﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,360
Acxni̱ aya laca̱x­la­kó̱­calh pi̱ naquin­ca̱­ma̱­la­ka­cha̱­caná̱n nac Italia anta­nícu huí Roma,

2
00:00:11,360 --> 00:00:23,580
Pablo chu maka­pi­tzí̱n tachí̱n ca̱ma­ca­ma̱s­tá̱­calh nac xmacán cha̱tum capitán xuanicán Julio hua̱nti̱ xca̱­pux­cuniy pu̱lactum tropa hua̱nti̱ xca̱­li̱­ma̱­pa̱­cu­hui̱cán Batallón del emper­ador.

3
00:00:23,580 --> 00:00:26,580
Cáhu nac aktum ca̱chi­quí̱n hua­nicán Adram­ito,

4
00:00:26,580 --> 00:00:30,480
y antá cta­jú̱hu nac aktum barco hua̱ntu̱ xama pekán nac Asia.

5
00:00:30,480 --> 00:00:38,180
Na̱ antá lac­xtum xquin­ca̱­ta̱amá̱n quin­ta̱­lacán Aris­tarco xalac Tesa­ló­nica hua̱ntu̱ ma̱peksi̱y Mace­donia.

6
00:00:38,180 --> 00:00:39,640
Li̱cha̱lí cchá̱hu nac Sidón,

7
00:00:39,640 --> 00:00:53,500
y capitán Julio tzú­culh ta̱la̱lé̱n Pablo hasta má̱x­qui̱lh tala­cas­quín xla­cata nata­cuta nac barco y naca̱­la­ka­pa­xia̱lhnán xamigos hua̱nti̱ xta­hui­lá̱­nalh nac a̱má ca̱chi­quí̱n y la̱qui̱ na̱ xlacán nata­ta̱i̱y la̱ta túcu xta­ma̱x­qui̱­putún.

8
00:00:53,500 --> 00:01:04,060
Acxni̱ cta­ca̱x­pa­ráhu nac Sidón a̱huayu aya xac­la­qui­ta̱t­la­ni̱­táhu nac pupunú pero luu li̱pe̱cua tzú­culh u̱nún y laca­tunu xle̱­má̱­calh qui­bar­cucán,

9
00:01:04,060 --> 00:01:06,860
entonces caj cli̱­ta­mak­spitui a̱má isla de Chipre,

10
00:01:06,860 --> 00:01:20,260
y chuná tancs cca̱­ti̱­la­ca­tza̱­la­hui­lí̱hu a̱ma̱ko̱lh pu̱la­tama̱n hua̱ntu̱ tahui­lá̱­nalh nac xquilhtú̱n pupunú xca̱­hua­nicán Cilicia y Pan­filia y takalá cchá̱hu nac aktum ca̱chi­quí̱n hua­nicán Mira hua̱ntu̱ ma̱peksi̱y Licia.

11
00:01:20,260 --> 00:01:28,460
Antá nac eé ca̱chi­quí̱n capitán Julio ma̱nók­lhulh aktum barco hua̱ntu̱ xmi­ni̱­tanchá nac Ale­jan­dría y xama nac Italia,

12
00:01:28,460 --> 00:01:33,940
pus la̱li̱­huán antá pu̱tum quin­ca̱­ma­ju̱cán la̱qui̱ huá nac­pu̱aná̱hu hasta nac Italia.

13
00:01:33,940 --> 00:01:40,980
Chu­natá la̱ta cti­ta­ca̱xui nac Mira luu laka­siyu tzú­culh tla̱­huaán qui­bar­cucán nac chú­chut porque xquin­ca̱­ta̱­la̱­lac­tla­huamá̱n uún,

14
00:01:40,980 --> 00:01:47,580
juerza aklhu̱hua quilh­ta­macú cmaka­pa­láhu y takalá cchá̱hu nac xpa̱xtú̱n aktum pu̱la­tama̱n hua­nicán Gnido.

