1
00:00:05,000 --> 00:00:08,840
Ja cꞌa chi rcab kꞌij ecꞌo can ja winak chiꞌ mar.

2
00:00:08,840 --> 00:00:14,720
Quetzꞌat chi ma xoquel ta ja Jesús pa lancha cuqꞌuin ja rdiscípulo tok xebe pa Capernaum,

3
00:00:14,720 --> 00:00:18,320
xa queyon xebe in mchita jun ja lancha,

4
00:00:18,320 --> 00:00:19,400
xa ni xarwariꞌ jun.

5
00:00:19,400 --> 00:00:23,320
Pro cꞌo juleꞌ ja lancha xelel pa Tiberias,

6
00:00:23,320 --> 00:00:25,800
be kꞌax chic chajuparaj chic mar.

7
00:00:25,800 --> 00:00:35,720
Ja lugar ja bar xekaj wiꞌ chinakaj ja mismo lugar ja bar qꞌuejeꞌ wiꞌ ja Jesús tokoriꞌ tok xmaltioxij tre ja Dios in xerutzuk ja winak.

8
00:00:35,720 --> 00:00:44,040
Ja cꞌa winak ja recꞌo can chiꞌ mar tok quetzꞌat chi mchita ja Jesús in nixtacꞌa rdiscípulo chi ta chakajaꞌ cꞌacꞌariꞌ xeꞌoquel pa tak lancha,

9
00:00:44,040 --> 00:00:47,880
xebe pa Capernaum chi rcanoxic ja Jesús.

10
00:00:47,880 --> 00:00:53,760
Ja cꞌa tok xeꞌekaji ja chajuparaj chic mar pa Capernaum triꞌ quewil wiꞌ in quewaꞌ quibij tre riꞌ:

11
00:00:53,760 --> 00:00:58,120
—Rabí ¿nak hora xaturkaji ja waweꞌ?

12
00:00:58,120 --> 00:00:59,400
xecheꞌ tre ja Jesús.

13
00:00:59,400 --> 00:01:02,720
Ja cꞌa Jesús xbij chique:

14
00:01:02,720 --> 00:01:12,160
—Ixix ninecanoj pro ma rmal ta chi chꞌobtaj emwal nak ja kas mero rcꞌamonto ja juleꞌ milagro ja xinban chewach.

15
00:01:12,160 --> 00:01:19,260
Ninecanoj pro xa rmal chi xixnutzuk tre ja caxlanway in xixnoji chi utz.

16
00:01:19,260 --> 00:01:29,640
Ixix congana samaj neban chi rcanoxic ja reway pro juleꞌ way ja xa nocꞌowi pro ma xar tawaꞌ samaj teban.

17
00:01:29,640 --> 00:01:31,040
Pro ja neban,

18
00:01:31,040 --> 00:01:36,880
congana ta nixsamaji chi rcanoxic ja way ja ni mta wiꞌ ocꞌowem nuban,

19
00:01:36,880 --> 00:01:43,440
juleꞌ way ja rcꞌamonto ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij.

20
00:01:43,440 --> 00:01:52,200
Ja Ralcꞌwalaxel ja xoc alaxic cuqꞌuin ja winak arjaꞌ nsipan chewe ja way ja cꞌa xinbij chewe riꞌ.

21
00:01:52,200 --> 00:02:01,360
Como Dios ja Tatixel arjaꞌ bien rkꞌalasan chic chi arjaꞌ takyonto rxin ja Ralcꞌwalaxel,

22
00:02:01,360 --> 00:02:03,440
xecheꞌxi ja winak rmal ja Jesús.

23
00:02:03,440 --> 00:02:10,360
—¿Nak cꞌa chi samajil nkaban utzcꞌa chi samaj xin Dios ja nkaban?

24
00:02:10,360 --> 00:02:11,640
xecheꞌ chic tre.

25
00:02:11,640 --> 00:02:21,440
—Tiyukeꞌ ecꞌuꞌx ruqꞌuin ja Ralcꞌwalaxel ja takonto rmal ja Dios in tok nyukeꞌ ecꞌuꞌx ruqꞌuin ja cꞌariꞌ samaj xin Dios,

26
00:02:21,440 --> 00:02:23,840
xecheꞌxi rmal ja Jesús.

27
00:02:23,840 --> 00:02:24,920
In quibij chic tre:

28
00:02:24,920 --> 00:02:34,200
—¿Nak cꞌa chi milagroꞌil naban ja nacꞌutbej chikawach chi ni katzij wiꞌ chi Dios attakyonto?

