﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,080
Baꞌ na mɨt paiꞌ dhuuk ba bhɨɨk gu Paablo bhammɨ dɨr jaꞌk na paiꞌ bhaan bipioꞌ gu Italia dɨbɨɨr ja bɨɨm guiꞌ nam maap mi kuupich,

2
00:00:12,080 --> 00:00:17,540
maaꞌn chia mɨt gu ja gɇꞌkam tuk gu sandaaruiꞌx na puiꞌ tɨɨꞌ Julio ja bɨɨm guiꞌ nam maap jir sandaaruiꞌx.

3
00:00:17,540 --> 00:00:22,840
Baꞌ dhiꞌ dhi sandaaruiꞌx puiꞌ jaꞌk jix ja mat kaꞌ am nam sap jir sandaaruiꞌx chugiꞌñ gu gɇꞌkam Rooma kam.

4
00:00:22,840 --> 00:00:30,540
Baꞌ maaꞌn ampɨk miꞌ dhɨr suudaiꞌ jugiiꞌñ jup bar jimdam gu gɇꞌ kanuub na sɨlh jim bhammɨ dɨr jaꞌk na paiꞌ bhaan bipioꞌ gu Aasia dɨbɨɨr,

5
00:00:30,540 --> 00:00:34,080
baꞌ dhiꞌ puiꞌr bhammɨ dɨr jaꞌk kam kaꞌ na paiꞌ puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Adramiitio.

6
00:00:34,080 --> 00:00:36,320
Baꞌ aach dhiꞌ kaꞌm bhaan bhaiꞌ xi chɨɨtɨs,

7
00:00:36,320 --> 00:00:43,620
gio baꞌ maaꞌn bhaiꞌp xi chɨs ɨp guch jaduuñ na puiꞌ tɨɨꞌ Aristaarko na sap jir bhammɨ dɨr jaꞌk kam na paiꞌ puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Tesaloonika,

8
00:00:43,620 --> 00:00:46,220
guiꞌ na bhaan bipioꞌ gu Masedoonia dɨbɨɨr.

9
00:00:46,220 --> 00:00:52,440
Baꞌ buimgidhak bhammɨ dɨr ba ai chich na paiꞌ gɇꞌr kiicham kaꞌ juꞌñdharan gu gɇꞌ suudaiꞌ na paiꞌ puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Sidoon.

10
00:00:52,440 --> 00:00:57,380
Baꞌ ma paxiaram gu Paablo mu jaꞌp nam paiꞌ oiꞌñkaꞌ guiꞌ nam tɨ jɨɨgiꞌñdhaꞌ buiñor guch Xoiꞌkam.

11
00:00:57,380 --> 00:01:01,120
Baꞌ gu Julio guiꞌ nar ja gɇꞌkam tuk kaꞌ gu sandaaruiꞌx cham jax tɨi,

12
00:01:01,120 --> 00:01:04,060
gio na mɨt jix bhaiꞌ dhuu sia cham paiꞌ jax tɨi.

13
00:01:04,060 --> 00:01:09,160
Baꞌ bhammɨ dɨr Sidoon na chich gio gamaiꞌp ji jii gu bɨɨx suudaiꞌ dhaam bhaan gu gɇꞌ kanuub,

14
00:01:09,160 --> 00:01:14,160
mɨjɨ dɨr jaꞌp jachich bhɨi bɨɨx gakoolh miꞌ na jɨꞌx alhiꞌch jir dɨbɨɨr na puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Chipre,

15
00:01:14,160 --> 00:01:16,220
na guꞌ mɨjɨ dɨr jaꞌp cham pɨk jix ioꞌm tɨ gɨb gu jɨbɨɨlh,

16
00:01:16,220 --> 00:01:20,320
na guꞌ miꞌ dhɨr jaꞌk pɨk bhaiꞌp jɨbɨɨr nach paiꞌ jaꞌk jiim,

17
00:01:20,320 --> 00:01:22,480
baꞌ cham bhaiꞌ nach sɨlh mu bhɨɨyaꞌ,

18
00:01:22,480 --> 00:01:25,540
na guꞌ bha jaꞌk nuꞌyas gu gɇꞌ kanuub nach bhaan jim.

19
00:01:25,540 --> 00:01:31,020
Nammɨ dɨr jachich baꞌ jaꞌp ba noo amuub na paiꞌr dɨbɨɨr taꞌm guiꞌ na Siliisia dɨbɨɨr bhaan bipioꞌ.

20
00:01:31,020 --> 00:01:36,500
Miꞌ dhɨr baꞌx ioꞌm gama jaꞌk gio jaꞌp jup ba bhɨi chich na paiꞌ gu Panpiilia dɨbɨɨr bhaan jup bipioꞌ.

