﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,100
Toᵽi mae Getsemaní wãmeirõꞌõrã naꞌrika.

2
00:00:10,100 --> 00:00:14,720
Torã eyatirã kika imaekarãre ikuᵽaka kẽrĩka ate:

3
00:00:14,720 --> 00:00:16,440
—Iꞌtorã Tuᵽarãka jairĩ yaꞌyu.

4
00:00:16,440 --> 00:00:20,320
Õꞌõrãja yire mija taꞌaruᵽabe ruᵽu,

5
00:00:20,320 --> 00:00:21,760
— nare kẽrĩka.

6
00:00:21,760 --> 00:00:23,300
Ᵽedrore,

7
00:00:23,300 --> 00:00:25,600
Santiagore suᵽabaatirã Juanre,

8
00:00:25,600 --> 00:00:27,960
torã keꞌewaꞌrika.

9
00:00:27,960 --> 00:00:33,340
Torã naꞌririjarika ᵽoto jimarĩ kiwayuᵽiꞌriũꞌmueka.

10
00:00:33,340 --> 00:00:36,340
Suᵽa imarĩ ikuᵽaka nare kẽrĩka:

11
00:00:36,340 --> 00:00:39,140
—Yiᵽuᵽakaᵽi yiwayuᵽiꞌritiyayu,

12
00:00:39,140 --> 00:00:41,120
“Reyatiyaerã yibaayu”,

13
00:00:41,120 --> 00:00:42,920
ãñurõꞌõjĩrã.

14
00:00:42,920 --> 00:00:45,120
Õꞌõrãja mija tuibe ruᵽu.

15
00:00:45,120 --> 00:00:47,620
Kãᵽekaja yire mija taꞌabe,

16
00:00:47,620 --> 00:00:49,300
— nare kẽrĩka.

17
00:00:49,300 --> 00:00:53,780
Suᵽabaatirã ñoakuriᵽañakarã keꞌrika.

18
00:00:53,780 --> 00:00:56,240
Torã kaꞌiarã moꞌiᵽãñatirã,

19
00:00:56,240 --> 00:00:58,160
Tuᵽarãka kijaika,

20
00:00:58,160 --> 00:01:00,000
baꞌiaja,

21
00:01:00,000 --> 00:01:02,320
ãꞌmika jũarika yaᵽaberikoᵽewaꞌri.

22
00:01:02,320 --> 00:01:06,180
Kika jaibaraka ikuᵽaka kire kẽrĩka:

23
00:01:06,180 --> 00:01:07,440
—Aꞌbi,

24
00:01:07,440 --> 00:01:09,800
ritaja baawãrũiki mime.

25
00:01:09,800 --> 00:01:12,880
Suᵽa imarĩ yire najããkoreka,

26
00:01:12,880 --> 00:01:15,260
yire mijeyobaarika yiyaᵽayu.

27
00:01:15,260 --> 00:01:22,480
Ikuᵽaka mire yijẽñekoꞌomakaja yiyaᵽaika uᵽakamarĩa mibaajĩka marã imabeyua.

28
00:01:22,480 --> 00:01:24,780
Miyaᵽaika uᵽakaja simarũ,

29
00:01:24,780 --> 00:01:30,920
— Tuᵽarãka jaiweatirã kiᵽeꞌriwaꞌrika maekarakamarãre imaekarõꞌõrã.

30
00:01:30,920 --> 00:01:36,080
Kãrĩrikarekaja nosika ᵽoto naᵽõꞌirã keyaeka.

31
00:01:36,080 --> 00:01:37,240
Suᵽa imarĩ,

32
00:01:37,240 --> 00:01:39,000
ikuᵽaka Ᵽedrore kẽrĩka:

33
00:01:39,000 --> 00:01:40,160
—¿Simón,

34
00:01:40,160 --> 00:01:42,120
dako baaerã mikãñu?

35
00:01:42,120 --> 00:01:47,160
¿Ĩꞌrãkuri aiyajẽrã rõꞌõjĩrãjĩka kãᵽekaja imaberijĩka mime bai?

