﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,760
Jisas nanga nal pe,

2
00:00:07,760 --> 00:00:11,660
kin ŋetekeꞌe miyeꞌ ende ŋaiye somohon mam waraꞌe kin pe,

3
00:00:11,660 --> 00:00:13,820
ŋembep kin tangar.

4
00:00:13,820 --> 00:00:16,660
Lenge jetalah tikin Jisas yisilihme na,

5
00:00:16,660 --> 00:00:18,420
“Jetmam,

6
00:00:18,420 --> 00:00:19,940
lahmende ŋende hwap ti,

7
00:00:19,940 --> 00:00:21,980
ŋupe ŋaiye mam waraꞌe kin pe,

8
00:00:21,980 --> 00:00:23,740
ŋembep kin tangar?

9
00:00:23,740 --> 00:00:25,820
Miyeꞌ uku ŋende hwap,

10
00:00:25,820 --> 00:00:29,100
lakai lenge yai mam kin yende hwap?”

11
00:00:29,100 --> 00:00:31,220
Jisas nungwisme wusyep tinge na,

12
00:00:31,220 --> 00:00:33,820
“Tehei ŋaiye ŋembep kin tangar pe,

13
00:00:33,820 --> 00:00:36,300
yukur hwap kin,

14
00:00:36,300 --> 00:00:38,220
topoꞌe hwap lenge yai mam kin,

15
00:00:38,220 --> 00:00:39,280
pakai.

16
00:00:39,280 --> 00:00:46,700
Ŋembep kin tangar ŋaiye lenge mitiŋ ka yetekeꞌe bongol tikin Got ka ende wah oto kin.

17
00:00:46,700 --> 00:00:49,580
Tukwini ŋaiye teter ŋau sai pe,

18
00:00:49,580 --> 00:00:56,420
poi ya mende wah nihe ŋaiye mende wah tikin Got ŋaiye nember ŋam mat.

19
00:00:56,420 --> 00:01:00,380
Ŋup yepelmbe ka ot ŋaiye lahende yukur ka ende wah.

20
00:01:00,380 --> 00:01:03,980
Ŋupe ŋaiye teter ŋam marp kekep eꞌe pe,

21
00:01:03,980 --> 00:01:06,820
ŋam yirise tikin kekep eꞌe.”

22
00:01:06,820 --> 00:01:10,500
Kin ŋanange wusyep uku miꞌe pe,

23
00:01:10,500 --> 00:01:13,260
kin kusyur tuhwaꞌ nal gah kekep.

24
00:01:13,260 --> 00:01:16,060
Kin nimbilme kekep topoꞌe tuhwaꞌ miꞌe pe,

25
00:01:16,060 --> 00:01:21,020
kin nambaꞌe kekep uku ŋindirꞌe nal ŋembep miyeꞌ uku.

26
00:01:21,020 --> 00:01:23,140
Pe kin ŋaname miyeꞌ uku na,

27
00:01:23,140 --> 00:01:28,300
“El ungurhme ŋembep mohro nin el guh pinip ŋeheh Siloam!”

28
00:01:28,300 --> 00:01:31,220
Wusyep tehei Siloam ki taꞌe leꞌe,

29
00:01:31,220 --> 00:01:33,300
‘Tinge yember kin nal’.

30
00:01:33,300 --> 00:01:34,900
Taꞌe luku pe,

31
00:01:34,900 --> 00:01:37,660
miyeꞌ uku nal nungurhme bepmohro kin.

32
00:01:37,660 --> 00:01:40,380
Pe ŋembep kin tanaꞌ bwore pe,

33
00:01:40,380 --> 00:01:42,700
kin ŋetekeꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe.

34
00:01:42,700 --> 00:01:44,720
Taꞌe luku pe,

35
00:01:44,720 --> 00:01:46,600
lenge moi ilyeh kin,

36
00:01:46,600 --> 00:01:52,960
topoꞌe lenge miyeꞌ tuweinge syeꞌ ŋaiye somohonme yetekeꞌe kin narp mbep tangare yanange na,

37
00:01:52,960 --> 00:02:00,660
“Taꞌe kin miyeꞌ mbep tangare ilyeh eꞌe ŋaiye somohon narp tangal lenge mitiŋ ŋaiye ka yaŋaꞌe wuhyau lakai?”

38
00:02:00,660 --> 00:02:02,100
Mitiŋ syeꞌ yanange na,

39
00:02:02,100 --> 00:02:03,860
“Kin ŋilyeh liki li.”