15
00:01:47,580 --> 00:01:53,780
Pero cumu uú̱n chu­nacú ma̱rí xquin­ca̱­ma̱aklhu̱­hui̱má̱n ni̱lay cta­cho­kóhu,

16
00:01:53,780 --> 00:01:56,340
ti̱tum cáhu nac isla de Salmón y cli̱­ta­mak­spitui,

17
00:01:56,340 --> 00:02:00,180
aca­li̱stá̱n chú cchá̱hu nac aktum isla hua­nicán Creta.

18
00:02:00,180 --> 00:02:13,060
Pero cumu na̱ ni̱para antá ni̱lay cta̱c­táhu cli̱­ta­mak­spit­pa­ráhu a̱má isla y aca­li̱stá̱n cchá̱hu nac aktum ca̱chi­quí̱n hua­nicán Bue­nos Puer­tos lacatzú xta̱­pek­xtokui a̱má ca̱chi­quí̱n xuanicán Lasea.

19
00:02:13,060 --> 00:02:17,740
Luu aklhu̱hua quilh­ta­macú xac­maka­pa­la­ni̱­tahuá la̱ta xac­la­ma̱­náhu nac Bue­nos Puer­tos,

20
00:02:17,740 --> 00:02:25,900
pero na̱chuna li̱túm luu li̱mak­lihu para nac­ta­ju̱­pa­ra­yá̱hu nac barco y nac­ma̱t­la̱­hua­ni̱­yá̱hu nac pupunú porque aya xlak­cha̱ni̱t quilh­ta­macú ca̱lonkni.

21
00:02:25,900 --> 00:02:30,980
Huá xpa̱­la­cata Pablo chiné ca̱li̱­ma̱­kalh­chu­huí̱­ni̱lh hua̱nti̱ xta­pux­cuni̱t nac barco:

22
00:02:30,980 --> 00:02:32,460
—Aquit laca­tancs cca̱­hua­niyá̱n,

23
00:02:32,460 --> 00:02:34,780
para juerza nat­la­hua­ni­yá̱hu naaná̱hu,

24
00:02:34,780 --> 00:02:37,620
ni̱tlá̱n cati­qui̱­táx­tulh porque luu li̱mak­líhu,

25
00:02:37,620 --> 00:02:42,980
porque a̱huayu nama̱­lak­tzan­ke̱­yá̱hu barco chu xli̱­hua̱k tacuca hua̱ntu̱ antá taju̱ma,

26
00:02:42,980 --> 00:02:47,060
y hasta mismo qui­la­ta­ma̱tcán nama̱­lak­tzan­ke̱­yá̱hu para namu̱x­tu­yá̱hu.

27
00:02:47,060 --> 00:02:56,420
Pero capitán Julio ni̱ ma̱t­lá̱n­ti̱lh hua̱ntu̱ huá­nilh Pablo huata huá a̱tzinú ca̱ka­lha­káx­matli hua̱ntu̱ xta­qui­lhuamá̱­nalh xpu̱­chiná barco chu xaca­pitán.

28
00:02:56,420 --> 00:03:05,680
Xlacán juerza xta­cha̱m­putún nac aktum ca̱chi­quí̱n xuanicán Fenice porque antá ni̱ luu ma̱rí u̱nún ma̱squi xli̱­ca̱na pi̱ na̱ hua­tiyá Isla de Creta,

29
00:03:05,680 --> 00:03:09,660
y xta­pe̱­cuán para maktum naca̱­lac­tla­hua­niko̱y uú̱n xbar­cucán,

30
00:03:09,660 --> 00:03:14,980
y huata antá xta­ta­mak­xtek­pu­tu­na̱chá nac Fenice li̱huán nati̱­tax­tuko̱y xaquilh­ta­macú ca̱lonkni.

31
00:03:14,980 --> 00:03:21,820
Maktum quilh­ta­macú acxni̱ xka­kachá luu ca̱li̱­pa̱­xúhu tasiyuy la̱m­para luu tla̱n nata­huilay quilh­ta­macú,

32
00:03:21,820 --> 00:03:25,700
la̱li̱­huán tzu­cú­calh ca̱ma̱c­xtucán lháka̱t hua̱ntu̱ li̱s­noklé̱n barco,

33
00:03:25,700 --> 00:03:30,940
y la̱li̱­huán tzú­culh tla̱­huán barco nac xquilhtú̱n chú­chut nac a̱má isla de Creta.