36
00:01:47,160 --> 00:01:51,440
Rakajekaja Tuᵽarãre jẽñebaraka mija imabe,

37
00:01:51,440 --> 00:01:53,320
baꞌiaja mija baakoreka.

38
00:01:53,320 --> 00:01:57,460
“Tuᵽarãre yaᵽaika uᵽakaja yija baarãñu”,

39
00:01:57,460 --> 00:01:59,500
ãñurã imakoꞌomakaja,

40
00:01:59,500 --> 00:02:04,020
mija ᵽoꞌiaᵽi ᵽuri samija rakajeᵽããwãrũbeyu.

41
00:02:04,020 --> 00:02:08,720
Suᵽa imarĩ Tuᵽarãre yaᵽaika uᵽaka mija baawãrũbeyu,

42
00:02:08,720 --> 00:02:10,320
— nare kẽrĩka.

43
00:02:10,320 --> 00:02:15,380
Suᵽa nare ãrĩweatirã Tuᵽarãka jairĩ keꞌrika ate.

44
00:02:15,380 --> 00:02:19,760
Mamarĩ kire kijẽñeka uᵽakajaoka kire kẽrĩka.

45
00:02:19,760 --> 00:02:24,760
Jaiweatirã kijeyomarã ᵽõꞌirã kiᵽeꞌriwaꞌrika.

46
00:02:24,760 --> 00:02:29,160
Jimarĩa õõmaka nare baaeka imarĩ kãrĩkarã nimaeka.

47
00:02:29,160 --> 00:02:32,060
Keyamaka,

48
00:02:32,060 --> 00:02:35,800
tũrũtirã kiruᵽu niꞌyoᵽiꞌrika.

49
00:02:35,800 --> 00:02:39,400
Suᵽa imarĩ marãkãꞌã kire narĩwãrũberika.

50
00:02:39,400 --> 00:02:43,200
Suᵽa nimekãꞌãja Tuᵽarãka jairĩ keꞌrika ate.

51
00:02:43,200 --> 00:02:46,060
Beꞌerõꞌõ naᵽõꞌirã etatirã,

52
00:02:46,060 --> 00:02:48,720
—¿Kãrĩkarã mija imañuju ruᵽu?

53
00:02:48,720 --> 00:02:51,680
Koᵽakaja yire nañiꞌarijẽꞌrãka seyayu.

54
00:02:51,680 --> 00:02:57,640
Ᵽoꞌimaja Maꞌmire nañiꞌaokoroꞌsi bojajããrimajire etayuju mae.

55
00:02:57,640 --> 00:03:01,920
Baꞌiaja baarimajare yire kiñiꞌarũjerã baayu.

56
00:03:01,920 --> 00:03:03,480
Mija miꞌmibe.

57
00:03:03,480 --> 00:03:05,500
Dajoa kire matoyari,

58
00:03:05,500 --> 00:03:07,840
— kika wãrũrimajare kẽrĩka.

59
00:03:07,840 --> 00:03:12,720
Iꞌsuᵽaka Jesúre jaiyuju Judare etaeka.

60
00:03:12,720 --> 00:03:17,320
Jesúka wãrũrimaji ĩꞌᵽoũꞌᵽuarãeꞌearirakamakikaki kimaeka.

61
00:03:17,320 --> 00:03:21,720
Rĩkimarãja ᵽoꞌimajare kika iꞌtaeka Jesúre ñiꞌarĩ.

62
00:03:21,720 --> 00:03:22,760
Sara,

63
00:03:22,760 --> 00:03:26,440
yaᵽua rikatirã kurarãka ĩᵽarimarã,

64
00:03:26,440 --> 00:03:28,660
Moisére jãꞌmeka wãrõrimaja,

65
00:03:28,660 --> 00:03:33,480
suᵽabaatirã judíorãka ĩᵽarimarãre ᵽũataekarã ᵽariji imaekarã.

66
00:03:33,480 --> 00:03:35,600
“Ikuᵽaka kire yibaarãñu”,

67
00:03:35,600 --> 00:03:38,960
ãrĩwaꞌri Judare nare bojatikarã nimaeka.