21
00:01:36,500 --> 00:01:39,400
Bhammɨ dɨr jachich baꞌ ba ai na paiꞌ Miira tɨ tɨɨꞌ,

22
00:01:39,400 --> 00:01:41,800
guiꞌ na bhaan bipioꞌ gu Liisia dɨbɨɨr.

23
00:01:41,800 --> 00:01:50,320
Baꞌ bhammɨ dɨr ampɨk maaꞌn bhaiꞌ dhɨr jup bar jimdam gu Alijandriiya kam gu gɇꞌ kanuub na sɨlh jim bhammɨ dɨr jaꞌk na paiꞌ bhaan bipioꞌ gu Italia dɨbɨɨr.

24
00:01:50,320 --> 00:01:53,060
Baꞌ ba tɨɨ gu ja gɇꞌkam tuk gu sandaaruiꞌx,

25
00:01:53,060 --> 00:01:57,640
baꞌ dhiꞌ kaꞌm bhaan bhaiꞌ xich chɨɨssaꞌñ na chich giop ba jii bhammɨ dɨr jaꞌk na chich paiꞌ ba jii.

26
00:01:57,640 --> 00:02:02,260
Baꞌ cham pɨk xiꞌ jimmɨ gu gɇꞌ kanuub na chich gamaiꞌ tɨi ji jii gu bɨɨx suudaiꞌ dhaam,

27
00:02:02,260 --> 00:02:05,200
na guꞌ pui bha jɨbɨɨr mu dɨr jaꞌk nach paiꞌ jaꞌk jiim,

28
00:02:05,200 --> 00:02:09,820
baꞌ siamri dɨkoo soiꞌ tuiꞌdhiꞌ kɨꞌn ba bubua chich na paiꞌ puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Niido.

29
00:02:09,820 --> 00:02:15,640
Baꞌ miꞌ dhɨr jaꞌp jaꞌk ba bhɨich jamɨt gu gɇꞌ kanuub na paiꞌ jaꞌk cham pɨk jix ioꞌm jɨbɨɨr na baꞌ xiꞌ paꞌ ba jimdaꞌ.

30
00:02:15,640 --> 00:02:20,420
Baꞌ nammɨ jaꞌk jup ba bubua chich amuub na paiꞌ ɨlhiꞌch jir dɨbɨɨr na puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Salmoon,

31
00:02:20,420 --> 00:02:25,960
mɨjɨ dɨr jaꞌp jachich bhɨi bɨɨx gakoolh miꞌ na jɨꞌx jumai ɨlhiꞌch jup jir dɨbɨɨr na puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Kreeta.

32
00:02:25,960 --> 00:02:31,600
Baꞌ gamaiꞌ bɨɨx juꞌñdharan ji bhɨɨk jachich nammɨ dɨr jup ba ai na paiꞌ puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Buenos Puertos.

33
00:02:31,600 --> 00:02:36,620
Baꞌ bhaiꞌ dhɨr miaꞌn bipioꞌ baasɨꞌn jaꞌk na paiꞌr gɇꞌ kiicham na puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Laseeya.

34
00:02:36,620 --> 00:02:39,240
Baꞌ nat guꞌ muiꞌ tanoolh bap duu nach tɨi jiim,

35
00:02:39,240 --> 00:02:43,120
baꞌ cham kar am noꞌ chich gio gamaiꞌ tɨip ji jii gu bɨɨx suudaiꞌ dhaam,

36
00:02:43,120 --> 00:02:48,060
na guꞌ ba miamlhim janoꞌ na paiꞌ dhuuk jix jɨɨpdhardaꞌ gio na duukdaꞌ jɨbɨɨlh kɨꞌn.

37
00:02:48,060 --> 00:02:53,440
Baꞌ gu Paablo puiꞌ ba ja tɨtda nam ka xim nɨɨradaꞌ na ka xi buusniaꞌ na jɨꞌx juugɨt jix jɨɨpiꞌñ kaꞌ,

38
00:02:53,440 --> 00:02:54,600
jup ja tɨtda:

39
00:02:54,600 --> 00:02:58,500
―Jaꞌp tu tuꞌiiꞌñ jaaduñ na cham kar am noꞌ chich gio gamaiꞌ tɨip ji jii,

40
00:02:58,500 --> 00:03:01,980
na guꞌ mu paiꞌ jaꞌk dɨr gɨɨsɨi am xi bakiaꞌ dhi gɇꞌ kanuub,

41
00:03:01,980 --> 00:03:05,060
pu bɨɨx dho guꞌ maiꞌ tɨ gɨxiaꞌ gu tuꞌ nach bha tu uaꞌ,

42
00:03:05,060 --> 00:03:07,160
gio aach nach bhaiꞌkui koꞌyaꞌ.

