﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,460
ꞌLige melénala rawé ralámuli napu taꞌchó bajuniga ejtebile alé baꞌwí manígichi,

2
00:00:11,460 --> 00:00:16,060
alué ralámulika machile pe biꞌlepi barko chujkúligo alé,

3
00:00:16,060 --> 00:00:19,880
ꞌlige Esusi oyérame alé bárkochi simíboligo,

4
00:00:19,880 --> 00:00:24,640
ꞌlige Esusi tabilé simíligo alé bárkochi alué ralámuli ꞌyuga.

5
00:00:24,640 --> 00:00:26,960
Aꞌliko regá ꞌnátale:

6
00:00:26,960 --> 00:00:29,120
«¿Kochiena ajtí Esusi?»

7
00:00:29,120 --> 00:00:34,560
ꞌLige jaré barko jsile alé weꞌká riógichi Tibériasika simíbigame.

8
00:00:34,560 --> 00:00:43,140
Alé aꞌbé sébale reꞌlege napu alué weꞌká ralámuli goꞌálige baní napu Esusi cheliera ꞌyálige Onorúgame.

9
00:00:43,140 --> 00:00:48,700
ꞌLige machisáká tabilé ajtigó Esusi ꞌlige alué boꞌné Esusi oyérame,

10
00:00:48,700 --> 00:00:58,760
suwábaga alué ralámuli jímole alé jaré bárkochi ꞌlige simíbale weꞌká riógachi Kapernaumi anilichi Esusi ꞌyamia.

11
00:00:58,760 --> 00:01:01,400
ꞌLige ꞌma seba bajuniga,

12
00:01:01,400 --> 00:01:03,440
alé asale Esusi,

13
00:01:03,440 --> 00:01:06,180
ꞌlige alué ralámulika rukele:

14
00:01:06,180 --> 00:01:07,980
―Mué benírame,

15
00:01:07,980 --> 00:01:10,280
¿chiéniko seba mué jena?

16
00:01:10,280 --> 00:01:12,320
Esúsika nejele:

17
00:01:12,320 --> 00:01:14,380
―Neka ꞌla bijchiá aní,

18
00:01:14,380 --> 00:01:21,700
ꞌémika neꞌchí ꞌyaga eꞌyena ꞌláchigo semáriga bosáligimempá ꞌemi alué banite napu ne ꞌya.

19
00:01:21,700 --> 00:01:26,120
Tabilé ꞌla ju pe goꞌámecho meka goꞌnáliga nochalia.

20
00:01:26,120 --> 00:01:28,940
Goꞌámeka tabilé anáchame ju.

21
00:01:28,940 --> 00:01:36,580
Abé aꞌlá júkuru ꞌyamía alué abé aꞌlá ꞌnátili napu nejí alué rió napu nawá ꞌpa rewagáchika.

22
00:01:36,580 --> 00:01:42,540
Alué aꞌlala ꞌnátili chaꞌpisúká ꞌla nabí mochímala ꞌemi ꞌpa rewagachi.

23
00:01:42,540 --> 00:01:46,640
Alué ꞌnátili abé aꞌlá ju meꞌtigá goꞌame.

24
00:01:46,640 --> 00:01:51,480
Oꞌnó Onorúgameka ꞌwe raꞌsáligá ajtí alué rió ꞌyuga.

25
00:01:51,480 --> 00:01:55,260
ꞌLiko alué ralámulika regá anele:

26
00:01:55,260 --> 00:01:59,560
―¿Chonikiboli ju ramué napurigá ꞌla chaꞌpiboa alué ꞌnátili?

27
00:01:59,560 --> 00:02:02,460
ꞌLige Esúsika regá anele:

28
00:02:02,460 --> 00:02:10,300
―Onorúgameka pe najkíguru napurigá ꞌla bijchígiwa alué rió raꞌichálila napu Onorúgame júlale.

29
00:02:10,300 --> 00:02:12,780
ꞌLige anile alué ralámuli:

30
00:02:12,780 --> 00:02:20,140
―Newágó pe boꞌné aꞌwalílate ꞌnátaga alué nóchali ꞌwe semátiri napurigá ꞌla etéwampá ramué.

31
00:02:20,140 --> 00:02:23,980
Aꞌlígeko ꞌla oyériwa alué mué naꞌtálila.