68
00:03:38,960 --> 00:03:44,640
—Jesúre mija ĩawãrũokoroꞌsi uꞌsurikaᵽi kire yijẽñerãñu.

69
00:03:44,640 --> 00:03:49,440
Iꞌsuᵽaka yibaarãka beꞌerõꞌõ kire ñiꞌatirã jia kire mija ĩarĩrĩwaꞌᵽe,

70
00:03:49,440 --> 00:03:50,400
— nare kẽrĩka.

71
00:03:50,400 --> 00:03:53,840
Beꞌerõꞌõ Jesús ᵽõꞌirã eyatirã,

72
00:03:53,840 --> 00:03:56,120
—¿Yaje mime wãrõrimaji?

73
00:03:56,120 --> 00:03:59,920
— kire ãrĩtirã kire kiuꞌsueka.

74
00:03:59,920 --> 00:04:00,560
Sĩatirã,

75
00:04:00,560 --> 00:04:02,320
Jesúre nañiꞌaeka mae.

76
00:04:02,320 --> 00:04:03,400
Torãjite,

77
00:04:03,400 --> 00:04:09,200
Jesús wãꞌtarã rĩkamarikaki sara baiwararĩ keꞌetaeka.

78
00:04:09,200 --> 00:04:15,280
Saᵽi kurarãka ĩᵽamaki imatiyaiki baꞌiraberimaji ãꞌmua kitoakõrõtaeka.

79
00:04:15,280 --> 00:04:16,240
Toᵽiji,

80
00:04:16,240 --> 00:04:19,200
—¿Dako baaerã sara,

81
00:04:19,200 --> 00:04:22,520
yaᵽuaᵽitiyika yire ñiꞌarĩ mija iꞌtayu?

82
00:04:22,520 --> 00:04:27,920
¿Kareeꞌerimajire ñiꞌaika uᵽaka yire mija ñiꞌariyaᵽayu bai?

83
00:04:27,920 --> 00:04:35,000
Ĩꞌrãrĩmi jariwaꞌririmarĩa mija watoᵽekarã Tuᵽarãre jiyiᵽuᵽaka õrĩriwiꞌiareka mijare wãrõbaraka ñimaraᵽe.

84
00:04:35,000 --> 00:04:39,840
Torã ñimaroyiraᵽaka ᵽoto yire ñiꞌarĩ mija etaberaᵽe ruᵽu.

85
00:04:39,840 --> 00:04:41,960
Yire mija ñiꞌaika,

86
00:04:41,960 --> 00:04:47,340
Tuᵽarã majaroᵽũñurã sabojaika uᵽakaja sime yiroꞌsi,

87
00:04:47,340 --> 00:04:49,680
— Jesúre nare ãrĩka.

88
00:04:49,680 --> 00:04:51,880
Kire nañiꞌamaka,

89
00:04:51,880 --> 00:04:56,200
kika wãrũrimajare nimauᵽatiji kire ruꞌritaᵽawaꞌrika.

90
00:04:56,200 --> 00:05:01,540
Kire neꞌewaꞌrika ᵽoto ĩꞌrĩka bikirimajire kibeꞌerõꞌõᵽi aꞌririjarika.

91
00:05:01,540 --> 00:05:06,060
Sayaᵽãijĩka takaja kiᵽõꞌirã wãꞌojĩki kimaeka.

92
00:05:06,060 --> 00:05:10,700
Keꞌririjarika ᵽoto torã imaekarãre kire ñiꞌaᵽeꞌrotaeka.

93
00:05:10,700 --> 00:05:15,360
Suᵽa imarĩ kisayaᵽãitakaja kireka nabaꞌitatamaka,

94
00:05:15,360 --> 00:05:18,240
dakomarĩaja kiruꞌriwaꞌrika.

95
00:05:18,240 --> 00:05:24,660
Suᵽabaatirã kurarãka ĩᵽamaki imatiyaiki wiꞌiarã Jesúre neꞌewaꞌrika.

96
00:05:24,660 --> 00:05:30,900
Kire neꞌeeyaeka ᵽoto kurarãka ĩᵽarimarã nimauᵽatiji torã rẽrĩkarã.