43
00:03:07,160 --> 00:03:10,520
Guꞌ ji na guꞌ cham jɨɨgiꞌñ gu ja gɇꞌkam tuk gu sandaaruiꞌx,

44
00:03:10,520 --> 00:03:16,860
dai guiꞌ mu jaꞌk ji kai gu ja gɇꞌkam tuk guiꞌ nam jix bhaiꞌ buidhaꞌ gu gɇꞌ kanuub nam sɨlh bhɨichdhidhaꞌ noꞌ gama jaꞌk pɨx jim.

45
00:03:16,860 --> 00:03:23,880
Baꞌ bɨɨx pɨx puiꞌ ji chɨi mɨt na sap cham jir am nach miꞌ tɨ nɨɨradaꞌ na paiꞌ puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Buenos Puertos na jɨꞌx juugɨt jix jɨɨpiꞌñ kaꞌ.

46
00:03:23,880 --> 00:03:27,320
Baꞌ miꞌ dhɨr ba jii chich mu jaꞌk na paiꞌ puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Peniis,

47
00:03:27,320 --> 00:03:30,320
guiꞌ na dhiꞌ pɨx bhaan jup bipioꞌ gu Kreeta dɨbɨɨr,

48
00:03:30,320 --> 00:03:34,180
nach sap baꞌ mu jaꞌk ka xi chɨ nɨɨradaꞌ na jɨꞌx juugɨt jix jɨɨpiꞌñ kaꞌ,

49
00:03:34,180 --> 00:03:37,420
gio na guꞌ miꞌr am na miꞌ kɨkboꞌ gu gɇꞌ kanuub.

50
00:03:37,420 --> 00:03:41,500
Baꞌ gamaiꞌ ji jii chich gu bɨɨx suudaiꞌ dhaam bhaan gu gɇꞌ kanuub,

51
00:03:41,500 --> 00:03:44,700
na guꞌ palhɨɨp pɨx bhaiꞌ ka jɨbɨɨr mu dɨr jaꞌk jurnip dɨr.

52
00:03:44,700 --> 00:03:48,420
Baꞌ mɨjɨ dɨr jaꞌp bɨɨx gakoolh bhɨichuꞌ ich miꞌ na jɨꞌx jir Kreeta.

53
00:03:48,420 --> 00:03:52,240
Guꞌ ji nat guꞌ jaꞌxpɨx jaꞌp dɨr jaꞌk xiaꞌlhbui bhaiꞌ ji jɨb giilhim jix ioꞌm,

54
00:03:52,240 --> 00:03:55,400
baꞌ am jaꞌx bua gu gɇꞌ kanuub nach bhaan muiꞌ ka jiim,

55
00:03:55,400 --> 00:03:57,420
baꞌ jaꞌp jaꞌk gamaiꞌ ji nuꞌya.

56
00:03:57,420 --> 00:04:01,140
Baꞌ cham bhaiꞌ nach jax dhui jaꞌk ka buaꞌ mu jaꞌk na paiꞌ dhɨr bha jɨbɨɨr,

57
00:04:01,140 --> 00:04:03,080
bhaiꞌ pɨx jach baꞌ pu daraichuꞌ.

58
00:04:03,080 --> 00:04:08,900
Baꞌ nammɨ paiꞌ ba bubua chich amuub miꞌ dhɨr jaꞌp bɨɨpgan na paiꞌ ɨlhiꞌch jir dɨbɨɨr na puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Kauda.

59
00:04:08,900 --> 00:04:13,260
Baꞌ miꞌ xi chɨ saaꞌñdhak jachich gu ɨlhiꞌch kanuub guiꞌ nach gatuuk dɨr tɨɨmɨr,

60
00:04:13,260 --> 00:04:15,560
na guꞌ miꞌ cham pɨk jix ioꞌm jɨbɨɨr,

61
00:04:15,560 --> 00:04:18,080
baꞌ dɨkoo pɨx bhammɨ ji chɨsaaꞌñ jachich.

62
00:04:18,080 --> 00:04:21,520
Gatuuk tɨtropiñ kɨꞌn xi buuprak jachich gu gɇꞌ kanuub,

63
00:04:21,520 --> 00:04:25,900
gio na chich xi chɨbaañdhak gu komaarak jannulh guiꞌ na kɨꞌn jim gu gɇꞌ kanuub,

64
00:04:25,900 --> 00:04:30,920
nach guꞌ giilhim bax chotdontuꞌ nax ioꞌm gɨꞌnxim bhaan gu oꞌya guiꞌ na puiꞌ tɨɨꞌ Sirte.

