﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:20,200
Ape nʉmʉ masã ape pãꞌrẽpʉ tojaꞌcãrã nitʉopjʉ meꞌrã ʉ̃sã pẽꞌaꞌquere masĩcãrã niwã. Tojo nicã “Jesú cʉ̃ buꞌerã meꞌrã waꞌatiami”, nicãrã niwã.

2
00:00:20,200 --> 00:00:38,180
Na tojo nicũñarĩ cura apeye yucʉsʉpawʉ etacaro niwʉ̃. Tepawʉ Jesú cʉ̃ pacʉre cʉ̃ eꞌcatise oꞌóca beꞌro ʉ̃sã baꞌaꞌcaropʉ etacaro niwʉ̃. Te Tiberia cjasepawʉ nicaro niwʉ̃.

3
00:00:38,180 --> 00:00:55,680
Beꞌro masã ape pãꞌrẽpʉ tojaꞌcãrã Jesú, cʉ̃ buꞌerã marĩcã ĩꞌarã, aꞌtiro weecãrã niwã. Te yucʉsʉpawʉpʉ mʉjãsãjãa, Capernaupʉ Jesure aꞌmarã aꞌticãrã niwã.

4
00:00:55,680 --> 00:01:06,740
Na aꞌti pãꞌrẽpʉ pẽꞌajarã, Jesure bocaejarã, cʉ̃rẽ sẽrĩtiñaꞌwã: —¿Wiogʉ, deꞌro nicã mʉꞌʉ pẽꞌajati aꞌtopʉre?

5
00:01:06,740 --> 00:01:20,800
Jesú narẽ yʉꞌtiwĩ: —Diacjʉ̃ta nigʉ̃ti. Mʉsã pã́ baꞌa yapiꞌque ye buꞌiri yʉꞌʉre aꞌmaꞌa. Yʉꞌʉ tutuaro meꞌrã weeꞌque peꞌere ¿deꞌro nirõ weeati? ni tʉꞌomasĩtisaꞌa.

6
00:01:20,800 --> 00:01:44,060
Mʉsã baꞌase diaꞌcʉ̃rẽ wapataꞌasĩꞌrĩrã, daꞌraticãꞌña. Te maata peꞌtise niꞌi. Apeye baꞌasere aꞌmaña. Te catinuꞌcũse oꞌose niꞌi. Tereta yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ macʉ̃ masʉ̃ weronojõ upʉtigʉ mʉsãrẽ oꞌogʉsaꞌa. Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ pacʉ yʉꞌʉre cʉ̃ oꞌóꞌcʉ nisere mʉsãrẽ ĩꞌotojawĩ.

7
00:01:44,060 --> 00:01:53,060
Na cʉ̃rẽ sẽrĩtiñaꞌwã: —¿Deꞌro weerãsari ʉ̃sã Õꞌacʉ̃ weedutiꞌquere añurõ weeyapadaꞌreosĩꞌrĩrã?

8
00:01:53,060 --> 00:02:01,680
Jesú narẽ yʉꞌtiwĩ: —Õꞌacʉ̃ mʉsãrẽ weedutiꞌque aꞌtiro niꞌi. Yʉꞌʉre cʉ̃ oꞌóꞌcʉre ẽjõpeodutimi.

9
00:02:01,680 --> 00:02:10,280
Na cʉ̃rẽ sẽrĩtiñaꞌwã: —¿Ñeꞌenojõ meꞌrã ĩꞌogʉ̃sari ʉ̃sã mʉꞌʉrẽ ẽjõpeocã? ¿Deꞌro bajuse weegʉsari?

10
00:02:10,280 --> 00:02:22,140
Marĩ ñecʉ̃sʉmʉa maná wãmetisere baꞌacãrã niwã. Õꞌacʉ̃ ye queti ojáca pũrĩpʉ nírõnojõta te baꞌase ʉꞌmʉse cjasere cʉ̃ oꞌoꞌque nicaro niwʉ̃, niwã Jesure.

11
00:02:22,140 --> 00:02:37,680
Cʉ̃ narẽ yʉꞌtiwĩ: —Diacjʉ̃ta nigʉ̃ti. Moisé ʉꞌmʉse cjase baꞌasere oꞌoticʉ niwĩ narẽ. Yʉꞌʉ pacʉ peꞌe oꞌocʉ niwĩ. Cʉ̃́ta masãrẽ baꞌase ʉꞌmʉse cjase, diacjʉ̃ cjasere oꞌomi.