97
00:05:30,900 --> 00:05:33,280
Moisére jãꞌmeka wãrõrimaja,

98
00:05:33,280 --> 00:05:36,660
suᵽabaatirã judíorãka ĩᵽarimarãoka rẽrĩkarã.

99
00:05:36,660 --> 00:05:48,960
Iꞌsuᵽaka nabaaeka ᵽoto yoeᵽãñakaᵽi aꞌritirã Ᵽedrore nabeꞌerõꞌõ kurarãka ĩᵽamaki imatiyaiki wiꞌi ᵽẽtetaꞌteka rõꞌõrã eyaeka.

100
00:05:48,960 --> 00:05:54,720
Torã kãkatirã kiwiꞌia tuerimajaka kiᵽekajũrĩruᵽaeka.

101
00:05:54,720 --> 00:05:57,840
Torãjite mae kurarãka ĩᵽarimarã,

102
00:05:57,840 --> 00:06:01,820
suᵽabaatirã judíotatarã ĩᵽarimarã imatiyaitataoka,

103
00:06:01,820 --> 00:06:04,200
“¿Dakoaᵽi Jesúre majããrũjejĩñu?”,

104
00:06:04,200 --> 00:06:06,800
ãrĩwaꞌri jaibuꞌabaraka nimaeka.

105
00:06:06,800 --> 00:06:08,160
Suᵽa imarĩ,

106
00:06:08,160 --> 00:06:10,240
“Ikuᵽaka baꞌiaja Jesúre baaraᵽe”,

107
00:06:10,240 --> 00:06:13,920
ãrĩwaꞌri bojarũkirãre nayaᵽakoᵽeka.

108
00:06:13,920 --> 00:06:18,860
Imakoꞌomakaja baꞌiaja oka kireka imaeka natõᵽoberika.

109
00:06:18,860 --> 00:06:21,040
“Ikuᵽaka baꞌiaja Jesúre baaraᵽe”,

110
00:06:21,040 --> 00:06:26,940
ãrĩᵽakikoꞌomakaja rakakaja oyiaja najaitaruᵽaeka.

111
00:06:26,940 --> 00:06:32,940
Ĩꞌrãrimarã ᵽuri miꞌmirĩkatirã ikuᵽaka nokabaaᵽakika:

112
00:06:32,940 --> 00:06:39,480
—“Tuᵽarãre jiyiᵽuᵽaka õrĩriwiꞌia ᵽoꞌimajare baaeka yiᵽoaᵽaterãñu.

113
00:06:39,480 --> 00:06:44,620
Suᵽabaatirã maekarakarĩmi beꞌerõꞌõ ate sayiᵽoꞌijiarãñu,

114
00:06:44,620 --> 00:06:46,520
ᵽoꞌimajare baaeka uᵽaka marĩa”,

115
00:06:46,520 --> 00:06:48,880
Jesúre ãᵽakãꞌã yija ãꞌmitiraᵽe,

116
00:06:48,880 --> 00:06:50,520
— narĩka.

117
00:06:50,520 --> 00:06:57,640
Iꞌsuᵽaka bojakoꞌomakaja ĩꞌrĩka uᵽakamarĩ oyiaja nabojaᵽakika ruᵽu.

118
00:06:57,640 --> 00:07:06,000
Suᵽa imarĩ kurarãka ĩᵽamaki imatiyaiki nimauᵽati wãjitãji miꞌmirĩkatirã ikuᵽaka Jesúre kijẽrĩaeka:

119
00:07:06,000 --> 00:07:09,360
—¿Dako baaerã nare miokaeꞌebeyu jeꞌe?

120
00:07:09,360 --> 00:07:14,240
¿Dakoaᵽi ãrĩwaꞌri iꞌsuᵽaka tĩmarĩtakaja mire nokabaayu?

121
00:07:14,240 --> 00:07:15,480
— kire kẽrĩka.

122
00:07:15,480 --> 00:07:20,720
Iꞌsuᵽaka kẽrĩkoꞌomakaja Jesúre kire okaeꞌeberika.

