﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,200
Dan me se caꞌngaa Jesús chumanꞌ Belén chumanꞌ na̱j estadó Judea,

2
00:00:10,200 --> 00:00:16,680
ne̱ síí cuꞌna̱j Herodes me síí nica̱j suun rey uun chij rej yoꞌ ga̱a caꞌngaa Jesús a.

3
00:00:16,680 --> 00:00:18,300
Quisíj caꞌngaa Jesús,

4
00:00:18,300 --> 00:00:23,560
ga̱a ne̱ caꞌnaꞌ do̱j nij síí tucuꞌyón ndoꞌo cheꞌé yatiꞌ nda̱a chumanꞌ cuꞌna̱j Jerusalén,

5
00:00:23,560 --> 00:00:26,700
ne̱ síí cavii rej síj güii me nij soꞌ a.

6
00:00:26,700 --> 00:00:30,000
Ne̱ xnáꞌanj nij soꞌ man nij síí ma̱n Jerusalén,

7
00:00:30,000 --> 00:00:31,720
cataj nij soꞌ a:

8
00:00:31,720 --> 00:00:36,380
―Neꞌej gu̱un síí nica̱j suun rey uun chij rihaan nij yuvii̱ israelitá roꞌ,

9
00:00:36,380 --> 00:00:38,020
me rej caꞌngaa soꞌ ga̱.

10
00:00:38,020 --> 00:00:42,240
Queneꞌen núj yatiꞌ taj xnaꞌanj se vaa caꞌngaa soꞌ na̱nj á.

11
00:00:42,240 --> 00:00:44,780
Cavii yatiꞌ yoꞌ rej xta̱ꞌ rej síj güii,

12
00:00:44,780 --> 00:00:51,140
ne̱ cheꞌé dan caꞌnaꞌ núj cara̱a̱ gue̱e̱ núj rihaan soꞌ ado̱nj ―taj nij síí tucuꞌyón ndoꞌo cheꞌé yatiꞌ a.

13
00:00:51,140 --> 00:00:55,360
Ga̱a ne̱ cuchiꞌ nana̱ yoꞌ rihaan síí nica̱j suun rey cuꞌna̱j Herodes,

14
00:00:55,360 --> 00:00:59,820
ga̱a ne̱ cuchuꞌviꞌ ndoꞌo soꞌ ga̱ nij síí ma̱n chumanꞌ Jerusalén a.

15
00:00:59,820 --> 00:01:00,480
Veé dan,

16
00:01:00,480 --> 00:01:03,920
ne̱ cunuu chre̱ꞌ ta̱ranꞌ nij xrej ata̱ suun noco̱o do̱ꞌ,

17
00:01:03,920 --> 00:01:06,520
nij síí naquiꞌyaj cu̱u stucua̱nj Moisés do̱ꞌ,

18
00:01:06,520 --> 00:01:07,120
rihaan soꞌ,

19
00:01:07,120 --> 00:01:07,780
quiꞌyaj soꞌ,

20
00:01:07,780 --> 00:01:14,120
ne̱ xnáꞌanj Herodes man nij soꞌ me rej caꞌnga̱a̱ Síí Caꞌne̱j Yaꞌanj Ti̱nanii man Yuvii̱ rihaan Sayuun a.

21
00:01:14,120 --> 00:01:17,320
Ga̱a ne̱ cataj nij soꞌ rihaan Herodes a:

22
00:01:17,320 --> 00:01:25,500
―Caꞌnga̱a̱ soꞌ chumanꞌ Belén chumanꞌ na̱j estadó Judea cheꞌé se cachrón síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj rihaan yanj nana̱ nihánj a:

23
00:01:25,500 --> 00:01:27,300
Ma̱ꞌán so̱ꞌ Belén,

24
00:01:27,300 --> 00:01:29,580
chuma̱nꞌ na̱j yoꞌóó Judea roꞌ,

25
00:01:29,580 --> 00:01:34,480
né chuma̱nꞌ noco̱ꞌ doj mé so̱ꞌ rihaan nij síí ꞌni̱j raꞌa yoꞌóó Judea a̱ maan ado̱nj.