29
00:02:34,200 --> 00:02:39,880
¿Nak cꞌa nacꞌut chikawach utzcꞌa chi nkatzꞌat in rmalariꞌ xcatkanimaj?

30
00:02:39,880 --> 00:02:44,000
¿Nak cꞌa chi samajil naban atat chewiꞌ?

31
00:02:44,000 --> 00:02:57,240
Ja katiꞌt kamamaꞌ ejeꞌeꞌ tok xeqꞌuejeꞌ chipan ja lugar chakijlaj ulew ojer cꞌo juleꞌ maná quetij ja takto chicaj caniꞌ tzꞌibtal can quewariꞌ:

32
00:02:57,240 --> 00:02:59,840
—Way xin chicaj xuyaꞌ chique chi nquetij,

33
00:02:59,840 --> 00:03:01,000
queriꞌ nbij,

34
00:03:01,000 --> 00:03:02,920
xecheꞌ tre.

35
00:03:02,920 --> 00:03:05,600
Bix chic chique rmal ja Jesús:

36
00:03:05,600 --> 00:03:08,600
—Ni katzij wiꞌ ja xtinbij chic chewe riꞌ,

37
00:03:08,600 --> 00:03:12,040
ja way ja pi chicaj ma ja ta Moisés yowi,

38
00:03:12,040 --> 00:03:21,960
ja nataꞌ Dios arjaꞌ yowi in ja way xin chilaꞌ chicaj ja ni katzij wiꞌ chi way ni ja wiꞌ nataꞌ Dios nyowi chakajaꞌ.

39
00:03:21,960 --> 00:03:34,120
Queriꞌ nbij chewe como ja way ja nuyaꞌ ja Dios jariꞌ ja penak chilaꞌ chicaj jariꞌ ja nuyaꞌ utzlaj cꞌaslemal chique ja winak pro canojelal,

40
00:03:34,120 --> 00:03:34,220
xecheꞌxi.

41
00:03:34,220 --> 00:03:41,800
—Kajaw ¿nak tre matayaꞌ chake laꞌ ja way ja nabij leꞌ pro ni ta ja wiꞌ nayaꞌ chake nojel tak kꞌij?

42
00:03:41,800 --> 00:03:43,120
xecheꞌ tre.

43
00:03:43,120 --> 00:03:45,920
Ja cꞌa Jesús xbij chic jutij chique:

44
00:03:45,920 --> 00:03:48,520
—Anin cꞌariꞌ ja rin way,

45
00:03:48,520 --> 00:03:51,200
anin ninyowi ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij.

46
00:03:51,200 --> 00:04:00,200
Ja winak ja nyukeꞌ quecꞌuꞌx wqꞌuin jariꞌ ni mchita wiꞌ waꞌal xtiquetij ta nixtacꞌa chakichiꞌ ta chakajaꞌ.

47
00:04:00,200 --> 00:04:08,920
Pro caniꞌ nbin chic chewe chi ixix masqui inetzꞌaton chic pro ni matiyukeꞌ wiꞌ ecꞌuꞌx wqꞌuin.

48
00:04:08,920 --> 00:04:20,120
Canojel ja winak ja neyataj chwe rmal ja Tatixel ejeꞌeꞌ neꞌurkaj wqꞌuin in tok neꞌurkaji mta ariꞌ ja maquita nenucꞌul canojelal.

49
00:04:20,120 --> 00:04:22,400
Anin xinkajto chilaꞌ chicaj,

50
00:04:22,400 --> 00:04:27,640
inpenak chi rbanic ja rvoluntad ja rintakyonto,

51
00:04:27,640 --> 00:04:31,320
ma nvoluntad ta anin nunbanaꞌ kaj ta nuyon.

52
00:04:31,320 --> 00:04:35,720
Ja Tatixel ja takyonpi wxin quewaꞌ rvoluntad riꞌ,

53
00:04:35,720 --> 00:04:48,200
chi canojel ja reyaꞌon chwe rmal ni majun chique xtintzꞌilaꞌ ta in tok xterilaꞌ ja qꞌuisbal tiempo nenuyic canojelal chipan ja camíc.

54
00:04:48,200 --> 00:04:53,080
Ja Tatixel ja takyonpi wxin quewaꞌ rvoluntad riꞌ,

55
00:04:53,080 --> 00:05:04,240
chi canojel ja winak ja ncotakij rwach ja Ralcꞌwalaxel in nyukeꞌ quecꞌuꞌx ruqꞌuin ejeꞌeꞌ nyataj chique ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij.

56
00:05:04,240 --> 00:05:11,040
Ja cꞌa tok xterilaꞌ ja qꞌuisbal tiempo anin ninyico quixin chipan ja camíc.