12
00:02:37,680 --> 00:02:44,280
Baꞌase ʉꞌmʉse cjase ʉꞌmʉsepʉ dijatiꞌque niꞌi. Masãrẽ catinuꞌcũcã weeꞌe.

13
00:02:44,280 --> 00:02:50,100
Na cʉ̃rẽ niwã: —Wiogʉ, te baꞌasere ʉ̃sãrẽ oꞌonuꞌcũcãꞌña.

14
00:02:50,100 --> 00:03:16,200
Jesú narẽ niwĩ: —Yʉꞌʉta baꞌase ʉꞌmʉse cjase niꞌi. Catinuꞌcũcã weeꞌe. Yʉꞌʉre ẽjõpeosirutugʉ ne ʉjaboasome. Ne acowʉosome. Aꞌtiro niꞌi. Baꞌa yapigʉ ʉjaboatimi. Sĩꞌrĩ yapigʉ acowʉotimi. Aꞌte weronojõ yʉꞌʉre ẽjõpeorã yapirã weronojõ añurõ tʉꞌoñaꞌnuꞌcũrãsama.

15
00:03:16,200 --> 00:03:21,640
Yʉꞌʉ todʉporo níꞌcaronojõta yʉꞌʉre ĩꞌamirã, mʉsã ẽjõpeoweꞌe.

16
00:03:21,640 --> 00:03:30,480
Nipeꞌtirã yʉꞌʉ pacʉ oꞌoꞌcãrã yʉꞌʉre ẽjõpeosama. Yʉꞌʉre na ẽjõpeocã, narẽ ñeꞌeticã weesome.

17
00:03:30,480 --> 00:03:37,780
Ʉꞌmʉsepʉ níꞌcʉ yʉꞌʉ ʉaro weegʉ aꞌtitiwʉ. Yʉꞌʉre oꞌóꞌcʉ dutiro peꞌere weegʉ aꞌtiwʉ.

18
00:03:37,780 --> 00:03:52,240
Cʉ̃ aꞌtiro ʉami. Cʉ̃ yʉꞌʉre oꞌoꞌcãrãrẽ bajuriocã ʉatimi. Na pecameꞌepʉ waꞌacã ʉatimi. Beꞌropʉ aꞌti ʉmʉco peꞌticã, yʉꞌʉ narẽ masõcã ʉasami.

19
00:03:52,240 --> 00:04:04,540
Yʉꞌʉre oꞌóꞌcʉ aꞌtiro weecã ʉami. “Nipeꞌtirã yʉꞌʉre ẽjõpeorã catinuꞌcũcãꞌrãsama”, nimi. Yʉꞌʉ aꞌti ʉmʉco peꞌticã, narẽ masõgʉ̃saꞌa, niwĩ Jesú.

20
00:04:04,540 --> 00:04:13,980
Jesú “Yʉꞌʉ ʉꞌmʉsepʉ dijatiꞌcʉ baꞌase weronojõ nigʉ̃́ niꞌi” nicã tʉꞌorã, judío masã wiorã cʉ̃ meꞌrã ua waꞌawã.

21
00:04:13,980 --> 00:04:25,820
Aꞌtiro niwã: —¿Ãꞌrĩ tojo ucũgʉ̃, Jesú, José macʉ̃ mejẽta niti? Cʉ̃ pacʉre, cʉ̃ pacore marĩ masĩꞌi. ¿Deꞌro weegʉ cʉ̃ “Ʉꞌmʉsepʉ níꞌcʉ dijatiwʉ”, niti?

22
00:04:25,820 --> 00:04:31,220
Na tojo nicã tʉꞌogʉ, Jesú niwĩ: —Yʉꞌʉre ucjaticãꞌña.

23
00:04:31,220 --> 00:04:48,420
Ne niꞌcʉ̃ na ʉaro yʉꞌʉre sirutumasĩtisama. Yʉꞌʉre oꞌóꞌcʉ yʉꞌʉ pacʉ na yʉꞌʉre ẽjõpeocã ʉasãmi. Cʉ̃ ʉasãꞌcãrã diaꞌcʉ̃ sirutumasĩsama. Yʉꞌʉre siruturãrẽ aꞌti ʉmʉco peꞌticã, masõgʉ̃saꞌa.

