﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:15,020
Je rcab kꞌij jeꞌ wnak jecꞌo cana chuchiꞌ mar xquetzꞌet chmajoꞌn xoc el ta Jesús cuqꞌuin rdiscípulo chpam lanch tak xeba chpam tnamet Capernaum.

2
00:00:15,020 --> 00:00:23,820
Xqueyon j-eꞌ discípulo xeba y majoꞌn chnaraꞌ jun lanch chic cꞌo ta chiyaꞌ,

3
00:00:23,820 --> 00:00:23,860
xruyon jaraꞌ jun jxeccꞌaj.

4
00:00:23,860 --> 00:00:27,660
Cꞌo jleꞌ lanch xeꞌel ela chpam tnamet Tiberias,

5
00:00:27,660 --> 00:00:29,980
xeꞌekaja pjupraj mar.

6
00:00:29,980 --> 00:00:40,300
Je lwar abar xeꞌekaj waꞌ jawra lanch jaraꞌ chenkaj abar xmeltioxij waꞌ way Jesús tzra Kadtaꞌ Dios y xerutzuk e qꞌuiy wnak.

7
00:00:40,300 --> 00:00:42,700
J-eꞌ cꞌa wnak jecꞌo cana chuchiꞌ mar,

8
00:00:42,700 --> 00:00:43,740
tak xquetzuꞌ,

9
00:00:43,740 --> 00:00:47,220
majoꞌn chic Jesús y next cꞌa rdiscípulo chkaꞌ.

10
00:00:47,220 --> 00:00:53,260
Cꞌjaraꞌ xeꞌoc ela ptak lanch y xeba chpam tnamet Capernaum che rconxic Jesús.

11
00:00:53,260 --> 00:01:00,820
Tak xeꞌekaja pjupraj mar chpam tnamet Capernaum tzraꞌ xquewil waꞌ Jesús y cawra xecbij tzra:

12
00:01:00,820 --> 00:01:05,300
—Maestro ¿nak hor xaterkaja waweꞌ ra?

13
00:01:05,300 --> 00:01:10,060
Jesús cawra xbij chca:

14
00:01:10,060 --> 00:01:18,860
—Ixix cnecanoj me rmal ta che xchꞌobtaja ewmal nak kas mer rcꞌatzil jrecꞌmon ta jleꞌ milagro jxenban chewech.

15
00:01:18,860 --> 00:01:25,820
Cnecanoj per xe rmal tak xixnutzuk tzra way y congan xnoja epam.

16
00:01:25,820 --> 00:01:31,700
Ixix congan nquixsmaja che rconxic eway per jeꞌ way jxe nqꞌuisa rukꞌij.

17
00:01:31,700 --> 00:01:34,340
Per mxer tcꞌa waꞌ samaj neban,

18
00:01:34,340 --> 00:01:42,660
per quixesmaj cꞌa chkaꞌ che rconxic way jmajoꞌn nqꞌuis ta rukꞌij y recꞌmon ta utzlaj cꞌaslemal rxin Dios je rxin junlic.

19
00:01:42,660 --> 00:01:54,220
Je Rlecꞌwalxel jxoca alxic cuqꞌuin wnak jaraꞌ nsipana chewa jway jxenbij kaja chewa com Dios je Ttixel arjaꞌ rkꞌalsan chic chjaꞌ takyon ta Rlecꞌwalxel,

20
00:01:54,220 --> 00:01:58,420
caraꞌ xbixa chca wnak rmal Jesús.

21
00:01:58,420 --> 00:02:01,780
—¿Nak chsamaj cꞌa nkaban ch-utz cꞌaraꞌ rsamaj Dios nkaban?

22
00:02:01,780 --> 00:02:05,900
caraꞌ xeccꞌaxaj j-eꞌ wnak tzra Jesús.

23
00:02:05,900 --> 00:02:10,860
—Teykeꞌa ecꞌuꞌx ruqꞌuin Rlecꞌwalxel je tkon ta rmal Dios,

24
00:02:10,860 --> 00:02:13,620
y tak neykeꞌa ecꞌuꞌx ruqꞌuin ja cꞌa raꞌ rsamaj Dios,

25
00:02:13,620 --> 00:02:15,460
caraꞌ xbixa chca rmal Jesús.

26
00:02:15,460 --> 00:02:20,220
Y cawra xeccꞌaxaj chic tzra:

27
00:02:20,220 --> 00:02:26,620
—¿Nak milagro cꞌa naban chnacꞌutbej chkawech che ktzij Dios attakyon ta?

