﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,880
Acxni̱ cha̱nko̱lh c-aktum ca̱quihuí̱n huanicán Getsemaní,

2
00:00:10,880 --> 00:00:14,080
Jesús chuná̱ huaniko̱lh xli̱ma̱kalhtahuáka̱t:

3
00:00:14,080 --> 00:00:17,960
―Unú̱ catahuilaká̱tit xli̱makua u̱cán tlahuay oración.

4
00:00:17,960 --> 00:00:20,560
Xma̱n huá̱ ta̱anko̱lh Pedro,

5
00:00:20,560 --> 00:00:21,680
Santiago,

6
00:00:21,680 --> 00:00:23,280
chu̱ Juan,

7
00:00:23,280 --> 00:00:25,080
a̱lacatanu̱ le̱nko̱lh.

8
00:00:25,080 --> 00:00:28,760
Antá̱ cajmaktum tzúculh tali̱puhua̱ni̱y,

9
00:00:28,760 --> 00:00:30,520
chu̱ aklituanán.

10
00:00:30,520 --> 00:00:32,080
Chuná̱ huaniko̱lh:

11
00:00:32,080 --> 00:00:36,440
―Luhua xli̱ca̱na̱ cmakcatzi̱y aktum tali̱puhuá̱n c-quinacú̱,

12
00:00:36,440 --> 00:00:38,080
la̱mpala aya cli̱ni̱putún.

13
00:00:38,080 --> 00:00:39,880
Unú̱ caquinkalhkalhí̱tit,

14
00:00:39,880 --> 00:00:41,560
hua̱mpi̱ ni̱ calhtatátit.

15
00:00:41,560 --> 00:00:44,000
Jesús tlá̱hualh actzú̱,

16
00:00:44,000 --> 00:00:46,440
tatzokóstalh ca̱tiyatna,

17
00:00:46,440 --> 00:00:53,160
squínilh li̱tlá̱n Dios palapi̱ tla̱n ni̱ xmá̱xqui̱lh tapa̱tí̱n hua̱ntu̱ nalakchá̱n.

18
00:00:53,160 --> 00:00:55,200
Cha̱nchu̱ tláhualh xoracion,

19
00:00:55,200 --> 00:00:56,640
chuná̱ xquilhuama̱:

20
00:00:56,640 --> 00:00:58,160
―Ta̱ta̱ Dios,

21
00:00:58,160 --> 00:01:00,280
huix pacs tla̱n catu̱cahuá̱ tlahuaya,

22
00:01:00,280 --> 00:01:02,320
pus hua̱ lapi̱ huix lacasquina,

23
00:01:02,320 --> 00:01:04,520
ni̱ caquima̱xqui̱ yuma̱ tapa̱tí̱n,

24
00:01:04,520 --> 00:01:10,480
hua̱mpi̱ ni̱ calalh hua̱ntu̱ quit clacasquín hua̱mpi̱ huá̱ calalh mintalacasquín.

25
00:01:10,480 --> 00:01:14,360
Taspitpá̱ anta̱ni̱ xuilakó̱ xli̱ma̱kalhtahuáka̱t,

26
00:01:14,360 --> 00:01:17,600
hua̱mpi̱ xlacán pu̱tum clhtatama̱kó̱.

27
00:01:17,600 --> 00:01:19,720
Chuná̱ huánilh Pedro:

28
00:01:19,720 --> 00:01:20,640
―Pedro,

29
00:01:20,640 --> 00:01:22,160
¿tú̱huan lhtatápa̱t?

30
00:01:22,160 --> 00:01:26,000
¿Tú̱ lay macalaya̱ ni̱ nalhtataya̱ ca̱na̱ pi̱ caj aktum hora?

31
00:01:26,000 --> 00:01:27,760
Skálalh catahuilátit;

32
00:01:27,760 --> 00:01:35,200
chu̱ na̱ catlahuátit oración laqui̱mpi̱ ni̱ natatlaji̱yá̱tit acxni̱ naca̱li̱toklhcaná̱tit hua̱ntu̱ ni̱tlá̱n.