123
00:07:20,720 --> 00:07:26,760
Imakoꞌomakaja ikuᵽaka kurarãka ĩᵽamakire kire jẽrĩaeka ate:

124
00:07:26,760 --> 00:07:29,920
—¿Miꞌiji bai mime Tuᵽarã Maki,

125
00:07:29,920 --> 00:07:32,420
Jãꞌmerũkika Kiwãꞌmaekaki?

126
00:07:32,420 --> 00:07:34,200
— kire kẽrĩka ᵽoto,

127
00:07:34,200 --> 00:07:35,000
—Ãꞌã,

128
00:07:35,000 --> 00:07:36,900
yiꞌiji ñime.

129
00:07:36,900 --> 00:07:43,300
Ñamajĩ Tuᵽarã ᵽõꞌi ritaᵽẽꞌrõtorã Ᵽoꞌimaja Maꞌmire ruᵽamaka mija ĩarãñu.

130
00:07:43,300 --> 00:07:50,300
Suᵽabaatirã ĩmiᵽi oko ũmaka watoᵽekaᵽi yiruiraꞌamakaoka mija ĩarãñu,

131
00:07:50,300 --> 00:07:51,480
— kẽrĩka.

132
00:07:51,480 --> 00:07:59,560
Boebariwaꞌri kiõñu uᵽakaja kijariroaka ᵽemakato kurarãka ĩᵽamakire baibebataᵽateka.

133
00:07:59,560 --> 00:08:01,400
“ ‘Tuᵽarã uᵽakaja ñime’,

134
00:08:01,400 --> 00:08:02,300
kẽñu ruku”,

135
00:08:02,300 --> 00:08:04,320
ãrĩwaꞌri iꞌsuᵽaka kibaaeka.

136
00:08:04,320 --> 00:08:08,200
Suᵽabaatirã ikuᵽaka aᵽerã ĩᵽarimarãre kẽrĩka:

137
00:08:08,200 --> 00:08:12,400
—Baꞌiaja baaiki kime aᵽerãre ãrĩrũkia jariwaꞌribeyua mae,

138
00:08:12,400 --> 00:08:16,560
koᵽakaja ritaja baꞌiaja kijaika morĩwãrũᵽatayu.

139
00:08:16,560 --> 00:08:21,000
Mijaoka ãꞌmitirikoꞌorã baꞌiaja Tuᵽarãreka kijaikoꞌa.

140
00:08:21,000 --> 00:08:24,440
Suᵽa imarĩ ¿marãkãꞌã kire mabaarãñu jeꞌe mijareka?

141
00:08:24,440 --> 00:08:30,280
— ãrĩwaꞌri kijẽrĩaeka ĩᵽarimarã kijeyomarãre.

142
00:08:30,280 --> 00:08:32,160
Iꞌsuᵽaka kẽᵽakãꞌã,

143
00:08:32,160 --> 00:08:37,000
—Oka baꞌiaja kiroꞌsi ima simamaka kire jããrika sime,

144
00:08:37,000 --> 00:08:38,880
— narĩᵽataeka.

145
00:08:38,880 --> 00:08:47,480
Suᵽabaatirã ĩꞌrãrimarã Jesúre rijoꞌkataᵽatebaraka kiñakoa ᵽiꞌᵽetãtetirã kire naᵽajeka.

146
00:08:47,480 --> 00:08:50,240
Kire ᵽajebaraka ikuᵽaka kire najẽrĩaeka:

147
00:08:50,240 --> 00:08:52,080
—¿Maki mire ᵽajeiki?

148
00:08:52,080 --> 00:08:54,320
Karemarĩa Tuᵽarãre mire bojarãkareka,

149
00:08:54,320 --> 00:08:56,600
“Iki yire ᵽajekoꞌoka”,

150
00:08:56,600 --> 00:08:58,080
merĩwãrũrãñu,

151
00:08:58,080 --> 00:08:59,600
— kire narĩwãꞌimarĩka.

152
00:08:59,600 --> 00:09:07,400
Kire eꞌewaꞌᵽaraka kire ĩarĩrimaja kiᵽema ᵽajerijarikarã.