28
00:02:26,620 --> 00:02:30,740
¿Nak nacꞌutbej chkawech ch-utz cꞌaraꞌ ncatknimaj?

29
00:02:30,740 --> 00:02:32,780
¿Nak samaj amjon rij atet camic?

30
00:02:32,780 --> 00:02:43,580
Je ktiꞌt kawmaꞌ ojer tak xecꞌjeꞌa chpam chkilaj lwar cꞌo jleꞌ maná xquetaj je xtaꞌk ta chcaj ajniꞌ tzꞌibtanak cana,

31
00:02:43,580 --> 00:02:44,540
y cawra nbij:

32
00:02:44,540 --> 00:02:48,460
—Way rxin chcaj xuyaꞌ chca che nquetaj,

33
00:02:48,460 --> 00:02:49,940
caraꞌ nbij.

34
00:02:49,940 --> 00:02:52,380
Jesús cawra xbij chic chca:

35
00:02:52,380 --> 00:02:55,820
—Jawra je xtenbij chewa ne ktzitzij waꞌ,

36
00:02:55,820 --> 00:02:59,340
jway je xpeta chcaj mjaꞌ ta Moisés xyowa,

37
00:02:59,340 --> 00:03:04,780
per jaꞌ Nedtaꞌ nyowa way jne ktzitzij waꞌ ch-way rxin chcaj.

38
00:03:04,780 --> 00:03:15,700
Cawra quenbij chewa perc jway jnuyaꞌ Nedtaꞌ Dios jaraꞌ jxutak ta chcaj y nuyaꞌ utzlaj cꞌaslemal je rxin junlic chca wnak waweꞌ chwech ruchꞌlew.

39
00:03:15,700 --> 00:03:23,780
—Kajaw ¿nak tzra mtayaꞌ chka jalaꞌ way jnabij per nche njelal kꞌij tey-aꞌ chka?

40
00:03:23,780 --> 00:03:26,260
Caraꞌ xeccꞌutuj j-eꞌ wnak tzra Jesús.

41
00:03:26,260 --> 00:03:27,540
Y Jesús cawra xbij:

42
00:03:27,540 --> 00:03:30,460
—Anen cꞌaraꞌ en way,

43
00:03:30,460 --> 00:03:33,540
anen cꞌaraꞌ quenyowa utzlaj cꞌaslemal je rxin junlic.

44
00:03:33,540 --> 00:03:41,820
Jeꞌ wnak jneykeꞌa quecꞌuꞌx wqꞌuin majoꞌn chic wyejal xtquetaj ta y majoꞌn chic chkichiꞌ xtquetaj ta chkaꞌ.

45
00:03:41,820 --> 00:03:43,900
Per ajniꞌ nbin chic chewa,

46
00:03:43,900 --> 00:03:49,580
mesque enetzꞌton chic per mesquier neykeꞌa ecꞌuꞌx wqꞌuin.

47
00:03:49,580 --> 00:03:56,020
Conjelal wnak je nqueyataja chwa rmal Ttixel j-eꞌ cꞌaraꞌ nquerkaja wqꞌuin.

48
00:03:56,020 --> 00:04:00,540
Y tak xtquerkaja wqꞌuin majoꞌn xtquenchꞌakij el ta,

49
00:04:00,540 --> 00:04:03,380
conjelal quenucꞌul wqꞌuin.

50
00:04:03,380 --> 00:04:05,540
Anen xenkaj ta chcaj,

51
00:04:05,540 --> 00:04:12,340
enpenak en bnoy rxin je nrajoꞌ ranm jtakyon ta wxin y mjaraꞌ ta je nyarij wanm anen quenban.

52
00:04:12,340 --> 00:04:17,620
Je Ttixel jtakyon ta wxin jawra nrajoꞌ ranm:

53
00:04:17,620 --> 00:04:22,860
conjelal wnak jerey-on chwa majoꞌn jun chca xtentzꞌilaꞌ ta,

54
00:04:22,860 --> 00:04:28,420
y tak xterlaꞌ jqꞌuisbal tiemp quenuyic conjelal chpam cmic.

55
00:04:28,420 --> 00:04:32,140
Je Ttixel jtakyon pa wxin cawra nrajoꞌ ranm raꞌ:

56
00:04:32,140 --> 00:04:38,980
che conjelal wnak je ncutkij rwech Rlecꞌwalxel y neykeꞌa quecꞌuꞌx ruqꞌuin,

57
00:04:38,980 --> 00:04:44,140
j-eꞌ cꞌaraꞌ nyataja chca utzlaj cꞌaslemal rxin Dios je rxin junlic,

58
00:04:44,140 --> 00:04:49,200
y tak xterlaꞌ qꞌuisbal tiemp anen quenycowa cxin chpam cmic,

59
00:04:49,200 --> 00:04:51,700
caraꞌ xbij Jesús chca.

