﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,000
Hên napikakayarian lay na,

2
00:00:07,000 --> 00:00:10,120
ya hikay ay dapat gêtan ha balayan Roma,

3
00:00:10,120 --> 00:00:11,480
ha Italia,

4
00:00:11,480 --> 00:00:15,600
ay impatsiwala hi Pablo haka hilay kaatag êt ya nangahukul,

5
00:00:15,600 --> 00:00:18,080
kan Kapitan Julio,

6
00:00:18,080 --> 00:00:21,040
ya mihay kapitan hên hundaloh hên Roma,

7
00:00:21,040 --> 00:00:24,680
ya ambaêgên “Pangkat nan Emperador.”

8
00:00:24,680 --> 00:00:34,680
Himmakay kay ha mihay barko ya ubat ha balayan hên Adramitio palako ha laylay hên lanêm hên pantauyan lan taga probinsyan Asia.

9
00:00:34,680 --> 00:00:43,640
Nammitay na ya hatoy barko ya anhakyan naên hên kalamo hi Aristarco ya mihay taga-Tesalonica ha probinsyan Macedonia.

10
00:00:43,640 --> 00:00:44,840
Ha humonoy allo,

11
00:00:44,840 --> 00:00:47,880
ay nilumatêng kay ha balayan Sidon.

12
00:00:47,880 --> 00:00:51,000
Gawan mangêd ya nakêm ni Kapitan Julio,

13
00:00:51,000 --> 00:00:55,840
ay pinaulayan na ya hi apostol Pablo hên hirawên na ya kabalay na,

14
00:00:55,840 --> 00:00:59,280
êmên la ya mahawpan ha pangangailangan na.

15
00:00:59,280 --> 00:01:02,080
Hên nag-alíh kay bayro ha balayan Sidon,

16
00:01:02,080 --> 00:01:06,080
ya anhakyan naên ya barko ay anhalongatên hên angin,

17
00:01:06,080 --> 00:01:11,960
kabay nagdann kay tana ha dani hên pulo hên Chipre ta nihalimbêng ha angin.

18
00:01:11,960 --> 00:01:16,680
Nagdann kay ha dagat ya atsi ha êtêb hên probinsyan Cilicia,

19
00:01:16,680 --> 00:01:23,960
haka ha probinsyan Panfilia angga ha niabot kay ha balayan Mira ha probinsyan Licia.

20
00:01:23,960 --> 00:01:31,640
Bayron nakatapol hi Kapitan Julio hên barko ya naubat ha balayan Alejandria ya palakon balayan Italia,

21
00:01:31,640 --> 00:01:34,480
haka na kay pinahakay bayro.

22
00:01:34,480 --> 00:01:40,320
Ampakanawa ya anhakyan naên ya barko gawan pahalongat kannaên ya angin,

23
00:01:40,320 --> 00:01:43,160
kabay inabutan kay hên ungnoy allo,

24
00:01:43,160 --> 00:01:46,920
bayo kay niabot ha êtêb hên balayan hên Gnido.

25
00:01:46,920 --> 00:01:48,560
Paubat bayro,

26
00:01:48,560 --> 00:01:55,960
ay a kay midann ha bêtlay dagat kabay nagdann kay tana ha dani hên Salmon ha Pulo hên Creta.

27
00:01:55,960 --> 00:02:08,720
Nairapan ya barko hên nagdann ha laylay hên lanêm hên angga ha nilatêng kay ha mihay logal ya ambaêgên lan Payhalimbêngan Barko ya narani ha balayan hên Lasea.

28
00:02:08,720 --> 00:02:12,080
Ha ungnoy allo ya nahayang ha pamanlumagay naên,

29
00:02:12,080 --> 00:02:14,520
ay kapapotog hên maghundo,

30
00:02:14,520 --> 00:02:15,960
gawan panaon bagyo.

