﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:11,640
Dan me se guun ya̱ rá síí cuꞌna̱j Festo se vaa caꞌa̱nj núj nda̱a yoꞌóó noco̱o Italia a.

2
00:00:11,640 --> 00:00:14,580
Ga̱a ne̱ tacuachén soꞌ man Pabló do̱ꞌ,

3
00:00:14,580 --> 00:00:16,700
man ꞌó do̱j síí ꞌni̱j tagaꞌ do̱ꞌ,

4
00:00:16,700 --> 00:00:19,840
rihaan ꞌo̱ tanuu capitán ꞌni̱j raꞌa cientó tanuu,

5
00:00:19,840 --> 00:00:21,320
ne̱ Julió cuꞌna̱j soꞌ,

6
00:00:21,320 --> 00:00:26,480
ne̱ síí noco̱ꞌ xꞌneꞌ noco̱o tanuu cuꞌna̱j Augusta me soꞌ a.

7
00:00:26,480 --> 00:00:36,660
Dan me se cavii núj ga̱ tinúꞌ Aristarco síí cavii chumanꞌ Tesalónica chumanꞌ na̱j estadó Macedonia rque ꞌo̱ rihoo chéé rihaan na a.

8
00:00:36,660 --> 00:00:38,360
Ne̱ xa̱ꞌ rihoo yoꞌ,

9
00:00:38,360 --> 00:00:42,180
tza̱j ne̱ rihoo cavii chumanꞌ Adramitio me yoꞌ,

10
00:00:42,180 --> 00:00:48,240
ne̱ caꞌa̱nj yoꞌ nda̱a nij chumanꞌ na̱j tuꞌva na yaꞌa̱nj estadó Asia a.

11
00:00:48,240 --> 00:00:52,440
Ne̱ ꞌó güii me se cuchiꞌ núj chumanꞌ cuꞌna̱j Sidón,

12
00:00:52,440 --> 00:00:56,120
ne̱ veꞌé ina̱nj quiꞌyaj tanuu cuꞌna̱j Julió ga̱ Pabló,

13
00:00:56,120 --> 00:01:01,800
ne̱ caꞌvej rá soꞌ caꞌa̱nj Pabló rihaan nij tuviꞌ Pabló síí ya̱nj chumanꞌ Sidón yoꞌ,

14
00:01:01,800 --> 00:01:04,740
cheꞌé rej ta̱j yaꞌanj nij soꞌ man Pabló a.

15
00:01:04,740 --> 00:01:07,220
Ga̱a ne̱ cavii uún núj rque rihoo,

16
00:01:07,220 --> 00:01:08,680
ne̱ caꞌanj uún rihoo,

17
00:01:08,680 --> 00:01:12,680
ne̱ cachén núj tuꞌva yoꞌóó ta̱j rihaan na yaꞌa̱nj cuꞌna̱j Chipre,

18
00:01:12,680 --> 00:01:14,880
rej aráán rihaan nana̱ a.

19
00:01:14,880 --> 00:01:19,020
ꞌO̱ se goꞌ ndoꞌo nana̱ rej rihaan rihoo yoꞌ a.

20
00:01:19,020 --> 00:01:21,700
Ga̱a ne̱ cachén uún núj rihaan na yaꞌa̱nj,

21
00:01:21,700 --> 00:01:26,280
ne̱ cachén núj tuꞌva estadó Cilicia do̱ꞌ,

22
00:01:26,280 --> 00:01:28,140
estadó Panfilia do̱ꞌ,

23
00:01:28,140 --> 00:01:33,140
ne̱ cuchiꞌ núj nda̱a chumanꞌ Mira chumanꞌ na̱j estadó Lisia a.

24
00:01:33,140 --> 00:01:35,100
Ne̱ chumanꞌ yoꞌ roꞌ,

25
00:01:35,100 --> 00:01:39,740
nariꞌ tanuu capitán yoꞌ ꞌo̱ rihoo cavii chumanꞌ Alejandría,

26
00:01:39,740 --> 00:01:43,360
ne̱ rihoo caꞌa̱nj nda̱a Italia me yoꞌ a.

27
00:01:43,360 --> 00:01:47,560
Cheꞌé dan cavii núj rque rihoo yoꞌ quiꞌyaj soꞌ a.

28
00:01:47,560 --> 00:01:51,640
Dan me se nanaj ndoꞌo cachéé rihoo yoꞌ rque queꞌe̱e̱ güii,

29
00:01:51,640 --> 00:01:56,580
ne̱ cheꞌé dan sayu̱u̱n ndoꞌo vaa cuchiꞌ núj rihaan chumanꞌ Gnido a.

30
00:01:56,580 --> 00:01:59,440
Ne̱ ne caꞌve̱e caꞌa̱nj núj a̱ doj,

31
00:01:59,440 --> 00:02:01,020
quiꞌyaj nana̱ maꞌ.

32
00:02:01,020 --> 00:02:06,880
Cheꞌé dan cachén núj nichru̱nꞌ yoꞌóó ta̱j rihaan na yaꞌa̱nj cuꞌna̱j Creta rej aráán rihaan nana̱,

33
00:02:06,880 --> 00:02:12,580
ne̱ nichru̱nꞌ rej cuꞌna̱j Salmón rej na̱j yoꞌóó Creta cachén núj a.