34
00:03:30,940 --> 00:03:38,900
Pero ni̱para mákat a̱ xaca­ná̱hu acxni̱ tahui­lachi li̱pe̱cua uú̱n y qui­bar­cucán tzu­cú­calh le̱ncán nac xpu­naíta̱t pupunú.

35
00:03:38,900 --> 00:03:47,100
Cumu a̱ma̱ko̱lh hua̱nti̱ xta­ma̱t­la̱­hua­ni̱­má̱­nalh barco tatzák­salh xta­ma̱­cho­ko­putún pero ni̱ tama̱t­lá̱n­ti̱lh porque luu li̱pe̱cua uú̱n,

36
00:03:47,100 --> 00:03:52,860
pus huata tamá̱x­qui̱lh quilh­ta­macú xla­cata caquin­ca̱lé̱n uún la̱tachá nícu xla­cas­quín.

37
00:03:52,860 --> 00:03:58,620
Cchá̱hu nac aktum actzu̱ isla hua­nicán Clauda antaní ni̱ luu xta̱­chuná xu̱numa,

38
00:03:58,620 --> 00:04:04,140
y takalá cma̱­hua­cáhu nac barco a̱má pák­lha̱t hua­nicán sal­va­vidas hua̱ntu̱ caj saka­le̱ncán.

39
00:04:04,140 --> 00:04:11,300
Aca­li̱stá̱n chú maka­pi­tzí̱n tasa̱­cuá̱n li̱huana̱ tzú­culh tali̱­lac­chi̱y tasíhu a̱má barco la̱qui̱ ni̱tu̱ nalaniy,

40
00:04:11,300 --> 00:04:19,020
y cumu aya xta­ca­tzi̱y pi̱ uún antá xquin­ca̱­le̱má̱n pekán anta­nícu luu la̱n xta­mac­xtu­mi̱­ta­hui­lani̱t mun­tzaya xke̱íta̱t chú­chut,

41
00:04:19,020 --> 00:04:23,540
pus xta­pe̱­cuán chicá para antá tancs nata­lak­nu̱­ta­huilay y nalak­tzanka̱y barco,

42
00:04:23,540 --> 00:04:34,180
huata la̱li̱­huán tama̱­tu̱­tzú­hui̱lh a̱má lháka̱t hua̱ntu̱ xli̱s­noklé̱n uú̱n la̱qui̱ ma̱squi caquin­ca̱­sa­kalé̱n uún pero niaj xta̱­chuná xli̱­to­kosú̱n naán barco.

43
00:04:34,180 --> 00:04:37,060
Li̱cha̱lí acxni̱ xka­kachá chu­nacú li̱pe̱cua xu̱numa,

44
00:04:37,060 --> 00:04:46,340
y cumu xta­pe̱­cuama̱­nalhá entonces maka­pi­tzí̱n tzú­culh tamacá̱n nac chú­chut xli̱­hua̱k hua̱ntu̱ lac­tzinca tacuca hua̱ntu̱ xta­ju̱ma nac barco.

45
00:04:46,340 --> 00:04:49,380
Y na̱chuná li̱tu̱­xama cumu ni̱ xta­cacsma ta̱ke­ya̱­huaná,

46
00:04:49,380 --> 00:04:58,940
chu­na­li̱túm tama­ca̱mpá nac chú­chut a̱má xmac­la­cas­qui­nitcán hua̱ntu̱ xta­li̱s­cuja y hua̱ntu̱ li̱pe̱cua xma̱­tzin­qui̱ni̱t barco.

