﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,700
Yëquëre Italiana jëjo saoñu'u cuasani,

2
00:00:09,700 --> 00:00:16,300
Pablore cui'ne yequë cosicohua'ire Capitán Juliona i̱sihuë,

3
00:00:16,300 --> 00:00:22,940
ja̱ëpi ñajaquë cajë Augusto hue'yosi tsëcapë aquëna.

4
00:00:22,940 --> 00:00:27,580
Adramitio yo sa'ro yohuëna ayamë'ë,

5
00:00:27,580 --> 00:00:32,740
Asia yeja yo sa'noana sani tëjire pacona.

6
00:00:32,740 --> 00:00:35,440
Ja̱ona aya mëni saë'ë.

7
00:00:35,440 --> 00:00:37,260
Saijëna,

8
00:00:37,260 --> 00:00:40,960
cui'ne yëquë ja̱'re co̱ni Aristarcoje̱ saji'i,

9
00:00:40,960 --> 00:00:45,540
Tesalónica daripë aquë Macedonia pa̱i.

10
00:00:45,540 --> 00:00:51,140
Ñatasi mu'sepi Sidón yo sa'rona ti̱'ahuë.

11
00:00:51,140 --> 00:00:53,200
Ja̱rona ti̱'arena,

12
00:00:53,200 --> 00:01:01,980
Juliopi de'oye yo'oquë Pablo cajeohua'ipi necaija̱jë cuasaquë Pablote eto saoquëna,

13
00:01:01,980 --> 00:01:04,140
sani i̱ cajeohua'ire,

14
00:01:04,140 --> 00:01:06,020
pëpaquë yo'opi.

15
00:01:06,020 --> 00:01:18,640
Tutu ju'ama' të'huija̱'a Sidónpi saicohua'ipi ai tutu sa̱ñope ju'a do'ire Chipre saodohuë yë'quë macaja̱'a saë'ë.

16
00:01:18,640 --> 00:01:29,340
Saicohua'ipi Cilicia yeja cui'ne Panfilia yeja je̱'ñerepa sa sani Mira daripëna ti̱'ahuë.

17
00:01:29,340 --> 00:01:33,680
Mira cato Licia yeja daripë aco paji'i.

18
00:01:33,680 --> 00:01:38,620
Ja̱rona Capitánpi yequë jai yohuë ti̱'api,

19
00:01:38,620 --> 00:01:42,040
Alejandría daripëpi daisiconi.

20
00:01:42,040 --> 00:01:49,460
Ja̱ yohuëpi Italia yejana saija̱'coni asani Capitánpi aya mëijë'ë,

21
00:01:49,460 --> 00:01:50,580
cua̱ñepi.

22
00:01:50,580 --> 00:01:51,640
Cua̱ñeina,

23
00:01:51,640 --> 00:01:53,420
aya mëteña.

24
00:01:53,420 --> 00:01:57,620
Tutu sa̱ñope ju'a do'ire dahuëre saë'ë,

25
00:01:57,620 --> 00:01:59,380
ai tsoe mu'seña.

26
00:01:59,380 --> 00:02:02,080
Ai yo'ojë Gnidona ti̱'ahuë.

27
00:02:02,080 --> 00:02:03,740
Ai tutuquëna,

28
00:02:03,740 --> 00:02:05,860
jerepa saiye co'api.

29
00:02:05,860 --> 00:02:07,060
Co'aquëna,

30
00:02:07,060 --> 00:02:13,180
Creta saodohuë tutu ju'ama'a të'huija̱'a të'ija̱ni saë'ë,

31
00:02:13,180 --> 00:02:16,920
Salmón daripë je̱'ñere paja̱'a.

32
00:02:16,920 --> 00:02:24,940
Të̱'tëpaja̱'a saijë ai yo'ojë De'o Yo Sa'ro hue'yosi yo sa'rona ti̱'ahuë,

33
00:02:24,940 --> 00:02:27,340
Lasea daripë quë'rona.