34
00:02:12,580 --> 00:02:15,400
Ne̱ sayu̱u̱n uxrá vaa cachén núj rej yoꞌ,

35
00:02:15,400 --> 00:02:19,120
ne̱ cuchiꞌ núj nda̱a ꞌo̱ rej cuꞌna̱j Buenos Puertos,

36
00:02:19,120 --> 00:02:24,380
ne̱ nichru̱nꞌ naj chumanꞌ yoꞌ ga̱ chumanꞌ cuꞌna̱j Lasea a.

37
00:02:24,380 --> 00:02:27,260
Dan me se a̱j cachén ndoꞌo güii,

38
00:02:27,260 --> 00:02:28,480
quiꞌyaj rihoo yoꞌ,

39
00:02:28,480 --> 00:02:35,220
ne̱ a̱j cachén güii tocoꞌ nij yuvii̱ israelitá xꞌnaa man maꞌa̱n nij soꞌ cheꞌé yan cara̱a̱ gue̱e̱ nij soꞌ rihaan Yaꞌanj,

40
00:02:35,220 --> 00:02:40,240
ne̱ nichrunꞌ quisi̱j tiempó avii nana̱ yuva̱a̱ rihaan na yaꞌa̱nj a.

41
00:02:40,240 --> 00:02:45,820
Cheꞌé dan cuchuꞌviꞌ núj se vaa quira̱nꞌ núj si̱j ma̱n rque rihoo yoꞌ sayuun a.

42
00:02:45,820 --> 00:02:49,920
Cheꞌé dan narqué Pabló chrej rihaan nij síí ma̱n rque rihoo yoꞌ,

43
00:02:49,920 --> 00:02:52,040
ne̱ cataj soꞌ rihaan nij soꞌ a:

44
00:02:52,040 --> 00:02:54,440
―Neꞌén ꞌu̱nj se vaa xa̱ꞌ rihoo nihánj,

45
00:02:54,440 --> 00:02:57,040
tza̱j ne̱ sese ꞌo̱ caꞌa̱nj rihoo nihánj,

46
00:02:57,040 --> 00:03:00,100
ne̱ quira̱nꞌ ndoꞌo nij rasu̱u̱n ma̱n rque rihoo nihánj do̱ꞌ,

47
00:03:00,100 --> 00:03:01,360
maꞌa̱n rihoo nihánj do̱ꞌ,

48
00:03:01,360 --> 00:03:01,840
sayuun,

49
00:03:01,840 --> 00:03:03,600
ne̱ quiri̱ꞌ ndoꞌo nij yoꞌ,

50
00:03:03,600 --> 00:03:05,040
quiꞌya̱j nana̱ yuva̱a̱,

51
00:03:05,040 --> 00:03:09,880
ne̱ xraj ne̱ cavi̱ꞌ maꞌa̱n níꞌ ado̱nj ―taj Pabló rihaan nij soꞌ a.

52
00:03:09,880 --> 00:03:13,280
Tza̱j ne̱ tanuu capitán yoꞌ roꞌ,

53
00:03:13,280 --> 00:03:16,000
ne cuchuma̱n rá soꞌ snana̱ Pabló maꞌ.

54
00:03:16,000 --> 00:03:19,820
Tana̱nj cuchumán rá soꞌ snana̱ síí tuguáj rihoo do̱ꞌ,

55
00:03:19,820 --> 00:03:21,980
síí siꞌya̱j rihoo do̱ꞌ a.

56
00:03:21,980 --> 00:03:25,560
Dan me se rej cuꞌna̱j Buenos Puertos roꞌ,

57
00:03:25,560 --> 00:03:30,400
né re̱j sa̱ꞌ quina̱j rihoo nu̱ꞌ tiempó avii nana̱ yuva̱a̱ me rej yoꞌ maꞌ.

58
00:03:30,400 --> 00:03:36,840
Cheꞌé dan noco̱o doj nij síí ma̱n rque rihoo cataj se vaa guun rá nij soꞌ cu̱riha̱nj rihoo rej yoꞌ,

59
00:03:36,840 --> 00:03:45,680
ne̱ guun rá nij soꞌ se vaa cuchi̱ꞌ rihoo chumanꞌ Fenice ne̱ gu̱un ra̱a̱n rihoo chumanꞌ yoꞌ nu̱ꞌ tiempó avii nana̱ yuva̱a̱ a.

60
00:03:45,680 --> 00:03:47,960
Ne̱ chumanꞌ Fenice roꞌ,

61
00:03:47,960 --> 00:03:50,020
me chumanꞌ na̱j yoꞌóó cuꞌna̱j Creta,

62
00:03:50,020 --> 00:03:53,660
ne̱ caꞌve̱e catu̱u̱ rihoo rej suroeste do̱ꞌ,

63
00:03:53,660 --> 00:03:55,640
rej noroeste do̱ꞌ,

64
00:03:55,640 --> 00:03:58,860
rej aráán sa̱ꞌ rihaan nana̱ yuva̱a̱ a.