31
00:02:15,960 --> 00:02:18,720
Kabay wani apostol Pablo kanla,

32
00:02:18,720 --> 00:02:20,440
“Hikaw ya patêl ko,

33
00:02:20,440 --> 00:02:24,880
muwang ko ya no ihundo tamo ya habaytsi ya pamanlumagay tamo,

34
00:02:24,880 --> 00:02:27,280
ay alwan bat kalga tamo,

35
00:02:27,280 --> 00:02:27,800
noa,

36
00:02:27,800 --> 00:02:32,800
ya barko haka biyay tamo ay atsi ha kapapotog etaman.

37
00:02:32,800 --> 00:02:35,560
Kabay paan kitaminan mita.”

38
00:02:35,560 --> 00:02:36,320
Noa,

39
00:02:36,320 --> 00:02:43,720
hinonol ni Kapitan Julio ya hinabi lan kapitan hên barko haka ya nagbandi hên barko ya dapat tampol hilan mita,

40
00:02:43,720 --> 00:02:47,360
kanan impayo ni apostol Pablo.

41
00:02:47,360 --> 00:02:53,360
Gawan alwan mangêd ya habaytoy dinyanan naên hên pagtunggênan barko ha panaon hên bagyo,

42
00:02:53,360 --> 00:02:58,280
ay labay lan kal-atan ya kalamo naên ya ihundo naên ya biyahe naên.

43
00:02:58,280 --> 00:03:03,160
Labay la dayi hên maabutan lay Fenice ha pulo hên Creta,

44
00:03:03,160 --> 00:03:09,720
ya mangêd ya pantunggênan barko ha panaon hên bagyo gawan nihalimbêng ha angin.

45
00:03:09,720 --> 00:03:11,680
Hên tinunggên ya makhaw ya angin,

46
00:03:11,680 --> 00:03:15,240
ta main mangêd ya angin ya ampangubat ha timog,

47
00:03:15,240 --> 00:03:17,760
ay êndat lan malyari kay hên maghakay.

48
00:03:17,760 --> 00:03:20,680
Kabay inhakay lay nay pabato,

49
00:03:20,680 --> 00:03:25,600
ta naghundo kay hên nagdann ha laylay hên lanêm ha Pulo hên Creta.

50
00:03:25,600 --> 00:03:26,280
Noa,

51
00:03:26,280 --> 00:03:30,440
namakonkaynaman ay bininhêkan kay hên hadyay hêkaw hên bagyo,

52
00:03:30,440 --> 00:03:32,880
ya naubat ha tawgtug hên Creta.

53
00:03:32,880 --> 00:03:36,640
Gawan ahina makwan mahalongat hên barko ya angin,

54
00:03:36,640 --> 00:03:42,840
ay pinaulayan naên tanay barko hên impayidpid no ayrin palako man ya angin.

55
00:03:42,840 --> 00:03:47,680
Hên nipadpad kay ha dani hên mihay nanaway pulo ya ambaêgên Cauda,

56
00:03:47,680 --> 00:03:50,200
ay nihalimbêng kay pon ha angin,

57
00:03:50,200 --> 00:03:52,680
kabay nairapan kay man,

58
00:03:52,680 --> 00:03:58,840
ay inhakay naên ya pon ya hatoy bangka ya pangguluyên hên barko.

59
00:03:58,840 --> 00:04:00,920
Hên naihakay naên ya bangka,

60
00:04:00,920 --> 00:04:07,240
ay kinêlkêlan la ya barko hên mangahlay ya yubil ta êmên a maagwat ya lolog na.

61
00:04:07,240 --> 00:04:10,440
Ha limo la ya mipayidpid kay ha kabalahan Sirte,

62
00:04:10,440 --> 00:04:13,440
ya atsi ha dani hên bansan Libia,

63
00:04:13,440 --> 00:04:20,920
ay in-aypa lay mahlay ya tolda ya pinaglayag hên barko ta êmên pakanawa yan mipayidpid hên angin.