26
00:01:34,480 --> 00:01:38,140
Dan me se rque ma̱ꞌán so̱ꞌ cu̱riha̱nj ꞌo̱ síí gu̱un chij,

27
00:01:38,140 --> 00:01:43,480
ne̱ soꞌ me síí veꞌé tu̱mé man se‑chuma̱nꞌ ꞌu̱nj yuvii̱ israelitá ado̱nj.

28
00:01:43,480 --> 00:01:49,720
Nihánj me nana̱ cachrón síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj rihaan yanj ga̱a naá ―taj nij soꞌ rihaan Herodes a.

29
00:01:49,720 --> 00:01:53,460
Cuno síí nica̱j suun Herodes nana̱ caꞌmii nij soꞌ,

30
00:01:53,460 --> 00:02:00,740
ga̱a ne̱ caꞌnéé yuve̱ soꞌ nana̱ rihaan nij síí tucuꞌyón ndoꞌo cheꞌé yatiꞌ se vaa caꞌna̱ꞌ nij soꞌ rihaan Herodes a.

31
00:02:00,740 --> 00:02:07,220
Ga̱a ne̱ xnáꞌanj Herodes man nij soꞌ me yavii curuviꞌ naca̱ yatiꞌ taj xnaꞌanj cheꞌé neꞌej yoꞌ,

32
00:02:07,220 --> 00:02:08,860
taj Herodes a.

33
00:02:08,860 --> 00:02:12,620
Ga̱a ne̱ cataj xnaꞌanj nij soꞌ rihaan Herodes a.

34
00:02:12,620 --> 00:02:17,000
Ga̱a ne̱ caꞌnéé Herodes man nij soꞌ caꞌa̱nj nij soꞌ chumanꞌ Belén,

35
00:02:17,000 --> 00:02:19,580
ne̱ caꞌneꞌ Herodes suun rihaan nij soꞌ,

36
00:02:19,580 --> 00:02:21,620
ne̱ cataj Herodes a:

37
00:02:21,620 --> 00:02:23,960
―Nano̱ꞌ uxrá soj man neꞌej yoꞌ,

38
00:02:23,960 --> 00:02:25,700
ne̱ asa̱ꞌ nariꞌ soj man neꞌej,

39
00:02:25,700 --> 00:02:28,720
ne̱ cata̱j xnaꞌanj soj rihanj me rej yáán neꞌej yoꞌ,

40
00:02:28,720 --> 00:02:36,200
ga̱a ne̱ caꞌa̱nj ma̱ꞌanj cara̱a̱ gue̱e̱ ꞌu̱nj rihaan neꞌej yoꞌ ado̱nj ―taj Herodes tihaꞌ soꞌ man nij síí tucuꞌyón ndoꞌo cheꞌé yatiꞌ a.

41
00:02:36,200 --> 00:02:40,740
Quisíj cuno nij soꞌ nana̱ cataj xnaꞌanj síí nica̱j suun rey rihaan nij soꞌ,

42
00:02:40,740 --> 00:02:42,320
ga̱a ne̱ curiha̱nj nij soꞌ,

43
00:02:42,320 --> 00:02:43,000
caꞌanj nij soꞌ,

44
00:02:43,000 --> 00:02:48,280
ga̱a ne̱ queneꞌen uún nij soꞌ man yatiꞌ a̱j queneꞌen nij soꞌ rej síj güii a.

45
00:02:48,280 --> 00:02:50,200
Dan me se va̱j yatiꞌ yoꞌ,

46
00:02:50,200 --> 00:02:52,420
ne̱ ꞌo̱ canocoꞌ nij soꞌ man yatiꞌ,

47
00:02:52,420 --> 00:02:56,420
nda̱a se canicunꞌ yatiꞌ rej xta̱ꞌ rej ya̱nj neꞌej yoꞌ a.

48
00:02:56,420 --> 00:02:58,980
Ga̱a queneꞌen nij soꞌ man yatiꞌ yoꞌ,

49
00:02:58,980 --> 00:03:01,920
ga̱a ne̱ guun niha̱ꞌ uxrá rá nimán nij soꞌ a.