65
00:03:58,860 --> 00:04:03,780
Dan me se cavii ꞌo̱ nana̱ catu̱nꞌ rej sur tuꞌva na yaꞌa̱nj,

66
00:04:03,780 --> 00:04:09,800
ne̱ guun rá nij soꞌ se vaa gu̱un nucua̱j nij soꞌ quiꞌya̱j nij soꞌ nda̱a vaa guun rá nij soꞌ a.

67
00:04:09,800 --> 00:04:12,120
Cheꞌé dan guun cheꞌe̱ rihoo caꞌanj rihoo,

68
00:04:12,120 --> 00:04:16,660
ne̱ nichru̱nꞌ yoꞌóó cuꞌna̱j Creta va̱j nij soꞌ quiꞌyaj nana̱ a.

69
00:04:16,660 --> 00:04:19,320
Dan me se do̱j orá vaj rihoo,

70
00:04:19,320 --> 00:04:23,500
ga̱a ne̱ ta̱j niꞌyo̱n cavii ꞌo̱ nana̱ yuva̱a̱ rej norté rihaan na yaꞌa̱nj,

71
00:04:23,500 --> 00:04:26,180
ne̱ goꞌ uxrá nana̱ yuva̱a̱ rihaan rihoo,

72
00:04:26,180 --> 00:04:31,000
ne̱ nana̱ cuꞌna̱j Euroclidón me yoꞌ xnaꞌánj griego a.

73
00:04:31,000 --> 00:04:38,380
Ne̱ ne gu̱un nucua̱j rihoo caꞌa̱nj rihoo rej rihaan rihoo ne̱ quiꞌya̱j canaán rihoo rihaan nana̱ yuva̱a̱ maꞌ.

74
00:04:38,380 --> 00:04:40,320
Cheꞌé dan caꞌneꞌ rá núj,

75
00:04:40,320 --> 00:04:43,220
ne̱ canica̱j rihoo ne̱ va̱j maꞌa̱n rihoo,

76
00:04:43,220 --> 00:04:45,240
quiꞌyaj nana̱ yoꞌ a.

77
00:04:45,240 --> 00:04:49,260
Ne̱ cachén núj nichru̱nꞌ ꞌo̱ yoꞌóó nii ta̱j rihaan na yaꞌa̱nj,

78
00:04:49,260 --> 00:04:52,560
ne̱ yoꞌóó cuꞌna̱j Clauda me yoꞌ a.

79
00:04:52,560 --> 00:05:03,880
Ne̱ sayu̱u̱n uxrá guun nucua̱j núj naxca̱j núj rihoo cunii noco̱ꞌ rej xco̱ rihoo xi̱j ne̱ naquiꞌyaj xraan núj man rihoo cunii yoꞌ rque rihoo xi̱j yoꞌ a.

80
00:05:03,880 --> 00:05:07,580
Ne̱ ga̱a quisíj naxca̱j núj man rihoo cunii yoꞌ,

81
00:05:07,580 --> 00:05:12,400
ne̱ numíj nij soꞌ neꞌ naquiꞌya̱j xraan nij soꞌ man rihoo xi̱j yoꞌ a.

82
00:05:12,400 --> 00:05:21,840
Dan me se cuchuꞌviꞌ ndoꞌo nij soꞌ se vaa cano̱ rihoo rihaan yoꞌóó chru̱u̱ na̱j rque na yaꞌa̱nj rej cuꞌna̱j Sirte ne̱ quiri̱ꞌ nu̱ꞌ rihoo yoꞌ a.

83
00:05:21,840 --> 00:05:29,000
Cheꞌé dan tinanij nij soꞌ rá na ꞌo̱ rasu̱u̱n quiꞌya̱j se vaa nanaj doj cache̱e̱ rihoo a.

84
00:05:29,000 --> 00:05:31,700
Ne̱ me rej maꞌa̱n goꞌ nana̱ roꞌ,

85
00:05:31,700 --> 00:05:34,100
caꞌanj rihoo uún ado̱nj.

86
00:05:34,100 --> 00:05:38,860
Ne̱ ꞌó güii me se cheꞌé se goꞌ uxrá nana̱ rihaan núj,

87
00:05:38,860 --> 00:05:44,520
ne̱ cheꞌé dan quiriꞌíj nij soꞌ nij rasu̱u̱n ma̱n rque rihoo rque na yaꞌa̱nj a.

88
00:05:44,520 --> 00:05:52,820
Ne̱ güii vaꞌnu̱j me se maꞌa̱n nij soꞌ raꞌa nij soꞌ riꞌíj nij soꞌ nij rasu̱u̱n rásuun maꞌa̱n yuvii̱ tuguáj rihoo rque na yaꞌa̱nj,

89
00:05:52,820 --> 00:05:55,680
cheꞌé rej cunu̱u yo̱o rihoo yoꞌ a.

90
00:05:55,680 --> 00:05:57,460
Ne̱ güii do̱ꞌ,

91
00:05:57,460 --> 00:05:58,720
yatiꞌ do̱ꞌ,

92
00:05:58,720 --> 00:06:01,500
ne curuvi̱ꞌ ni̱ꞌyaj núj queꞌe̱e̱ güii a̱ maꞌ.