64
00:04:20,920 --> 00:04:23,800
Bininhêkan kay êt hên hadyay hêkaw hên bagyo,

65
00:04:23,800 --> 00:04:25,800
kabay ha humonoy allo,

66
00:04:25,800 --> 00:04:30,640
ay inumpisaan lay nan inhamwag ha dagat ya kaatag ya karga.

67
00:04:30,640 --> 00:04:32,200
Hên humonoy allo,

68
00:04:32,200 --> 00:04:37,160
ay inhamwag lay na êt ya kaatag ya manigamit-gamit hên barko ha dagat.

69
00:04:37,160 --> 00:04:39,440
Hên hadyay hêkaw pon hên bagyo,

70
00:04:39,440 --> 00:04:44,720
haka hadyay buyot naên hên a nahêlêk ya allo haka bêtêwên,

71
00:04:44,720 --> 00:04:49,040
ay naalihan kay tsiwala hên miligtas ha kamatsan.

72
00:04:49,040 --> 00:04:51,120
Hên nabuyot kay hên a nakaêkan,

73
00:04:51,120 --> 00:04:55,520
gawan ha kayagahan naên hên pangênggan hên tunggên ya bagyo,

74
00:04:55,520 --> 00:04:57,960
ay nirêng ya hi apostol Pablo,

75
00:04:57,960 --> 00:04:59,600
ta wana,

76
00:04:59,600 --> 00:05:01,360
“Hikaw ya kalamo ko,

77
00:05:01,360 --> 00:05:09,360
no pinanggilaman yo dayi ya hinabi ko ya manugêl kitamo pon ha pagtunggênan hên barko ha Creta,

78
00:05:09,360 --> 00:05:15,240
ay ayn dayin karga ya inhamwag ha dagat haka ayn dayin nahira.

79
00:05:15,240 --> 00:05:15,800
Noa,

80
00:05:15,800 --> 00:05:19,840
ampakihabi ko kamoyu ya pataniêhên yoy nakêm yo,

81
00:05:19,840 --> 00:05:22,680
gawan ayn matsi ya miha man kantamo,

82
00:05:22,680 --> 00:05:25,640
ta barkon bat ya mangahihira.

83
00:05:25,640 --> 00:05:27,360
Muwang koy habayto,

84
00:05:27,360 --> 00:05:32,480
ta nayabi ay nagpahlêk kangko ya mihay anghel ni Apo Namalyari,

85
00:05:32,480 --> 00:05:35,160
ya ampaghuyuan haka ansimbaên ko.

86
00:05:35,160 --> 00:05:37,280
Hinabi na kangko ya wana,

87
00:05:37,280 --> 00:05:37,960
‘Pablo,

88
00:05:37,960 --> 00:05:39,200
paan kan malimo,

89
00:05:39,200 --> 00:05:42,040
ta dapat kan umarap kanan Emperador.

90
00:05:42,040 --> 00:05:44,600
Haka gawan ha ingalo ni Apo Namalyari,

91
00:05:44,600 --> 00:05:48,440
ay iligtas na etaman ya hilay kalamo mo ha barko.’

92
00:05:48,440 --> 00:05:50,840
Kabay pataniêhên yoy nakêm yo,

93
00:05:50,840 --> 00:05:53,600
ta ampagtsiwala ko kan Apo Namalyari,

94
00:05:53,600 --> 00:05:56,480
ya malyari ya inhabi kangko.

95
00:05:56,480 --> 00:05:57,320
Noa,

96
00:05:57,320 --> 00:06:00,120
mipayidpid ya barko tamo hên angin ha mihay pulo.”

97
00:06:00,120 --> 00:06:04,120
Hên ikalabin-apat ya yabi naên ha dagat,

98
00:06:04,120 --> 00:06:09,760
hên nipadpad kay hên angin ha dagat ya ambaêgên lan Adriatico,

99
00:06:09,760 --> 00:06:14,680
hên bonak yabi ay napansin lan siman ya andumani kay ha laylay lanêm.