24
00:04:48,420 --> 00:05:01,060
Õꞌacʉ̃ ye queti weremʉꞌtãrĩ masã aꞌtiro ojacãrã niwã: “Õꞌacʉ̃ nipeꞌtirãrẽ buꞌegʉsami.” Tojo weerã nipeꞌtirã yʉꞌʉ pacʉ weresere tʉꞌo ẽjõpeorã yʉꞌʉre siruturãsama.

25
00:05:01,060 --> 00:05:08,380
»Ne niꞌcʉ̃ masʉ̃ Õꞌacʉ̃ yʉꞌʉ pacʉre ĩꞌatimi. Yʉꞌʉ cʉ̃ meꞌrã níꞌcʉ diaꞌcʉ̃ ĩꞌawʉ̃.

26
00:05:08,380 --> 00:05:13,300
Diacjʉ̃ta nigʉ̃ti. Yʉꞌʉre ẽjõpeogʉ catinuꞌcũgʉ̃sami.

27
00:05:13,300 --> 00:05:19,140
Yʉꞌʉ ʉꞌmʉse cjase baꞌase niꞌi. Catinuꞌcũsere oꞌoꞌo.

28
00:05:19,140 --> 00:05:28,900
Mʉsã ñecʉ̃sʉmʉa yucʉ marĩrõ, masã marĩrõpʉ manárẽ baꞌacãrã niwã. Tere baꞌaꞌcãrã nimirã, wẽrĩa waꞌacãrã niwã.

29
00:05:28,900 --> 00:05:35,940
Yʉꞌʉ peꞌe baꞌase ʉꞌmʉse cjase peꞌere ucũꞌu. Tere baꞌarã, catinuꞌcũcãꞌrãsama.

30
00:05:35,940 --> 00:05:52,980
Te baꞌase ʉꞌmʉsepʉ dijatiꞌcʉ yʉꞌʉta niꞌi. Tere baꞌarã, catinuꞌcũcãꞌrãsama. Yʉꞌʉ baꞌase oꞌose yʉꞌʉ upʉ niꞌi. Yʉꞌʉ upʉre aꞌti ʉmʉcocjãrãrẽ catinuꞌcũdutigʉ oꞌogʉti, niwĩ Jesú.

31
00:05:52,980 --> 00:06:03,620
Cʉ̃ tojo nicã tʉꞌorã, judío masã wiorã aꞌmerĩ ucũwã: —¿Deꞌro wee marĩrẽ ãꞌrĩ cʉ̃ upʉre baꞌadutibosari?

32
00:06:03,620 --> 00:06:16,260
Jesú narẽ niwĩ: —Diacjʉ̃ta nigʉ̃ti. Mʉsã yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ macʉ̃ masʉ̃ weronojõ upʉtigʉ yé upʉre baꞌatirã, yé díre sĩꞌrĩtirã, catinuꞌcũsome.

33
00:06:16,260 --> 00:06:25,460
Yʉꞌʉ upʉre baꞌarã, yé díre sĩꞌrĩrã peꞌe catinuꞌcũcãꞌrãsama. Na wẽ́rĩ́ca beꞌro aꞌti turi peꞌticã, narẽ masõgʉ̃saꞌa.

34
00:06:25,460 --> 00:06:29,420
Yé upʉ baꞌase waro niꞌi. Yé dí sĩꞌrĩse waro niꞌi.

35
00:06:29,420 --> 00:06:36,720
Yé upʉre baꞌagʉ, yé díre sĩꞌrĩgʉ̃ yʉꞌʉ meꞌrã nimi. Yʉꞌʉ quẽꞌrã cʉ̃ meꞌrã niꞌi.

36
00:06:36,720 --> 00:06:46,180
Yʉꞌʉ pacʉ catinuꞌcũgʉ̃ yʉꞌʉre oꞌówĩ. Yʉꞌʉ cʉ̃ meꞌrã catiꞌi. Tojo weegʉ yʉꞌʉ upʉ baꞌagʉre catinuꞌcũcã weegʉti.

37
00:06:46,180 --> 00:07:00,420
Yʉꞌʉ ʉꞌmʉsepʉ cjase baꞌase dijatiꞌquere ucũꞌu. Aꞌte baꞌase maná mʉsã ñecʉ̃sʉmʉa baꞌaꞌque weronojõ niweꞌe. Na tere baꞌamirã, wẽrĩa waꞌacãrã niwã. Yé upʉre baꞌarã pũrĩcã catinuꞌcũcãꞌrãsama, niwĩ Jesú.