57
00:05:11,040 --> 00:05:13,240
Queriꞌ xbij ja Jesús chique.

58
00:05:13,240 --> 00:05:23,280
Ja cꞌa raj Israel ejeꞌeꞌ quemaj rtzijoxic ja Jesús como mta quigana ruqꞌuin ja xbij chique chi arjaꞌ ja way kajnakto chilaꞌ chicaj.

59
00:05:23,280 --> 00:05:27,200
—Jalaꞌ jun achi leꞌ xwaꞌn Jesús ja rcꞌajol José,

60
00:05:27,200 --> 00:05:31,160
kotak waꞌan quewach rtataꞌ ruteꞌ alaꞌ.

61
00:05:31,160 --> 00:05:33,560
¿Nak tre tok nbij chi kajnakto chilaꞌ chicaj?

62
00:05:33,560 --> 00:05:34,240
xecheꞌe.

63
00:05:34,240 --> 00:05:37,320
Ja cꞌa Jesús xbij chique:

64
00:05:37,320 --> 00:05:39,320
—Ma quinetzijoj ta.

65
00:05:39,320 --> 00:05:47,760
Canojel ja winak ja neꞌurkaj wqꞌuin chi nyukeꞌ quecꞌuꞌx wqꞌuin ni majun chique ja xta ruyon nurkaji,

66
00:05:47,760 --> 00:05:52,840
ni rjawaxic wiꞌ chi necꞌa̱mto rmal ja Tatixel ja takyonpi wxin.

67
00:05:52,840 --> 00:05:54,880
Pro ja neꞌurkaj wqꞌuin,

68
00:05:54,880 --> 00:06:01,240
ja tok xterilaꞌ ja qꞌuisbal tiempo anin ninyico quixin chipan ja camíc canojelal.

69
00:06:01,240 --> 00:06:06,480
Caniꞌ tzꞌibtal can chipan ja libro quixin profeta quewaꞌ nbij riꞌ:

70
00:06:06,480 --> 00:06:12,800
—Nerilaꞌ na jun tiempo chi canojelal netijox na rmal ja Dios,

71
00:06:12,800 --> 00:06:14,200
neꞌe.

72
00:06:14,200 --> 00:06:28,240
Rmalcꞌariꞌ nbij chewe chi canojel ja winak ja quiyaꞌon quixquin tre ja Tatixel in wi cotakin ja cꞌutun chiquewach rmal ejeꞌeꞌ riꞌ ja neꞌurkaj wqꞌuin chi nyukeꞌ quecꞌuꞌx wqꞌuin.

73
00:06:28,240 --> 00:06:34,240
Pro ma ja ta nbij chewe chi ecꞌoli winak ja retzꞌatyon rwach ja Tatixel.

74
00:06:34,240 --> 00:06:43,840
Cꞌo nacꞌa jun tzꞌatyon rwach pro xa ni xarwariꞌ jun jariꞌ ja Ralcꞌwalaxel ja mero in Dios penak wiꞌ.

75
00:06:43,840 --> 00:06:46,600
Ni katzij wiꞌ ja xtinbij chic chewe riꞌ,

76
00:06:46,600 --> 00:06:54,360
ja winak ja cꞌo yukulbal quecꞌuꞌx wqꞌuin ejeꞌeꞌ cucꞌan chic ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij.

77
00:06:54,360 --> 00:06:56,080
Anin ja rin way,

78
00:06:56,080 --> 00:07:00,240
anin ninyowi ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij.

79
00:07:00,240 --> 00:07:13,520
Ja rewatiꞌt emamaꞌ ojer ejeꞌeꞌ tok xeqꞌuejeꞌ chipan ja lugar chakijlaj ulew masqui quetij ja maná pro ja maná ma xerutoꞌ ta chipan ja camíc.

80
00:07:13,520 --> 00:07:23,360
Pro ja way ja nmajon rbixic anin chewe camic riꞌ jariꞌ ja kajnakto chilaꞌ chicaj utzcꞌa chi nak xtitijo rxin jariꞌ maticami.

81
00:07:23,360 --> 00:07:26,800
Ja way ja nyowi cꞌacꞌa cꞌaslemal,

82
00:07:26,800 --> 00:07:29,200
ja way ja kajnakto chilaꞌ chicaj,

83
00:07:29,200 --> 00:07:30,720
anin cꞌariꞌ.

84
00:07:30,720 --> 00:07:34,840
Jawaꞌ way ja cꞌa xinbij kaj chewe riꞌ,

85
00:07:34,840 --> 00:07:38,560
xa nak ta xtitijo rxin jariꞌ ncꞌaseꞌe pro ni chijutij.