100
00:06:14,680 --> 00:06:22,800
Kabay hinukat lay kalalêan hên lanêm haka la namwangan ya lowampoy dêpa hên lalên lanêm bayro.

101
00:06:22,800 --> 00:06:25,200
Hên nikakahig hên pêrad ya barko,

102
00:06:25,200 --> 00:06:32,640
ay nanukat hilay na êt haka la namwangan ya labinlima tanay dêpa hên kalalêan lanêm.

103
00:06:32,640 --> 00:06:33,520
Nalimwan hila,

104
00:06:33,520 --> 00:06:36,000
ta kayno misapung ya barko ha bato.

105
00:06:36,000 --> 00:06:37,120
Ya dinyag la,

106
00:06:37,120 --> 00:06:41,880
ay innabo la ha lanêm ya apat ya pabato ha bandan bulin barko,

107
00:06:41,880 --> 00:06:43,840
ta êmên ya dayi tunggên.

108
00:06:43,840 --> 00:06:47,600
(Nangwa hila etaman hên yubil ya pamtêh lan tabla,

109
00:06:47,600 --> 00:06:50,480
ya nanad manobela hên barko.)

110
00:06:50,480 --> 00:06:52,400
An-ipanalangin la etaman,

111
00:06:52,400 --> 00:06:54,120
ya dayi ay tampol mawatah.

112
00:06:54,120 --> 00:06:57,320
Labay lan siman dayi hên magtakah hila,

113
00:06:57,320 --> 00:07:06,840
kabay in-aypa lay habaytoy bangka ha lanêm ta nagbabara hên maynabo hên pabato ha unaan hên barko.

114
00:07:06,840 --> 00:07:07,200
Noa,

115
00:07:07,200 --> 00:07:12,800
hinabi ni apostol Pablo kan Kapitan Julio haka kanlan hundaloh na,

116
00:07:12,800 --> 00:07:16,080
“No a hila patêkbêk bayri ha barko ya siman,

117
00:07:16,080 --> 00:07:18,600
ay ayn miligtas kamoyu.”

118
00:07:18,600 --> 00:07:22,240
Kabay bintah lan hundaloh ya yubil hên hatoy bangka,

119
00:07:22,240 --> 00:07:26,200
haka la pinaulayan ya habayto hên mianol.

120
00:07:26,200 --> 00:07:27,920
Hên maranin maranon,

121
00:07:27,920 --> 00:07:31,600
ay naubuh na hilan hinagyat hên mangan ni apostol Pablo,

122
00:07:31,600 --> 00:07:32,800
ya wana,

123
00:07:32,800 --> 00:07:34,800
“Ikalabin-apat ya allo amêhên,

124
00:07:34,800 --> 00:07:40,400
ya a kaw nangan gawan ha kayagahan yon pangênggan hên tunggên ya bagyo.

125
00:07:40,400 --> 00:07:43,720
Kabay ampakihabi ko ya mangan kaw pon dayi hên pêrad,

126
00:07:43,720 --> 00:07:48,240
ta kailangan yoy habaytsi ta êmên kaw hên humkaw.

127
00:07:48,240 --> 00:07:50,000
Ayn matsi kantamo,

128
00:07:50,000 --> 00:07:52,120
o mahakitan man.”

129
00:07:52,120 --> 00:07:55,040
Hên pangahabi nan habayto ni apostol Pablo,

130
00:07:55,040 --> 00:07:56,400
ay nandampot yan puto,

131
00:07:56,400 --> 00:08:00,440
impahalamat na kan Apo Namalyari ha arapan lan kal-atan,

132
00:08:00,440 --> 00:08:02,600
haka na pinutoh-potoh,

133
00:08:02,600 --> 00:08:04,040
haka ya nangan.

134
00:08:04,040 --> 00:08:06,600
Gawan ha hinabi ni apostol Pablo,

135
00:08:06,600 --> 00:08:09,600
ay naubuh hên hinumkaw ya nakêm la,

136
00:08:09,600 --> 00:08:12,280
kabay nangan hila etaman.