50
00:03:01,920 --> 00:03:05,760
Ga̱a ne̱ catúj nij soꞌ rá veꞌ rej canicunꞌ yatiꞌ xta̱ꞌ,

51
00:03:05,760 --> 00:03:09,920
ga̱a ne̱ queneꞌen nij soꞌ man neꞌej ga̱ nii neꞌej chana̱ cuꞌna̱j Mariá,

52
00:03:09,920 --> 00:03:13,260
ga̱a ne̱ quinij ru̱j nda̱a cayáán cuyu̱u̱ nij soꞌ,

53
00:03:13,260 --> 00:03:16,140
ne̱ caráj gue̱e̱ nij soꞌ rihaan neꞌej yoꞌ a.

54
00:03:16,140 --> 00:03:17,040
Veé dan,

55
00:03:17,040 --> 00:03:19,920
ga̱a ne̱ caꞌnúj nij soꞌ se‑chru̱nj nij soꞌ,

56
00:03:19,920 --> 00:03:23,980
ga̱a ne̱ rqué ndoꞌo nij soꞌ rasu̱u̱n sa̱ꞌ tuꞌve̱e̱ ndoꞌo rihaan neꞌej yoꞌ a.

57
00:03:23,980 --> 00:03:26,900
Dan me se agaꞌ oró míí do̱ꞌ,

58
00:03:26,900 --> 00:03:28,920
squíí cuꞌna̱j “incienso” do̱ꞌ,

59
00:03:28,920 --> 00:03:30,840
squíí cuꞌna̱j “mirra” do̱ꞌ,

60
00:03:30,840 --> 00:03:33,760
rqué u̱u̱n nij soꞌ rihaan neꞌej yoꞌ a.

61
00:03:33,760 --> 00:03:36,260
Ne̱ rej nii̱ caꞌmii nej rihaan nij soꞌ,

62
00:03:36,260 --> 00:03:42,960
ne̱ cataj xnaꞌanj Yaꞌanj rihaan nij soꞌ se vaa se̱ canica̱j uún nij soꞌ caꞌa̱nj nij soꞌ rihaan síí nica̱j suun rey cuꞌna̱j Herodes,

63
00:03:42,960 --> 00:03:44,940
taj nej rihaan nij soꞌ a.

64
00:03:44,940 --> 00:03:50,440
Cheꞌé dan ꞌó chrej canica̱j nij soꞌ quinanꞌ nij soꞌ chiháán nij soꞌ a.

65
00:03:50,440 --> 00:03:53,260
Quisíj quinanꞌ nij síí tucuꞌyón ndoꞌo cheꞌé yatiꞌ,

66
00:03:53,260 --> 00:03:57,040
ga̱a ne̱ rej nii̱ caꞌmii nej rihaan síí cuꞌna̱j José a.

67
00:03:57,040 --> 00:04:02,180
Dan me se ta̱j niꞌyo̱n naquiꞌyaa ꞌo̱ se‑mo̱zó Yaꞌanj Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ rihaan soꞌ,

68
00:04:02,180 --> 00:04:04,980
ne̱ cataj se‑mo̱zó Yaꞌanj rihaan soꞌ a:

69
00:04:04,980 --> 00:04:06,120
―Na̱xaga̱a̱ so̱ꞌ,

70
00:04:06,120 --> 00:04:08,480
ne̱ ni̱caj so̱ꞌ man ro̱j ni̱i neꞌej,

71
00:04:08,480 --> 00:04:11,540
cuna̱nj so̱ꞌ caꞌa̱nj so̱ꞌ yoꞌóó noco̱o cuꞌna̱j Egiptó,

72
00:04:11,540 --> 00:04:16,140
ne̱ ca̱yáán so̱ꞌ yoꞌóó Egiptó nda̱a güii caꞌmi̱i̱ uún ꞌu̱nj rihaan so̱ꞌ á.