34
00:02:27,340 --> 00:02:33,640
Tsoe ne huesëni yo'oroja̱iñe sëte ai huajëya'ye nëji'i,

35
00:02:33,640 --> 00:02:41,620
ja̱ yë'ta'api yohuëja̱'a saiye tsoe je̱'nërepa oco tëcahuë ti̱'añe sëte.

36
00:02:41,620 --> 00:02:43,120
Ja̱je pa'ina,

37
00:02:43,120 --> 00:02:46,400
asaquë Pablopi yëhuoquë capi:

38
00:02:46,400 --> 00:02:51,760
“Ë̲mëohua'i yohuëja̱'a mai saini ai yo'oja̱'cohua'i a'ë,

39
00:02:51,760 --> 00:02:53,620
si'aye mai saye,

40
00:02:53,620 --> 00:02:56,460
cui'ne yohuë nejoja'cohua'i a'ë,

41
00:02:56,460 --> 00:03:00,000
cui'ne maije ju̱ti'ñe pa'iohua'i a'ë.”

42
00:03:00,000 --> 00:03:01,940
Caquë yëhuoquëna,

43
00:03:01,940 --> 00:03:06,540
Capitánpi sehuocaiye pa̱quë coa asa to̱pi,

44
00:03:06,540 --> 00:03:08,560
Pablo caye.

45
00:03:08,560 --> 00:03:15,620
I̱ti yohuë paquë cayere cui'ne yohuë quëhuiquë cayere sehuocaji'i.

46
00:03:15,620 --> 00:03:17,060
Ja̱je pa'ina,

47
00:03:17,060 --> 00:03:25,020
si'aohua'i cuasahuë iye yo sa'ro cato co'aji oco tëcahuë pëani tëto saiye.

48
00:03:25,020 --> 00:03:25,780
Sañu'u,

49
00:03:25,780 --> 00:03:30,740
Fenicena ë̱së du'ina ti̱ñarepa ña sa'rona.

50
00:03:30,740 --> 00:03:33,580
Ja̱rona oco tëcahuë jëañu'u,

51
00:03:33,580 --> 00:03:34,500
cuasahuë.

52
00:03:34,500 --> 00:03:36,740
Ja̱je cuasajëna,

53
00:03:36,740 --> 00:03:41,220
huë'ehuë te̱'tepi a'ri ja'ye tutu ju'aquëna,

54
00:03:41,220 --> 00:03:49,020
saiye de'oji cuasajë yohuë dëquëye ne huahuase'e naë mëa saoni ayani saë'ë,

55
00:03:49,020 --> 00:03:51,480
Creta të̱'tëpaja̱'a.

56
00:03:51,480 --> 00:04:00,540
Saijë pa'i maca ë̱mëje'e të'hui jai tuturepa daiyepi dani yohuëre tutu sao.

57
00:04:00,540 --> 00:04:02,000
Tutu saocona,

58
00:04:02,000 --> 00:04:04,200
sa̱ñope yo'o jujarena,

59
00:04:04,200 --> 00:04:06,540
tutupi quëconi sao.

60
00:04:06,540 --> 00:04:07,540
Sacona,

61
00:04:07,540 --> 00:04:09,860
i̱o jëjo saoyeje̱ saë'ë.

62
00:04:09,860 --> 00:04:17,500
Saicohua'ipi te'e a'ri saodohuë Clauda hue'eco jeteyo'jena ti̱'ahuë,

63
00:04:17,500 --> 00:04:20,340
ai tutuma'tona ti̱'ani.

64
00:04:20,340 --> 00:04:25,900
Ja̱rona ai yo'ojë a'ri yohuë pa̱ire huaso yohuë ayahuë.

65
00:04:25,900 --> 00:04:35,220
Aya tëjini jai yohuë joima'coni cuasajë jai yëi meapi hue̱huë yohuë,

66
00:04:35,220 --> 00:04:47,460
cui'ne a̱'ji mejahuëana Sirte hue'eyena ju'a huesë ma'ñe cajë ca'rajë dëquëyere jopoja̱'a je̱a dëso neñahuë,

67
00:04:47,460 --> 00:04:50,140
yohuëpi ju'aye pa̱jaco cajë.