137
00:08:12,280 --> 00:08:19,000
(Ya kabooan naên ya nakahakay ha barko ay lowang gatoh boy pitumpo boy anêm.)

138
00:08:19,000 --> 00:08:20,720
Hên nangabhoy hilay na,

139
00:08:20,720 --> 00:08:26,480
ay intapon lay na ha dagat ya tagan hên trigo ta êmên lumpaw ya hatoy barko.

140
00:08:26,480 --> 00:08:27,480
Hên humonoy maranon,

141
00:08:27,480 --> 00:08:30,560
ay main hilan naipatanêh ya laylay lanêm,

142
00:08:30,560 --> 00:08:30,920
noa,

143
00:08:30,920 --> 00:08:32,920
a la muwang no hinon pulo ya habayto.

144
00:08:32,920 --> 00:08:37,360
Nadambi lay kabalahan awud hên habaytoy laylay lanêm,

145
00:08:37,360 --> 00:08:41,920
kabay napikakayarian lan ipatunggên ya barko bayro no malyari.

146
00:08:41,920 --> 00:08:49,000
Kabay bintah lay nay yubil hên habaytoy apat ya pabato ta pinaulayan la bayro ha lalên dagat.

147
00:08:49,000 --> 00:08:52,680
Inokal la êt ya hatoy yubil ya pinamtêh lan tabla,

148
00:08:52,680 --> 00:08:55,640
ya nanad manobela hên barko,

149
00:08:55,640 --> 00:08:58,440
ya pinamiptêhan la hên innabo lay pabato.

150
00:08:58,440 --> 00:09:01,760
Intag-ay la etaman ya layag ha unaan,

151
00:09:01,760 --> 00:09:07,160
ta êmên ya ipayidpid hên angin hên palako ha laylay lanêm ya barko.

152
00:09:07,160 --> 00:09:07,800
Noa,

153
00:09:07,800 --> 00:09:10,360
hên marayo kay pon ha laylay lanêm,

154
00:09:10,360 --> 00:09:13,720
ay niballok ya unaan hên barko ha balah.

155
00:09:13,720 --> 00:09:16,080
A yay na taganán maalíh bayro.

156
00:09:16,080 --> 00:09:21,800
Nangaagwat ya bulian hên barko gawan ampungkogên hên mangakhaw ya tandulon.

157
00:09:21,800 --> 00:09:28,840
Labay lan hundaloh hên patsên ya nakahukul ta êmên ayn makakaway hên makatakah kanla.

158
00:09:28,840 --> 00:09:29,160
Noa,

159
00:09:29,160 --> 00:09:31,240
binawal hila ni Kapitan Julio,

160
00:09:31,240 --> 00:09:35,000
ta labay nan miligtas hi apostol Pablo.

161
00:09:35,000 --> 00:09:41,920
Pinalukho na hila ha dagat ya kamwang hên mangaway ta êmên hila miabot bayro ha laylay lanêm ya angkahêlêk la.

162
00:09:41,920 --> 00:09:49,680
Hilay kaatag etaman ay inutuhan na hên mipangwa hên tabla o kaatag ya kayo ya ubat ha barko.

163
00:09:49,680 --> 00:09:57,200
Ha êmbayro ay niabot kay ha laylay lanêm hên ayn man miha ya nalêmêh.

164
00:09:57,200 --> 00:10:00,460
Hên naligtasan naên hên niabot ha laylay lanêm,

165
00:10:00,460 --> 00:10:05,780
ay namwangan naên ya habaytoy pulo awud ay ambaêgên lan Malta.

166
00:10:05,780 --> 00:10:09,820
Bapan hampat ya pamananggap la kannaên hên hilay taga-Malta.

167
00:10:09,820 --> 00:10:12,660
Gawan uran haka nakêbêl,

168
00:10:12,660 --> 00:10:13,940
ay pinangatog la kay,

169
00:10:13,940 --> 00:10:16,820
haka dinambi la kay hên mangêd.

