﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,940
Timbow hlafus bè yó,

2
00:00:07,940 --> 00:00:14,260
tolo le nô ditu fatu él yó kem tey tau wen tehe henken Jisas.

3
00:00:14,260 --> 00:00:17,340
Tngón le tek sotu ówóng tehe nô bè yó,

4
00:00:17,340 --> 00:00:20,660
yóm ówóng snakay yó kem gel lemolò ke Jisas.

5
00:00:20,660 --> 00:00:24,820
Ne bud tngón le snéen là dengen mung kul Jisas he,

6
00:00:24,820 --> 00:00:25,820
tolo tagak.

7
00:00:25,820 --> 00:00:34,860
Ne wen kem dumu ówóng lemwót gu bè Tibiryas dmuung moni bè yóm gónó Jisas mni bè Dwata ne hemken yó kem tau.

8
00:00:34,860 --> 00:00:39,540
Timbow là ton le ke Jisas bè yó dalang se yó kem gel lemolò du,

9
00:00:39,540 --> 00:00:42,820
yó gónó le gotu smakay bè yó kem ówóng yó,

10
00:00:42,820 --> 00:00:45,520
na le e hnebel Jisas bè Kapérnaum.

11
00:00:45,520 --> 00:00:48,900
Tikóng ton le Jisas sendifal yóm lanaw,

12
00:00:48,900 --> 00:00:50,020
mon le mò du,

13
00:00:50,020 --> 00:00:50,900
“Na,

14
00:00:50,900 --> 00:00:51,560
Sér,

15
00:00:51,560 --> 00:00:53,580
kilón de kkólem bè ni?”

16
00:00:53,580 --> 00:00:55,260
Bnalà Jisas se lu,

17
00:00:55,260 --> 00:00:56,180
monen,

18
00:00:56,180 --> 00:00:59,620
“Tódô tulónu kuy ktahuhen,

19
00:00:59,620 --> 00:01:06,460
tek sotu gónó ye mebel do lanu deng hemken kuy efet ye bsow.

20
00:01:06,460 --> 00:01:12,340
Okóm là kô dog dilô ye du tennefen yó kem hentaw ton nmou yó.

21
00:01:12,340 --> 00:01:18,020
Bê ye kat alì sen-galu yóm ken wen sónen.

22
00:01:18,020 --> 00:01:25,340
Yó dé hol sen-galu ye yóm ken gónó ye gmuta du yóm klowil laen dù sónen.

23
00:01:25,340 --> 00:01:27,160
Yóm ken monu ni,

24
00:01:27,160 --> 00:01:31,460
ni se yóm ken angat blayen kuy yóm Ngà Tau,

25
00:01:31,460 --> 00:01:33,020
abay se yóm Dwata,

26
00:01:33,020 --> 00:01:33,980
kun Mà,

27
00:01:33,980 --> 00:01:38,940
deng bemlay du béléen yóm kfasangen mò du.”

28
00:01:38,940 --> 00:01:41,700
Ne mon le se mò ke Jisas,

29
00:01:41,700 --> 00:01:47,000
“Tedu se tô nmò me du anì gmò me yóm kun kóyô Dwata?”

30
00:01:47,000 --> 00:01:49,060
Ne bnalà Jisas se lu,

31
00:01:49,060 --> 00:01:50,580
monen,

32
00:01:50,580 --> 00:01:56,920
“Ni hol kóyô Dwata bélê ye ke hentahu ye yóm deng hógówen elem blóng ye.”

33
00:01:56,920 --> 00:01:58,860
Bud mon le se kul,

34
00:01:58,860 --> 00:02:04,580
“Hentaw ton du de tô nmoem mò gónó me hemtahu kóm?

35
00:02:04,580 --> 00:02:06,040
Tedu se tô nmoem?

36
00:02:06,040 --> 00:02:08,740
Ngem yó kem tehe fù tekuy ekni,

37
00:02:08,740 --> 00:02:13,660
bè yóm knô le bè yóm benwu laen dù tau menwu du,

38
00:02:13,660 --> 00:02:17,820
tódô kdê le gotu mken yóm ken boluyen mana.