153
00:09:07,400 --> 00:09:15,440
Jesúre baꞌiaja baabaraka wiꞌitõsiarã nimaeka ᵽoto ᵽẽterã Ᵽedrore imaeka ruᵽu.

154
00:09:15,440 --> 00:09:22,620
Torã kimaeka ᵽoto kurarãka ĩᵽamaki imatiyaikiroꞌsi baꞌiraberirõmore kiᵽõꞌirã etaeka.

155
00:09:22,620 --> 00:09:26,260
Ᵽedrore ᵽekaõꞌto wãꞌtarã jũrĩruᵽaeka,

156
00:09:26,260 --> 00:09:30,760
ñoaka kire koyoirĩkatirã ikuᵽaka kire kõrĩka:

157
00:09:30,760 --> 00:09:36,020
—Miꞌioka Jesús Nazaretkakika turiroyiraᵽaki mime,

158
00:09:36,020 --> 00:09:37,440
— kõᵽakãꞌã,

159
00:09:37,440 --> 00:09:39,980
ikuᵽaka kore kiyiꞌrika:

160
00:09:39,980 --> 00:09:42,180
—Meñua õrĩbeyuka yiꞌi,

161
00:09:42,180 --> 00:09:45,440
mijaikaoka ãꞌmitiriwãrũbeyuka yiꞌi,

162
00:09:45,440 --> 00:09:47,520
— kore ãrĩweatirã,

163
00:09:47,520 --> 00:09:52,200
koᵽereka ᵽẽꞌrõtorã keꞌrika ᵽoto karaka akaeka.

164
00:09:52,200 --> 00:09:56,720
Ate kire ĩatõᵽotirã ikuᵽaka torã imaekarãre kõrĩka:

165
00:09:56,720 --> 00:09:59,840
—Jesúka wãrũrimajakaki kime ĩꞌĩ,

166
00:09:59,840 --> 00:10:01,940
— nare kõrĩka ᵽoto,

167
00:10:01,940 --> 00:10:04,500
—Kika wãrũrimajimarĩka yiꞌi,

168
00:10:04,500 --> 00:10:06,400
— Ᵽedrore ãrĩka ate.

169
00:10:06,400 --> 00:10:11,580
Ñoaᵽañaka imatirã torã imaekarãre ikuᵽaka kire ãrĩka:

170
00:10:11,580 --> 00:10:13,040
—Rita kõñu.

171
00:10:13,040 --> 00:10:15,040
Galileakaki imarĩ,

172
00:10:15,040 --> 00:10:17,080
miꞌioka naka imaraᵽaki,

173
00:10:17,080 --> 00:10:19,000
— kire naᵽakãꞌã,

174
00:10:19,000 --> 00:10:22,340
—¡Iꞌsuᵽaka mija ãñukare õrĩberitiyaikiꞌre yiꞌi!

175
00:10:22,340 --> 00:10:24,400
Waᵽuju yiᵽakijĩkareka,

176
00:10:24,400 --> 00:10:26,600
baꞌiaja Tuᵽarãre yire baajĩñu,

177
00:10:26,600 --> 00:10:30,800
— kẽrĩka ᵽoto ate karaka akaeka.

178
00:10:30,800 --> 00:10:33,040
Sakamaka ãꞌmitiritirã,

179
00:10:33,040 --> 00:10:37,360
Jesúre kire bojaeka kiᵽuᵽakarã ñaꞌrĩjãirarika,

180
00:10:37,360 --> 00:10:41,800
“Ĩꞌᵽakuri karaka akaerã baarãka ruᵽu maekarakakuri,

181
00:10:41,800 --> 00:10:43,920
‘Jesúre õrĩbeyuka yiꞌi’,

182
00:10:43,920 --> 00:10:44,440
merĩrãñu”.

183
00:10:44,440 --> 00:10:48,340
Jesúre ãrĩka kiᵽuᵽakarã ñaꞌrĩjãiraᵽakãꞌã,

184
00:10:48,340 --> 00:10:52,400
jimarĩ Ᵽedrore orika.

