﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:06,040
Iok,

2
00:00:06,040 --> 00:00:10,100
Iesus i olole pe naue none nge matana hit.

3
00:00:10,100 --> 00:00:13,400
Non neu tehoe i pe matana hit nike.

4
00:00:13,400 --> 00:00:16,680
Ol pe nena hana mur te onteia i,

5
00:00:16,680 --> 00:00:17,940
“Hetoronga,

6
00:00:17,940 --> 00:00:23,980
itei toto poia poinga poreke ngana nenge non nei te hoe pe matana hit mai?

7
00:00:23,980 --> 00:00:25,920
Isipona ma alona mur?”

8
00:00:25,920 --> 00:00:27,280
Pe Iesus hele,

9
00:00:27,280 --> 00:00:29,920
“Non nei tehoe pe matana hit.

10
00:00:29,920 --> 00:00:34,480
Isipona pe alona mur te poia poinga poreke ngana e ero.

11
00:00:34,480 --> 00:00:41,120
Pe ure nei lohot ke hemallaha hote NeHalang nena kerkerenga nge non nei.

12
00:00:41,120 --> 00:00:48,160
Heueu nei uach mana kura pe ta popoia i nenge kulosia iau at nei ana ume.

13
00:00:48,160 --> 00:00:52,680
Iange miliko at pe mele lape ume ero ol.

14
00:00:52,680 --> 00:00:56,080
Nga etue nenge e tutu nga ich nei,

15
00:00:56,080 --> 00:00:59,100
iau sipok iau lemenge nenga ich.”

16
00:00:59,100 --> 00:01:06,120
Iesus hele ke mau ke het pe ulut sio nga ich pe poia melete nga melona.

17
00:01:06,120 --> 00:01:09,980
Ke het pe unhite nga non neu matana.

18
00:01:09,980 --> 00:01:11,900
Ol pe hele lange non neu,

19
00:01:11,900 --> 00:01:15,720
“Ola ke onun nga ech matana nenge Siloam.”

20
00:01:15,720 --> 00:01:17,280
(helenga neu luna,

21
00:01:17,280 --> 00:01:18,460
Kulosia la.)

22
00:01:18,460 --> 00:01:23,920
Ke non neu la ke nun pe at mule pe nau ke nek sapele.

23
00:01:23,920 --> 00:01:32,280
Pe non neu na kileng ngana mur pe iri nenge te naue i nge long usus ure nga tele ngana te ontei,

24
00:01:32,280 --> 00:01:36,920
“Non nenge arare pe long usus ure nge hehei pe hana mam lom?”

25
00:01:36,920 --> 00:01:38,200
Pe hel te hele,

26
00:01:38,200 --> 00:01:38,780
“Oe,

27
00:01:38,780 --> 00:01:39,640
i laka lom.”

28
00:01:39,640 --> 00:01:40,960
Pe hel teke,

29
00:01:40,960 --> 00:01:41,620
“Ero,

30
00:01:41,620 --> 00:01:44,680
i mele e pule pe nakuna mange non nem iam.”

31
00:01:44,680 --> 00:01:45,880
Pe non neu hele,

32
00:01:45,880 --> 00:01:47,520
“Iau sipok i loi.”

33
00:01:47,520 --> 00:01:49,020
Pe iri te ontei,

34
00:01:49,020 --> 00:01:51,380
“Pe matam urana mule ke merei?”

35
00:01:51,380 --> 00:01:53,120
Pe non neu hele,

36
00:01:53,120 --> 00:01:56,820
“Non nenge te hetue ene ke Iesus,

37
00:01:56,820 --> 00:01:59,880
poia melete pe unhite nga matak.

38
00:01:59,880 --> 00:02:03,760
Pe hele at nge iau kela enun nge Siloam.

39
00:02:03,760 --> 00:02:04,400
Iok,

40
00:02:04,400 --> 00:02:07,440
ela ke enun pe enau mule sapele!”

41
00:02:07,440 --> 00:02:09,160
Pe iri te ontei,

42
00:02:09,160 --> 00:02:10,980
“Ke ana non nem ngai?”

43
00:02:10,980 --> 00:02:12,820
Pe non neu tuacholia,

44
00:02:12,820 --> 00:02:15,100
“E etei ero i.”

45
00:02:15,100 --> 00:02:18,660
Paresio Mur Telas Lele Hel

46
00:02:18,660 --> 00:02:24,360
Ol pe hana nemur te mene non mata hit neu lange Paresio mur.

47
00:02:24,360 --> 00:02:31,200
Pe Iesus une melete nga non neu matana ke urana mule nga Sapat ana etue.

48
00:02:31,200 --> 00:02:34,200
Pomalam Paresio mur te onteia non neu,

49
00:02:34,200 --> 00:02:37,080
“Iong mam onau mule ke merei?”

50
00:02:37,080 --> 00:02:38,760
Pe non neu hele,

51
00:02:38,760 --> 00:02:44,100
“Iesus poia melete nga matak pe enun pe enau mule sapele.”