60
00:04:51,700 --> 00:04:54,900
J-eꞌ cꞌa aj Israel xquemaj rtzojxic Jesús,

61
00:04:54,900 --> 00:05:00,900
majoꞌn quiꞌ ta quecꞌuꞌx ruqꞌuin com xbij chca chjaꞌ way kanak ta chcaj.

62
00:05:00,900 --> 00:05:03,620
—Jalaꞌ acha wax Jesús rlecꞌwal José,

63
00:05:03,620 --> 00:05:06,140
kutkin wan quewech redtaꞌ ruteꞌ.

64
00:05:06,140 --> 00:05:09,220
¿Nak tzra nbij chjaꞌ kanak ta chcaj?

65
00:05:09,220 --> 00:05:10,980
Caraꞌ xecbij jeꞌa.

66
00:05:10,980 --> 00:05:13,340
Jesús cawra xbij chic chca:

67
00:05:13,340 --> 00:05:15,540
—Me cnetzijoj ta.

68
00:05:15,540 --> 00:05:25,820
Conjelal wnak je nquerkaja wqꞌuin chneykeꞌa quecꞌuꞌx wqꞌuin next jun chca queyon ta xtquerkaja,

69
00:05:25,820 --> 00:05:28,540
ne ncꞌatzin waꞌ chnecꞌmar ta rmal Ttixel jtakyon pa wxin.

70
00:05:28,540 --> 00:05:30,900
Per je nquerkaja wqꞌuin,

71
00:05:30,900 --> 00:05:37,100
tak xterlaꞌ qꞌuisbal tiemp anen quenycowa cxin chpam cmic che conjelal.

72
00:05:37,100 --> 00:05:42,060
Ajniꞌ tzꞌibtanak cana chpam libro cxin profeta cawra nbij ra:

73
00:05:42,060 --> 00:05:46,860
—Nerlaꞌ na jun tiemp che conjelal wnak nquetijox na rmal Dios,

74
00:05:46,860 --> 00:05:47,700
caraꞌ nbij.

75
00:05:47,700 --> 00:05:57,540
Rmal cꞌaraꞌ quenbij chewa che conjelal wnak jquey-on quexquin tzrij rtzojbal Ttixel y xcutkij jrecꞌtun chquewech,

76
00:05:57,540 --> 00:06:02,180
j-eꞌ cꞌaraꞌ wnak nquerkaja wqꞌuin ch-utz cꞌaraꞌ neykeꞌa quecꞌuꞌx wqꞌuin.

77
00:06:02,180 --> 00:06:10,980
Per mjaraꞌ ta quenbij chewa che ecꞌola jeꞌ wnak etzꞌetyona rwech Ttixel.

78
00:06:10,980 --> 00:06:15,060
Per cꞌola jun tzꞌetyona rwech Ttixel y jaraꞌ Rlecꞌwalxel perc nmer ruqꞌuin Dios penak waꞌ.

79
00:06:15,060 --> 00:06:18,020
Y ne ktzitzij waꞌ je xtenbij chic chewa ra,

80
00:06:18,020 --> 00:06:25,220
jeꞌ wnak je ykul chic quecꞌuꞌx wqꞌuin j-eꞌ raꞌ ccꞌan chic utzlaj cꞌaslemal rxin Dios je rxin junlic.

81
00:06:25,220 --> 00:06:27,180
Anen ra en way,

82
00:06:27,180 --> 00:06:30,580
anen quenyowa utzlaj cꞌaslemal je rxin junlic.

83
00:06:30,580 --> 00:06:40,820
Jeꞌ ewtiꞌt ewmaꞌ ojer tak xecꞌjeꞌa chpam chkilaj lwar xquetaj maná per jmaná majoꞌn xerutoꞌ ta chpam cmic.

84
00:06:40,820 --> 00:06:50,660
Per jway jnemjon rbixic chewa camic jaraꞌ way kanak ta chcaj y nak xtetjowa rxin majoꞌn ncom xta.

85
00:06:50,660 --> 00:06:51,620
Jway je nyowa cꞌacꞌlaj cꞌaslemal,

86
00:06:51,620 --> 00:06:55,860
jway kanak ta chcaj,

87
00:06:55,860 --> 00:06:56,300
anen cꞌaraꞌ.