39
00:02:17,820 --> 00:02:20,740
Lómón yóm monen bè Sulat Dwata,

40
00:02:20,740 --> 00:02:21,940
monen,

41
00:02:21,940 --> 00:02:25,160
‘Blay Musis kul yóm ken lemwót bè longit.’ ”

42
00:02:25,160 --> 00:02:27,180
Bnalà Jisas lu,

43
00:02:27,180 --> 00:02:28,060
monen,

44
00:02:28,060 --> 00:02:31,140
“Tódô tulónu kuy ktahuhen,

45
00:02:31,140 --> 00:02:33,220
yóm ken blay Musis kuy,

46
00:02:33,220 --> 00:02:37,620
là kô yó du yóm hol tahu ken lemwót gu bè longit.

47
00:02:37,620 --> 00:02:40,740
Kaem Mà bemlay du kuy yóm hol tahu ken lemwót gu bè longit.

48
00:02:40,740 --> 00:02:47,220
Yóm ken blay Dwata,

49
00:02:47,220 --> 00:02:55,200
duhen yóm tau hógówen lemwót gu bè longit mò gónó le mowil kem tau lem benwu.”

50
00:02:55,200 --> 00:02:57,380
Ne mon le se mò ke Jisas,

51
00:02:57,380 --> 00:02:58,820
“Ó Sér,

52
00:02:58,820 --> 00:03:03,360
hol tendo gel benlayem mi sen yóm ken monem yó.”

53
00:03:03,360 --> 00:03:05,500
Ne bud mon Jisas mò kul,

54
00:03:05,500 --> 00:03:07,820
bede hningónen,

55
00:03:07,820 --> 00:03:10,940
“Ou se yóm ken hlowil tau.

56
00:03:10,940 --> 00:03:13,580
Yó se tau mógów ebéléu,

57
00:03:13,580 --> 00:03:16,820
laen kô dù tul kbitilen.

58
00:03:16,820 --> 00:03:20,660
Yó se tau hemtahu béléu,

59
00:03:20,660 --> 00:03:23,480
laen se kô dù tul kleengen.

60
00:03:23,480 --> 00:03:25,980
Okóm nim yu,”

61
00:03:25,980 --> 00:03:27,300
monen,

62
00:03:27,300 --> 00:03:30,220
“anien ke deng ton ye ou,

63
00:03:30,220 --> 00:03:32,940
là kô ye dog hemtahu béléu.

64
00:03:32,940 --> 00:03:35,700
Ni se yóm tehe tulónu kuy.

65
00:03:35,700 --> 00:03:38,980
Kdê yó kem tau hemtahu béléu,”

66
00:03:38,980 --> 00:03:40,300
mon Jisas,

67
00:03:40,300 --> 00:03:43,460
“sal lemwót bè kun kehlan du Mà.

68
00:03:43,460 --> 00:03:49,240
Ne là kô naw e kenbê kul ke wen tau mógów ebéléu.

69
00:03:49,240 --> 00:03:56,420
Là kô yó du lewótu gu bè longit ke naw e nmò yóm dou knóyô.

70
00:03:56,420 --> 00:04:02,480
Okóm yó hol dou nógów anì nmou yóm kun kóyô yóm hógów dou.

71
00:04:02,480 --> 00:04:06,060
Yó hol kun kóyô yóm hógów dou yó,

72
00:04:06,060 --> 00:04:12,100
ke balù sotu laen dù lanahu du yóm kdê hogoten dou.

73
00:04:12,100 --> 00:04:18,760
Kóyóen ke angat gotu hlowilu lu sok kól yóm hol són kdaw.

74
00:04:18,760 --> 00:04:28,620
Yó hol kóyô Mà ke benlayen klowil laen dù sónen yó kem tau dmilô yóm kun Ngà ne hemtahu béléen.

75
00:04:28,620 --> 00:04:31,540
Ne yó angat nmou bélê le,

76
00:04:31,540 --> 00:04:37,200
gotu hlowilu lu sok kól yóm hol són kdaw.”