33
00:01:35,200 --> 00:01:40,800
Pus ma̱squi mili̱stacnacán luhua xli̱ca̱na̱ aksti̱tum li̱piná̱tit xtalacapa̱stacni,

34
00:01:40,800 --> 00:01:44,600
mintiyatli̱huacán ni̱ ta̱yaniy sa̱mpi̱ xaxlajuani,

35
00:01:44,600 --> 00:01:46,960
ni̱ kalhi̱y li̱tlihuaka.

36
00:01:46,960 --> 00:01:49,680
Jesús ampá̱ tlahuay oración,

37
00:01:49,680 --> 00:01:54,880
chu̱ chuná li̱tum qui̱li̱xakátli̱lh tu̱ huatiya̱ tachihuí̱n.

38
00:01:54,880 --> 00:02:00,160
Acxni̱ tapú̱spitli̱ anta̱ni̱ xuilakó̱ xli̱ma̱kalhtahuáka̱t,

39
00:02:00,160 --> 00:02:02,800
lhtatako̱ni̱t ta̱kspalako̱lh,

40
00:02:02,800 --> 00:02:04,960
sa̱mpi̱ hua̱ xlakastapucán,

41
00:02:04,960 --> 00:02:07,760
luhuata xlakpi̱tlakuanko̱ni̱t,

42
00:02:07,760 --> 00:02:10,840
na̱ ni̱ xcatzi̱ko̱y tu̱ nali̱kalhti̱ko̱y.

43
00:02:10,840 --> 00:02:15,080
Xlá̱ ampá̱ tlahuay oración xli̱maktutu,

44
00:02:15,080 --> 00:02:16,800
chu̱ acxni̱ qui̱táspitli,

45
00:02:16,800 --> 00:02:18,040
chuná̱ huaniko̱lh:

46
00:02:18,040 --> 00:02:20,320
―¿Pá̱ chunacú̱ lhtatapá̱tit,

47
00:02:20,320 --> 00:02:21,520
chu̱ jaxpá̱tit?

48
00:02:21,520 --> 00:02:33,200
Pus nia̱lh chuná̱ catlahuátit sa̱mpi̱ aya lakcha̱ni̱t quilhtamacú̱ acxni̱ naquimacama̱sta̱cán quit Xatalacsacni Chixcú̱ c-xmacancan makla̱kalhi̱naní̱n hua̱nti̱ quisi̱tzi̱niko̱y.

49
00:02:33,200 --> 00:02:34,520
Cataca̱xta̱quí̱tit;

50
00:02:34,520 --> 00:02:35,400
caahu.

51
00:02:35,400 --> 00:02:36,160
Caucxílhtit,

52
00:02:36,160 --> 00:02:37,840
hua̱nti̱ naquimacama̱sta̱y;

53
00:02:37,840 --> 00:02:39,360
lacatzuhuá̱ mín.

54
00:02:39,360 --> 00:02:44,920
Jesús cajcu xchihui̱nama̱ acxni̱ lakchinko̱lh lhu̱hua chixcuhuí̱n,

55
00:02:44,920 --> 00:02:49,400
huá̱ xpu̱laniti̱lhako̱y xli̱ma̱kalhtahuáka̱t huanicán Judas.

56
00:02:49,400 --> 00:02:52,760
Catu̱huá̱ xli̱minko̱y tu̱ nali̱macapa̱huanko̱y,

57
00:02:52,760 --> 00:02:54,880
huí̱ ti̱ xli̱mín espada,

58
00:02:54,880 --> 00:02:56,680
makapitzí̱n quihui.

59
00:02:56,680 --> 00:03:02,120
Yuma̱ chixcuhuí̱n huá̱ xma̱lakacha̱ko̱ni̱t xanapuxcun pa̱lijni,

60
00:03:02,120 --> 00:03:05,080
xa̱hua̱ xma̱kalhtahuaka̱nacan judíos,

61
00:03:05,080 --> 00:03:08,160
chu̱ lakko̱lun ma̱paksi̱naní̱n.

62
00:03:08,160 --> 00:03:15,240
Judas hua̱nti̱ macamá̱sta̱lh xuaniko̱ni̱t la̱ntla̱ nali̱lakapasko̱y laqui̱mpi̱ nale̱nko̱y:

63
00:03:15,240 --> 00:03:17,560
“Hua̱nti̱ quit naclacatzu̱ca,

64
00:03:17,560 --> 00:03:18,800
huá̱ cachipátit,

65
00:03:18,800 --> 00:03:21,720
chu̱ li̱huana̱ tachí̱n cali̱pítit.”