68
00:04:50,140 --> 00:04:55,900
Ja̱je yo'oni coa huahuajë tutu sao cua̱ñohuë.

69
00:04:55,900 --> 00:04:59,040
Ñatasi mu'seje̱ ai tutuquëna,

70
00:04:59,040 --> 00:05:06,820
ña jujani i̱ti saicohua'ipi yohuë sayere tsiayana moe dëso huëohuë.

71
00:05:06,820 --> 00:05:14,500
Toaso̱ mu'se acona yureta'a i̱ohua'i jë̱ñare papi ñajë je̱a dësohuë,

72
00:05:14,500 --> 00:05:16,740
yohuë pa'ise'e.

73
00:05:16,740 --> 00:05:24,460
Ai tsoe mu'seña ë̱sëre cui'ne ma'ñocore ñama'pë pa'ijë cui'ne ai tutu ju'aquëna,

74
00:05:24,460 --> 00:05:31,220
tutu sao cua̱ñojë yureta'a ti ne huesëre pahuë cuasahuë.

75
00:05:31,220 --> 00:05:33,940
Ai tsoe a̱ima'pë pa'iye sëte,

76
00:05:33,940 --> 00:05:39,460
Pablopi si'aohua'i jopona huëni nëcani capi:

77
00:05:39,460 --> 00:05:47,900
“Yë'ë Cretana pëañu'u caye asani sehuocaisicohua'i pa'ito de'ora'pi.

78
00:05:47,900 --> 00:05:54,340
Ja̱rona pëasicohua'i pani si'aye iye ai yo'oye pa̱ra'huë.

79
00:05:54,340 --> 00:05:54,980
De'oji,

80
00:05:54,980 --> 00:05:56,940
yure ai cuasama'pë,

81
00:05:56,940 --> 00:05:59,300
tutu mañare hue'ejë̱'ë,

82
00:05:59,300 --> 00:06:02,440
si'aohua'i mësaru huajëja̱'cohua'i a'ë,

83
00:06:02,440 --> 00:06:05,820
yohuëse'e ne huesëtoje̱.

84
00:06:05,820 --> 00:06:14,260
Yë'ë pacacai necaiquëpi Maija'quëpi iye ñami i̱ hui̱ñaëre jëjo daouna,

85
00:06:14,260 --> 00:06:15,700
dani capi,

86
00:06:15,700 --> 00:06:16,520
ñeje:

87
00:06:16,520 --> 00:06:19,360
‘Pablo ca'rama'ë pa'ijë̱'ë,

88
00:06:19,360 --> 00:06:22,320
César quë'rona saiyeque pa'iji.

89
00:06:22,320 --> 00:06:23,640
Ja̱je pa'ina,

90
00:06:23,640 --> 00:06:32,980
më'ë i̱ño pa'i do'ire Maija'quëpi si'aohua'ire më'ë ja̱'re yohuë pa'icohua'ire huasoja̱'quë api,

91
00:06:32,980 --> 00:06:34,060
ju̱'iñere.’

92
00:06:34,060 --> 00:06:41,140
Ja̱je pa'iye sëte ëjaohua'i tutu mañare hue'ejë̱'ë,

93
00:06:41,140 --> 00:06:45,260
yë'ë cato Maija'quëpi i̱ case'eje̱ ñacaija̱'quë api cuasayë,

94
00:06:45,260 --> 00:06:50,980
cui'ne hui̱ñaë quëase'eje̱ pa'ye pa'ija̱'coa cuasayë.

95
00:06:50,980 --> 00:06:55,620
Mai cato saodohuëna yohuëse'e ju'a huesëcona,

96
00:06:55,620 --> 00:06:58,620
tu̱masicohua'i pa'ija̱'cohua'i a'ë.”