47
00:04:58,940 --> 00:05:03,220
Luu aklhu̱hua quilh­ta­macú xac­la­ta­ju̱­ma̱­náhu nac chú­chut ni̱túcu tasí­yulh chi­chiní ni̱para huá stacu,

48
00:05:03,220 --> 00:05:06,020
porque ni̱ xta­ca̱­hua̱­ni̱ma chu­na­tiyá xta­pucs­ni̱t,

49
00:05:06,020 --> 00:05:08,540
y li̱pe̱cua xmima si̱n xa̱hua uú̱n.

50
00:05:08,540 --> 00:05:15,140
Xli̱­hua̱k aquinín aya xac­pe̱­cuani̱­táhu porque xac­lac­pu­hua­ná̱hu pi̱ niaj ne̱c­xnicú cac­ti­ta̱­ya­chá̱hu nac tíyat,

51
00:05:15,140 --> 00:05:18,180
y aktum xac­ca­tzi̱­yá̱hu pi̱ antá pu̱tum nac­ni̱­yá̱hu.

52
00:05:18,180 --> 00:05:24,900
Cumu luu aklhu̱­huatá quilh­ta­macú xac­la­ma̱­náhu la̱ta ni̱tu̱ tapa̱­xu­huá̱n xacua̱ya­ma̱­náhu pus maktum quilh­ta­macú Pablo chiné ca̱huá­nilh:

53
00:05:24,900 --> 00:05:32,300
—Para hui­xinín xquin­ti­la̱­kax­mat­níhu hua̱ntu̱ aquit cti­ca̱­huanín xla­cata pi̱ ni̱ juerza cat­la­hua­níhu cata­ca̱x­cha̱hu nac Creta,

54
00:05:32,300 --> 00:05:37,580
pus ni̱chuná xquin­ti­ca̱ak­spulán la̱ta túcua la̱nchú akspu­la­ni̱­táhu nac xla­quíta̱t chú­chut.

55
00:05:37,580 --> 00:05:45,100
Pero chú niaj cali̱­pu­huántit porque ni̱para cha̱tum aquinín xli̱­hua̱k hua̱nti̱ mima̱­náhu nac eé barco ni̱tu̱ cati­la­níhu,

56
00:05:45,100 --> 00:05:48,560
ma̱squi xli̱­ca̱na xlá pi̱ huá qui­bar­cucán nalac­lako̱y.

57
00:05:48,560 --> 00:05:55,700
Porque najatá ca̱tzi̱sní quin­ta­si­yú­nilh cha̱tum xángel a̱má Dios hua̱nti̱ aquit cli̱­pa̱­huán y clac­scuj­nima.

58
00:05:55,700 --> 00:05:57,860
Xlá chiné qui­huá­nilh:

59
00:05:57,860 --> 00:05:58,220
“Pablo,

60
00:05:58,220 --> 00:06:03,700
ni̱ capé̱­cuanti porque juerza nachi­pina nac Roma la̱qui̱ nama̱­ka­lha­pa­li̱yá̱n emper­ador,

61
00:06:03,700 --> 00:06:12,660
y caj mim­pa̱­la­cata Dios ámaj ca̱lak­ma̱xtuy xla­cata ni̱ natani̱y tama̱­ko̱lh cris­tianos hua̱nti̱ huix lac­xtum ca̱ta̱­ta­jú̱pa̱t nac barco.”

62
00:06:12,660 --> 00:06:18,820
Pus huá xpa̱­la­cata aquit cca̱­li̱­hua­niyá̱n pi̱ catu̱x­ca̱­ní̱tit y niaj calak­lhpe̱­cuántit,

63
00:06:18,820 --> 00:06:24,220
porque aquit cli̱­pa̱­huán Dios y cca̱­najlay pi̱ chuná nakan­taxtuy la̱ta tu̱ qui­huá­nilh xángel.

64
00:06:24,220 --> 00:06:31,820
Ma̱squi ca̱ta xli̱­ta­kalá nata­cu­ta̱­chá̱hu nac xquilhtú̱n chú­chut nac aktum isla pero huá xlá pi̱ ni̱ cati­ni̱hu.