66
00:03:21,720 --> 00:03:23,440
Acxni̱ lákcha̱lh,

67
00:03:23,440 --> 00:03:25,200
laktalacatzúhui̱lh,

68
00:03:25,200 --> 00:03:26,600
chu̱ chuná̱ huánilh:

69
00:03:26,600 --> 00:03:28,160
―Uclakmimá̱n,

70
00:03:28,160 --> 00:03:30,640
ma̱kalhtahuaka̱ná.

71
00:03:30,640 --> 00:03:32,480
La̱nchuná̱ huaniko̱lh,

72
00:03:32,480 --> 00:03:33,400
lacátzu̱cli.

73
00:03:33,400 --> 00:03:40,960
Puschí̱ a̱makapitzí̱n aya tichipako̱lh Jesús laqui̱mpi̱ nale̱nko̱y la̱ cha̱tum tachí̱n.

74
00:03:40,960 --> 00:03:45,160
Cha̱tum xli̱ma̱kalhtahuáka̱t xtat má̱xtulh cspada,

75
00:03:45,160 --> 00:03:52,800
chu̱ ca̱actí̱nilh xtaké̱n cha̱tum cscujnicán hua̱nti̱ xma̱lakacha̱ko̱ni̱t xanapuxcun pa̱lijni.

76
00:03:52,800 --> 00:03:56,200
Jesús huaniko̱lh yama̱ chixcuhuí̱n:

77
00:03:56,200 --> 00:04:01,920
―¿Tú̱ xpa̱lacata huixín tani̱tántit quinchipayá̱tit xta̱chuná̱ la̱ cha̱tum kalha̱ná,

78
00:04:01,920 --> 00:04:04,160
chu̱ hasta li̱tani̱tántit spada̱,

79
00:04:04,160 --> 00:04:05,280
xa̱hua̱ quihui?

80
00:04:05,280 --> 00:04:11,640
Cha̱li̱ cha̱lí̱ quit antá̱ xquiucxilhá̱tit acxni̱ xacma̱siyunima̱kó̱ tachixcuhuí̱tat xtachihui̱n Dios,

81
00:04:11,640 --> 00:04:14,200
hua̱mpi̱ niucxni̱ quinchi̱li̱pítit;

82
00:04:14,200 --> 00:04:22,760
hua̱mpi̱ juerza̱ huá̱ chuná̱ qui̱li̱táxtulh laqui̱mpi̱ nakantaxtuy hua̱ntu̱ tatzokni̱t c-Li̱kalhtahuaka̱ tu̱ naquiakspulay.

83
00:04:22,760 --> 00:04:28,000
Cha̱nchu̱ lhtuj makaxtakko̱lh xli̱pacscan xli̱ma̱kalhtahuáka̱t,

84
00:04:28,000 --> 00:04:30,020
lactza̱latama̱ko̱lh.

85
00:04:30,020 --> 00:04:37,000
Hua̱mpi̱ cha̱tum xli̱ma̱kalhtahuáka̱t csta̱lanima̱ anta̱ni̱ xlacle̱ma̱ca̱ Jesús c-pu̱ma̱paksí̱n;

86
00:04:37,000 --> 00:04:38,640
acxni̱ ucxilhca̱,

87
00:04:38,640 --> 00:04:40,380
na̱ xchipaputuncán.

88
00:04:40,380 --> 00:04:45,120
Hua̱mpi̱ cumu caj xli̱tamaktlapani̱t mactum tlanca sábana,

89
00:04:45,120 --> 00:04:47,240
caj xaspupulu xmacni,

90
00:04:47,240 --> 00:04:48,940
acxni̱ chipaca̱,

91
00:04:48,940 --> 00:04:51,880
caj huá̱ chipanica̱ sábana,

92
00:04:51,880 --> 00:04:55,040
hua̱mpi̱ cumu caj xamactum xuani̱t,

93
00:04:55,040 --> 00:04:58,260
huata xlá̱ tapú̱xtulh xsábana,

94
00:04:58,260 --> 00:05:01,300
chu̱ xamaklhpupulu̱ tzá̱lalh.