97
00:06:58,620 --> 00:07:07,260
Tutupi tutu saosicohua'ipi jai a̱si tsiaya Adríaticore huahuahuë,

98
00:07:07,260 --> 00:07:09,580
jopo ñami pa'i maca,

99
00:07:09,580 --> 00:07:12,940
catorce mu'seña pa'i maca ja̱ maca,

100
00:07:12,940 --> 00:07:20,740
ñami jopo pa'i maca yohuë ñajë sacohua'ipi je̱'nërepa yeja ti̱'añë cuasahuë.

101
00:07:20,740 --> 00:07:24,180
Asani hua̱iñere cue̱cuejëna,

102
00:07:24,180 --> 00:07:26,860
treinta y seis metros paji'i,

103
00:07:26,860 --> 00:07:28,180
hua̱iñe.

104
00:07:28,180 --> 00:07:29,460
Pa'ina,

105
00:07:29,460 --> 00:07:33,160
ai se̱ña maca sani ti̱jupë cue̱cuejëna,

106
00:07:33,160 --> 00:07:35,860
veintisiete metros paji'i.

107
00:07:35,860 --> 00:07:37,580
Pa'ina,

108
00:07:37,580 --> 00:07:47,620
jai quë̱na pë̱ana ju'a huesë ma'ñe cajë ca'rajë yo sëtipëja̱'a cuatro quë̱na ca'huanoa je̱o dësohuë,

109
00:07:47,620 --> 00:07:51,460
i̱ti dëquëco naupa ja̱'ñere.

110
00:07:51,460 --> 00:07:54,620
Yo'ojë esa ñatama'coni cuasahuë.

111
00:07:54,620 --> 00:08:02,740
I̱ti yohuë sacohua'ire papi yahuerepa jai huëre je̱o sañu'u cajë ea du'iona,

112
00:08:02,740 --> 00:08:11,420
jëa yohuëre a'ri yohuëre tsiayana casa huahuoñu'u cajë yo'ohuë,

113
00:08:11,420 --> 00:08:18,220
quë̱na ca'huanoare corohuë quë'rona je̱a dësoñu'u cajë yo'oyeje̱ pa'ye yo'ohuë.

114
00:08:18,220 --> 00:08:19,260
Yo'ojëna,

115
00:08:19,260 --> 00:08:21,700
Pablopi quëapi,

116
00:08:21,700 --> 00:08:26,060
Capitánre cui'ne i̱ soldado pa̱ire ñeje caquë:

117
00:08:26,060 --> 00:08:37,180
“Iye yohuë sacohua'ipi iye yohuëre pa'ima'pë pa'ito mësaru huajëcohua'i pa'iye peosipi.”

118
00:08:37,180 --> 00:08:38,780
Ja̱je caquëna,

119
00:08:38,780 --> 00:08:45,460
asani soldado acohua'ipi a'ri yohuë sëa mea tëa je̱oreña.

120
00:08:45,460 --> 00:08:52,040
Ñata maca Pablopi si'aohua'ire a̱o huëopi ñeje caquë:

121
00:08:52,040 --> 00:08:56,140
“Mai catorce mu'seña a̱ima'cohua'i a'ë,

122
00:08:56,140 --> 00:08:59,280
mai pa'i ja̱'ñere huesëjë.

123
00:08:59,280 --> 00:09:03,340
Ja̱je pa'iquëta'are yureta'a a̱ijë'ë,

124
00:09:03,340 --> 00:09:05,460
tutu paja̱'cohua'i,

125
00:09:05,460 --> 00:09:09,980
mësaru naña me macaje̱ ne huesëye peoji.”

126
00:09:09,980 --> 00:09:17,420
Ja̱je ca tëjini a̱ore i̱ni Maija'quëre se̱ni tëjini yëtoni a̱i huëouña.

127
00:09:17,420 --> 00:09:18,540
A̲i huëoquëna,

128
00:09:18,540 --> 00:09:22,220
ñani quëcojë a̱ore a̱teña.

129
00:09:22,220 --> 00:09:24,540
Yohuë pa'icohua'i cato,

130
00:09:24,540 --> 00:09:28,420
docientos setenta y seis pa̱i pateña.