93
00:06:01,500 --> 00:06:04,560
Ne̱ ꞌo̱ goꞌ nana̱ yuva̱a̱ rihaan núj,

94
00:06:04,560 --> 00:06:10,760
ne̱ cheꞌé dan guun ya̱ rá núj se vaa daj chiha̱a̱ míj se̱ caꞌvee nani̱i̱ núj rihaan sayuun yoꞌ a̱ maꞌ.

95
00:06:10,760 --> 00:06:15,080
Dan me se a̱ ꞌó nij síí ma̱n rque rihoo ne cha̱ nij soꞌ,

96
00:06:15,080 --> 00:06:17,920
ne̱ cheꞌé dan canicunꞌ Pabló scaꞌnúj nij soꞌ,

97
00:06:17,920 --> 00:06:19,620
ne̱ cataj soꞌ a:

98
00:06:19,620 --> 00:06:23,480
―Veꞌé doj sese cuno nij soj snana̱j asuun tza̱j,

99
00:06:23,480 --> 00:06:23,880
tinu̱j.

100
00:06:23,880 --> 00:06:29,200
ꞌO̱ se sese ne cavi̱i̱ níꞌ yoꞌóó cuꞌna̱j Creta,

101
00:06:29,200 --> 00:06:30,740
ne̱ ne quira̱nꞌ níꞌ sayuun nihánj,

102
00:06:30,740 --> 00:06:35,080
ne̱ ne caꞌa̱nj niꞌya̱ cunuda̱nj nij rasu̱u̱n asuun tza̱j maꞌ.

103
00:06:35,080 --> 00:06:39,200
Ne̱ nihánj me se cuno̱ soj chrej narque̱ ꞌu̱nj man soj,

104
00:06:39,200 --> 00:06:41,860
ne̱ naquiꞌya̱j niha̱ꞌ soj nimán soj á.

105
00:06:41,860 --> 00:06:45,340
ꞌO̱ se a̱ ꞌó nij soj se̱ caviꞌ maꞌ.

106
00:06:45,340 --> 00:06:48,240
Ma̱an o̱rúnꞌ rihoo nihánj caꞌa̱nj niꞌya̱ a.

107
00:06:48,240 --> 00:06:50,600
ꞌO̱ se ꞌu̱nj me síí noco̱ꞌ man Yaꞌanj,

108
00:06:50,600 --> 00:06:52,760
ne̱ ꞌyáj se‑su̱u̱n soꞌ,

109
00:06:52,760 --> 00:06:54,120
ne̱ nii̱ cuaꞌa̱a roꞌ,

110
00:06:54,120 --> 00:06:55,980
canicunꞌ ꞌo̱ se‑mo̱zó Yaꞌanj rihanj,

111
00:06:55,980 --> 00:06:57,860
ne̱ cataj soꞌ a:

112
00:06:57,860 --> 00:06:59,280
“Se̱ cuchuꞌvíꞌ so̱ꞌ,

113
00:06:59,280 --> 00:07:00,440
maan Pablo.

114
00:07:00,440 --> 00:07:05,240
ꞌO̱ se no̱ xcúún so̱ꞌ ca̱nicúnꞌ so̱ꞌ rihaan emperador cuꞌna̱j César,

115
00:07:05,240 --> 00:07:17,340
ne̱ nihánj me se cata̱j xnaꞌanj ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ se vaa a̱j guun rá Yaꞌanj se vaa ya̱ ya̱ ca̱ráán Yaꞌanj rihaan sayuun cavi̱ꞌ cheꞌé so̱ꞌ ga̱ cunuda̱nj nij síí nu̱u̱ rque rihoo nihánj ado̱nj”,

116
00:07:17,340 --> 00:07:19,540
taj se‑mo̱zó Yaꞌanj rihanj a.

117
00:07:19,540 --> 00:07:22,360
Cheꞌé dan naquiꞌya̱j niha̱ꞌ soj nimán soj,

118
00:07:22,360 --> 00:07:23,100
tinu̱j.

119
00:07:23,100 --> 00:07:31,100
ꞌO̱ se ꞌu̱nj me síí amán ya̱ rá niꞌya̱j Yaꞌanj se vaa quiꞌya̱j Yaꞌanj nu̱ꞌ nda̱a vaa cataj xnaꞌanj se‑mo̱zó Yaꞌanj rihanj ado̱nj.

120
00:07:31,100 --> 00:07:41,920
Tza̱j ne̱ ꞌo̱ se cataj se‑mo̱zó Yaꞌanj rihanj se vaa ya̱ quiri̱ꞌ rihoo nihánj tuꞌva ꞌo̱ yoꞌóó ta̱j rihaan na yaꞌa̱nj ado̱nj ―taj Pabló rihaan ꞌó nij soꞌ a.

121
00:07:41,920 --> 00:07:47,760
Dan me se quisíj xcaꞌa̱nj güii va̱j núj rihaan na yaꞌa̱nj cuꞌna̱j Adriático,

122
00:07:47,760 --> 00:07:49,240
quiꞌyaj nana̱ a.

123
00:07:49,240 --> 00:07:50,760
Ne̱ rej ya̱nꞌ roꞌ,

124
00:07:50,760 --> 00:07:55,880
guun rá nij síí tuguáj rihoo se vaa da̱j doj cuchi̱ꞌ núj rihaan yoꞌóó a.