65
00:06:31,820 --> 00:06:44,820
Aya xle̱ma xliaktiy xama̱na la̱ta xac­la­ta­ju̱­ma̱­náhu nac chú­chut porque uú̱n lacatum lacatúm xlé̱n qui­bar­cucán xta̱­chuná cumu la̱ aktum li̱kamá̱n hasta cchá̱hu lacatum anta­nícu hua­nicán Mar Adriático,

66
00:06:44,820 --> 00:06:51,220
ma̱x cumu luu íta̱t tzi̱sa xuani̱t acxni̱ maka­pi­tzí̱n tasa̱­cuá̱n tacá­tzi̱lh pi̱ aya xac­cha̱­ma̱­náhu nac xquilhtú̱n pupunú.

67
00:06:51,220 --> 00:06:56,820
La̱li̱­huán tamá­ca̱lh kantum tasíhu nac xtampú̱n chú­chut la̱qui̱ nata­ca­tzi̱y lácu xli̱­pu̱lhmá̱n,

68
00:06:56,820 --> 00:06:58,980
xka­lhi̱y treinta y seis metros xli̱­pu̱lhmá̱n.

69
00:06:58,980 --> 00:07:05,980
Caj actzú tla̱­huampá barco tama­ca̱mpá y xka­lhíy veinte­siete metros xli̱­pu̱lhmá̱n.

70
00:07:05,980 --> 00:07:11,300
Maka­pi­tzí̱n tasa̱­cuá̱n la̱li̱­huán tamá­ca̱lh kan­ta̱ti kalh­xtóke̱t xla li̱cá̱n hua̱ntu̱ li̱ma̱­cho­kocán barco,

71
00:07:11,300 --> 00:07:16,220
porque xta­pe̱­cuán chicá para xamaktum barco ras naqui̱­ta­la­ca­huacay nac chí­huix,

72
00:07:16,220 --> 00:07:20,780
y xa̱huachí caj u̱cú cax­ká­kalh xta­lac­pu­huán hasta chuná xta­li̱­kalh­ta­hua­ka­ni­má̱­nalh Dios.

73
00:07:20,780 --> 00:07:29,660
Maka­pi­tzí̱n tasa̱­cuá̱n xta­tza̱­la­putún la̱qui̱ ni̱tu̱ naca̱ak­spulay y laka­siyu tzú­culh tama̱cti̱y a̱má actzu̱ bote hua̱ntu̱ tla̱n xpu̱­cha̱ncán hasta nac xquilhtú̱n,

74
00:07:29,660 --> 00:07:34,860
pero ni̱tícu xca­tzi̱y hua̱ntu̱ xtat­la­hua­má̱­nalh porque xta­huán pi̱ caj xta­chi̱­hui­li̱­má̱­nalh barco.

75
00:07:34,860 --> 00:07:39,740
Pero Pablo ca̱úcxilhli y la̱li̱­huán lákalh capitán Julio xa̱hua xtropa,

76
00:07:39,740 --> 00:07:40,740
y chiné ca̱huá­nilh:

77
00:07:40,740 --> 00:07:48,980
—Para huá u̱ma̱ko̱lh lac­chix­cu­huí̱n nataán y ni̱ antá uú nata­ta­mak­xteka nac barco pus na̱ ni̱para hui­xinín cati­lak­tax­tútit,

78
00:07:48,980 --> 00:07:51,340
juerza nani̱­yá̱tit mim­pu̱­tumcán.

79
00:07:51,340 --> 00:07:57,820
Ama̱­ko̱lh tropa la̱li̱­huán talac­chú­culh tasíhu hua̱ntu̱ xta­li̱­ma̱c­ti̱­má̱­nalh bote y hasta nac chú­chut pakx taju̱chá.

80
00:07:57,820 --> 00:08:02,460
Acxni̱ chú aya spalh xca̱x­ka­kako̱y Pablo chiné ca̱huá­nilh a̱ma̱ko̱lh cris­tianos:

81
00:08:02,460 --> 00:08:10,420
—Chú aya le̱ma li̱huacay xliaktiy xama̱na la̱ta caj aka­tiyuj lapá̱tit para túcu naca̱ak­spu­layá̱n y hasta ni̱ tali̱­huán hua̱­yam­pá̱tit.