86
00:07:38,560 --> 00:07:47,480
Cꞌoli way ja xtinyaꞌ chique ja winak waweꞌ chwachꞌulew utzcꞌa chi cꞌo jun cꞌacꞌa cꞌaslemal nyataj chique.

87
00:07:47,480 --> 00:07:50,680
Ja way xtinyaꞌ jariꞌ ncuerpo anin.

88
00:07:50,680 --> 00:07:53,440
Queriꞌ xbij ja Jesús chique.

89
00:07:53,440 --> 00:07:57,400
Ja cꞌa raj Israel ejeꞌeꞌ quemaj chic tzij chibil tak quiꞌ,

90
00:07:57,400 --> 00:08:00,280
junwiꞌ nquibij juleꞌ in junwiꞌ chi na nquibij juleꞌ:

91
00:08:00,280 --> 00:08:05,800
—¿Nak rbanic cꞌalaꞌ nbij ja jun achi leꞌ chi nuyaꞌ ja rcuerpo chake chi nkatij?

92
00:08:05,800 --> 00:08:06,120
necheꞌe.

93
00:08:06,120 --> 00:08:08,560
Ja cꞌa Jesús xbij chic chique:

94
00:08:08,560 --> 00:08:11,720
—Ni katzij wiꞌ ja xtinbij chic chewe riꞌ,

95
00:08:11,720 --> 00:08:24,560
ja wi matetij ja cuerpo rxin ja Ralcꞌwalaxel ja xoc alaxic cuqꞌuin ja winak in wi matetij ja rquiqꞌuel chakajaꞌ jariꞌ ma ewcꞌan ta ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij.

96
00:08:24,560 --> 00:08:40,760
Pro xa nak ta netijowi ja ncuerpo rachbil ja nquiqꞌuel jariꞌ cucꞌan chic ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij in tok xterilaꞌ ja qꞌuisbal tiempo anin ninyico quixin chipan ja camíc.

97
00:08:40,760 --> 00:08:47,800
Como ja ncuerpo anin jariꞌ ja mero way in ja nquiqꞌuel jariꞌ ja mero camsbal chakichiꞌ.

98
00:08:47,800 --> 00:08:57,840
Ja netijowi ja ncuerpo rachbil ja nquiqꞌuel ejeꞌeꞌ neqꞌuejeꞌ pa wanma anin in anin chakajaꞌ ninqꞌuejeꞌ pa tak canma ejeꞌeꞌ.

99
00:08:57,840 --> 00:09:13,440
Ja cꞌaslic Tatixel arjaꞌ inrtakonto in rmal arjaꞌ tok nij incꞌas wiꞌ in queriꞌ cꞌa chique ja winak ja xquetijowi ja ncuerpo rachbil nquiqꞌuel ejeꞌeꞌ necꞌaseꞌ na chijutij mwal anin.

100
00:09:13,440 --> 00:09:19,800
Ja way ja nmajon rbixic chewe camic riꞌ jariꞌ ja kajnakto chilaꞌ chicaj,

101
00:09:19,800 --> 00:09:29,160
ma junan ta ruqꞌuin ja maná ja tij cumal ewatiꞌt emamaꞌ ojer pro ma xerutoꞌ ta chipan ja camíc.

102
00:09:29,160 --> 00:09:35,680
Jawaꞌ way ja nmajon rbixic chewe riꞌ xa nak ta netijowi necꞌaseꞌ na pro ni chijutij.

103
00:09:35,680 --> 00:09:38,440
Queriꞌ xbij ja Jesús chique.

104
00:09:38,440 --> 00:09:45,320
Jawaꞌ tijonem riꞌ xuyaꞌ ja Jesús pa Capernaum chipan ja jay xin molbal riꞌil quixin ja raj Israel.

105
00:09:45,320 --> 00:09:52,160
Ja cꞌa rdiscípulo ja Jesús ejeꞌeꞌ tok quicꞌaxaj ja xbij e qꞌuiy chique quewaꞌ quibij riꞌ:

106
00:09:52,160 --> 00:09:57,560
—Congana takaꞌan cꞌayew ja nbij leꞌ ¿nak ta wiꞌ xtel rucꞌuꞌx chi rcꞌaxaxic?

107
00:09:57,560 --> 00:09:58,520
xecheꞌe.

108
00:09:58,520 --> 00:10:05,320
Pro ja Jesús arjaꞌ bien rotak chi ejeꞌeꞌ quimajon rchꞌaꞌic ja xbij chique in xbij chic chique:

109
00:10:05,320 --> 00:10:09,600
—¿La pokon xenaꞌ ja tijonem ja cꞌa xinyaꞌ chewe riꞌ?