40
00:02:03,860 --> 00:02:05,620
Kom syeꞌ yanange na,

41
00:02:05,620 --> 00:02:06,940
“Pakai,

42
00:02:06,940 --> 00:02:08,700
liki yukur kin,

43
00:02:08,700 --> 00:02:11,440
o kin ŋahilyeh taꞌe miyeꞌ iki.”

44
00:02:11,440 --> 00:02:12,560
Taꞌe pe,

45
00:02:12,560 --> 00:02:14,060
miyeꞌ uku ŋanange na,

46
00:02:14,060 --> 00:02:16,280
“Ŋam miyeꞌ ilyeh liꞌ ihei.”

47
00:02:16,280 --> 00:02:17,940
Tinge yisilihme na,

48
00:02:17,940 --> 00:02:22,640
“Detaꞌe lai ti ŋembep nin si tanaꞌ bwore ŋaiye ni ŋetekeꞌe?”

49
00:02:22,640 --> 00:02:25,220
Kin nungwisme wusyep tinge na,

50
00:02:25,220 --> 00:02:30,460
“Miyeꞌ ŋaiye tinge jalme Jisas nambaꞌe kekep syeꞌ nimbilme topoꞌe tuhwaꞌ pe,

51
00:02:30,460 --> 00:02:32,760
kin ŋindirꞌe nal ŋembep ŋam.

52
00:02:32,760 --> 00:02:40,420
Pe kin ŋana ŋam nange ma mil mungurhme bepmohro ŋam mil pinip ŋeheh Siloam.

53
00:02:40,420 --> 00:02:42,260
Taꞌe luku pe,

54
00:02:42,260 --> 00:02:44,780
ŋam mal mungurhme bepmohro ŋam pe,

55
00:02:44,780 --> 00:02:47,260
ŋembep ŋam tanaꞌ bwore pe,

56
00:02:47,260 --> 00:02:49,280
ŋam metekeꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe.”

57
00:02:49,280 --> 00:02:50,540
Tinge yisilihme na,

58
00:02:50,540 --> 00:02:52,920
“O miyeꞌ uku kin narp a?”

59
00:02:52,920 --> 00:02:55,200
Kin nungwisme wusyep tinge na,

60
00:02:55,200 --> 00:02:57,380
“Ŋam yukur sisyeme.”

61
00:02:57,380 --> 00:03:02,600
Lenge Farisi yisilihme miyeꞌ ŋaiye ŋembep kin si bwore

62
00:03:02,600 --> 00:03:04,460
Miꞌe pe,

63
00:03:04,460 --> 00:03:09,980
tinge yambaꞌe miyeꞌ ŋaiye somohon ŋembep kin tangar yenge yal lenge Farisi.

64
00:03:09,980 --> 00:03:14,500
Ŋup uku ŋaiye Jisas nambaꞌe kekep ŋindirꞌe nal ŋembep kin no,

65
00:03:14,500 --> 00:03:16,140
ŋembep kin bwore pe,

66
00:03:16,140 --> 00:03:19,060
luku ŋup tikin Sabat.

67
00:03:19,060 --> 00:03:21,780
Lenge Farisi plihe yisilihme miyeꞌ uku na,

68
00:03:21,780 --> 00:03:25,540
“Ŋembep nin ki tanaꞌ bwore taꞌe lai?”

69
00:03:25,540 --> 00:03:26,700
Kin ŋana lenge na,

70
00:03:26,700 --> 00:03:31,100
“Jisas nambaꞌe kekep ŋaiye kin nimbilme topoꞌe tuhwaꞌ kin pe,

71
00:03:31,100 --> 00:03:34,540
kin ŋindirꞌe nal ŋembep ŋam.

72
00:03:34,540 --> 00:03:36,700
Ŋam mal mungurhme ŋembep ŋam pe,

73
00:03:36,700 --> 00:03:39,540
tukwini ŋam metekeꞌe ŋaiꞌe ŋaiꞌe.”

74
00:03:39,540 --> 00:03:42,300
Lenge Farisi syeꞌ yanange na,

75
00:03:42,300 --> 00:03:44,360
“Miyeꞌ ŋaiye ŋende ŋai uku pe,

76
00:03:44,360 --> 00:03:45,980
Got yukur ka ember kin ot.

77
00:03:45,980 --> 00:03:46,540
Detale,

78
00:03:46,540 --> 00:03:51,500
kin yukur gande wusyep erŋeme tikin Sabat.”

79
00:03:51,500 --> 00:03:53,140
O lenge syeꞌ yanange na,

80
00:03:53,140 --> 00:03:55,140
“Miyeꞌ ŋaiye si ŋende hwap pe,

81
00:03:55,140 --> 00:03:58,820
kin yukur tatame ka ende wah bongol tuꞌe luku!”

