﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:08,380
Kapernaum mutu mapmaipa,

2
00:00:08,380 --> 00:00:09,640
berekyopda,

3
00:00:09,640 --> 00:00:16,140
amokon ortara Betsaida mutu tupa kunmai nesaladi utenepi.

4
00:00:16,140 --> 00:00:17,180
‘Gume,

5
00:00:17,180 --> 00:00:18,860
mokon pirmanaida,

6
00:00:18,860 --> 00:00:22,480
gapung co tenpungepu kupmaupa,

7
00:00:22,480 --> 00:00:24,660
Yesus er nyapu ange dopra,

8
00:00:24,660 --> 00:00:27,140
mokon deiki benmangu dinin,

9
00:00:27,140 --> 00:00:28,180
Yesus cap,

10
00:00:28,180 --> 00:00:30,400
sun cap kikiman men benmangu.

11
00:00:30,400 --> 00:00:31,820
Sun yuk benmangua,’

12
00:00:31,820 --> 00:00:32,820
tenepi.

13
00:00:32,820 --> 00:00:35,620
Betsaida mutu kunmaipane,

14
00:00:35,620 --> 00:00:38,200
amenda taru mokon ortara,

15
00:00:38,200 --> 00:00:40,400
Yesus benmau mutupu,

16
00:00:40,400 --> 00:00:43,320
Tiberias mutu di banmaiyanen,

17
00:00:43,320 --> 00:00:46,720
mokon atara Betsaida mutu bei.

18
00:00:46,720 --> 00:00:49,800
Gapung co yana lukeipyopda,

19
00:00:49,800 --> 00:00:50,660
Yesusdi,

20
00:00:50,660 --> 00:00:51,500
“Telepe,”

21
00:00:51,500 --> 00:00:52,400
pepra,

22
00:00:52,400 --> 00:00:55,320
jen keca bokra karepupa,

23
00:00:55,320 --> 00:00:59,580
nesala denge weika di jen jepmai mutu,

24
00:00:59,580 --> 00:01:02,060
Betsaida mutupu bei.

25
00:01:02,060 --> 00:01:03,560
Beidi sun cap,

26
00:01:03,560 --> 00:01:05,480
amutu kunmai nesala cap,

27
00:01:05,480 --> 00:01:08,340
upu talepmaiya deiki di kael kepi.

28
00:01:08,340 --> 00:01:11,980
‘Yesusda Tiberias mutu men benmau.

29
00:01:11,980 --> 00:01:15,580
Er Kapernaum mutu benmau darape,’

30
00:01:15,580 --> 00:01:16,240
tenepidi,

31
00:01:16,240 --> 00:01:17,960
‘Yesus dirbenkup’ tenen,

32
00:01:17,960 --> 00:01:19,740
Kapernaum mutu bei.

33
00:01:19,740 --> 00:01:22,400
Sun Betsaida mutu nesaladi,

34
00:01:22,400 --> 00:01:24,420
mokon deiki banmaiyanen,

35
00:01:24,420 --> 00:01:28,620
mokon ortara Kapernaum mutu yanmaidi,

36
00:01:28,620 --> 00:01:30,300
Yesus enmaiyanen,

37
00:01:30,300 --> 00:01:31,780
Yesus akunmaupa,

38
00:01:31,780 --> 00:01:32,580
epi.

39
00:01:32,580 --> 00:01:33,380
Epidi,

40
00:01:33,380 --> 00:01:34,940
Yesus tep asipetepi.

41
00:01:34,940 --> 00:01:37,900
“Nun Peteremna Deiyo Ngebo,

42
00:01:37,900 --> 00:01:41,340
kanda ware taru di amutu yanmaum do?”

43
00:01:41,340 --> 00:01:43,220
pepra asipetepi.

44
00:01:43,220 --> 00:01:44,460
Asipetepipa,

45
00:01:44,460 --> 00:01:46,820
Yesusdi aneng tep upepu.

46
00:01:46,820 --> 00:01:48,300
“Ne kaele.