110
00:10:09,600 --> 00:10:22,280
Pro ja Ralcꞌwalaxel ja xoc alaxic cuqꞌuin ja winak wi nerilaꞌ na jun kꞌij tok xtetzꞌat chi arjaꞌ njoteꞌ chilaꞌ chicaj ja bar cꞌo wiꞌ nabey ¿nak cꞌa nechꞌob chic ariꞌ trij?

111
00:10:22,280 --> 00:10:28,280
Ja rEspíritu arjaꞌ nyowi ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij,

112
00:10:28,280 --> 00:10:32,160
ma ja ta ja cuerpo xin jun winak nyowi.

113
00:10:32,160 --> 00:10:35,320
Ja tijonem xinyaꞌ chewe jariꞌ xin ewanma,

114
00:10:35,320 --> 00:10:41,520
jun tijonem ja nuyaꞌ chewe ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij.

115
00:10:41,520 --> 00:10:45,840
Pro ecꞌoli chewe ja mta yukulbal quecꞌuꞌx wqꞌuin.

116
00:10:45,840 --> 00:10:58,120
Queriꞌ xbij ja Jesús como arjaꞌ ni rotakinto wiꞌ echinatak ja matiyukeꞌ quecꞌuꞌx ruqꞌuin in ni rotakinto wiꞌ chakajaꞌ nak xtijacho rxin pa quekꞌaꞌ ja winak ja netzelan rxin.

117
00:10:58,120 --> 00:10:59,520
In xbij chic chique:

118
00:10:59,520 --> 00:11:13,640
—Rmalariꞌ ja tok xinbij chewe chi mta moda xturkaji jun winak wqꞌuin chi nyukeꞌ rucꞌuꞌx wqꞌuin ja wi matiyataj tre rmal ja Tatixel chi nyukeꞌ rucꞌuꞌx wqꞌuin.

119
00:11:13,640 --> 00:11:16,000
Queriꞌ xbij ja Jesús chique.

120
00:11:16,000 --> 00:11:22,640
Ja cꞌa rdiscípulo ja Jesús tok quicꞌaxaj ja tijonem xuyaꞌ e qꞌuiy chique xemeloj can chiquij rmal,

121
00:11:22,640 --> 00:11:24,480
ma xetreꞌ chi ta trij.

122
00:11:24,480 --> 00:11:28,160
Ja cꞌa Jesús xbij chic chique ja cablajuj apóstol:

123
00:11:28,160 --> 00:11:31,680
—Ja cꞌa rixix ¿nak neban camic,

124
00:11:31,680 --> 00:11:33,720
la nixmeloj ixix chakajaꞌ?

125
00:11:33,720 --> 00:11:34,520
neꞌ chique.

126
00:11:34,520 --> 00:11:36,960
Ja cꞌa Simón Pedro quewaꞌ xbij tre riꞌ:

127
00:11:36,960 --> 00:11:40,680
—Wajaw ¿bar cꞌa nokbe chi wiꞌ?

128
00:11:40,680 --> 00:11:46,280
como xa ayon atat natyowi ja tijonem ja rcꞌamonto ja utzlaj cꞌaslemal ja mta qꞌuisic trij

129
00:11:46,280 --> 00:11:51,160
como ja rajoj yukul kacꞌuꞌx awqꞌuin in kotak chi atat ja rat Cristo,

130
00:11:51,160 --> 00:11:54,480
kotak chi at Ralcꞌwal ja cꞌaslic Dios,

131
00:11:54,480 --> 00:11:55,240
neꞌ tre.

132
00:11:55,240 --> 00:11:57,440
Ja cꞌa Jesús xbij chic chique:

133
00:11:57,440 --> 00:12:03,280
—Ix cablajuj ja rixnchaꞌon pro cꞌo jun chewe ja xa ucꞌan rmal ja diablo,

134
00:12:03,280 --> 00:12:04,000
neꞌe.

135
00:12:04,000 --> 00:12:05,400
Jawaꞌ tzij xbij riꞌ,

136
00:12:05,400 --> 00:12:08,080
tre ja Judas Iscariote tzijon wiꞌ,

137
00:12:08,080 --> 00:12:16,520
rcꞌajol jun achi rbinaꞌan Simón como ja Judas arjaꞌ njachowi ja Jesús pa quekꞌaꞌ ja winak ja netzelan rxin,

138
00:12:16,520 --> 00:12:21,000
arjaꞌ jun chique ja cablajuj apóstol.