65
00:04:30,920 --> 00:04:33,240
Baꞌ buimgidhak nach naiꞌ tɨi xi chɨ nɨidhim,

66
00:04:33,240 --> 00:04:34,700
puiꞌ na jax ba tum bua,

67
00:04:34,700 --> 00:04:38,940
baꞌ aach gio jaiꞌ nammɨp xi chu iabu suudaiꞌ chɨr gu tuꞌ nach bha tu bhiiñor.

68
00:04:38,940 --> 00:04:40,860
Baꞌ nat jumai gamaiꞌp ji xiaꞌ,

69
00:04:40,860 --> 00:04:45,040
jaiꞌ chich nammɨp xi chu iabu bɨɨx dhɨt guiꞌ na kɨꞌn jimmɨdaꞌ gu gɇꞌ kanuub.

70
00:04:45,040 --> 00:04:46,980
Baꞌ muiꞌ tanoolh pu cham ton,

71
00:04:46,980 --> 00:04:49,580
ni gu chiichiaꞌ kut jum maax bha jaꞌp jix dhaam,

72
00:04:49,580 --> 00:04:53,800
baꞌ aach pu cham ka ɨlhiiꞌñ noꞌch moop ka bubuakiaꞌ gɨt miꞌ dhɨr suudaiꞌ chɨr,

73
00:04:53,800 --> 00:04:56,140
na guꞌ giilhim jix ioꞌm pui bha jɨbɨɨr.

74
00:04:56,140 --> 00:04:59,240
Gio nat muiꞌ tanoolh bap duu na chich chakui tu juu,

75
00:04:59,240 --> 00:05:02,700
baꞌ gu Paablo mi jaꞌp jich saagiꞌñ xi kɨkbok jup jich chɨtda:

76
00:05:02,700 --> 00:05:07,040
―Aañ moo tɨi pu ba jam aagiꞌñ jiñ jaaduñ nach gɨt mummɨ pɨx ka darkaꞌ Kreeta,

77
00:05:07,040 --> 00:05:08,420
guꞌ ji na pimɨt guꞌ cham jiñ kai.

78
00:05:08,420 --> 00:05:11,040
Tɨɨꞌ baꞌ nach jax yaꞌ bach chulhiiñaim.

79
00:05:11,040 --> 00:05:12,800
Baꞌ xib tuꞌ na jax chuiꞌkaꞌ,

80
00:05:12,800 --> 00:05:14,560
chaꞌpim jax jum aaꞌntuꞌndaꞌ,

81
00:05:14,560 --> 00:05:17,380
na guꞌ cham tuꞌ jaroiꞌ maadɨt bhaiꞌmui mukiaꞌ,

82
00:05:17,380 --> 00:05:20,160
sia kut guꞌ dhi kanuub mu paiꞌ am xi jaikɨ.

83
00:05:20,160 --> 00:05:24,260
Puiꞌñ chɨtda maadɨt guiꞌ nam jir noonbiꞌñ gu Dios nat tukaaꞌñ buim maax,

84
00:05:24,260 --> 00:05:25,180
nat guꞌ bha joot,

85
00:05:25,180 --> 00:05:26,260
jup kaiꞌch:

86
00:05:26,260 --> 00:05:28,620
“Chaꞌp tooꞌnnichuꞌndaꞌ Paablo,

87
00:05:28,620 --> 00:05:32,160
na guꞌm aꞌmkam aaꞌ nap buiñor aayaꞌ gu gɇꞌkam Rooma kam.

88
00:05:32,160 --> 00:05:37,800
Baꞌ gu Dios puiꞌ tu duñiaꞌ na cham jaroiꞌ maadɨt bhaiꞌmui mukiaꞌ na pim jɨꞌk yaꞌ jiim bhaan dhi gɇꞌ kanuub,

89
00:05:37,800 --> 00:05:39,260
nap guꞌ aap ya jim.”

90
00:05:39,260 --> 00:05:42,860
Puiꞌ kuñ baꞌp jam tɨtdañ jaaduñ na pim cham jax jum aaꞌntuꞌndaꞌ,

91
00:05:42,860 --> 00:05:45,220
nañ guꞌ aañ buiñor jix biiñak gu Dios,

92
00:05:45,220 --> 00:05:48,180
na guꞌ puiꞌ ji chu buusniaꞌ na jax jiñ chɨtda gu nobiiꞌñ.

93
00:05:48,180 --> 00:05:53,580
Ku baꞌ guꞌ na ka nuiꞌññikaꞌ ji gu jɨbɨɨlh dhi gɇꞌ kanuub nach bhaan jiim paiꞌ na jaꞌk jax chuꞌm dɨbɨɨr.