131
00:09:28,420 --> 00:09:33,460
A̲ni tëjini trigore tsiayana ña'ñe dësoreña,

132
00:09:33,460 --> 00:09:34,920
peoja̱co cajë.

133
00:09:34,920 --> 00:09:43,660
Ñata to̱mesi maca yohuë sacohua'ipi i̱ti yeja mamire huesëcohua'i paë'ë.

134
00:09:43,660 --> 00:09:46,180
Pa'ijë mejahuëre ñani,

135
00:09:46,180 --> 00:09:49,820
ja̱ona së'añu'u cuasajë yo'ohuë.

136
00:09:49,820 --> 00:10:00,640
Ja̱je yo'ojë yohuë jëaye sëani huahuasi mea yë'te tëteni i̱ti hue̱'ñana quë̱na ca'huanoa je̱a coehuë,

137
00:10:00,640 --> 00:10:04,680
cui'ne yohuë tayo peruje̱ joyehuë,

138
00:10:04,680 --> 00:10:06,300
i̱ti po̱'neñeje.

139
00:10:06,300 --> 00:10:08,880
Ja̱je yo'oni tutuquëna,

140
00:10:08,880 --> 00:10:10,720
sai ca̱ñare mëohuë.

141
00:10:10,720 --> 00:10:12,960
Mëorena,

142
00:10:12,960 --> 00:10:17,080
yohuëpi mejahuëna tsioja̱i huëo.

143
00:10:17,080 --> 00:10:18,740
Tsioja̱ijëna,

144
00:10:18,740 --> 00:10:23,240
jai yohuë corohuëpi mejahuëna ju'anëni huesëo.

145
00:10:23,240 --> 00:10:28,480
Ja̱ maca yureta'a yo sëtipëja̱'a joni saco'ë,

146
00:10:28,480 --> 00:10:31,580
ai tutu to̱'aquë ju'ayepi.

147
00:10:31,580 --> 00:10:38,420
Ja̱ maca soldado pa̱ipi cosicohua'ire huani je̱oñu'u cajë yo'ohuë,

148
00:10:38,420 --> 00:10:43,080
ja̱ohua'ipi mamini catire paja̱'cohua'i a'ë cuasajë.

149
00:10:43,080 --> 00:10:45,080
Ja̱je yo'ojëna,

150
00:10:45,080 --> 00:10:51,020
Capitánpi Pablore huasosi'i caquë yo'oma'pë pa'ijë̱'ë,

151
00:10:51,020 --> 00:10:51,860
capi.

152
00:10:51,860 --> 00:10:58,700
Cani si'aohua'ire cua̱ñepi mamicohua'i cato du'ru du'teni mamijë'ë,

153
00:10:58,700 --> 00:10:59,600
caquë.

154
00:10:59,600 --> 00:11:06,580
Ja̱ jeteyo'je yecohua'ipi yohuë to̱ñana tse̱ani mamijë saijë̱'ë,

155
00:11:06,580 --> 00:11:07,320
capi.

156
00:11:07,320 --> 00:11:08,140
Caëna,

157
00:11:08,140 --> 00:11:15,060
ja̱je yo'ojë si'aohua'i huajëcohua'i yejana ti̱'ahuë.

158
00:11:15,060 --> 00:11:22,280
Si'aohua'i yejana de'hue ti̱'asicohua'i pa'ijë ja̱ saodohuë mami asahuë,

159
00:11:22,280 --> 00:11:23,860
Malta.

160
00:11:23,860 --> 00:11:30,320
Si'aohua'ire yëquëre i̱ti maca pa'icohua'ipi de'oye yo'ohuë.

161
00:11:30,320 --> 00:11:34,660
Ja̱je yo'ojë toa suani dani cu̱ijë'ë,

162
00:11:34,660 --> 00:11:35,240
cahuë.

163
00:11:35,240 --> 00:11:39,100
Ja̱ mu'se cato ocoquë sësëye pa'iji.