125
00:07:55,880 --> 00:08:00,160
Cheꞌé dan xcaj taꞌngaꞌ nij soꞌ me daj metró cunu̱u̱ nuû na,

126
00:08:00,160 --> 00:08:05,580
ne̱ xcaj nij soꞌ cuentá se vaa ico̱ xnu̱ꞌ ya̱a̱n (36) metró nuû na rej yoꞌ a.

127
00:08:05,580 --> 00:08:08,840
Ga̱a ne̱ naꞌvi̱j nij soꞌ ꞌo̱ orá nii,

128
00:08:08,840 --> 00:08:10,660
ne̱ xcaj taꞌngaꞌ uún nij soꞌ,

129
00:08:10,660 --> 00:08:15,860
ne̱ xcaj nij soꞌ cuentá se vaa ico̱ chi̱j (27) gue̱e̱ metró cunu̱u̱ nuû na a.

130
00:08:15,860 --> 00:08:23,540
Cheꞌé dan cuchuꞌviꞌ nij soꞌ se vaa cano̱ rihoo yoꞌ rihaan yuvej na̱j rque na yaꞌa̱nj ne̱ cachra̱nꞌ rihoo a.

131
00:08:23,540 --> 00:08:25,820
Cheꞌé dan caꞌanj nij soꞌ rej xco̱ rihoo,

132
00:08:25,820 --> 00:08:29,700
ne̱ tananij nij soꞌ caꞌa̱nj agaꞌ ganchó rque na yaꞌa̱nj,

133
00:08:29,700 --> 00:08:33,760
cheꞌé rej nucuꞌlu̱ꞌ agaꞌ yoꞌ rque nij yuvej na̱j rque na yaꞌa̱nj,

134
00:08:33,760 --> 00:08:36,420
ne̱ canicu̱nꞌ rihoo yoꞌ a.

135
00:08:36,420 --> 00:08:44,060
Ne̱ guun ndoꞌo rá nij soꞌ se vaa cuaj cuaj quisi̱j güii ne̱ gu̱un nucua̱j nij soꞌ queneꞌe̱n nij soꞌ me rej va̱j nij soꞌ a.

136
00:08:44,060 --> 00:08:46,320
Ga̱a ne̱ nij síí tuguáj rihoo roꞌ,

137
00:08:46,320 --> 00:08:49,240
guun rá nij soꞌ cuna̱nj maꞌa̱n ina̱nj nij soꞌ,

138
00:08:49,240 --> 00:08:53,200
ne̱ nani̱i̱ nij soꞌ rihaan sayuun quira̱nꞌ tuviꞌ nij soꞌ quiꞌya̱j rihoo yoꞌ,

139
00:08:53,200 --> 00:08:54,920
rá nij soꞌ a.

140
00:08:54,920 --> 00:09:04,640
Cheꞌé dan tuꞌva rmaꞌa̱n nij soꞌ cataj nij soꞌ se vaa caꞌa̱nj nij soꞌ ta̱nanij nij soꞌ doj agaꞌ ganchó rque na yaꞌa̱nj rej tacúún rihoo,

141
00:09:04,640 --> 00:09:10,660
ne̱ caꞌanj ta̱nanij nij soꞌ rihoo cunii yoꞌ rihaan na yaꞌa̱nj catu̱u̱ nij soꞌ a.

142
00:09:10,660 --> 00:09:15,120
Tza̱j ne̱ caꞌmii Pabló rihaan tanuu capitán yoꞌ do̱ꞌ,

143
00:09:15,120 --> 00:09:16,600
rihaan ꞌó nij tanuu do̱ꞌ,

144
00:09:16,600 --> 00:09:18,020
cataj soꞌ a:

145
00:09:18,020 --> 00:09:21,040
―Sese se̱ quináj nij síí nihánj rque rihoo nihánj,

146
00:09:21,040 --> 00:09:27,380
ne̱ se̱ caꞌvee nani̱i̱ maꞌa̱n soj rihaan sayuun nihánj a̱ maꞌ ―taj Pabló rihaan nij soꞌ a.

147
00:09:27,380 --> 00:09:29,640
Ga̱a ne̱ caꞌanj nij tanuu,

148
00:09:29,640 --> 00:09:32,540
caꞌneꞌ nij tanuu neꞌ numi̱i rihoo cunii yoꞌ,

149
00:09:32,540 --> 00:09:35,640
ne̱ quinij maꞌa̱n rihoo cunii yoꞌ rihaan na yaꞌa̱nj,

150
00:09:35,640 --> 00:09:37,660
caꞌanj niꞌya̱ maꞌa̱n yoꞌ a.

151
00:09:37,660 --> 00:09:39,840
Ne̱ nichrunꞌ rá ranga̱ꞌ,

152
00:09:39,840 --> 00:09:45,120
ne̱ narqué Pabló chrej man ꞌó nij soꞌ se vaa cha̱ nij soꞌ do̱j se chá a.