77
00:04:37,200 --> 00:04:39,300
Lemwót yó kem tau,

78
00:04:39,300 --> 00:04:42,760
deng mom gotu senlón le Jisas yóm kmonen du,

79
00:04:42,760 --> 00:04:45,720
“Ou se yóm ken lemwót gu bè longit.”

80
00:04:45,720 --> 00:04:47,240
Yó mon le,

81
00:04:47,240 --> 00:04:50,220
“Igoen ngà Jusif nim Jisas ni.

82
00:04:50,220 --> 00:04:52,620
Tngón tekuy maen ne yéen.

83
00:04:52,620 --> 00:04:55,820
Moen ke tô monen lemwót gu bè longit?”

84
00:04:55,820 --> 00:04:57,620
Bud mon Jisas mò kul,

85
00:04:57,620 --> 00:05:00,000
“Bê ye mom semlón dé.

86
00:05:00,000 --> 00:05:06,980
Laen kô dù tau tódô mógów ebéléu ke là nan na lemwót bè Mà,

87
00:05:06,980 --> 00:05:09,340
yóm hógów do edini.

88
00:05:09,340 --> 00:05:12,460
Yóm tau mógów ebéléu,

89
00:05:12,460 --> 00:05:16,940
angat hlowilu sok kól yóm hol són kdaw.

90
00:05:16,940 --> 00:05:21,180
Wen snulat yó kem tehe gna tugod Dwata ekni,

91
00:05:21,180 --> 00:05:23,220
yó mon le,

92
00:05:23,220 --> 00:05:25,900
‘Angat tolok Dwata kdéen tau.’

93
00:05:25,900 --> 00:05:31,580
Yó se tau hmungol ke Mà ne wen dnalangen béléen,”

94
00:05:31,580 --> 00:05:32,940
mon Jisas,

95
00:05:32,940 --> 00:05:37,100
“yó se yóm tau mógów ebéléu.

96
00:05:37,100 --> 00:05:40,740
Sundu mon dé ke deng tonen Mà.

97
00:05:40,740 --> 00:05:42,300
Tek són mton du,

98
00:05:42,300 --> 00:05:44,580
són yóm deng lemwót gu béléen.

99
00:05:44,580 --> 00:05:47,460
Tódô tulónu kuy ktahuhen,”

100
00:05:47,460 --> 00:05:48,740
mon Jisas,

101
00:05:48,740 --> 00:05:51,500
“yó se tau hemtahu béléu,

102
00:05:51,500 --> 00:05:54,580
deng wen ne kun klowil laen dù sónen.

103
00:05:54,580 --> 00:05:57,500
Ou se yóm ken hlowil tau.

104
00:05:57,500 --> 00:06:04,700
Yó kem tehe fù tekuy ekni bè yóm tehe knô le bè yóm benwu laen dù tauhen,

105
00:06:04,700 --> 00:06:08,380
gotu gken le se yóm ken boluyen mana,

106
00:06:08,380 --> 00:06:10,380
okóm senged nóm,

107
00:06:10,380 --> 00:06:12,180
gotu katay le.

108
00:06:12,180 --> 00:06:16,660
Okóm yóm ken lemwót bè longit monu yó koni,

109
00:06:16,660 --> 00:06:19,220
ke wen tau mken du,

110
00:06:19,220 --> 00:06:21,820
là kóen na a matay.

111
00:06:21,820 --> 00:06:27,020
Ou se yóm ken lemwót gu bè longit mò gónó ye mowil.

112
00:06:27,020 --> 00:06:30,860
Ke wen tau mken du nim ken monu ni,

113
00:06:30,860 --> 00:06:35,340
angat gutahen yóm klowil laen dù tul sónen.

114
00:06:35,340 --> 00:06:37,300
Yóm ken monu ni,

115
00:06:37,300 --> 00:06:39,420
duhen yóm dou lówó.

116
00:06:39,420 --> 00:06:46,960
Angat hamau mò gónó le mowil kdéen tau bè klamangen benwu.”