32
00:02:23,980 --> 00:02:26,100
¿Chuꞌsimi olágó mué?

33
00:02:26,100 --> 00:02:32,020
Moisésika newale bilé nóchali semátiri napurigá narémili nílige alué rijimala ꞌya mochígame.

34
00:02:32,020 --> 00:02:35,220
Alé ꞌwe wakígichi,

35
00:02:35,220 --> 00:02:40,740
Moisesi ꞌyale goꞌame rewagachi nerúgame napu maná anilime nile.

36
00:02:40,740 --> 00:02:44,080
Regá aní ꞌya nerúgame raꞌíchali.

37
00:02:44,080 --> 00:02:45,580
Mué Esúsika,

38
00:02:45,580 --> 00:02:47,560
¿chuꞌsimi olágó?

39
00:02:47,560 --> 00:02:49,780
Esúsika anile:

40
00:02:49,780 --> 00:02:52,320
―Neka ꞌla bijchiá aníguru.

41
00:02:52,320 --> 00:02:56,260
Oká baní nerúkuru rewigáchika sígame.

42
00:02:56,260 --> 00:03:00,980
Napu Moisesi ꞌyáleru alueka pe goꞌame nile.

43
00:03:00,980 --> 00:03:04,440
Uché bilélaka abé najtékame ju.

44
00:03:04,440 --> 00:03:07,840
Ne Oꞌnola Onorúgame ꞌsime ju nejía.

45
00:03:07,840 --> 00:03:10,080
Onorúgame nila baní,

46
00:03:10,080 --> 00:03:18,580
alueka ju alué rió napu rewagáchika nawágame ju ꞌlige alawá ꞌyame ju ralámuli jena wijchimoba mochígame.

47
00:03:18,580 --> 00:03:19,900
ꞌLige ralámulika anele:

48
00:03:19,900 --> 00:03:22,300
―Mué Waꞌlula,

49
00:03:22,300 --> 00:03:26,300
ramué ꞌyawa alué baní senibí rawé.

50
00:03:26,300 --> 00:03:29,040
ꞌLige Esúsika nejele:

51
00:03:29,040 --> 00:03:32,840
―Ne ju alué baní napu alawá nejime ju.

52
00:03:32,840 --> 00:03:38,940
Alué ralámuli napu ꞌla oyera napu aní ne senibí ꞌla iwériga bejtélamala,

53
00:03:38,940 --> 00:03:43,100
tabilé siné eꞌluímala ꞌlige tabilé siné balámumala.

54
00:03:43,100 --> 00:03:47,540
Nobi ꞌémika ꞌláchigo etégó neꞌchí napu newá ne,

55
00:03:47,540 --> 00:03:50,900
abirigáchigo tabilé oyéramala ꞌemi neꞌchí.

56
00:03:50,900 --> 00:03:55,820
Ne Oꞌnola Onorúgame ꞌya neꞌchí nóchali ꞌlige weꞌká ralámuli,

57
00:03:55,820 --> 00:03:58,940
ꞌlige ne ꞌyuga nokísamala alué ralámuli.

58
00:03:58,940 --> 00:04:02,300
Neka tabilé mabúmala alué ralámuli.

59
00:04:02,300 --> 00:04:05,580
Neka ꞌla guꞌírimala alué ralámuli.

60
00:04:05,580 --> 00:04:10,700
Ne rewigáchika nawákuru tase pe napu ne newánili newamia.

61
00:04:10,700 --> 00:04:17,000
Neka ꞌla newamia nawákuru napu najkí alué ne Oꞌnola napu neꞌchí júlale.

62
00:04:17,000 --> 00:04:24,020
Alué ne Oꞌnólaka najkí napurigá tabilé ꞌwesi weꞌkuámala ne alué ralámuli napu ꞌya neꞌchí.

63
00:04:24,020 --> 00:04:32,140
Onorúgameka najkí napurigá ku ꞌla ajánamala napuꞌlige Onorúgame gustisia olachi alué ralámuli.

64
00:04:32,140 --> 00:04:41,740
Ne Oꞌnola Onorúgameka najkí suwábaga alué ralámuli napu ekí oyérame ju neꞌchí napu Onorúgame Inolá ju ne.