47
00:01:48,300 --> 00:01:51,500
Sundi erpetenmaneruma deiyoda,

48
00:01:51,500 --> 00:01:52,100
ada,

49
00:01:52,100 --> 00:01:56,220
‘Yesusdi nimi men kupmanto keca pel dopmaua cadi,

50
00:01:56,220 --> 00:01:58,420
er upu gekepkupe’ tenen,

51
00:01:58,420 --> 00:01:59,900
men diryanmanerume.

52
00:01:59,900 --> 00:02:00,660
Sunda,

53
00:02:00,660 --> 00:02:05,380
‘Roti kwaneng jen keca bokra weika di karepmaseupa,

54
00:02:05,380 --> 00:02:06,580
jepmapupa,

55
00:02:06,580 --> 00:02:07,860
boupmaseua tep,

56
00:02:07,860 --> 00:02:10,260
jen keca ton cap karepkamser’ tenen,

57
00:02:10,260 --> 00:02:12,380
diryanmanerume.

58
00:02:12,380 --> 00:02:13,420
Nedi pepsene.

59
00:02:13,420 --> 00:02:15,340
Tali lyupmanto jen keca tep,

60
00:02:15,340 --> 00:02:17,420
‘Kange deipra dopropkup’ tenen,

61
00:02:17,420 --> 00:02:18,820
pel dona meme.

62
00:02:18,820 --> 00:02:20,540
Angepu tenena gum dinin,

63
00:02:20,540 --> 00:02:23,580
neda Nimi Mi Sisa Utopu ngebodi,

64
00:02:23,580 --> 00:02:25,860
jen keca utopunge karepsetene kecada,

65
00:02:25,860 --> 00:02:28,380
karepsenepa doproprumyopda,

66
00:02:28,380 --> 00:02:30,980
amenda pio gam kunkamrume.

67
00:02:30,980 --> 00:02:32,620
‘Angepu doproptepe’ tenen,

68
00:02:32,620 --> 00:02:34,340
pel donkamrume.

69
00:02:34,340 --> 00:02:36,540
Nimi Mi Sisa Utopu Ngebo tep ngeda,

70
00:02:36,540 --> 00:02:39,860
nun Nai Allahdi er tep kange konum deipke,”

71
00:02:39,860 --> 00:02:41,580
Yesusdi pepu.

72
00:02:41,580 --> 00:02:43,420
Yesusdi upepupa,

73
00:02:43,420 --> 00:02:45,540
sundi asipetepi.

74
00:02:45,540 --> 00:02:46,500
“Allahdi,

75
00:02:46,500 --> 00:02:47,540
‘Ukunkamenge,’

76
00:02:47,540 --> 00:02:49,180
teneamseu keca,

77
00:02:49,180 --> 00:02:51,980
‘Angepu tenepra pel donkamepe,’

78
00:02:51,980 --> 00:02:53,660
tenepmepyopda,

79
00:02:53,660 --> 00:02:55,980
wareto pel doptepepa,

80
00:02:55,980 --> 00:02:57,780
Allahdi kange deipsetu do?”

81
00:02:57,780 --> 00:02:59,740
pepra asipetepi.

82
00:02:59,740 --> 00:03:01,540
Asipetepipa Yesusdi,

83
00:03:01,540 --> 00:03:02,820
“Gume,

84
00:03:02,820 --> 00:03:03,580
Allahdi,

85
00:03:03,580 --> 00:03:04,460
‘Ukunkamenge,’

86
00:03:04,460 --> 00:03:05,980
teneamseu ngeda,

87
00:03:05,980 --> 00:03:07,580
yuk pel ton gume.

88
00:03:07,580 --> 00:03:08,420
Ada,

89
00:03:08,420 --> 00:03:10,420
erdi wepra deipseu ngebo tep,

90
00:03:10,420 --> 00:03:12,140
teka tenenkamrume.

91
00:03:12,140 --> 00:03:13,340
Sun kunkamrum ngeda,

92
00:03:13,340 --> 00:03:14,780
ange pua,”

93
00:03:14,780 --> 00:03:15,700
pepu.

94
00:03:15,700 --> 00:03:17,500
Yesusdi upepka tep,

95
00:03:17,500 --> 00:03:19,260
sundi upepi.