117
00:06:46,960 --> 00:06:49,740
Bè yóm kudél Jisas ebélê le yó,

118
00:06:49,740 --> 00:06:52,980
deng le mom skaf mon du yó kem Ju,

119
00:06:52,980 --> 00:06:54,200
mon le,

120
00:06:54,200 --> 00:06:57,800
“Tedu tô kmò kehkenen du tekuy lówóhen tau ni?”

121
00:06:57,800 --> 00:07:00,020
Ne bud mon Jisas mò kul,

122
00:07:00,020 --> 00:07:03,040
“Tódô tulónu kuy ktahuhen,

123
00:07:03,040 --> 00:07:06,160
ke là ken ye du lówóhen yóm Ngà Tau,

124
00:07:06,160 --> 00:07:08,740
ne ke là ninum ye du litóen,

125
00:07:08,740 --> 00:07:13,000
là kô guta ye du yóm klowil laen dù tul sónen.

126
00:07:13,000 --> 00:07:15,740
Yó se mken yóm dou lówó,

127
00:07:15,740 --> 00:07:18,360
ne minum yóm dou litô,

128
00:07:18,360 --> 00:07:22,140
deng wen ne kun klowil laen dù sónen.

129
00:07:22,140 --> 00:07:26,000
Ne angat hlowilu bè yóm hol són kdaw.

130
00:07:26,000 --> 00:07:28,860
Abay se yóm dou lówó,

131
00:07:28,860 --> 00:07:31,260
hol lómón ke tahu ken,

132
00:07:31,260 --> 00:07:32,980
ne yóm dou litô,

133
00:07:32,980 --> 00:07:35,120
hol lómón ke tahu ninum.

134
00:07:35,120 --> 00:07:40,780
Yó se tau mken yóm dou lówó ne minum yóm dou litô,

135
00:07:40,780 --> 00:07:43,760
senflósen nô béléu,

136
00:07:43,760 --> 00:07:46,720
ne senflósu se nô béléen.

137
00:07:46,720 --> 00:07:49,120
Yóm Mà hógów do,

138
00:07:49,120 --> 00:07:51,280
laen dù tul katayen,

139
00:07:51,280 --> 00:07:55,580
ne béléen gónón lemwót yóm dou klowil.

140
00:07:55,580 --> 00:08:00,620
Senged snéen yóm tau mken du yóm dou lówó,

141
00:08:00,620 --> 00:08:03,820
lemwót béléu yóm kun klowil.

142
00:08:03,820 --> 00:08:05,480
Duhen ni,

143
00:08:05,480 --> 00:08:07,920
yóm ken tulónu kuy ni,

144
00:08:07,920 --> 00:08:12,260
ni se yóm ken lemwót gu bè longit.

145
00:08:12,260 --> 00:08:17,800
Bede là mkélen bè yóm ken tehe gel ken yó kem fù tekuy ekni.

146
00:08:17,800 --> 00:08:20,120
Balù yóm kken le du,

147
00:08:20,120 --> 00:08:23,420
senged gotu katay le snéen.

148
00:08:23,420 --> 00:08:27,780
Okóm yó se tau mken yóm ken monu ni,

149
00:08:27,780 --> 00:08:31,960
angat gutahen yóm klowil laen dù sónen.”

150
00:08:31,960 --> 00:08:38,040
Ni se yóm tolok Jisas bè yóm gónó le gel stifun yó kem Ju bè Kapérnaum.

151
00:08:38,040 --> 00:08:43,420
Timbow gungol yó kem dumu tau gel lemolò ke Jisas yóm ktolok Jisas ni,

152
00:08:43,420 --> 00:08:45,540
tey dê bélê le mon du,

153
00:08:45,540 --> 00:08:47,580
“Tey mgel nim toloken ni.

154
00:08:47,580 --> 00:08:50,640
Tau du se gembek mimón du?”

155
00:08:50,640 --> 00:08:53,460
Bede tódô tngón Jisas yóm keslón le,

156
00:08:53,460 --> 00:08:55,480
yó gónón mon du mò kul,

157
00:08:55,480 --> 00:08:59,640
“Sidek kegnóm ye du kô lemwót bè nim toloku ni?