65
00:04:41,740 --> 00:04:48,060
Neka ku ajánirimala alué ralámuli napuꞌlige ꞌma guwichí kachi ye gawí.

66
00:04:48,060 --> 00:04:53,100
Alué ralámulika ejperélamala Onorúgame ꞌyuga ꞌpa rewagachi senibí.

67
00:04:53,100 --> 00:04:59,820
ꞌLiko ralámuli jurío Esusi saíla neraga raꞌíchale napugiti boꞌnepi regá aníligame Esusi:

68
00:04:59,820 --> 00:05:02,500
«Ne ju baní rewigáchika nawágame.»

69
00:05:02,500 --> 00:05:05,480
ꞌLige rukigá járiga aꞌbopi anile:

70
00:05:05,480 --> 00:05:07,860
―¿Tacha Esusi ju ye rió,

71
00:05:07,860 --> 00:05:09,840
alué José inolá?

72
00:05:09,840 --> 00:05:12,500
ꞌWe aꞌlá machiame ke ye rió oꞌnola,

73
00:05:12,500 --> 00:05:15,760
ꞌlige ꞌwe aꞌlá machiáa ye rió eyela.

74
00:05:15,760 --> 00:05:19,680
Aꞌlígeko ¿chonigá rewigáchika nawágame koríbeché?

75
00:05:19,680 --> 00:05:22,360
ꞌLige regá nejele Esusi:

76
00:05:22,360 --> 00:05:24,780
―ꞌMa aꞌrewa alieti raꞌicha.

77
00:05:24,780 --> 00:05:29,960
Tabilé ꞌwesi oyéramala neꞌchí tabilé bayésaká Onorúgame alué ralámuli,

78
00:05:29,960 --> 00:05:33,820
alué Onorúgame napu neꞌchí jula ꞌpa rewagáchika,

79
00:05:33,820 --> 00:05:41,360
uchéchigo ku ajánirimala alué ralámuli napuꞌlige seba raweli Onorúgame nawámili gustisia olamia ralámuli.

80
00:05:41,360 --> 00:05:47,840
Regá anime osale alué ralámuli ꞌwe ꞌya napu ruyame nile napu anele Onorúgame:

81
00:05:47,840 --> 00:05:51,620
«Onorúgame benírimili ju suwábaga alué ralámuli.»

82
00:05:51,620 --> 00:05:57,380
Alué napu ꞌla bení Onorúgame raꞌichálila ꞌlige napu ꞌla námaka benime ju,

83
00:05:57,380 --> 00:06:01,380
alué ralámuli júkuru napu neꞌchí oyérame ju.

84
00:06:01,380 --> 00:06:05,300
› Jena tabilé ꞌwesi etiáguru Oꞌnó Onorúgame,

85
00:06:05,300 --> 00:06:06,640
pe necho,

86
00:06:06,640 --> 00:06:10,080
neka napu Onorúgame ajtí aleka nawagámpá.

87
00:06:10,080 --> 00:06:13,120
Pe necho júkuru Onorúgame etégame.

88
00:06:13,120 --> 00:06:15,780
ꞌLa bijchígowa ne raꞌichálila.

89
00:06:15,780 --> 00:06:20,940
Alué ralámuli napu ꞌla oyera neꞌchí raꞌichálila ꞌlige napu ꞌla eꞌwá napu ne nulá,

90
00:06:20,940 --> 00:06:25,280
alueka ꞌla Onorúgame ꞌyuga asimeli júkuru senibí.

91
00:06:25,280 --> 00:06:31,540
Ne júkuru napurigá alué baní aꞌwalí nejime napurigá ꞌla ejperélawa jena gawichí.

92
00:06:31,540 --> 00:06:36,100
Alué baní napu goꞌale alué ꞌemi rijimala ꞌya mochígame,

93
00:06:36,100 --> 00:06:37,860
maná anilime,

94
00:06:37,860 --> 00:06:42,980
alué baní napu goꞌale bilena wakígichi eꞌyéniga tabilé riógichi,

95
00:06:42,980 --> 00:06:48,740
alué banika tabilé ꞌyale iwérali alué ralámuli napurigá sebámala rewagachi.