88
00:06:56,300 --> 00:06:58,900
Jawra way jxenbij kaja chewa,

89
00:06:58,900 --> 00:07:02,860
nak xtetjowa rxin jaraꞌ necꞌseꞌa rxin junlic.

90
00:07:02,860 --> 00:07:10,920
Jway je xtenyaꞌ chca wnak jecꞌola waweꞌ chwech ruchꞌlew jnuyaꞌ cꞌacꞌlaj cꞌaslemal jaraꞌ necuerpo anen.

91
00:07:10,920 --> 00:07:12,720
Caraꞌ xbij Jesús chca.

92
00:07:12,720 --> 00:07:19,020
J-eꞌ cꞌa aj Israel xquemaj chic tzij chbil tak quiꞌ,

93
00:07:19,020 --> 00:07:22,540
junwaꞌ necbij jleꞌ y jun chwaꞌ necbij jleꞌ chic:

94
00:07:22,540 --> 00:07:26,260
—¿Nak rbanic cꞌaraꞌ nbij jalaꞌ acha chnuyaꞌ recuerpo chka che nkataj?

95
00:07:26,260 --> 00:07:27,980
caraꞌ necbij kaja.

96
00:07:27,980 --> 00:07:32,060
Y jaꞌ Jesús cawra xbij chic chca:

97
00:07:32,060 --> 00:07:34,140
—Ne ktzitzij waꞌ je xtenbij chic chewa ra,

98
00:07:34,140 --> 00:07:38,620
we mtetaj recuerpo Rlecꞌwalxel jxoca alxic cuqꞌuin wnak,

99
00:07:38,620 --> 00:07:41,660
y we mtetaj recqꞌuiel chkaꞌ,

100
00:07:41,660 --> 00:07:45,220
jaraꞌ majoꞌn ewcꞌan ta utzlaj cꞌaslemal je rxin junlic.

101
00:07:45,220 --> 00:07:53,100
Per nak xtetjowa necuerpo ruqꞌuin necqꞌuiel jaraꞌ rcꞌan chic utzlaj cꞌaslemal rxin Dios je rxin junlic,

102
00:07:53,100 --> 00:07:58,420
y tak xterlaꞌ qꞌuisbal tiemp anen quenycowa rxin chpam cmic.

103
00:07:58,420 --> 00:08:07,100
Com jnecuerpo anen jaraꞌ kas mer way y jnecqꞌuiel ne ktzitzij waꞌ ncamsbej chkichiꞌ.

104
00:08:07,100 --> 00:08:16,580
Nak xtquetjowa necuerpo ruqꞌuin necqꞌuiel j-eꞌ cꞌaraꞌ nquecꞌjeꞌa pwanm y anen chkaꞌ quencꞌjeꞌa ptak canm.

105
00:08:16,580 --> 00:08:23,080
Jcꞌaslic Ttixel arjaꞌ enretkon ta y rmal jaꞌ tak encꞌasla,

106
00:08:23,080 --> 00:08:27,800
y caraꞌ chca wnak chkaꞌ je xtquetjowa necuerpo ruqꞌuin necqꞌuiel,

107
00:08:27,800 --> 00:08:30,100
j-eꞌ cꞌaraꞌ nquecꞌseꞌ na nmal anen.

108
00:08:30,100 --> 00:08:34,840
Jway jnemjon rbixic chewa camic jaraꞌ kanak ta chcaj,

109
00:08:34,840 --> 00:08:41,380
mjunam ta ruqꞌuin maná je xquetaj ewtiꞌt ewmaꞌ ojer per majoꞌn xerutoꞌ ta chpam cmic.

110
00:08:41,380 --> 00:08:44,260
Jawra way jnemjon rbixic chewa ra,

111
00:08:44,260 --> 00:08:47,540
nak xtetjowa necꞌseꞌa rxin junlic,

112
00:08:47,540 --> 00:08:49,460
caraꞌ xbij Jesús chca.

113
00:08:49,460 --> 00:08:57,380
Jawra tijonem xuyaꞌ Jesús chpam tnamet Capernaum chpam jay abar nquemol waꞌ quiꞌ aj Israel.

114
00:08:57,380 --> 00:09:03,740
J-eꞌ cꞌa discípulo tak xeccꞌaxaj je xbij Jesús e qꞌuiy chca cawra xecbij:

115
00:09:03,740 --> 00:09:07,140
—Jawra congan tak wan pen nbij.

116
00:09:07,140 --> 00:09:09,620
¿Nak tjun xtecwin ta xtcꞌaxaj?