82
00:03:58,820 --> 00:04:01,740
Pe tinge yoworꞌe tititinge yal hoime.

83
00:04:01,740 --> 00:04:04,180
Taꞌe luku pe,

84
00:04:04,180 --> 00:04:07,780
lenge Farisi plihe yisilihme miyeꞌ uku ninde na,

85
00:04:07,780 --> 00:04:11,940
“O nin ŋanange nange kin ŋende ŋembep nin tanaꞌ bwore pe,

86
00:04:11,940 --> 00:04:14,460
nin ŋoiheryembe taꞌe laime miyeꞌ uku.”

87
00:04:14,460 --> 00:04:16,300
Miyeꞌ uku nungwisme na,

88
00:04:16,300 --> 00:04:18,040
“Kin profet ende.”

89
00:04:18,040 --> 00:04:21,360
Ŋembep miyeꞌ uku somohon tangar bwore mise,

90
00:04:21,360 --> 00:04:25,680
kom tukwini kin si ningilise ŋembep kin gah.

91
00:04:25,680 --> 00:04:31,960
Kom ŋoihmbwaip lenge Juta ki sai bongol nange miyeꞌ uku pupwa ŋende homboꞌe.

92
00:04:31,960 --> 00:04:33,640
Taꞌe luku pe,

93
00:04:33,640 --> 00:04:37,080
tinge jalme lenge yai mam tikin miyeꞌ uku yat.

94
00:04:37,080 --> 00:04:39,020
Tinge yisilih lenge na,

95
00:04:39,020 --> 00:04:40,920
“Leꞌe talah yip?

96
00:04:40,920 --> 00:04:45,200
Yip yanange nange somohon ŋaiye mam waraꞌe kin pe,

97
00:04:45,200 --> 00:04:47,320
ŋembep kin tangar taꞌe luku?

98
00:04:47,320 --> 00:04:52,480
Detaꞌe lai ti kin tatame ka ingilise ŋembep kin etekeꞌe?”

99
00:04:52,480 --> 00:04:55,480
Lenge yai mam kin yungwisme wusyep na,

100
00:04:55,480 --> 00:04:58,720
“Poi hindi sisyeme nange leꞌe talah poi hindi.

101
00:04:58,720 --> 00:05:03,020
Topoꞌe poi sisyeme ŋaiye somohon mam waraꞌe kin pe,

102
00:05:03,020 --> 00:05:04,200
ŋembep kin tangar.

103
00:05:04,200 --> 00:05:10,120
Kom poi yukur sisyeme ŋaiye tukwini leꞌe kin ningilise ŋembep kin gah no,

104
00:05:10,120 --> 00:05:12,980
kin tatame ka etekeꞌe.

105
00:05:12,980 --> 00:05:18,480
Topoꞌe poi yukur sisyeme lahmende ŋaiye ŋende bworerme ŋembep tangar kin uku.

106
00:05:18,480 --> 00:05:20,780
Yisilihme kitikin!

107
00:05:20,780 --> 00:05:26,020
Kin si ŋende miyeꞌ gah tatame ŋaiye kitikin ka ininge wusyep.”

108
00:05:26,020 --> 00:05:29,380
Lenge yai mam hiꞌjarnge lenge miyeꞌ embep Juta pe,

109
00:05:29,380 --> 00:05:31,320
tinge yanange wusyep uku.

110
00:05:31,320 --> 00:05:38,140
Lenge Juta si yupwaiꞌe wusyep nange lahmende ŋaiye ŋanange nange ŋoihmbwaip kin teŋeime Jisas,

111
00:05:38,140 --> 00:05:41,060
ŋaiye kin Miyeꞌ alaŋatme Krais pe,

112
00:05:41,060 --> 00:05:44,520
ka jinyen lenge yi tus yangaꞌme lotu tinge.

113
00:05:44,520 --> 00:05:48,120
Luku tehei kin ŋaiye lenge yai mam yanange na,

114
00:05:48,120 --> 00:05:52,500
“Kin si ŋende miyeꞌ gah tatame ŋaiye kitikin ka ininge wusyep.

115
00:05:52,500 --> 00:05:54,580
Yisilihme kitikin!”