96
00:06:48,740 --> 00:06:53,400
Ne júkuru alué baní napu ꞌpa rewagáchika nawágame ju,

97
00:06:53,400 --> 00:06:58,260
ꞌlige alué ralámuli napu ꞌla bijchígime ju napu ne ruyé,

98
00:06:58,260 --> 00:07:01,220
alueka ꞌla senibí ejperélamala.

99
00:07:01,220 --> 00:07:03,760
ꞌLige aminabi anele:

100
00:07:03,760 --> 00:07:06,040
―Neka napurigá baní ju,

101
00:07:06,040 --> 00:07:08,760
alué napu rewigáchika nawale.

102
00:07:08,760 --> 00:07:11,100
Bilé rió ye baní goꞌsáká,

103
00:07:11,100 --> 00:07:14,500
senibí niraga bejtélimili júkuru.

104
00:07:14,500 --> 00:07:28,680
Ye banika ne saꞌpala júkuru ꞌlige neka ne boꞌné saꞌpala nejíguru napurigá meꞌliboa ne napurigá ralámuli jena wijchimoba ejperégame buyásimala chátiri bowechi ―alarigá anile Esusi.

105
00:07:28,680 --> 00:07:33,340
ꞌLige ralámuli jurío ꞌwe ayoga raꞌíchale aꞌbópika.

106
00:07:33,340 --> 00:07:35,180
ꞌLige anile:

107
00:07:35,180 --> 00:07:40,460
―¿Churigá boꞌné saꞌpala nejímalabeché ye rió napurigá goꞌmela ralámuli?

108
00:07:40,460 --> 00:07:44,900
Alarigá anile tabiléchigo námalakó napu anile Esusi.

109
00:07:44,900 --> 00:07:48,140
ꞌLige Esúsika aminabi anile:

110
00:07:48,140 --> 00:07:50,320
―Neka ꞌla bijchiá aníguru,

111
00:07:50,320 --> 00:07:53,420
ꞌemi tabilé goꞌsáká ne saꞌpala,

112
00:07:53,420 --> 00:07:57,740
ne napu nawágame ju ꞌpa rewagáchika napurigá rió neraga,

113
00:07:57,740 --> 00:08:01,180
ꞌlige tabilé bajísaká ne elalá,

114
00:08:01,180 --> 00:08:03,980
ꞌliko ꞌemi tabilé Onorúgame Alawala alawégame nímala.

115
00:08:03,980 --> 00:08:06,540
Tabilé ꞌla naꞌtámala Onorúgame ꞌyuga.

116
00:08:06,540 --> 00:08:08,540
Bilé rió napu ne saꞌpala goꞌyame ju ꞌlige ne elalá bajime ju,

117
00:08:08,540 --> 00:08:14,380
alueka ꞌla Onorúgame Alawala nígame ju ꞌlige ꞌla senibí ꞌla Onorúgame ꞌyuga bejtélamala.

118
00:08:14,380 --> 00:08:16,260
(Esúsika pe anigá anile:

119
00:08:16,260 --> 00:08:19,700
«Alué rió napu ꞌla chaꞌpime ju ne raꞌichálila ꞌlige ꞌla eꞌwame ju,

120
00:08:19,700 --> 00:08:22,980
alueka ꞌla Onorúgame ꞌyuga asimela.»)

121
00:08:22,980 --> 00:08:23,420
ꞌLige anile:

122
00:08:23,420 --> 00:08:27,800
―Neka alawá ꞌyámala uchéchigo siné napuꞌlige ꞌemi suwisá.

123
00:08:27,800 --> 00:08:35,640
Regá ꞌsímala ne napuꞌlige seba raweli napuꞌlige Onorúgame wanápachi alué ralámuli chátili ꞌnátame ꞌlige ꞌwe aꞌlá ꞌnátame.

124
00:08:35,640 --> 00:08:40,560
Ne saꞌpala goꞌsáká abé aꞌlá ju meꞌtagá goꞌame goꞌyáa.

125
00:08:40,560 --> 00:08:44,440
Alueka ꞌla bijchiá ꞌla rewagachi sebárime kame.

126
00:08:44,440 --> 00:08:47,660
Abiénachigó abé aꞌlá ju ne elalá bajilia,

127
00:08:47,660 --> 00:08:52,060
alué kame ꞌla bijchiá sebárime ju ꞌpa rewagachi.