95
00:05:01,300 --> 00:05:11,040
Huata Pedro na̱ tista̱lánilh tlak tzinú̱ lakamákat hasta li̱cha̱nca̱ Jesús c-xpu̱ma̱paksi̱ncan pa̱lijni,

96
00:05:11,040 --> 00:05:15,420
chu̱ antá̱ xlá̱ tamakáxtakli̱ anta̱ni̱ xuilakó̱ policías,

97
00:05:15,420 --> 00:05:18,520
chu̱ tzúculh ta̱skonko̱y.

98
00:05:18,520 --> 00:05:20,800
Pu̱tum xanapuxcun pa̱lijni,

99
00:05:20,800 --> 00:05:22,380
xa̱hua̱ lakko̱lún,

100
00:05:22,380 --> 00:05:24,280
pacs tamacxtumi̱ko̱lh,

101
00:05:24,280 --> 00:05:27,380
xa̱hua̱ xma̱kalhtahuaka̱nacan judíos.

102
00:05:27,380 --> 00:05:32,520
Caj li̱tlanca̱liya̱ li̱minca̱ Jesús c-xlacati̱n xapuxcu pa̱li̱.

103
00:05:32,520 --> 00:05:34,600
Xanapuxcun pa̱lijni,

104
00:05:34,600 --> 00:05:38,040
xa̱hua̱ xli̱pacs hua̱nti̱ xtamakstokko̱ni̱t,

105
00:05:38,040 --> 00:05:47,280
tzucuko̱lh putza̱naniko̱y tasta̱huán la̱ntla̱ nali̱makstuntlahuako̱y Jesús laqui̱mpi̱ nama̱makni̱ni̱nanko̱y,

106
00:05:47,280 --> 00:05:49,440
hua̱mpi̱ ni̱tú̱ xta̱ksniko̱y.

107
00:05:49,440 --> 00:05:54,960
Ma̱squi makapitzí̱n catu̱cahuá̱ tzúculh huanko̱y hua̱ntu̱ nali̱sta̱huako̱y,

108
00:05:54,960 --> 00:05:59,800
hua̱mpi̱ a̱li̱sta̱lh xtzucupalako̱y li̱aklhu̱hua̱tnanko̱y,

109
00:05:59,800 --> 00:06:04,440
sa̱mpi̱ ni̱ acxtum xli̱catzi̱ko̱y hua̱ntu̱ xli̱sta̱huama̱kó̱.

110
00:06:04,440 --> 00:06:07,640
Puschí̱ makapitzí̱n tita̱yako̱lh,

111
00:06:07,640 --> 00:06:09,960
chuná̱ tili̱sta̱huakolh Jesús:

112
00:06:09,960 --> 00:06:15,240
―Quin ckaxmatni̱tahu pi̱ chuná̱ tihua̱ tama̱ chixcú:

113
00:06:15,240 --> 00:06:32,280
‘Quit naclactlahuay yuma̱ xtemplo̱ Dios hua̱ntu̱ caj tamacani̱tlahu hua̱mpi̱ caj xli̱aktutu quilhtamacú̱ quit nacya̱huapalay aktum tu̱ ni̱ caj tamacani̱tlahu.’

114
00:06:32,280 --> 00:06:38,200
Hua̱mpi̱ hasta ni̱ pala chuná acxtum xli̱catzi̱ko̱y hua̱ntu̱ xli̱aksani̱nama̱kó̱,

115
00:06:38,200 --> 00:06:41,640
chu̱ ni̱tú̱ xma̱tla̱ni̱ko̱y hua̱ntu̱ xli̱sta̱huama̱kó̱.

116
00:06:41,640 --> 00:06:45,520
Huá̱ chú̱ tá̱yalh hua̱nti̱ luhua xapuxcu pa̱li̱,

117
00:06:45,520 --> 00:06:47,040
chuná̱ huánilh Jesús:

118
00:06:47,040 --> 00:06:51,200
―¿Lá̱ntla̱ pi̱ ni̱tú̱ catili̱kalhtí̱nanti?

119
00:06:51,200 --> 00:06:56,640
¿Pi̱ ni̱ kaxpátpa̱t la̱ntla̱ li̱lhu̱hua̱ tu̱ li̱ya̱huama̱kó̱n yuma̱ chixcuhuí̱n?