153
00:09:45,120 --> 00:09:47,080
Ne̱ cataj soꞌ a:

154
00:09:47,080 --> 00:09:50,960
―Cuanꞌ me síj ꞌo̱ xcaꞌa̱nj güii quinanó ndoꞌo rá nij soj,

155
00:09:50,960 --> 00:09:53,660
ne̱ a̱ doj ne cha̱ soj se chá maꞌ.

156
00:09:53,660 --> 00:09:58,140
Cheꞌé dan narque̱ ꞌu̱nj chrej man nij soj cuano̱ se vaa cha̱ soj á.

157
00:09:58,140 --> 00:10:02,520
Ga̱a ne̱ gu̱un nucua̱j soj nani̱i̱ soj rihaan sayuun na̱nj á.

158
00:10:02,520 --> 00:10:09,880
ꞌO̱ se a̱ ꞌó yuvé raa̱ a̱ ꞌó nij soj se̱ caꞌanj niꞌya̱ a̱ maꞌ ―taj soꞌ rihaan ꞌó nij soꞌ a.

159
00:10:09,880 --> 00:10:11,680
Síj caꞌmii soꞌ da̱nj,

160
00:10:11,680 --> 00:10:13,780
ga̱a ne̱ nica̱j soꞌ rachrúún,

161
00:10:13,780 --> 00:10:18,160
ne̱ cataj soꞌ guun niꞌya̱j níꞌ rihaan Yaꞌanj cheꞌé rachrúún niꞌya̱j cunuda̱nj nij soꞌ,

162
00:10:18,160 --> 00:10:20,440
ga̱a ne̱ cuxraꞌ taꞌa̱j soꞌ rachrúún,

163
00:10:20,440 --> 00:10:23,000
ne̱ guun cheꞌe̱ soꞌ chá soꞌ a.

164
00:10:23,000 --> 00:10:26,320
Ga̱a ne̱ nariꞌ nucuaj rá cunuda̱nj nij soꞌ,

165
00:10:26,320 --> 00:10:29,160
ne̱ nda̱a maꞌa̱n nij soꞌ chá uún a.

166
00:10:29,160 --> 00:10:32,280
Ne̱ cunuda̱nj núj si̱j va̱j rque rihoo yoꞌ roꞌ,

167
00:10:32,280 --> 00:10:36,460
me vi̱j cientó táá vaꞌnu̱j chiha̱a̱ xnu̱ꞌ ya̱a̱n (276) ya̱ yuvii̱ a.

168
00:10:36,460 --> 00:10:39,000
Ne̱ ga̱a quisíj caraa rque nij soꞌ,

169
00:10:39,000 --> 00:10:41,820
ne̱ quiriꞌíj nij soꞌ nu̱ꞌ ꞌnúú trigó rihaan na yaꞌa̱nj,

170
00:10:41,820 --> 00:10:45,180
cheꞌé rej ga̱a̱ yo̱o doj rihoo a.

171
00:10:45,180 --> 00:10:47,600
Dan me se quisíj güii,

172
00:10:47,600 --> 00:10:49,280
ne̱ queneꞌen núj yoꞌóó,

173
00:10:49,280 --> 00:10:53,540
tza̱j ne̱ ne cunu̱u ya̱a̱n nij síí tuguáj rihoo yoꞌóó yoꞌ a̱ maꞌ.

174
00:10:53,540 --> 00:10:58,520
Tza̱j ne̱ queneꞌen nij soꞌ ꞌo̱ rej atúj yaníj do̱j tzínꞌ na yaꞌa̱nj,

175
00:10:58,520 --> 00:11:01,880
ne̱ na̱j yoꞌóó chru̱u̱ tuꞌva na yaꞌa̱nj rej yoꞌ a.

176
00:11:01,880 --> 00:11:06,720
Ne̱ guun rá nij soꞌ caꞌa̱nj rihoo rej yoꞌ sese caꞌve̱e caꞌa̱nj rihoo a.

177
00:11:06,720 --> 00:11:10,840
Cheꞌé dan caꞌneꞌ nij soꞌ neꞌ noco̱ꞌ nij agaꞌ ganchó,

178
00:11:10,840 --> 00:11:13,600
ne̱ quináj nij agaꞌ ganchó rque na yaꞌa̱nj,

179
00:11:13,600 --> 00:11:15,660
quiꞌyaj nij soꞌ a.

180
00:11:15,660 --> 00:11:18,940
Ne̱ nache nij soꞌ neꞌ numi̱i chruun tuguáj rihoo,

181
00:11:18,940 --> 00:11:21,740
ne̱ naxuma̱a̱n mantá rej tacúún rihoo,

182
00:11:21,740 --> 00:11:22,640
quiꞌyaj nij soꞌ,

183
00:11:22,640 --> 00:11:28,240
ne̱ guun rá nij soꞌ go̱ꞌ nana̱ rihaan mantá ne̱ caꞌa̱nj rihoo rej na̱j yoꞌóó chru̱u̱ yoꞌ,

184
00:11:28,240 --> 00:11:29,720
rá nij soꞌ a.

185
00:11:29,720 --> 00:11:34,700
Tza̱j ne̱ caꞌanj rihoo canó rihoo xráá ꞌo̱ tacaan yoꞌóó chru̱u̱ na̱j rque na,

186
00:11:34,700 --> 00:11:37,840
ne̱ xraan canó tacúún rihoo yoꞌóó chru̱u̱,

187
00:11:37,840 --> 00:11:40,540
ne̱ ne caꞌve̱e cu̱riha̱nj yoꞌ a̱ maꞌ.