52
00:02:44,100 --> 00:02:46,820
Ol pe Paresio mur hel te hele,

53
00:02:46,820 --> 00:02:50,460
“Nakuna nenge non nei NeHalang kulosia at ero i,

54
00:02:50,460 --> 00:02:56,100
ngana kai nenge nanasia hotonga mur nga etue palaungana nei ero mai.”

55
00:02:56,100 --> 00:02:57,620
Pe hel te hele,

56
00:02:57,620 --> 00:03:01,980
“Nenge teke non nei i non nge popoi poinga poreke ngana,

57
00:03:01,980 --> 00:03:05,980
poi hote ure palaungana e nge pomai ero.”

58
00:03:05,980 --> 00:03:09,100
Pomalam telas lele hel sapele.

59
00:03:09,100 --> 00:03:11,600
Ol pe te ontei mule non neu,

60
00:03:11,600 --> 00:03:15,680
“O amnei lange non nenge poia matam ke urana mule nem,

61
00:03:15,680 --> 00:03:17,400
non tei toto ia mau?”

62
00:03:17,400 --> 00:03:19,200
Pe ana non tuacholia,

63
00:03:19,200 --> 00:03:21,860
“Non nem i hetatalonga ia laka.”

64
00:03:21,860 --> 00:03:26,900
Non neu matana hit tala mukam pe heueu nei nau mule ke nek ol.

65
00:03:26,900 --> 00:03:30,420
Pe Iuta mur leteria manmanna nga neu ero.

66
00:03:30,420 --> 00:03:35,000
Ol pe te hekulo non neu temene pe tana aria

67
00:03:35,000 --> 00:03:36,460
pe te onteia iri,

68
00:03:36,460 --> 00:03:40,240
“Tumo nenge a teke ahoe pe matana hit ka loi?

69
00:03:40,240 --> 00:03:40,880
Iok,

70
00:03:40,880 --> 00:03:43,460
heueu nei matana urana mule ke merei?”

71
00:03:43,460 --> 00:03:46,160
Pe non neu temene pe tana te hele,

72
00:03:46,160 --> 00:03:50,320
“Mo eteia ke i tumem ia nge mo hoe pe matana hit.

73
00:03:50,320 --> 00:03:54,060
Pe heueu nei matana charchara pe es ke nek mule.

74
00:03:54,060 --> 00:03:57,220
Nenge nem imem mo etei teu la ero ol.

75
00:03:57,220 --> 00:04:00,560
Itei toto nenge poia matana ke charchara mule?

76
00:04:00,560 --> 00:04:02,620
Ana non i palaungana lo.

77
00:04:02,620 --> 00:04:05,140
A onteia i pe hele lange imo la.”

78
00:04:05,140 --> 00:04:14,640
Non neu temene pe tana te hele ke mai iange te mataua Iuta mur aria papalauna mur nge te hele ke te teke,

79
00:04:14,640 --> 00:04:19,580
nenge teke mele heleia Iesus nge i Non nge Hemasinga,

80
00:04:19,580 --> 00:04:24,520
lape tepoi ele mele nem ke langa hetoronga ana pele ero ol.

81
00:04:24,520 --> 00:04:28,780
Ke ngana laka nenge temene pe tana te hele ke te teke,

82
00:04:28,780 --> 00:04:30,680
“Ana non i palaungana lo.

83
00:04:30,680 --> 00:04:33,460
A onteia i pe hele lange imo la.”

84
00:04:33,460 --> 00:04:34,140
Iok,

85
00:04:34,140 --> 00:04:39,240
te iua non mata hit nenge matana urana mule neu henai ngana,

86
00:04:39,240 --> 00:04:40,380
pe te hele,

87
00:04:40,380 --> 00:04:44,940
“O heto haka tote NeHalang ene pe o hele ke manmanna.

88
00:04:44,940 --> 00:04:50,880
Imem mo eteia ke non nenge o helele ia nem i non poreke ngana.”

89
00:04:50,880 --> 00:04:52,540
Pe non neu tuacholia,

90
00:04:52,540 --> 00:04:55,240
“A teke non nem i non poreke ngana,

91
00:04:55,240 --> 00:04:57,220
nem e eteia ero.

92
00:04:57,220 --> 00:05:00,200
Pe ute elle mana nge e eteia.

93
00:05:00,200 --> 00:05:01,720
Ngana laka nenge;

94
00:05:01,720 --> 00:05:05,540
iau matak hit mukam pe heueu nei e es mule ol.”

95
00:05:05,540 --> 00:05:07,840
Ol pe hana nemur te ontei,

96
00:05:07,840 --> 00:05:08,300
“Iok,

97
00:05:08,300 --> 00:05:09,880
poia utar lange iong?

98
00:05:09,880 --> 00:05:13,440
Pe poia iong ke matam charchara ke merei?”

99
00:05:13,440 --> 00:05:15,040
Pe non neu tuacholia,

100
00:05:15,040 --> 00:05:18,580
“E hele lange imo ke ulolo pe lememo ero nge a longe.

101
00:05:18,580 --> 00:05:22,060
Pe pomerei toto nenge a teke a longo mule?