82
00:08:10,420 --> 00:08:16,220
Pus huá xpa̱­la­cata cca̱­li̱­hua­niyá̱n pi̱ cahua̱­yántit hua̱ntu̱ tla̱n para pi̱ lacas­qui­ná̱tit;

83
00:08:16,220 --> 00:08:23,500
ni̱ nani̱­yá̱tit niaj cape̱­cuántit porque tancs cca̱­hua­niyá̱n pi̱ hasta ni̱para kantum miacchi­xitcán cati­ma̱­lak­tzan­ké̱tit.

84
00:08:23,500 --> 00:08:27,500
Acxni̱ Pablo chuná huan­ko̱lh tíyalh mactum cax­ti­lá̱n­chahu,

85
00:08:27,500 --> 00:08:29,260
pa̱x­cat­ca­tzí̱­nilh Dios xtahuá,

86
00:08:29,260 --> 00:08:30,900
lak­ché­kelh,

87
00:08:30,900 --> 00:08:34,820
y nac xla­ca­ti̱ncán tzú­culh hua̱yán.

88
00:08:34,820 --> 00:08:37,740
Xa̱maka­pi­tzí̱n juerza na̱ taakpu­huan­tí­yalh y pu̱tum cua̱yáhu.

89
00:08:37,740 --> 00:08:42,740
Aktiy ciento a̱tutum­pu­xa­ma­cu̱­cha̱xán cris­tianos xacuani̱­táhu xli̱­hua̱k hua̱nti̱ xac­ta­ju̱­ma̱­náhu nac a̱má barco.

90
00:08:42,740 --> 00:08:45,540
Acxni̱ chú aya cua̱yan­kó̱hu la̱tachá la̱n ckasui,

91
00:08:45,540 --> 00:08:54,220
maka­pi­tzí̱n marin­eros tzú­culh tamacá̱n nac pupunú a̱má trigo hua̱ntu̱ xli̱­mincán la̱qui̱ niaj picuta nama̱­tzin­ca̱sni̱y barco.

92
00:08:54,220 --> 00:09:01,340
Acxni̱ chú xka­ka­ko̱lh a̱ma̱ko̱lh marin­eros ni̱ tala­ca­cá­tzi̱lh xanícu luu xac­tax­tu­ni̱­tan­chá̱hu nac a̱má pu̱la­tama̱n,

93
00:09:01,340 --> 00:09:05,540
pero na̱ tuncán cuc­xi­lhui pi̱ xuí lacatum ca̱mun­tzayá̱n nac xquilhtú̱n,

94
00:09:05,540 --> 00:09:09,400
acxtum tacá­tzi̱lh pi̱ cama̱­la­ca­tzu­huí̱­calh barco nac xquilhtú̱n chú­chut.

95
00:09:09,400 --> 00:09:20,860
La̱li̱­huán talac­chú­culh a̱má tasíhu hua̱ntu̱ xca̱­li̱­chi̱­cani̱t a̱ma̱ko̱lh lac­tzinca kalh­xtóke̱t xla li̱cá̱n hua̱ntu̱ li̱ma̱­cho­kocán barco y antá ca̱ak­xtek­jú̱­calh nac xtampú̱n chú­chut,

96
00:09:20,860 --> 00:09:24,240
ca̱aka­chex­ya̱­huá­calh a̱má lháka̱t hua̱ntu̱ xli̱­ma̱t­la̱­hua­ni̱cán barco,

97
00:09:24,240 --> 00:09:28,140
y uú̱n la̱li̱­huán tzú­culh snoklé̱n barco pekán nac xquilhtú̱n pupunú.