128
00:08:52,060 --> 00:08:55,300
Alué napu goꞌá ne saꞌpala ꞌlige napu bají ne elalá,

129
00:08:55,300 --> 00:08:59,380
alueka ꞌla neꞌchí saꞌpálachi asimeli ju ꞌlige neka alué saꞌpálachi asimeli júchigó.

130
00:08:59,380 --> 00:08:59,500
(Yeka regá anime júkuru,

131
00:08:59,500 --> 00:08:59,500
ꞌemi ꞌla oyérasaká neꞌchí,

132
00:08:59,500 --> 00:08:59,980
neka tabilé siné aꞌrémala ꞌemi.

133
00:08:59,980 --> 00:09:02,700
Ne alawálaka ꞌla senibí ꞌla ꞌemi saꞌpálachi asimela.)

134
00:09:02,700 --> 00:09:05,300
Oꞌnó Onorúgame júkuru alawá nejime,

135
00:09:05,300 --> 00:09:09,160
alué ꞌsílekuru neꞌchí jula ꞌpa rewagáchika.

136
00:09:09,160 --> 00:09:13,540
Neka alué alawálate bejtékuru napu ꞌya neꞌchí.

137
00:09:13,540 --> 00:09:16,280
Bilé rió ꞌla oyérasaká neꞌchí,

138
00:09:16,280 --> 00:09:19,800
aꞌlige neka boꞌné alawala ꞌyámala alué rió.

139
00:09:19,800 --> 00:09:23,860
Alarigá ju baní napu rewagáchika nawá.

140
00:09:23,860 --> 00:09:29,360
Tabilé napurigá baní ju napu goꞌale alué israelita ꞌya mochígame,

141
00:09:29,360 --> 00:09:35,400
alué banika napu goꞌale alué ꞌya mochígame tabilé guꞌírale rewagachi moyena.

142
00:09:35,400 --> 00:09:39,100
Bilé rió ꞌla goꞌyame ka ne nila baní,

143
00:09:39,100 --> 00:09:41,860
alueka ꞌla senibí bejtélamala.

144
00:09:41,860 --> 00:09:44,000
Rekó ꞌma mukigé,

145
00:09:44,000 --> 00:09:47,160
uchéchigo siné ku narémala alawá.

146
00:09:47,160 --> 00:09:49,340
(Ye raꞌíchalika regá anime júkuru:

147
00:09:49,340 --> 00:09:51,560
Bilé rió ꞌla eꞌwame Onorúgame raꞌichálila,

148
00:09:51,560 --> 00:09:53,500
alueka ꞌla tabilé injiérnochi simela.)

149
00:09:53,500 --> 00:09:56,740
Alarigá raꞌíchale Esusi napuꞌlige benírile jurío ralámuli alé uꞌtá reꞌobachi «sinagoga» anilime,

150
00:09:56,740 --> 00:09:59,400
alé Kapernaumi anilichi weꞌká riógichi.

151
00:09:59,400 --> 00:10:03,480
Napuꞌlige akesa ye raꞌíchali weꞌká Esusi oyérame,

152
00:10:03,480 --> 00:10:05,360
anile aꞌbopi:

153
00:10:05,360 --> 00:10:08,660
―Asíriga nóchali kame ju ye raꞌíchali beniaa.

154
00:10:08,660 --> 00:10:10,780
Tabilé ꞌwesi námamala.

155
00:10:10,780 --> 00:10:14,680
Esúsika tabilé akele regá raꞌíchachi ye ralámuli,

156
00:10:14,680 --> 00:10:18,980
nobi ꞌláchigo machíleko seꞌwináriga raꞌicha jago alué ralámuli,

157
00:10:18,980 --> 00:10:21,020
ꞌlige regá rukele:

158
00:10:21,020 --> 00:10:25,040
―¿Ya ꞌma guwana rujsúnale ꞌemi tabilé námame kóriká?

159
00:10:25,040 --> 00:10:27,500
¿ꞌMa tabilé oyéranili ꞌemi neꞌchí?

160
00:10:27,500 --> 00:10:31,620
ꞌWe eꞌkarúgame naꞌtálika ne ꞌla ruwichi ye raꞌíchali,

161
00:10:31,620 --> 00:10:39,220
¿chulámalaché ꞌemi neꞌchí etea napuꞌlige reꞌpá rewagachi simichi ne napu asale ne ꞌyabé bajchabé rawé?