73
00:04:16,140 --> 00:04:20,600
ꞌO̱ se nano̱ꞌ ndoꞌo síí nica̱j suun rey cuꞌna̱j Herodes man neꞌej,

74
00:04:20,600 --> 00:04:28,040
ne̱ ticavi̱ꞌ soꞌ man neꞌej yoꞌ vaa taj soꞌ ado̱nj ―taj se‑mo̱zó Yaꞌanj Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ rihaan José a.

75
00:04:28,040 --> 00:04:29,700
Ga̱a ne̱ naxaga̱a̱ José,

76
00:04:29,700 --> 00:04:31,780
ne̱ nica̱j soꞌ man ro̱j ni̱i neꞌej,

77
00:04:31,780 --> 00:04:35,940
ne̱ rej nii̱ cavii nij soꞌ caꞌanj nij re̱j soꞌ yoꞌóó Egiptó,

78
00:04:35,940 --> 00:04:41,760
ne̱ cayáán nij soꞌ rej yoꞌ nda̱a se caviꞌ síí nica̱j suun rey cuꞌna̱j Herodes a.

79
00:04:41,760 --> 00:04:50,020
Dan me se quisíj ya̱ nu̱ꞌ nana̱ nda̱a vaa cataj xnaꞌanj Yaꞌanj Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ rihaan ꞌo̱ síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá,

80
00:04:50,020 --> 00:04:51,960
se vaa cataj soꞌ a:

81
00:04:51,960 --> 00:04:57,120
“Canacúún ꞌu̱nj man taꞌníj se vaa cavi̱i̱ soꞌ yoꞌóó Egiptó caꞌna̱ꞌ soꞌ ado̱nj.”

82
00:04:57,120 --> 00:05:00,460
Da̱nj taj Yaꞌanj ga̱a naá ado̱nj.

83
00:05:00,460 --> 00:05:03,840
Quisíj caꞌanj nij re̱j Jesús yoꞌóó noco̱o cuꞌna̱j Egiptó,

84
00:05:03,840 --> 00:05:11,880
ga̱a ne̱ xcaj síí nica̱j suun rey cuꞌna̱j Herodes cuentá se vaa a̱j tihaꞌ yuꞌunj nij síí tucuꞌyón cheꞌé yatiꞌ man soꞌ a.

85
00:05:11,880 --> 00:05:13,880
Ga̱a ne̱ cuyanj ndoꞌo rá soꞌ,

86
00:05:13,880 --> 00:05:22,100
ne̱ cheꞌé dan caꞌneꞌ soꞌ suun rihaan tanuu se vaa ticavi̱ꞌ tanuu man nu̱ꞌ neꞌej sno̱ꞌo cunii ya̱nj nu̱ꞌ anica̱j chumanꞌ Belén a.

87
00:05:22,100 --> 00:05:24,580
Neꞌej va̱j vi̱j yoꞌ rej rque̱ roꞌ,

88
00:05:24,580 --> 00:05:25,080
cavi̱ꞌ,

89
00:05:25,080 --> 00:05:26,320
taj soꞌ a.

90
00:05:26,320 --> 00:05:27,620
Da̱nj quiꞌyaj soꞌ,

91
00:05:27,620 --> 00:05:32,760
ga̱a ne̱ cavi̱ꞌ neꞌej caꞌmii yatiꞌ cheꞌé taj nij síí tucuꞌyón cheꞌé yatiꞌ rihaan soꞌ,

92
00:05:32,760 --> 00:05:33,940
rá soꞌ a.

93
00:05:33,940 --> 00:05:35,580
Da̱nj quiꞌyaj Herodes,

94
00:05:35,580 --> 00:05:41,340
ne̱ quisíj ya̱ nu̱ꞌ nana̱ cataj xnaꞌanj síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá síí cuꞌna̱j Jeremías,

95
00:05:41,340 --> 00:05:43,380
se vaa cataj soꞌ a:

96
00:05:43,380 --> 00:05:48,220
Cuno̱ nii taꞌve̱e ndoꞌo chana̱ ma̱n chumanꞌ cuꞌna̱j Ramá a.