117
00:09:09,620 --> 00:09:11,100
caraꞌ xecbij jeꞌa.

118
00:09:11,100 --> 00:09:16,140
Per jaꞌ Jesús rutkin nak quemjon rchꞌobic y cawra xbij chca:

119
00:09:16,140 --> 00:09:20,260
—¿Le pkan xenaꞌ jtijonem je cꞌjaꞌ xenbij kaja chewa?

120
00:09:20,260 --> 00:09:29,740
Per je Rlecꞌwalxel jxoca alxic cuqꞌuin wnak nerlaꞌ na jun kꞌij tak xtetzꞌet nojteꞌa chcaj jabar cꞌo waꞌ nabey.

121
00:09:29,740 --> 00:09:32,280
¿Nak nechꞌob chic tzrij jawrara?

122
00:09:32,280 --> 00:09:38,860
Ja Espíritu jaraꞌ nyowa utzlaj cꞌaslemal je rxin junlic y mrecuerpo ta jun wnak nyowa.

123
00:09:38,860 --> 00:09:42,780
Jtijonem xenyaꞌ chewa jaraꞌ rxin ewanm,

124
00:09:42,780 --> 00:09:48,180
jun tijonem jnuyaꞌ chewa utzlaj cꞌaslemal je rxin junlic.

125
00:09:48,180 --> 00:09:51,580
Per ecꞌola chewa jmajoꞌn yukbal quecꞌuꞌx wqꞌuin,

126
00:09:51,580 --> 00:09:57,580
caraꞌ xbij Jesús com rutkin pchic nak me ykul ta quecꞌuꞌx ruqꞌuin,

127
00:09:57,580 --> 00:10:02,620
y rutkin chic chkaꞌ nak xtejchowa rxin pquekꞌaꞌ wnak je nquetzelana rxin.

128
00:10:02,620 --> 00:10:05,580
Y cawra xbij chic chca:

129
00:10:05,580 --> 00:10:07,180
—Rmal cꞌaraꞌ xenbij chewa,

130
00:10:07,180 --> 00:10:15,460
mesquier nerkaja jun wnak wqꞌuin che neykeꞌa rucꞌuꞌx wqꞌuin we mtyataja tzra rmal Ttixel che neykeꞌa rucꞌuꞌx wqꞌuin,

131
00:10:15,460 --> 00:10:18,100
caraꞌ xbij chic Jesús.

132
00:10:18,100 --> 00:10:24,300
J-eꞌ cꞌa rdiscípulo tak xeccꞌaxaj jtijonem xuyaꞌ e qꞌuiy chca xemloja chquij,

133
00:10:24,300 --> 00:10:26,860
majoꞌn chic xetreꞌ ta tzrij.

134
00:10:26,860 --> 00:10:30,700
Jaꞌ Jesús cawra xbij chic chca e cbeljuj apóstol:

135
00:10:30,700 --> 00:10:33,980
—Ixix ¿nak neban camic?

136
00:10:33,980 --> 00:10:36,140
¿Le nquixemloja chkaꞌ?

137
00:10:36,140 --> 00:10:39,180
Simón Pedro cawra xbij tzra:

138
00:10:39,180 --> 00:10:42,700
—Wajaw ¿abar cꞌa nkoba chwaꞌ?

139
00:10:42,700 --> 00:10:47,620
Xayon cꞌa atet ncatyowa utzlaj cꞌaslemal rxin Dios je rxin junlic.

140
00:10:47,620 --> 00:10:53,100
Com ajoj ykul kacꞌuꞌx awqꞌuin y kutkin che atet at Cristo,

141
00:10:53,100 --> 00:10:57,060
kutkin chkaꞌ che atet at Rlecꞌwal jcꞌaslic Dios.

142
00:10:57,060 --> 00:10:59,100
Jesús cawra xbij chca:

143
00:10:59,100 --> 00:11:05,860
—Ix cbeljuj ixnech-on per cꞌola jun chewa xcꞌan rmal diablo.

144
00:11:05,860 --> 00:11:10,820
Jawra tzij xbij per xJudas Iscariote xnataj,

145
00:11:10,820 --> 00:11:13,660
je rlecꞌwal jun acha rbin-an Simón,

146
00:11:13,660 --> 00:11:19,100
com jaꞌ Judas nejchowa Jesús pquekꞌaꞌ wnak je nquetzelana rxin,

147
00:11:19,100 --> 00:11:24,660
y jaꞌ jun chca e cbeljuj apóstol.