188
00:11:40,540 --> 00:11:43,340
Ne̱ nucua̱j ndoꞌo goꞌ na rej xco̱ rihoo,

189
00:11:43,340 --> 00:11:45,660
ne̱ da̱j doj quiri̱ꞌ rej xco̱ rihoo,

190
00:11:45,660 --> 00:11:47,400
quiꞌyaj na yoꞌ a.

191
00:11:47,400 --> 00:11:53,660
Ne̱ guun rá nij tanuu ticavi̱ꞌ nij soꞌ man nij síí ꞌni̱j tagaꞌ tumé nij soꞌ,

192
00:11:53,660 --> 00:11:59,680
cheꞌé rej se̱ caꞌvee go̱ꞌ nij soꞌ xtáj rihaan na ne̱ cuna̱nj nij soꞌ rihaan nij tanuu a.

193
00:11:59,680 --> 00:12:02,560
Tza̱j ne̱ tanuu capitán yoꞌ roꞌ,

194
00:12:02,560 --> 00:12:05,280
ne caꞌve̱j rá soꞌ cavi̱ꞌ Pabló maꞌ.

195
00:12:05,280 --> 00:12:09,900
Cheꞌé dan caráán soꞌ chrej se̱ quiꞌyaj ꞌó nij tanuu da̱nj maꞌ.

196
00:12:09,900 --> 00:12:14,000
Ne̱ caꞌneꞌ soꞌ suun se vaa nij síí neꞌen go̱ꞌ xtáj rihaan na roꞌ,

197
00:12:14,000 --> 00:12:21,020
güe̱j asino nij soꞌ rihaan na go̱ꞌ nij soꞌ xtáj rihaan na caꞌa̱nj nij soꞌ rihaan yoꞌóó a.

198
00:12:21,020 --> 00:12:23,200
Ne̱ ꞌó nij soꞌ roꞌ,

199
00:12:23,200 --> 00:12:25,200
cano̱ nij soꞌ rcuchra̱ꞌ do̱ꞌ,

200
00:12:25,200 --> 00:12:27,740
chruun cavii rihoo yoꞌ ga̱a cachranꞌ rihoo do̱ꞌ,

201
00:12:27,740 --> 00:12:30,640
ne̱ caꞌa̱nj nij soꞌ rihaan yoꞌóó yoꞌ,

202
00:12:30,640 --> 00:12:31,940
taj soꞌ a.

203
00:12:31,940 --> 00:12:33,600
Ne̱ da̱nj quiꞌyaj nij soꞌ,

204
00:12:33,600 --> 00:12:36,160
ne̱ cuchiꞌ cunuda̱nj nij soꞌ rihaan yoꞌóó,

205
00:12:36,160 --> 00:12:40,840
ne̱ nanii cunuda̱nj nij soꞌ a.

206
00:12:40,840 --> 00:12:45,380
Dan me se ga̱a cuchiꞌ sa̱ꞌ núj yoꞌóó ta̱j rihaan na yaꞌa̱nj yoꞌ,

207
00:12:45,380 --> 00:12:50,080
ne̱ xcaj núj cuentá se vaa yoꞌóó cuꞌna̱j Malta me yoꞌ a.

208
00:12:50,080 --> 00:12:52,480
Ne̱ nij síí chiha̱nj yoꞌóó yoꞌ roꞌ,

209
00:12:52,480 --> 00:12:55,200
veꞌé uxrá quiꞌyaj nij soꞌ ga̱ núj a.

210
00:12:55,200 --> 00:12:58,240
ꞌO̱ se nica̱j tuviꞌ ndoꞌo nij soꞌ ga̱ núj,

211
00:12:58,240 --> 00:13:01,080
ne̱ cheꞌé se camanꞌ maa̱n ne̱ acoj tihaꞌ,

212
00:13:01,080 --> 00:13:04,440
ne̱ cheꞌé dan naranꞌ nij soꞌ yaꞌan cunu̱u gu̱u̱n núj a.

213
00:13:04,440 --> 00:13:07,720
Ga̱a ne̱ naranꞌ Pabló ꞌo̱ nánj rcaꞌ,

214
00:13:07,720 --> 00:13:09,920
ne̱ cutaꞌ soꞌ rihaan yaꞌan a.

215
00:13:09,920 --> 00:13:12,280
Ne̱ cheꞌé se yaꞌa̱an ndoꞌo yaꞌan,

216
00:13:12,280 --> 00:13:15,920
ne̱ cheꞌé dan curiha̱nj ꞌo̱ xcuáá yuva̱a̱ rque rcaꞌ yoꞌ,

217
00:13:15,920 --> 00:13:18,500
ne̱ canó xoꞌ raꞌa Pabló a.

218
00:13:18,500 --> 00:13:22,980
Ne̱ ga̱a queneꞌen nij síí ma̱n rej yoꞌ se vaa noco̱ꞌ xcuáá raꞌa Pabló,

219
00:13:22,980 --> 00:13:25,960
ne̱ cataj nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ a:

220
00:13:25,960 --> 00:13:29,300
―Ya̱ ya̱ si̱j ticaviꞌ yuvii̱ me síí nihánj na̱nj á.