97
00:05:48,220 --> 00:05:50,480
Chana̱ cuꞌna̱j Raquel me noꞌ,

98
00:05:50,480 --> 00:05:54,000
ne̱ taꞌvee ndoꞌo noꞌ cheꞌé taꞌníí noꞌ nij síí caviꞌ,

99
00:05:54,000 --> 00:05:57,240
ne̱ ne caꞌve̱j rá noꞌ naquiꞌya̱j niha̱ꞌ noꞌ nimán noꞌ,

100
00:05:57,240 --> 00:06:00,340
cheꞌé se navij taꞌníí noꞌ caviꞌ na̱nj ado̱nj,

101
00:06:00,340 --> 00:06:04,300
da̱nj caꞌmii Jeremías ga̱a naá a.

102
00:06:04,300 --> 00:06:07,720
Ga̱a quisíj caviꞌ síí nica̱j suun rey cuꞌna̱j Herodes,

103
00:06:07,720 --> 00:06:16,720
ga̱a ne̱ ta̱j niꞌyo̱n naquiꞌyaa ꞌo̱ se‑mo̱zó Yaꞌanj Si̱j ꞌNi̱j Raꞌa man níꞌ rihaan José ga̱a yáán soꞌ yoꞌóó Egiptó ga̱a otoj soꞌ rej nii̱ a.

104
00:06:16,720 --> 00:06:20,220
Ne̱ cataj xnaꞌanj se‑mo̱zó Yaꞌanj rihaan José a:

105
00:06:20,220 --> 00:06:21,620
―Na̱xaga̱a̱ so̱ꞌ,

106
00:06:21,620 --> 00:06:23,120
ne̱ ni̱caj so̱ꞌ ro̱j ni̱i neꞌej,

107
00:06:23,120 --> 00:06:26,280
ne̱ quina̱nꞌ so̱ꞌ yoꞌóó Israel á.

108
00:06:26,280 --> 00:06:34,060
ꞌO̱ se ya̱j me se caviꞌ nij síí me rá ticavi̱ꞌ man neꞌej na̱nj ado̱nj ―taj se‑mo̱zó Yaꞌanj rihaan José a.

109
00:06:34,060 --> 00:06:35,880
Ga̱a ne̱ naxaga̱a̱ José,

110
00:06:35,880 --> 00:06:40,680
ne̱ nica̱j uún soꞌ ro̱j ni̱i neꞌej quinanꞌ soꞌ yoꞌóó Israel a.

111
00:06:40,680 --> 00:06:48,380
Ne̱ cuchiꞌ nana̱ rihaan soꞌ se vaa síí cuꞌna̱j Arquelao guun síí nica̱j suun rey uun chij rihaan estadó Judea a.

112
00:06:48,380 --> 00:06:52,800
Dan me se nayón Arquelao rihaan rej soꞌ Herodes a.

113
00:06:52,800 --> 00:06:56,440
Cheꞌé dan cuchuꞌviꞌ ndoꞌo José caꞌa̱nj soꞌ estadó Judea,

114
00:06:56,440 --> 00:07:01,860
ga̱a ne̱ caꞌmii uún nej rihaan soꞌ se vaa se̱ caꞌanj soꞌ estadó Judea maꞌ.

115
00:07:01,860 --> 00:07:04,560
Cheꞌé dan caꞌanj soꞌ estadó Galilea,

116
00:07:04,560 --> 00:07:06,820
ne̱ cuchiꞌ soꞌ chumanꞌ Nazaret,

117
00:07:06,820 --> 00:07:08,980
ne̱ cayáán soꞌ chumanꞌ yoꞌ a.

118
00:07:08,980 --> 00:07:13,960
Veé dan quisíj ya̱ nu̱ꞌ nana̱ cataj nij síí nataꞌ snana̱ Yaꞌanj ga̱a naá a:

119
00:07:13,960 --> 00:07:17,300
“Síí cavii Nazaret me Síí Caꞌne̱j Yaꞌanj ado̱nj”,

120
00:07:17,300 --> 00:07:21,080
taj nij soꞌ a.