94
00:05:53,580 --> 00:05:56,460
Baꞌ maaꞌnnim tukaaꞌ nat gook simaan bap duu,

95
00:05:56,460 --> 00:06:00,320
ba maat jachich nach mummɨp tuꞌiiꞌ na paiꞌ puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Adriatiko,

96
00:06:00,320 --> 00:06:04,180
nat bak mu jaꞌk bhɨich gu jɨbɨɨlh nuꞌyasidhat,

97
00:06:04,180 --> 00:06:06,220
na guꞌ jaꞌp jaꞌk jup bhɨichdhaꞌ jia gio jaꞌp jaꞌk ɨp.

98
00:06:06,220 --> 00:06:12,180
Baꞌ moo janoꞌ gu ɨraab tukaaꞌ ba maat jamɨt guiꞌ nam uaꞌ gu kanuub nach bak miaꞌn ba aajim bhaan gu dɨbɨɨr.

99
00:06:12,180 --> 00:06:15,160
Baꞌ xi jupaabaꞌn am na jɨꞌx kax chuuk gu suudaiꞌ,

100
00:06:15,160 --> 00:06:17,540
baꞌ maaꞌn ooꞌm obrasaaꞌn jix chuuk.

101
00:06:17,540 --> 00:06:20,160
Miꞌ dhɨr baꞌ palhɨɨp gama jaꞌk na chich ji bhɨi,

102
00:06:20,160 --> 00:06:23,020
giop xi jupaabai mɨt na jɨꞌx pɨx moo bax chuuk,

103
00:06:23,020 --> 00:06:26,220
baꞌ mambhɨɨx daman jix chamaam obrasaaꞌn pɨx bax chuuk.

104
00:06:26,220 --> 00:06:30,160
Baꞌ na guꞌ pɨx am ba tu sissapim gu kanuub bhaan gu joodai,

105
00:06:30,160 --> 00:06:34,340
baꞌ muiꞌ xi dhadoꞌnkosa mɨt maakob guiꞌ na kɨꞌn cham ka jimdaꞌ gu kanuub,

106
00:06:34,340 --> 00:06:36,860
dai na miꞌ pɨx ba sɇꞌkaꞌ suudaiꞌ dhaam.

107
00:06:36,860 --> 00:06:42,260
Miꞌ dhɨr baꞌ dai nam miꞌ pɨx ka tu daan buiñor gu Dios na baꞌ puiꞌ tu duñiaꞌ na jotmodaꞌ ba xiaꞌlhiaꞌ.

108
00:06:42,260 --> 00:06:47,040
Baꞌ guiꞌ nam uaꞌ gu kanuub tɨi ɨlhdhat am nam dɨɨlh miꞌ dhɨr ba jimiaꞌ gɨt jix ɨxchuixim,

109
00:06:47,040 --> 00:06:49,540
na miꞌ pup sɇꞌkaꞌ sap gɨt gu ja kanuub.

110
00:06:49,540 --> 00:06:52,360
Baꞌ tɨi muiꞌ ji chɨbaañ jamɨt gu ɨlhiꞌch kanuub,

111
00:06:52,360 --> 00:06:59,060
panaas sap kum jaꞌp xi chu buadaꞌ gɨt nam jaiꞌ miꞌ dhɨr jaꞌk muiꞌp xi dhadoꞌnkosaꞌ gɨt guiꞌ na kɨꞌn miꞌ pɨx sɇꞌkaꞌ gu gɇꞌ kanuub.

112
00:06:59,060 --> 00:07:01,180
Guꞌ ji nat guꞌ ba ja tɨɨ gu Paablo,

113
00:07:01,180 --> 00:07:03,940
baꞌ ba ja aagiꞌñ gu sandaaruiꞌx gio gu ja gɇꞌkam tuk,

114
00:07:03,940 --> 00:07:05,420
jup ja tɨtda:

115
00:07:05,420 --> 00:07:07,620
―Ba jii mɨt guiꞌ nam uaꞌ dhi kanuub.

116
00:07:07,620 --> 00:07:11,180
Dhiꞌ moo miꞌ paiꞌ bhaiꞌkui koꞌyaꞌ pim noꞌm cham bɨɨx yaꞌ ka jiim.

117
00:07:11,180 --> 00:07:16,520
Baꞌ gu sandaaruiꞌx xi ɨꞌkɨ mɨt gu tɨtropiñ guiꞌ na kɨꞌn ka gigiaꞌrxix kat gu ɨlhiꞌch kanuub,

118
00:07:16,520 --> 00:07:18,740
muiꞌ dhoꞌñcho mɨt baꞌ suudaiꞌ chɨr.