102
00:05:22,060 --> 00:05:25,420
A teke a lohot ke nena hana mur imo pule?

103
00:05:25,420 --> 00:05:26,140
Ae?”

104
00:05:26,140 --> 00:05:29,220
Ol pe te hele inin taua i ke te teke,

105
00:05:29,220 --> 00:05:31,760
“Non nem nena non laka iong.

106
00:05:31,760 --> 00:05:32,520
Imem,

107
00:05:32,520 --> 00:05:35,040
Moses nena non mur koi imem.

108
00:05:35,040 --> 00:05:38,980
Pe mo eteia ke NeHalang hele lala nge Moses lo,

109
00:05:38,980 --> 00:05:42,100
pe non nem mo eteia at ngana ero iam.”

110
00:05:42,100 --> 00:05:43,440
Pe non neu hele,

111
00:05:43,440 --> 00:05:45,200
“Apoi letek lilil iam.

112
00:05:45,200 --> 00:05:48,040
Non nei poia matak ke charchara mule.

113
00:05:48,040 --> 00:05:51,820
Pe pomere a teke a eteia at ngana ero?

114
00:05:51,820 --> 00:06:01,420
Ita lochloch ta eteia ke NeHalang longo lala nge iri nemur nenge te heto hekeke i pe te longo tautaua i.

115
00:06:01,420 --> 00:06:07,600
Pe iri nemur nenge te popoi poinga poreke ngana NeHalang longo lange iri ero.

116
00:06:07,600 --> 00:06:12,320
A longe mele nge tehoe pe matana hit pe none hemas mule i lo?

117
00:06:12,320 --> 00:06:15,860
Nenge teke NeHalang kulosia non nei ke at ero,

118
00:06:15,860 --> 00:06:17,980
lape poia ute pele ero.”

119
00:06:17,980 --> 00:06:19,840
Pe hana nemur te hele,

120
00:06:19,840 --> 00:06:24,360
“Iong tam hoe iong pe poinga poreke ngana tu luluch nge iong nike.

121
00:06:24,360 --> 00:06:27,960
Pe o teke o hetoro mule kai imem mai?”

122
00:06:27,960 --> 00:06:32,240
Ol pe telope hote i nga hetoronga ana pele.

123
00:06:32,240 --> 00:06:38,380
Iri Nenge Leteria Manmanna Ero, Tepoi Ke Mange Mata Hit Mur

124
00:06:38,380 --> 00:06:39,200
Iok,

125
00:06:39,200 --> 00:06:46,320
Iesus longe non neu nge te lope hote i nga hetoronga ana pele pe la ke hottaua i.

126
00:06:46,320 --> 00:06:47,760
Pe Iesus hele,

127
00:06:47,760 --> 00:06:50,060
“Letem manmanna nge Non Tuna?”

128
00:06:50,060 --> 00:06:51,720
Pe non neu ontei,

129
00:06:51,720 --> 00:06:52,820
“Non Soke,

130
00:06:52,820 --> 00:06:55,140
Non Tuna mam itei toto ia?

131
00:06:55,140 --> 00:06:56,520
O heleia at nge iau.

132
00:06:56,520 --> 00:06:59,340
Pomalam lape letek manmanna nge i.”

133
00:06:59,340 --> 00:07:01,560
Pe Iesus hele lange non neu,

134
00:07:01,560 --> 00:07:04,120
“Ngana iam o esesia i nemam lom.

135
00:07:04,120 --> 00:07:07,280
Non Tuna laka nenge hele lululuch nge iong nem.”

136
00:07:07,280 --> 00:07:08,700
Pe non neu hele,

137
00:07:08,700 --> 00:07:09,660
“Non Soke,

138
00:07:09,660 --> 00:07:11,240
letek manmanna nge iong.”

139
00:07:11,240 --> 00:07:15,160
Ol pe non neu tualou sio pe heto heke Iesus.

140
00:07:15,160 --> 00:07:16,680
Pe Iesus hele,

141
00:07:16,680 --> 00:07:23,920
“Eat nga ich nei ke e tatalo ele hehei pe hana nga etue palaungana nenge atat.

142
00:07:23,920 --> 00:07:32,620
Pe eat ke iri nemur nenge mataria hit tenau mulmule pe iri nenge te nachnau mataria hitit.”

143
00:07:32,620 --> 00:07:37,180
Pe Paresio mur hel nge tetu rochroi nge Iesus,

144
00:07:37,180 --> 00:07:41,160
te longe Iesus nge hele ke mau pe te ontei,

145
00:07:41,160 --> 00:07:42,420
“Ke pomerei?

146
00:07:42,420 --> 00:07:45,180
Imem nei matamem hit pule kai?”

147
00:07:45,180 --> 00:07:46,800
Pe Iesus hele,

148
00:07:46,800 --> 00:07:54,200
“Nenge teke matamo hit lape lete meena ngana nga poinga poreke ngana ero nge imo.

149
00:07:54,200 --> 00:07:58,780
Pe heueu nei a hele ke a teke a nachnau kura.

150
00:07:58,780 --> 00:08:05,680
Pomalam lete meena ngana nem tu nge imo kura.”