38
00:07:00,420 --> 00:07:07,420
Jesú narẽ aꞌtere Capernaupʉ judío masã nerẽrĩ wiꞌipʉ buꞌewĩ.

39
00:07:07,420 --> 00:07:17,980
Jesure siruturi masã cʉ̃ buꞌesere tʉꞌorã, aꞌtiro niwã: —Cʉ̃ werese diasayʉꞌrʉaꞌa. ¿Noa tere tʉꞌomasĩpõtẽobosaʉ?

40
00:07:17,980 --> 00:07:25,740
Tojo ucũsere tʉꞌogʉ, Jesú narẽ niwĩ: —¿Mʉsã yʉꞌʉ tojo ucũsere tʉꞌsatisari?

41
00:07:25,740 --> 00:07:36,620
¿Deꞌro waꞌabosari yʉꞌʉ Õꞌacʉ̃ macʉ̃ masʉ̃ weronojõ upʉtigʉ apaturi todʉporo yʉꞌʉ níꞌcaropʉ mʉjãacã tja? Mʉsã tere ĩꞌarã, ¿deꞌro tʉꞌoñaꞌbosari?

42
00:07:36,620 --> 00:07:52,100
Espíritu Santu catisere oꞌomi. Marĩ upʉ marĩrẽ catise oꞌoweꞌe. Yʉꞌʉ baꞌase, sĩꞌrĩsere ucũgʉ̃, poꞌpeapʉ ejeripõꞌrã cjasere ucũgʉ̃ weeꞌe. Yʉꞌʉ ucũsere ẽjõpeorã catinuꞌcũcãꞌrãsama.

43
00:07:52,100 --> 00:08:10,320
Ãpẽrã mʉsã tiropʉre yʉꞌʉ weremicã, yʉꞌʉre ẽjõpeotima yujupʉ, niwĩ Jesú. Jesú cʉ̃rẽ ẽjõpeotiajãrẽ ne waropʉta masĩtojacʉ niwĩ. Tojo nicã cʉ̃rẽ ãpẽrãrẽ wẽjẽdutigʉ oꞌoacjʉ quẽꞌrãrẽ masĩtojawĩ.

44
00:08:10,320 --> 00:08:24,880
Jesú masãrẽ niwĩ: —Tojo weegʉ yʉꞌʉ mʉsãrẽ mejẽpʉ níꞌcaronojõta ne niꞌcʉ̃ cʉ̃ ʉaro yʉꞌʉre sirutumasĩtisami. Yʉꞌʉ pacʉ oꞌonoꞌrã diaꞌcʉ̃ sirutumasĩsama, niwĩ Jesú.

45
00:08:24,880 --> 00:08:29,480
Tita pãjãrã cʉ̃rẽ sirutumiꞌcãrã sirutuduꞌucãꞌwã.

46
00:08:29,480 --> 00:08:37,860
Na tojo weecã ĩꞌagʉ̃, Jesú ʉ̃sã cʉ̃ buꞌerãrẽ sẽrĩtiñaꞌwĩ: —¿Mʉsã quẽꞌrã waꞌasĩꞌrĩsari?

47
00:08:37,860 --> 00:08:48,860
Simó Pedro cʉ̃rẽ yʉꞌtiwĩ: —Wiogʉ, ¿noa peꞌere sirutubosari? Mʉꞌʉ ucũse catinuꞌcũsere oꞌoꞌo. ¿Ʉ̃sã noꞌopʉ waꞌabosaʉ?

48
00:08:48,860 --> 00:08:54,680
Ʉ̃sã mʉꞌʉrẽ ẽjõpeotojaꞌa. Ʉ̃sã masĩꞌi, mʉꞌʉ añugʉ̃ Õꞌacʉ̃ beseꞌcʉta niꞌi.

49
00:08:54,680 --> 00:09:04,720
Jesú ʉ̃sãrẽ niwĩ: —Yʉꞌʉ mʉsã docere besewʉ. Yʉꞌʉ tojo wééca beꞌro nimicã, niꞌcʉ̃ mʉsã meꞌrãcjʉ̃ wãtĩ yagʉ nimi.

50
00:09:04,720 --> 00:09:21,500
Jesú tojo nígʉ̃, Juda Iscariotere, Simó macʉ̃rẽ nigʉ̃ weewĩ. Juda ʉ̃sã meꞌrãcjʉ̃ nimiwĩ. Tojo nimigʉ̃, beꞌropʉre Jesure ĩꞌatuꞌtirãpʉre oꞌowĩ.