98
00:09:28,140 --> 00:09:31,140
La̱ta xta­la­ca­tzu­hui̱ma qui­bar­cucán nac xquilhtú̱n,

99
00:09:31,140 --> 00:09:36,420
caj xamaktum acxni̱ lhken quin­ca̱aktok­lhle̱nín chú­chut lacatum anta­nícu luu ca̱lujua,

100
00:09:36,420 --> 00:09:41,740
xquincán barco tzú­culh lak­tzanka̱y nac ca̱mun­tzayá̱n y niaj lay tasa­ká­le̱lh,

101
00:09:41,740 --> 00:09:47,940
y nac xtanké̱n tzú­culh talac­tuc­xtama̱y caj la̱ta xli̱t­li­hueke xqui̱­ta­hua­ca­ni­ma̱chi chú­chut.

102
00:09:47,940 --> 00:09:53,740
Ama̱­ko̱lh tropa xta­mak­ni̱­putún xli̱­hua̱k tachí̱n la̱qui̱ ni̱ nata­tza̱lay acxni̱ nata­ta­cu­ta̱chá nac pupunú.

103
00:09:53,740 --> 00:09:57,380
Pero capitán Julio xlak­ma̱x­tu­putún Pablo xla­cata ni̱ namak­ni̱cán,

104
00:09:57,380 --> 00:10:10,100
xlá ni̱ lacás­quilh naca̱­mak­ni̱cán a̱ma̱ko̱lh tachí̱n huata li̱ma̱­pek­sí̱­nalh pi̱ a̱ma̱ko̱lh hua̱nti̱ tla̱n tax­qui­hua̱tnán la̱li̱­huán cata­tá­ju̱lh nac chú­chut la̱qui̱ pu̱lh huá nata­chá̱n nac xquilhtú̱n pupunú y nata­ta̱­ya­ya̱chá nac tíyat.

105
00:10:10,100 --> 00:10:21,740
Y na̱chuná huá pi̱ a̱ma̱ko̱lh hua̱nti̱ ni̱lay tax­qui­hua̱tnán na̱ cata­tá­ju̱lh y huá cata­pu̱­ta­cutchá xata­lac­tucxni pák­lha̱t osuchí la̱ta túcu nata­maclay xata­lac­tuc­xtamá̱n barco;

106
00:10:21,740 --> 00:10:27,740
pus chuná a̱má cta­cut­chá̱hu nac xquilhtú̱n pupunú hua̱k clak­tax­túhu y ni̱tu̱ cla­níhu.

107
00:10:27,740 --> 00:10:35,880
Acxni̱ chú hua̱­katá xac­ta­cut­ni̱­tan­chá̱hu nac xquilhtú̱n chú­chut ni̱ xli̱­maka̱s cqui̱­ca­tzí̱hu pi̱ a̱má pu̱la­tama̱n xuanicán isla de Malta.

108
00:10:35,880 --> 00:10:41,480
Ama̱­ko̱lh cris­tianos hua̱nti̱ antá xta­la­má̱­nalh nac a̱má isla la̱li̱­huán tzú­culh tata­mac­xtumi̱y;

109
00:10:41,480 --> 00:10:45,920
cumu luu tla̱n xta­pa̱­xu­huá̱n xta­huani̱t la̱li̱­huán tama̱­mac­xtú­mi̱lh quihui,

110
00:10:45,920 --> 00:10:50,680
tama̱lh­cú­yulh xla­cata nac­sko­ná̱hu porque luu li̱pe̱cua la̱ta xlon­knuma.

111
00:10:50,680 --> 00:10:58,520
Pero cumu Pablo na̱ quí̱­sacli pa̱tzú xas­ca­huahua quihui acxni̱ chú xca̱­ma̱­quin­ca­pu̱ma nac lhcúya̱t antá kos­tax­tuchi tantum lu̱hua,

112
00:10:58,520 --> 00:11:00,540
li̱ta­ma­kás­natli Pablo y macáx­calh.

113
00:11:00,540 --> 00:11:06,840
Acxni̱ a̱ma̱ko̱lh cris­tianos xalac Malta taúcxilhli pi̱ Pablo li̱ta­ma­kás­natli lu̱hua y macáx­calh,

114
00:11:06,840 --> 00:11:08,020
chiné tzú­culh tahuán:

115
00:11:08,020 --> 00:11:10,280
—Tamá chixcú ma̱x mak­ni̱­nani̱t,

116
00:11:10,280 --> 00:11:18,200
porque ma̱squi ni̱ mú̱x­tulh nac pupunú pero cumu lhu̱hua tala̱­ka­lhí̱n tla­huani̱t Dios ni̱ ma̱x­qui̱y quilh­ta­macú cala­tá­ma̱lh.