116
00:05:54,580 --> 00:05:59,380
Tinge plihe jalme miyeꞌ ŋaiye somohon ŋembep kin tangar uku nat pe,

117
00:05:59,380 --> 00:06:00,760
tinge yiname na,

118
00:06:00,760 --> 00:06:02,540
“Nin na gil naŋ Got pe,

119
00:06:02,540 --> 00:06:07,420
na upwaiꞌe wusyep bongol topoꞌe kin nange wusyep ŋaiye ni ŋanange pe,

120
00:06:07,420 --> 00:06:08,780
ki bwore mise!

121
00:06:08,780 --> 00:06:12,600
Poi sisyeme nange miyeꞌ uku kin ŋende hwap.”

122
00:06:12,600 --> 00:06:14,740
Miyeꞌ uku nungwisme wusyep na,

123
00:06:14,740 --> 00:06:17,160
“Ŋam yukur sisyeme ŋaiye kin ŋende hwap,

124
00:06:17,160 --> 00:06:18,580
lakai pakai.

125
00:06:18,580 --> 00:06:21,080
Ŋaisep ilyeh ŋaiye ŋam sisyeme pe,

126
00:06:21,080 --> 00:06:23,680
tukwini ŋam mingilise ŋembep ŋam gwah pe,

127
00:06:23,680 --> 00:06:25,200
ŋam metekeꞌe.”

128
00:06:25,200 --> 00:06:26,720
Tinge yisilihme na,

129
00:06:26,720 --> 00:06:28,480
“Kin ŋende nin taꞌe la?

130
00:06:28,480 --> 00:06:31,900
Kin ningilise ŋembep nin gah taꞌe la?”

131
00:06:31,900 --> 00:06:33,700
Kin nungwisme wusyep tinge na,

132
00:06:33,700 --> 00:06:35,260
“Ŋam si mana yip kuli.

133
00:06:35,260 --> 00:06:38,860
Kom taꞌe yip jarnge ŋaiye pa yisyunde?

134
00:06:38,860 --> 00:06:43,100
Detaꞌe lai ti yip tepeli tepelih me yanar?

135
00:06:43,100 --> 00:06:47,580
Taꞌe yip topoꞌe plihe yala yurp tuꞌe jetalah kin lakai?”

136
00:06:47,580 --> 00:06:52,020
Lenge Farisi yihyele wusyep pupwa me miyeꞌ uku na,

137
00:06:52,020 --> 00:06:53,100
“Nin jetalah kin,

138
00:06:53,100 --> 00:06:55,060
kut poi jetalah tikin Moses.

139
00:06:55,060 --> 00:06:58,980
Poi sisyeme nange Got ŋanange wusyep nalme Moses.

140
00:06:58,980 --> 00:07:02,180
O miyeꞌ iki ŋaiye tinge jalme Jisas pe,

141
00:07:02,180 --> 00:07:05,300
poi yukur sisyeme kin miyeꞌ mune.”

142
00:07:05,300 --> 00:07:07,900
Miyeꞌ uku nungwisme wusyep tinge na,

143
00:07:07,900 --> 00:07:08,540
“Hei,

144
00:07:08,540 --> 00:07:11,140
ŋam gunguru plaime wusyep iki!

145
00:07:11,140 --> 00:07:14,340
Yip jinjame kin miyeꞌ mune,

146
00:07:14,340 --> 00:07:17,980
kom kin ŋende bworerme ŋembep ŋam ŋaiye tangar!

147
00:07:17,980 --> 00:07:23,140
Poi sisyeme nange Got yukur ŋasande wusyep lenge miyeꞌ ŋaiye yende hwap.

148
00:07:23,140 --> 00:07:28,060
Kom kin ŋasande wusyep lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye yirisukwarme kin,

149
00:07:28,060 --> 00:07:32,980
topoꞌe yende ŋaimune jande ŋaiye Got ŋana lenge ka yende.

150
00:07:32,980 --> 00:07:36,620
Somoho somohonme nate gere tukwini leꞌe pe,

151
00:07:36,620 --> 00:07:43,820
poi yukur misande wusyep me miyeꞌ ende ŋaiye ŋende bwore me ŋembep miyeꞌ ende ŋaiye mam waraꞌe kin no,

152
00:07:43,820 --> 00:07:45,660
ŋembep kin tangar.

153
00:07:45,660 --> 00:07:48,820
Ŋaiye Got ka ember miyeꞌ uku ot pe,

154
00:07:48,820 --> 00:07:49,300
lono.

155
00:07:49,300 --> 00:07:51,220
Tu pakai pe,

156
00:07:51,220 --> 00:07:54,460
miyeꞌ iki yukur ka se ende ŋainde.”

157
00:07:54,460 --> 00:07:56,340
Tinge yiniꞌe kin yiname na,

158
00:07:56,340 --> 00:07:57,740
“Mam waraꞌe nin pe,

159
00:07:57,740 --> 00:08:00,660
nin bworenge nato hwap supule.