221
00:13:29,300 --> 00:13:32,440
ꞌO̱ se nda̱ꞌ se nanii soꞌ rihaan na yaꞌa̱nj,

222
00:13:32,440 --> 00:13:34,880
tza̱j ne̱ cheꞌé se tumé soꞌ cacunꞌ,

223
00:13:34,880 --> 00:13:40,400
ne̱ cheꞌé dan ne no̱ xcúún soꞌ ga̱a̱ iꞌna̱ꞌ soꞌ maꞌ ―taj nij soꞌ rihaan tuviꞌ nij soꞌ a.

224
00:13:40,400 --> 00:13:43,840
Tza̱j ne̱ nacunanꞌ Pabló raꞌa soꞌ,

225
00:13:43,840 --> 00:13:45,260
ne̱ quinij xcuáá rihaan yaꞌan,

226
00:13:45,260 --> 00:13:48,940
ne̱ ne quiꞌya̱j chiꞌi̱i̱ xcuáá a̱ doj man Pabló a̱ maꞌ.

227
00:13:48,940 --> 00:13:51,780
Tza̱j ne̱ nij síí ma̱n yoꞌóó yoꞌ roꞌ,

228
00:13:51,780 --> 00:13:55,400
guun rá nij soꞌ se vaa cara̱a cuꞌmaan raꞌa soꞌ,

229
00:13:55,400 --> 00:13:59,620
ase ta̱j niꞌyo̱n cavi̱ꞌ soꞌ ne̱ naxru̱ꞌ soꞌ rihaan yoꞌóó a.

230
00:13:59,620 --> 00:14:03,720
Tza̱j ne̱ ga̱a guun ra̱a̱n naꞌvi̱j nij soꞌ quira̱nꞌ soꞌ da̱nj,

231
00:14:03,720 --> 00:14:07,440
ne̱ ga̱a queneꞌen nij soꞌ se vaa ne quira̱nꞌ soꞌ a̱ doj se chiꞌi̱i̱,

232
00:14:07,440 --> 00:14:10,120
ne̱ noná nij soꞌ snana̱ nij soꞌ,

233
00:14:10,120 --> 00:14:13,960
ne̱ cataj nij soꞌ se vaa ꞌo̱ yaꞌanj me Pabló a.

234
00:14:13,960 --> 00:14:20,680
Dan me se nichru̱nꞌ rej yoꞌ me se na̱j toꞌóó síí uun chij doj rihaan yoꞌóó ta̱j rihaan na yaꞌa̱nj yoꞌ,

235
00:14:20,680 --> 00:14:22,880
ne̱ Publio cuꞌna̱j soꞌ a.

236
00:14:22,880 --> 00:14:25,040
Ne̱ nica̱j tuviꞌ soꞌ ga̱ núj,

237
00:14:25,040 --> 00:14:28,780
ne̱ vaꞌnu̱j güii veꞌé taj yaꞌanj soꞌ man núj a.

238
00:14:28,780 --> 00:14:32,160
Dan me se nacaa ndoꞌo rej síí cuꞌna̱j Publio,

239
00:14:32,160 --> 00:14:35,240
ne̱ na̱j soꞌ ranꞌ ndoꞌo soꞌ chiꞌii̱ to̱n a.

240
00:14:35,240 --> 00:14:37,800
Ga̱a ne̱ catúj Pabló rej na̱j soꞌ,

241
00:14:37,800 --> 00:14:41,160
ne̱ cachíín niꞌya̱j Pabló rihaan Yaꞌanj cheꞌé soꞌ a.

242
00:14:41,160 --> 00:14:44,120
Ga̱a ne̱ cutaꞌ Pabló raꞌa Pabló xráá soꞌ,

243
00:14:44,120 --> 00:14:45,820
ne̱ dan me se nahuun sa̱ꞌ soꞌ,

244
00:14:45,820 --> 00:14:47,440
quiꞌyaj Pabló a.

245
00:14:47,440 --> 00:14:49,840
Ga̱a quisíj quiꞌyaj Pabló da̱nj,

246
00:14:49,840 --> 00:14:52,880
ne̱ ꞌó nij síí anó chiꞌii̱ ya̱nj yoꞌóó yoꞌ roꞌ,

247
00:14:52,880 --> 00:14:54,540
caꞌnaꞌ nij soꞌ uún rihaan Pabló,

248
00:14:54,540 --> 00:14:56,160
ne̱ nahuun sa̱ꞌ nij soꞌ,

249
00:14:56,160 --> 00:14:57,800
quiꞌyaj Pabló a.

250
00:14:57,800 --> 00:15:01,360
Ga̱a ne̱ caráj cochro̱j uxrá nij soꞌ man núj,

251
00:15:01,360 --> 00:15:03,180
ne̱ ga̱a curiha̱nj núj yoꞌóó yoꞌ,

252
00:15:03,180 --> 00:15:08,140
ne̱ rqué nij soꞌ rihaan núj cunuda̱nj nij rasu̱u̱n cachiin man núj a.