117
00:11:18,200 --> 00:11:23,520
Pero Pablo lhken ma̱kó­sulh a̱má lu̱hua y antá poklh tamac­pu̱chá nac lhcúya̱t,

118
00:11:23,520 --> 00:11:24,980
y ni̱para tzinú túcu lánilh.

119
00:11:24,980 --> 00:11:30,340
Xlacán xta­lac­pu­huán pi̱ la̱n nali̱­ma­cacún y ni̱para xali̱­ta­ca­tzí̱n acxni̱ nama̱­lak­chu̱­hui̱y,

120
00:11:30,340 --> 00:11:32,080
maktum nata­ma̱­ya̱chá xaní̱n.

121
00:11:32,080 --> 00:11:37,640
Pero cumu maka̱s la̱ta laca­tzá̱­lalh quilh­ta­macú y nítú xla­nima huata chiné tzu­cupaj tahuán:

122
00:11:37,640 --> 00:11:42,640
—¡Tamá chixcú ma̱x cha̱tum Dios porque ni̱para tzinú túcu tla­huá­nilh xve­neno lu̱hua!

123
00:11:42,640 --> 00:11:46,260
Nac Malta xuí cha̱tum gober­nador xuanicán Publio,

124
00:11:46,260 --> 00:11:51,640
cumu xlá xka­lhíy xpu̱­cuxtu nac xquilhtú̱n pupunú pus antá chú nac xpu̱­cuxtu cta­cut­chá̱hu.

125
00:11:51,640 --> 00:11:58,960
Acxni̱ cátzi̱lh hua̱ntu̱ xquin­ca̱ak­spu­la­ni̱tán xlá luu tla̱n quin­ca̱­ca­tzi̱nín y aktutu quilh­ta­macú quin­ca̱­ta̱­hua̱yán.

126
00:11:58,960 --> 00:12:04,200
Quin­ca̱­hua­nicán pi̱ xtla̱t Publio xka­lhi̱y palha lhcúya̱t y xli̱­lama takalh­ni̱sti.

127
00:12:04,200 --> 00:12:06,280
Pablo alh laka­ta̱yay,

128
00:12:06,280 --> 00:12:08,720
acxni̱ chú xlá kalh­ta­hua­ka­ni­ko̱lh Dios,

129
00:12:08,720 --> 00:12:11,260
liacchí­palh xmacán y tuncán ma̱t­lá̱n­ti̱lh.

130
00:12:11,260 --> 00:12:21,240
Acxni̱ xli̱­hua̱k cris­tianos tacá­tzi̱lh hua̱ntu̱ xtla­huani̱t Pablo la̱li̱­huán tzú­culh tamín xli̱­hua̱k ta̱tat­laní̱n hua̱nti̱ xta­hui­lá̱­nalh nac a̱má ca̱chi­quí̱n y hua̱k ca̱ma̱t­la̱n­tí̱­calh.

131
00:12:21,240 --> 00:12:26,200
Caj la̱ta hua̱ntu̱ xtla­huani̱t Pablo lhu̱hua cris­tianos hua̱nti̱ xta­pa̱x­cat­ca­tzi̱­ni­má̱­nalh,

132
00:12:26,200 --> 00:12:37,280
y acxni̱ chú aya cta­ca̱x­kó̱hu xla­cata nac­quilh­ta̱­ya­pa­ra­yá̱hu quin­ti­jicán luu lhu̱hua hua̱ntu̱ quin­ca̱­ta̱i̱cán la̱qui̱ ni̱tu̱ naquin­ca̱­tzan­ka̱­niyá̱n nac tiji hasta nac­cha̱­ná̱hu anta­nícu xaca­ma̱­náhu.