120
00:06:56,640 --> 00:06:58,400
Jesús ni̱tú̱ kalhtí̱nalh,

121
00:06:58,400 --> 00:07:00,760
caj xma̱n cacs tá̱yalh.

122
00:07:00,760 --> 00:07:05,080
Hua̱mpi̱ yama̱ xapuxcu pa̱li̱ a̱maktum kalhasquimpá̱,

123
00:07:05,080 --> 00:07:06,400
chu̱ huánilh:

124
00:07:06,400 --> 00:07:10,520
―¿Pi̱ xli̱ca̱na̱ huix Cristo hua̱nti̱ xCam Dios?

125
00:07:10,520 --> 00:07:12,520
Jesús huánilh:

126
00:07:12,520 --> 00:07:15,220
―Xli̱ca̱na̱ quit Cristo.

127
00:07:15,220 --> 00:07:23,080
Chu̱ namín quilhtamacú̱ acxni̱ huixín naucxilhá̱tit la̱ntla̱ quit Xatalacsacni Chixcú̱ cuilachá nahuán c-xpa̱xtu̱n Dios,

128
00:07:23,080 --> 00:07:27,040
chu̱ na̱ chuná̱ la̱ntla̱ quit cmima̱palachá nahuán c-xlacni puclhni.

129
00:07:27,040 --> 00:07:29,240
Cha̱nchu̱ xapuxcu pa̱li̱,

130
00:07:29,240 --> 00:07:33,760
xti̱tli̱ xlháka̱t laqui̱mpi̱ pacs nacatzi̱cán pi̱ sí̱tzi̱lh,

131
00:07:33,760 --> 00:07:36,720
chu̱ huaniko̱lh ti̱ xta̱tastokko̱ni̱t:

132
00:07:36,720 --> 00:07:40,720
―¿Tú̱ taji̱ tili̱lacasquina̱hu ma̱luloknaní̱n?

133
00:07:40,720 --> 00:07:45,680
Caj xpa̱lacata xtachihuí̱n yuma̱ chixcú ta̱la̱lacata̱qui̱ni̱t Dios,

134
00:07:45,680 --> 00:07:47,480
aya kaxpáttit.

135
00:07:47,480 --> 00:07:49,560
¿Tú̱ natlahuaniya̱hu,

136
00:07:49,560 --> 00:07:50,760
huixín puhuaná̱tit?

137
00:07:50,760 --> 00:07:54,800
Xli̱pacs hua̱nti̱ antá̱ xuilakó̱ kalhti̱nanko̱lh:

138
00:07:54,800 --> 00:07:56,960
―¡Luhua macuacachá̱ tala̱kalhí̱n,

139
00:07:56,960 --> 00:07:58,920
xlí̱lat camakni̱ca̱!

140
00:07:58,920 --> 00:08:02,120
Makapitzí̱n tzucuko̱lh lacachujmani̱ko̱y,

141
00:08:02,120 --> 00:08:04,480
li̱lakachi̱ko̱lh mactum lháka̱t,

142
00:08:04,480 --> 00:08:06,520
lakakaxiko̱lh,

143
00:08:06,520 --> 00:08:08,760
chu̱ chuná̱ tzúculh huaniko̱y:

144
00:08:08,760 --> 00:08:10,200
―Cacatzi,

145
00:08:10,200 --> 00:08:12,960
¿tí̱ chuná̱ lakakaxima̱n?

146
00:08:12,960 --> 00:08:16,760
La̱ntla̱ chuná̱ tlahuako̱lh macama̱xqui̱ko̱ca̱ policías,

147
00:08:16,760 --> 00:08:20,880
chu̱ xlacán na̱ chuná̱ tzucuko̱lh lakakaxiko̱y.

148
00:08:20,880 --> 00:08:28,240
Anta̱ni̱ c-xtanquilhti̱n chiqui̱ xta̱skoma̱kó̱ Pedro makapitzi policías,

149
00:08:28,240 --> 00:08:32,000
chilh cha̱tum xmaksquiti xapuxcu pa̱li̱.

150
00:08:32,000 --> 00:08:34,520
Acxni̱ úcxilhli̱ pi̱ antá̱ cskoma̱,

151
00:08:34,520 --> 00:08:36,320
cacs lacaúcxilhli,

152
00:08:36,320 --> 00:08:37,880
chu̱ chuná̱ huánilh:

153
00:08:37,880 --> 00:08:41,400
―Huix na̱ xta̱lapu̱laya̱ Jesús xala c-Nazaret.

