidiyao kadi tanuwaga lakilakina hesana Pabiliusi yona tano.

140
00:12:37,400 --> 00:12:44,360
Ye yogaisinigai yona numaena ka miya na mayadai haiyona ye kitahetetenamwanamwakaliliyeigai.

141
00:12:44,360 --> 00:12:49,580
Na Pabiliusi tamana ye kasiyebwa na ye kenokeno yodi numa wa unai.

142
00:12:49,580 --> 00:12:52,960
Kana kasiyebwa meta taugwagwama yo bogalau.

143
00:12:52,960 --> 00:12:57,440
Paulo ye sae numakalo wa unai na taubada wa yona ye tapwalolo,

144
00:12:57,440 --> 00:13:01,820
na nimana ye tolesaedi kewana ne unai ede ye namwanamwa.

145
00:13:01,820 --> 00:13:07,200
Ye henamwanamwa ede taukasiyebwa maudoidi bwanabwanaluwa wa unai se laedima,

146
00:13:07,200 --> 00:13:12,560
na Yaubada yona gigibwaliyena Paulo tamowai maudoidi wa ye henamwanamwadi.

147
00:13:12,560 --> 00:13:18,340
Unai tamowai maudoidi wa se hekasisikaliliyeigai yo se kaikainauyaigai.

148
00:13:18,340 --> 00:13:21,760
Na huyana kabo bena waga hesau unai ka gelu,

149
00:13:21,760 --> 00:13:26,900
ede yoma kabinonoha wa unai kadau gogodiyao udiyedi se saguigai.