158
00:08:59,640 --> 00:09:06,660
Mò kmoen se ke ton ye khawayen ebè yóm tehe gónóhen gu lemwót yóm Ngà Tau?

159
00:09:06,660 --> 00:09:10,500
Tek són yóm Tulus Dwata gembek hlowil tau.

160
00:09:10,500 --> 00:09:13,440
Bong yó dum lówó tau,

161
00:09:13,440 --> 00:09:15,540
bà udì ke wen gmoen.

162
00:09:15,540 --> 00:09:19,220
Kdê ni kem udélu ebélê ye ni koni,

163
00:09:19,220 --> 00:09:25,040
hlowilen tau abay se hono lemwót gu bè yóm Tulus Dwata.

164
00:09:25,040 --> 00:09:29,160
Okóm wen se bélê ye là hemtahu du.”

165
00:09:29,160 --> 00:09:31,260
(Yó gónó Jisas mon du yóm yó,

166
00:09:31,260 --> 00:09:38,340
abay se deng eles tódô tngónen lemwót bè kbuten yó kem tau là hemtahuhen,

167
00:09:38,340 --> 00:09:44,380
ne eles tngónen se yóm tau angat matul du anì gekfô yó kem hmohon du.)

168
00:09:44,380 --> 00:09:45,820
Bud mon Jisas,

169
00:09:45,820 --> 00:09:49,220
“Yó se gónóhu deng mon du mò kuy,

170
00:09:49,220 --> 00:09:54,440
laen dù tau tódô mógów ebéléu ke là lemwóten bè Mà.”

171
00:09:54,440 --> 00:09:57,100
Lemwót bè yóm ktolok Jisas kul yó,

172
00:09:57,100 --> 00:10:00,360
tey dê bè yó kem tau gel lemolò du,

173
00:10:00,360 --> 00:10:01,800
gotu le mulék.

174
00:10:01,800 --> 00:10:03,780
Là bud le móyô mung du.

175
00:10:03,780 --> 00:10:07,360
Snólók Jisas yó kem sfolò lewu gel lemolò du,

176
00:10:07,360 --> 00:10:08,820
monen mò kul,

177
00:10:08,820 --> 00:10:10,360
“Kmò kuy se?

178
00:10:10,360 --> 00:10:11,940
Tô tnagak ye o kô?”

179
00:10:11,940 --> 00:10:14,300
Ne mon Simun Pitér se,

180
00:10:14,300 --> 00:10:15,540
monen,

181
00:10:15,540 --> 00:10:17,540
“Laen kô dù dumu tau lolò me,

182
00:10:17,540 --> 00:10:18,280
Sér,

183
00:10:18,280 --> 00:10:20,140
tek són sem uu.

184
00:10:20,140 --> 00:10:25,600
Lemwót bè udélem gónó me gmuta yóm klowil laen dù tul sónen.

185
00:10:25,600 --> 00:10:28,360
Deng me hemtahu béléem se kum.

186
00:10:28,360 --> 00:10:33,620
Tódô tngón me uu se yóm laen dù belenen lemwót gu bè Dwata.”

187
00:10:33,620 --> 00:10:35,640
Bnalà Jisas se lu,

188
00:10:35,640 --> 00:10:36,700
monen,

189
00:10:36,700 --> 00:10:38,840
“Deng néléku yu,

190
00:10:38,840 --> 00:10:41,200
yu kem sfolò lewu,

191
00:10:41,200 --> 00:10:46,380
okóm sotu bélê ye nalak Seitan.”

192
00:10:46,380 --> 00:10:48,280
Duhen Judas,

193
00:10:48,280 --> 00:10:50,220
ngà Simun Iskariyut se,

194
00:10:50,220 --> 00:10:52,800
gónón e gbak yóm mon Jisas yó.

195
00:10:52,800 --> 00:10:57,280
Igoen du sotu bè yó kem sfolò lewu gel lemolò du,

196
00:10:57,280 --> 00:11:03,620
du se fen matul du anì gekfô le Jisas yó kem hmohon du.