162
00:10:39,220 --> 00:10:44,740
Onorúgame Alawala júkuru iwérali nejime napurigá ꞌla semáriga ejperélawa.

163
00:10:44,740 --> 00:10:50,340
Ralámulika tabilé ꞌla semáriga ejperélamala tabilé Onorúgame Alawala ꞌyúgaká.

164
00:10:50,340 --> 00:10:53,340
ꞌLa oyérasaká raꞌíchali napu ne raꞌicha,

165
00:10:53,340 --> 00:10:57,360
aꞌlige ꞌla nílamala ꞌemi alawá napu nejí ne.

166
00:10:57,360 --> 00:11:01,740
Nobi jaré ꞌemi tabiléchigo bijchíginiligó ne raꞌichálila.

167
00:11:01,740 --> 00:11:06,140
Esúsika ꞌla machile napusí oꞌwínale ye nóchali,

168
00:11:06,140 --> 00:11:13,360
chieri ralámuli tabilé bijchígimili ye raꞌíchali ꞌlige ꞌla machílechigó chieri ꞌsímio nejía alué Esusi.

169
00:11:13,360 --> 00:11:16,200
ꞌLige aminabi raꞌíchale Esusi:

170
00:11:16,200 --> 00:11:19,100
―Jaré ꞌemi tabilé bijchíginili ne raꞌichálila,

171
00:11:19,100 --> 00:11:29,020
alekeri anéturu ne ꞌemi ꞌyabé bajchabé rawé tabilé ꞌwesi gainamio neꞌchí oyeria tabilé narésaká Oꞌnó Onorúgame nila iwérali.

172
00:11:29,020 --> 00:11:34,420
ꞌLiko weꞌká Esusi ꞌyuga eꞌyéname ꞌma tabilé aminabi si simíbale Esusi ꞌyuga,

173
00:11:34,420 --> 00:11:37,280
ꞌmáchigo guwana rujsúligame.

174
00:11:37,280 --> 00:11:45,040
ꞌLige Esusi rukele alué makué oká rió Esusi oyérame napu abé gompaniérola nile Esusi ꞌyuga:

175
00:11:45,040 --> 00:11:48,700
―¿ꞌÉmichigó simánili ꞌlige ꞌma aꞌrénili ꞌemi neꞌchí?

176
00:11:48,700 --> 00:11:51,060
ꞌLige Simoni Pégroka regá anele:

177
00:11:51,060 --> 00:11:52,580
―Mué Waꞌlula,

178
00:11:52,580 --> 00:11:55,400
¿chieri ꞌyuga simáwawé ramué?

179
00:11:55,400 --> 00:12:05,000
Mué júkuru napu raꞌíchame ju raꞌíchali napu ꞌla nejkúrame ju napurigá rewagachi sebawa ꞌlige ꞌla Onorúgame ꞌyuga ejperélewa senibí niraga.

180
00:12:05,000 --> 00:12:13,920
ꞌLa bijchígiliguru ramué mué raꞌichálila ꞌlige ꞌla machiáachigó mué ko Onorúgamete wanápurigame napurigá guꞌírimala ralámuli.

181
00:12:13,920 --> 00:12:16,500
ꞌLiko Esusi anele:

182
00:12:16,500 --> 00:12:19,620
―Ne boꞌné wanapa ꞌemi makué oká rió,

183
00:12:19,620 --> 00:12:22,500
ꞌlige ꞌemi bilé tabilé ꞌla ꞌnata,

184
00:12:22,500 --> 00:12:25,620
¡ꞌma riablo naꞌtálila ꞌnátale!

185
00:12:25,620 --> 00:12:27,460
Jurasi olagá anile,

186
00:12:27,460 --> 00:12:31,080
alué napu Simoni Iskariote inolá nile.

187
00:12:31,080 --> 00:12:36,360
Jurásika bilé nile alué makué oká rió Esusi oyérame,

188
00:12:36,360 --> 00:12:46,280
nobi abé iꞌlibékomi ꞌma nejíliru Esusi alué riote napurigá Esusi ꞌma oꞌtoboa alué Esusi saíla mochígichi.