170
00:10:16,820 --> 00:10:19,180
Hi apostol Pablo etaman,

171
00:10:19,180 --> 00:10:21,580
ay namumpon hên kayo.

172
00:10:21,580 --> 00:10:26,220
Hên niohong na habayto bayro ha nakaatog,

173
00:10:26,220 --> 00:10:30,940
ay main inumawah ya utan gawan angkanangnang yan apoy.

174
00:10:30,940 --> 00:10:32,300
Habaytoy utan,

175
00:10:32,300 --> 00:10:33,860
ya nagkamandag,

176
00:10:33,860 --> 00:10:37,780
ay nangumbibit hên nangayat hên gamêt ni apostol Pablo.

177
00:10:37,780 --> 00:10:42,420
Hên nahêlêk lan taga bayro ya hatoy utan ya nakabitsin ha gamêt na,

178
00:10:42,420 --> 00:10:44,860
ay nahabi la ha miha ta miha,

179
00:10:44,860 --> 00:10:48,500
“Mapamatsi yan tawoy habain ya lalaki.

180
00:10:48,500 --> 00:10:50,700
Nakaligtas ya ha dagat,

181
00:10:50,700 --> 00:10:51,260
noa,

182
00:10:51,260 --> 00:10:55,100
matsi yan taganá gawan ha kasalanan na.”

183
00:10:55,100 --> 00:10:55,620
Noa,

184
00:10:55,620 --> 00:10:59,940
ingkampag nan bêngat ni apostol Pablo ha apoy ya hatoy utan,

185
00:10:59,940 --> 00:11:02,700
haka a ya man hên nahakitan.

186
00:11:02,700 --> 00:11:08,180
An-êngganan la bayro ya gumayá hi apostol Pablo o kaya biglan matumba hên matsi.

187
00:11:08,180 --> 00:11:10,500
Hên nabuyot hilay nan nag-êêtpan,

188
00:11:10,500 --> 00:11:13,460
ta ayn etaman hên angkalyari kana,

189
00:11:13,460 --> 00:11:15,340
ay nagbayo hilan ihip,

190
00:11:15,340 --> 00:11:16,020
ya wanla,

191
00:11:16,020 --> 00:11:19,260
“Miha yay diyos ya habain!”

192
00:11:19,260 --> 00:11:26,140
Ha dani hên habaytoy logal ya pinaidyanan naên ay bali nan ampamaala bayro ha pulo,

193
00:11:26,140 --> 00:11:28,060
ya nag langan Publio,

194
00:11:28,060 --> 00:11:31,260
ya mahiglan nananggap kannaên hên tatloy allo.

195
00:11:31,260 --> 00:11:33,180
Hên habayto êt,

196
00:11:33,180 --> 00:11:36,260
ay an-omotên haka antakaên ya tatang ni Publio.

197
00:11:36,260 --> 00:11:43,420
Hiniraw na ya ni apostol Pablo ta impanalangin na ya hên impalunto nay gamêt na kana.

198
00:11:43,420 --> 00:11:46,820
Tampol etaman nag-alíh ya hakit na.

199
00:11:46,820 --> 00:11:48,980
Nibahwag ya habaytoy nalyari,

200
00:11:48,980 --> 00:11:52,740
kabay nipanlumatêng hilay kaatag ya nipaghakit,

201
00:11:52,740 --> 00:11:56,700
haka namaalíh hi apostol Pablo hên hakit la etaman.

202
00:11:56,700 --> 00:11:59,260
Dinyanan la kay hên mal-at ya digalo,

203
00:11:59,260 --> 00:12:01,380
haka hên mag-alíh kay bayro,

204
00:12:01,380 --> 00:12:04,500
ay mal-at êt ya inhakay la ha barko,

205
00:12:04,500 --> 00:12:06,620
ya pangailangan naên ha biyahe.