154
00:08:41,400 --> 00:08:43,640
Pedro ni̱ li̱tá̱yalh,

155
00:08:43,640 --> 00:08:44,880
kalhtátze̱kli,

156
00:08:44,880 --> 00:08:46,320
chu̱ kálhti̱lh:

157
00:08:46,320 --> 00:08:47,560
―Ni̱ quit,

158
00:08:47,560 --> 00:08:51,640
ni̱ clakapasa̱ tama̱ chixcú̱ hua̱nti̱ huix huanípa̱t.

159
00:08:51,640 --> 00:08:57,360
Táxtulh quilhtí̱n anta̱ni̱ lactanu̱cán c-xli̱pacan chiqui,

160
00:08:57,360 --> 00:09:00,640
acxnitiyá̱ tásalh tantum pu̱yu̱.

161
00:09:00,640 --> 00:09:02,360
Cha̱nchu̱ maksquití,

162
00:09:02,360 --> 00:09:04,640
cacs lacaucxilhpá̱ Pedro,

163
00:09:04,640 --> 00:09:08,440
chu̱ tzúculh huaniko̱y hua̱nti̱ antá̱ xlaya̱kó̱:

164
00:09:08,440 --> 00:09:12,920
―Xli̱ca̱na̱ hua̱ yuma̱ chixcú̱ na̱ xli̱ma̱kalhtahuaka̱t Jesús.

165
00:09:12,920 --> 00:09:15,520
Pedro kalhtatze̱kpá̱,

166
00:09:15,520 --> 00:09:18,480
ni̱ li̱ta̱yapá̱ pala xli̱ca̱na̱ lakapasa.

167
00:09:18,480 --> 00:09:20,640
Caj li̱tlanca̱liya̱,

168
00:09:20,640 --> 00:09:25,040
na̱má̱ huanipalako̱lh Pedro hua̱nti̱ xta̱huilakó̱ antá:

169
00:09:25,040 --> 00:09:29,040
―Luhua maktum xli̱ca̱na̱ pi̱ na̱ huix cha̱tum xlacán,

170
00:09:29,040 --> 00:09:31,280
sa̱mpi̱ xala c-Galilea huix,

171
00:09:31,280 --> 00:09:35,440
hua tuncán caj mintachihuí̱n tla̱n li̱lakapascana.

172
00:09:35,440 --> 00:09:38,240
Cha̱nchu̱ xlá̱ tzúculh li̱aklhu̱hua̱tnán,

173
00:09:38,240 --> 00:09:42,840
chu̱ li̱quilhán Dios pi̱ xli̱ca̱na̱ tu̱ xkalhti̱nama̱,

174
00:09:42,840 --> 00:09:44,320
chu̱ huanipalako̱lh:

175
00:09:44,320 --> 00:09:49,800
―Lacatancs cca̱huaniyá̱n pi̱ ni̱ clakapasa̱ quit tama̱ chixcú,

176
00:09:49,800 --> 00:09:54,040
chu̱ hasta ni̱ ccatzi̱y xatí̱ li̱chihui̱nampá̱tit.

177
00:09:54,040 --> 00:09:57,740
Acxni̱ káxmatli̱ pi̱ tásalh xli̱maktuy pu̱yu̱,

178
00:09:57,740 --> 00:10:01,300
xlá̱ lacapá̱stacli̱ hua̱ntu̱ xuanini̱t Jesús:

179
00:10:01,300 --> 00:10:04,320
“Acxni̱ ni̱ a̱tasay nahuán xli̱maktuy pu̱yu̱,

180
00:10:04,320 --> 00:10:07,960
huix maktututá̱ huani̱ta nahuán pi̱ ni̱ quilakapasa.”

181
00:10:07,960 --> 00:10:16,540
Pedro luhua xli̱ca̱na̱ li̱puhua̱ acxni̱ lacapa̱stacko̱lh pi̱ xli̱ca̱na̱ kantáxtulh hua̱ntu̱ xuanini̱t Jesús,

182
00:10:16,540 --> 00:10:18,920
chu̱ tzúculh tasay.