160
00:08:00,660 --> 00:08:04,820
Pe nin nala ininge alaŋat poi wusyep lakai?”

161
00:08:04,820 --> 00:08:08,100
Pe tinge jinyenme kin nasme yukoh lotu.

162
00:08:08,100 --> 00:08:12,080
Lahmende ŋaiye ŋoihmbwaip tinge kute

163
00:08:12,080 --> 00:08:17,500
Jisas ŋasande wusyep ŋaiye tinge si jinyenme miyeꞌ uku pe,

164
00:08:17,500 --> 00:08:19,220
kin na ŋahaiꞌe kin pe,

165
00:08:19,220 --> 00:08:20,620
ki ŋetekeꞌe pe,

166
00:08:20,620 --> 00:08:22,380
Jisas ŋisilihme na,

167
00:08:22,380 --> 00:08:25,140
“Ŋoihmbwaip nin teŋeime Talah tikin Miyeꞌ,

168
00:08:25,140 --> 00:08:26,140
lakai pakai?”

169
00:08:26,140 --> 00:08:28,340
Miyeꞌ nungwisme na,

170
00:08:28,340 --> 00:08:29,660
“Lahmborenge,

171
00:08:29,660 --> 00:08:30,460
ini ŋam na,

172
00:08:30,460 --> 00:08:32,100
kin lahmende no,

173
00:08:32,100 --> 00:08:35,180
ŋoihmbwaip ŋam ka teŋeime kin!”

174
00:08:35,180 --> 00:08:36,780
Jisas ŋaname kin na,

175
00:08:36,780 --> 00:08:39,340
“Nin si ŋetekeꞌe kin pe,

176
00:08:39,340 --> 00:08:43,940
kin ŋilyeh eꞌe ŋaiye ŋanange wusyep ŋotop nin tukwini.”

177
00:08:43,940 --> 00:08:45,980
Pe miyeꞌ uku ŋanange na,

178
00:08:45,980 --> 00:08:46,620
“Lahmborenge,

179
00:08:46,620 --> 00:08:48,980
ŋoihmbwaip ŋam teŋeime nin.”

180
00:08:48,980 --> 00:08:53,180
Pe kin ŋasarꞌe ŋimbep ŋirisukwarme Jisas.

181
00:08:53,180 --> 00:08:55,100
Jisas ŋanange na,

182
00:08:55,100 --> 00:09:03,620
“Ŋam mat kekep eꞌe ŋaiye ma miyarꞌe ŋaimune ŋaiye lenge miyeꞌ tuweinge yende.

183
00:09:03,620 --> 00:09:04,980
Taꞌe luku pe,

184
00:09:04,980 --> 00:09:07,260
lenge miyeꞌ tuweinge ŋaiye ŋembep tinge tangar pe,

185
00:09:07,260 --> 00:09:09,460
ka plihe yingilise ŋembep juh yetekeꞌe.

186
00:09:09,460 --> 00:09:12,100
O lenge mitiŋ ŋaiye yetekeꞌe pe,

187
00:09:12,100 --> 00:09:14,380
ŋembep tinge ka tingir.”

188
00:09:14,380 --> 00:09:18,140
Lenge Farisi syeꞌ yarp sehei me Jisas pe,

189
00:09:18,140 --> 00:09:21,300
tinge yisande wusyep uku ŋaiye Jisas ŋanange.

190
00:09:21,300 --> 00:09:22,940
Pe tinge yisilihme na,

191
00:09:22,940 --> 00:09:27,460
“O nin ŋanange nange poi topoꞌe ŋembep si tangar lakai?”

192
00:09:27,460 --> 00:09:29,100
Jisas ŋana lenge na,

193
00:09:29,100 --> 00:09:31,780
“Ŋaiye ŋembep yip si tangar pe,

194
00:09:31,780 --> 00:09:34,780
Got yukur ka iyarꞌe pupwa yip.

195
00:09:34,780 --> 00:09:36,220
Kom yip yanange na,

196
00:09:36,220 --> 00:09:38,100
‘Ŋembep poi eꞌe sai pe,

197
00:09:38,100 --> 00:09:39,220
poi metekeꞌe,

198
00:09:39,220 --> 00:09:41,740
topoꞌe poi miyeꞌ bwore mise.’

199
00:09:41,740 --> 00:09:43,180
Taꞌe luku pe,

200
00:09:43,180 --> 00:09:48,340
hwap yip teter sai nal ŋembep tikin Got.”