119
00:07:18,740 --> 00:07:20,560
Miꞌ dhɨr baꞌ na bar katukgab,

120
00:07:20,560 --> 00:07:25,260
soiꞌ ba ja tɨtda gu Paablo gu jaꞌtkam nam sap xi jugai gu tuꞌ na jaiꞌch kaꞌ,

121
00:07:25,260 --> 00:07:26,160
jup ja tɨtda:

122
00:07:26,160 --> 00:07:29,740
―Gook simaan ba jip duu na pimɨt chakui ba ji chu juuñ jaaduñ,

123
00:07:29,740 --> 00:07:33,600
na pim jix chotdontuꞌ nach panaas miꞌ paiꞌ bhaiꞌkui am xi koꞌyaꞌ.

124
00:07:33,600 --> 00:07:38,380
Baꞌ aañ pu jam tɨtdañ jaaduñ na pim cham jax jum aaꞌntugɨt xi chu jugai gu tuꞌ nach uaꞌ,

125
00:07:38,380 --> 00:07:41,700
na guꞌ dhiꞌx ioꞌm jum aaꞌ jia noꞌ pim dho jix aaꞌ na pim duduatgɨdaꞌ.

126
00:07:41,700 --> 00:07:45,960
Na guꞌ tɨi cham tuꞌ jaroiꞌ maadɨt miꞌ paiꞌ bhaiꞌmui mukiaꞌ jia,

127
00:07:45,960 --> 00:07:49,060
nich chuꞌ kuupaꞌn dho moo ku jaroiꞌ maadɨt maiꞌ buaꞌ.

128
00:07:49,060 --> 00:07:51,720
Baꞌ daipuꞌ nat puꞌñi xi ja tɨɨdak gu Paablo,

129
00:07:51,720 --> 00:07:53,160
bhaiꞌ ji dhaa gu paan.

130
00:07:53,160 --> 00:08:00,840
Miꞌ dhɨr baꞌ dai nat xi chu taxchaabgidhak buiñor gu Dios miꞌ puiꞌ ja saagiꞌñ gu jaꞌtkam naiꞌ xi ja maa taꞌtak gio baꞌ nat bhaiꞌ ji chu juu dɨɨlh.

131
00:08:00,840 --> 00:08:03,700
Baꞌ aach bhaiꞌp jich guguux na chich ma ji chu juu.

132
00:08:03,700 --> 00:08:06,320
Baꞌ bɨɨx nach jɨꞌk jiim bhaan gu gɇꞌ kanuub,

133
00:08:06,320 --> 00:08:12,220
aix ich gook jix chaꞌtmam ooꞌm daman baik ooꞌm damdɨr mambhɨɨx xijum maaꞌn (276) pup.

134
00:08:12,220 --> 00:08:14,880
Baꞌ gatuuk na chich xi chu jugaak nach jɨꞌx jix chu naa,

135
00:08:14,880 --> 00:08:20,120
nammɨp xi iabu chich gu tiriik suudaiꞌ chɨr na baꞌx jabkam saiꞌchgɨdaꞌ gu gɇꞌ kanuub.

136
00:08:20,120 --> 00:08:21,780
Baꞌ nat ba xiaꞌ,

137
00:08:21,780 --> 00:08:28,020
cham maatɨt tɨ nɨiꞌñ am guiꞌ nam uaꞌ gu gɇꞌ kanuub na jax tɨ tɨɨꞌ mu jaꞌp na paiꞌ pɨx jix chu maax nar dɨbɨɨr taꞌm,

138
00:08:28,020 --> 00:08:34,080
baꞌ ba tɨɨ mɨt mu jaꞌp na paiꞌ dhɨr joidham jix komaalhim mu suuꞌn gu suudaiꞌ miꞌ na paiꞌ dhɨr bar dɨbɨɨr.

139
00:08:34,080 --> 00:08:38,560
Baꞌ xi ɨꞌkɨ mɨt gu tɨtropiñ guiꞌ na kɨꞌn miꞌ pɨx ka sɇꞌkat gu gɇꞌ kanuub,

140
00:08:38,560 --> 00:08:40,700
miꞌ baꞌ pup baapax suudaiꞌ chɨr.

141
00:08:40,700 --> 00:08:46,740
Gio baꞌ gu uꞌuux guiꞌ nam kɨꞌn ka tu bhiijidhat na baꞌ jimdaꞌ gu gɇꞌ kanuub mummɨ xi iabu mɨt suudaiꞌ chɨr.