164
00:11:39,100 --> 00:11:40,500
Ja̱je pa'ina,

165
00:11:40,500 --> 00:11:43,120
si'aohua'ire huëohuë,

166
00:11:43,120 --> 00:11:44,780
cu̱ija'cohua'ire.

167
00:11:44,780 --> 00:11:50,060
Ja̱ maca Pablo ja̱'ju jeca mañare co'eni suaquëna,

168
00:11:50,060 --> 00:11:51,860
toapi uquëna,

169
00:11:51,860 --> 00:11:52,940
etacopi,

170
00:11:52,940 --> 00:11:54,540
a̱ña cu̱co'ë,

171
00:11:54,540 --> 00:11:55,460
jë̱tëna.

172
00:11:55,460 --> 00:11:59,300
Pablo jë̱tëna a̱ñapi cu̱ni decona,

173
00:11:59,300 --> 00:12:03,420
ñani i̱ti maca pa'icohua'i sa̱'ñe cahuë:

174
00:12:03,420 --> 00:12:07,360
“Iquë pa̱ire huaiquë pa'ima'quë,

175
00:12:07,360 --> 00:12:14,900
ja̱je pa'ipi jai tsiaya mamini jëasiquë pa'itoje̱,

176
00:12:14,900 --> 00:12:23,060
ja̱ yë'ta'api i̱te de'oye pa'iye peoyerepa Maija'quëpi yo'oma'quë.”

177
00:12:23,060 --> 00:12:30,080
Pablopi a̱ñare toana ya'cue to̱ni ti a'si ju̱'iñe peoyerepa paji'i.

178
00:12:30,080 --> 00:12:31,360
Pa'ina,

179
00:12:31,360 --> 00:12:35,220
si'aohua'i je sa'yëhua cotoja̱'quë api,

180
00:12:35,220 --> 00:12:41,740
pa̱nita'a huajërepa ju̱ni ta̱ija'quë a'ni cuasajë utehuë.

181
00:12:41,740 --> 00:12:42,720
Utejëna,

182
00:12:42,720 --> 00:12:44,880
ai yo'oye pa̱quëna,

183
00:12:44,880 --> 00:12:49,480
ña jujani ti̱ñe cuasaye po̱nani Diusu api,

184
00:12:49,480 --> 00:12:51,020
cahuë.

185
00:12:51,020 --> 00:12:56,820
Yëquë pëa sito quë̱no macare Publio hue'equë jai tsio paji'i.

186
00:12:56,820 --> 00:13:00,540
Ja̱ë cato saodohuë ëjaërepa paji'i.

187
00:13:00,540 --> 00:13:08,680
Ja̱ëpi yëquëre i̱ huë'ena de'oye pëpani tres mu'seña a̱o a̱oquë ñacaji'i.

188
00:13:08,680 --> 00:13:16,880
Ja̱rote Publio pëca ja'quë su̱ña dahuëna cui'ne tsie ë̱ta dahuë co̱ni ju̱'iquë paji'i.

189
00:13:16,880 --> 00:13:17,820
Pa'ina,

190
00:13:17,820 --> 00:13:24,500
Pablopi cacani ñani Maija'quëre se̱ni tëjini i̱te jë̱ñapi patoquëna,

191
00:13:24,500 --> 00:13:25,780
co'yapi.

192
00:13:25,780 --> 00:13:27,960
Co'yaëna,

193
00:13:27,960 --> 00:13:33,880
asani i̱te saodohuë acohua'ipi jai pa̱i ju̱'icohua'ipi daë'ë.

194
00:13:33,880 --> 00:13:34,940
Daijëna,

195
00:13:34,940 --> 00:13:37,360
si'aohua'ire jujupi.

196
00:13:37,360 --> 00:13:39,100
Ja̱je jujuquëna,

197
00:13:39,100 --> 00:13:42,540
ñani sihuajë ai de'oye yo'ohuë.

198
00:13:42,540 --> 00:13:53,660
Yo'ocohua'ipi yequë yohuëna aya mëni sai huëo maca yëquë saijë a̱i ja̱'ñe cui'ne si'aye jopo caraye i̱sihuë.