142
00:08:46,740 --> 00:08:50,900
Miꞌ dhɨr baꞌ dai na mɨt bɨɨpɨꞌ dɨr jaꞌk xi saꞌiich maaꞌn gu komaarak jannulh,

143
00:08:50,900 --> 00:08:53,920
baꞌ gu kanuub gamaiꞌ ji jii mu jaꞌk suudaiꞌ jugiiꞌñ.

144
00:08:53,920 --> 00:08:56,480
Guꞌ ji na guꞌ palhɨɨp gama jaꞌk nat ji bhɨi,

145
00:08:56,480 --> 00:09:00,060
miꞌ ba tu siis bɨɨpɨꞌ dɨr jaꞌk bhaan gu oꞌya na miꞌx oidhaꞌ.

146
00:09:00,060 --> 00:09:02,360
Miꞌ dho guꞌ pu cham bhaaiꞌ na ka jimiaꞌ,

147
00:09:02,360 --> 00:09:04,700
nat guꞌ giilhim jix bhaiꞌ miꞌ ba tu siis.

148
00:09:04,700 --> 00:09:07,340
Dai nat bhaiꞌ pɨx ji jaikɨ gatuuk dɨr jaꞌk,

149
00:09:07,340 --> 00:09:10,840
na guꞌ giilhim na bha nuꞌyas gu suudaiꞌ na bha sɨlh guꞌnguk.

150
00:09:10,840 --> 00:09:15,380
Baꞌ gu sandaaruiꞌx miꞌ bax ja koodam kat am guiꞌ nam ja baiꞌñchuꞌ na mɨt ba ja kuupam,

151
00:09:15,380 --> 00:09:21,220
sap nam baꞌ cham ja oꞌñxidhaꞌ nam ji bubuakɨi miꞌ dhɨr nam muiꞌ ji chu suulhgiaꞌ mu jaꞌk na paiꞌr dɨbɨɨr taꞌm.

152
00:09:21,220 --> 00:09:25,520
Guꞌ ji na guꞌ gu ja gɇꞌkam tuk dhiꞌ jɨꞌ dhi sandaaruiꞌx jotmodaꞌ ja sooꞌmchulh,

153
00:09:25,520 --> 00:09:28,700
na guꞌ cham aaꞌ nam jaiꞌ bɨɨx jup ba ji muꞌaaꞌ gu Paablo.

154
00:09:28,700 --> 00:09:34,660
Dai nat xi ja chia pɨx guiꞌ nam jɨꞌk jix maatɨt tu suulhiꞌ nam bɨɨpɨꞌ muiꞌ xi chu suulhgiaꞌ mu jaꞌk na paiꞌr dɨbɨɨr taꞌm.

155
00:09:34,660 --> 00:09:37,440
Gio baꞌ gu jaiꞌ nam jɨꞌk cham maatɨt tu suulhiꞌ,

156
00:09:37,440 --> 00:09:40,920
xi ja chia ɨp nam sap taaꞌmlas bhaan muiꞌ xi chu suulhgiaꞌ,

157
00:09:40,920 --> 00:09:44,460
piam sap gu taꞌtak gaꞌn gu gɇꞌ kanuub guiꞌ nat miꞌ ba jaikɨ.

158
00:09:44,460 --> 00:09:49,340
Baꞌ dhiꞌ puꞌñich buidhat siamri bɨɨx dappaam ma tɨɨtɨs jachich miꞌ na paiꞌr dɨbɨɨr taꞌm.

159
00:09:49,340 --> 00:09:52,820
Baꞌ na chich paiꞌ dhuuk bɨɨx ba bubua miꞌ dhɨr suudaiꞌ chɨr,

160
00:09:52,820 --> 00:09:56,260
ba maat jachich nach miꞌp tuꞌiiꞌ na paiꞌ puiꞌ tɨ tɨɨꞌ Malta.

161
00:09:56,260 --> 00:10:00,060
Baꞌ gu miꞌ oiꞌñkam pɨx jix bhaiꞌch chɨtda am gio na mɨt mi jaꞌp ba tu nai gɇꞌ,

162
00:10:00,060 --> 00:10:02,860
na guꞌ giilhim jix jɨɨpiꞌñ na bha duuk,

163
00:10:02,860 --> 00:10:05,740
baꞌ bach baiꞌñ am nach muiꞌ xi juukgipuꞌ.

164
00:10:05,740 --> 00:10:08,760
Baꞌ gu Paablo jaiꞌ xi uꞌuuk gu kuꞌaaꞌ miꞌp xi chua tai dhaam.

165
00:10:08,760 --> 00:10:11,920
Baꞌ maaꞌn mɨjɨ dɨr jimɨɨ gu koꞌ na ba mɨidhim gu tai,

166
00:10:11,920 --> 00:10:14,200
baꞌ nobiꞌran jum bhiibgak pu kɨi.

167
00:10:14,200 --> 00:10:18,260
Baꞌ gu miꞌ oiꞌñkam na mɨt tɨɨ nat nobiꞌran ba kɨi gu Paablo gu koꞌ,

168
00:10:18,260 --> 00:10:20,040
jup jum tɨ tɨtda am dɨɨlh:

169
00:10:20,040 --> 00:10:23,420
―Jir tu muaꞌkam dho bak dhi maaꞌnkam nat baꞌ ba kɨi gu koꞌ,

170
00:10:23,420 --> 00:10:25,300
na guꞌ giilhim jix uaꞌtulhdhix,

171
00:10:25,300 --> 00:10:28,440
sia kut guꞌ tɨi cham mu paiꞌ bhaiꞌmuk muu suudaiꞌ chɨr.

172
00:10:28,440 --> 00:10:30,900
Guꞌ ji na guꞌ gu Dios cham aaꞌ na duakaꞌ.

173
00:10:30,900 --> 00:10:35,520
Baꞌ gu Paablo miꞌ tai dhaam xi dhaagɨk xixiix gu nobiiꞌñ na baꞌ jigɨxiaꞌ gu koꞌ,

174
00:10:35,520 --> 00:10:37,220
baꞌ pu cham tuꞌ jax jum duu.

175
00:10:37,220 --> 00:10:42,680
Baꞌ bɨɨx dhɨt pɨx am nɨiꞌñ am na paiꞌ dhuuk bhaiꞌ ji baigɨkiaꞌ piam na paiꞌ dhuuk am xi mukiaꞌ,

176
00:10:42,680 --> 00:10:45,880
guꞌ ji nat guꞌ chakui paiꞌ jax ba jim duu nam tɨi xi nɨiꞌñ,

177
00:10:45,880 --> 00:10:47,320
tɨi guꞌ ba mɨɨkim.

178
00:10:47,320 --> 00:10:50,640
Baꞌ gatuuk puiꞌ ji chɨi mɨt na sap jir dios ji gu Paablo,

179
00:10:50,640 --> 00:10:53,340
nat baꞌ cham maimtuda gu koꞌ nat tɨi kɨi.

180
00:10:53,340 --> 00:10:55,700
Baꞌ miꞌ juꞌñdharan nach paiꞌ xi juukgimɨk,

181
00:10:55,700 --> 00:11:00,180
miꞌ dhɨr amuub bipioꞌ gu dɨppɨr gaꞌn guiꞌ na miꞌr gɇꞌkam kaꞌ na puiꞌ tɨɨꞌ Publio,

182
00:11:00,180 --> 00:11:04,020
guiꞌ nat jich chɨbiaptuda baik tanoolh gio nax bhaiꞌ tuch maakdaꞌ.

183
00:11:04,020 --> 00:11:08,380
Baꞌ gu taataꞌn gu Publio janoꞌ pɨk jup ɇɇkaꞌ gu toiñdhiꞌ bɨnkam gu book koꞌk,

184
00:11:08,380 --> 00:11:10,660
baꞌ gu Paablo muiꞌ ma tɨɨgim.

185
00:11:10,660 --> 00:11:15,620
Baꞌ dai na jax jim xi chu daanɨk buiñor gu Dios bhaiꞌ xi dhaa gux koꞌkkam,

186
00:11:15,620 --> 00:11:16,740
jix kɨɨꞌ dho guꞌp jum duu miꞌ jotmodaꞌ.

187
00:11:16,740 --> 00:11:21,000
Baꞌ na mɨt puiꞌ ba tɨ kai gu jaiꞌx kakoꞌkkam nam mu jaꞌp oiꞌñkaꞌ,

188
00:11:21,000 --> 00:11:24,100
jum dɨkooꞌñ jamɨt na mɨt mu jii buiñor gu Paablo.

189
00:11:24,100 --> 00:11:26,120
Baꞌ guiꞌ pɨx jaꞌx jup ji ja duduaꞌñ,

190
00:11:26,120 --> 00:11:28,600
jix kɨkɨɨꞌ dho guꞌp jum duu mɨt bɨɨx.

191
00:11:28,600 --> 00:11:31,740
Miꞌ dhɨr baꞌ dai na mɨt ma tuch onbaiꞌ bɨɨx aixim gu tuꞌ,

192
00:11:31,740 --> 00:11:39,840
gio na chich paiꞌ dhuuk ba jii bhaan gu jumai gɇꞌ kanuub bɨɨx jamɨt jup xi chuch maa na jɨꞌk tuꞌch aꞌm jum aagaidhaꞌ gammɨjɨ nach jax jiimdaꞌ.