96
00:03:19,260 --> 00:03:20,300
“Uda,

97
00:03:20,300 --> 00:03:21,420
ware mambul pel,

98
00:03:21,420 --> 00:03:23,260
nimi men kupmanto keca,

99
00:03:23,260 --> 00:03:25,580
kunupsek pen pel dopsetumpa,

100
00:03:25,580 --> 00:03:27,060
eptepya deiki di,

101
00:03:27,060 --> 00:03:30,700
‘Tek sisi Allahdi angebo wepra deipmasere’ tenen,

102
00:03:30,700 --> 00:03:32,420
kael kepketepedi,

103
00:03:32,420 --> 00:03:34,100
teka tenepketepe do?

104
00:03:34,100 --> 00:03:36,540
Wareto pel dopsetum do?”

105
00:03:36,540 --> 00:03:37,380
pepi.

106
00:03:37,380 --> 00:03:39,100
“Ange utopu ngeda,

107
00:03:39,100 --> 00:03:41,740
Allah upu neitamaida aupu seki.

108
00:03:41,740 --> 00:03:47,900
‘Allahdi im deiki jen keca er sida mana kwaning dokotepupa jepi.’

109
00:03:47,900 --> 00:03:49,340
Aupu sekamitopu,

110
00:03:49,340 --> 00:03:50,420
nun apu yapudi,

111
00:03:50,420 --> 00:03:51,900
nimi cap,

112
00:03:51,900 --> 00:03:52,740
mo cap,

113
00:03:52,740 --> 00:03:55,740
men kwamu mutu neitamai embarami taruda,

114
00:03:55,740 --> 00:03:57,380
Allah im deiki di,

115
00:03:57,380 --> 00:03:59,140
jen keca er sida,

116
00:03:59,140 --> 00:04:02,900
mana kwaning kareramupa jerami.

117
00:04:02,900 --> 00:04:04,380
Atep kan dano?

118
00:04:04,380 --> 00:04:06,820
Ware keca karepsetum do?”

119
00:04:06,820 --> 00:04:07,740
pepi.

120
00:04:07,740 --> 00:04:08,660
Upepipa,

121
00:04:08,660 --> 00:04:12,740
Yesusdi anesala tep tamupra pepu.

122
00:04:12,740 --> 00:04:14,660
“Ne tek sisi pepsene.

123
00:04:14,660 --> 00:04:17,260
Musadi im deiki jen keca roti,

124
00:04:17,260 --> 00:04:19,460
er sida mana kwaning,

125
00:04:19,460 --> 00:04:22,340
tek sisi ngeda men kareamseue.

126
00:04:22,340 --> 00:04:27,180
Ne Nai Bo Allahdi im deiki roti tek sisi ngeda kareserure.

127
00:04:27,180 --> 00:04:28,900
Apepmasenada,

128
00:04:28,900 --> 00:04:29,940
tali tep gume.

129
00:04:29,940 --> 00:04:30,820
Deiyoda,

130
00:04:30,820 --> 00:04:33,420
Allah er im deiki roti utopu ngeda,

131
00:04:33,420 --> 00:04:34,980
ada yuk keca gume.

132
00:04:34,980 --> 00:04:38,900
Ada im deiki di tuai mutu yana kuramredi,

133
00:04:38,900 --> 00:04:40,700
nesala ban-ban yuma tep,

134
00:04:40,700 --> 00:04:44,260
gam kuna deiyo keca karerurya deiyo ngebo er pua.

135
00:04:44,260 --> 00:04:47,940
Erda roti kwaneng utopu kurur ngebo.”

136
00:04:47,940 --> 00:04:49,140
Yesusdi pepu.

137
00:04:49,140 --> 00:04:50,060
Upepupa,

138
00:04:50,060 --> 00:04:51,500
sundi Yesus tep,

139
00:04:51,500 --> 00:04:52,540
“Atep naie,

140
00:04:52,540 --> 00:04:53,540
ataru di diprap,

141
00:04:53,540 --> 00:04:55,540
oryankamre taru yumada,

142
00:04:55,540 --> 00:04:58,660
kan pepserem roti kwaneng karenkamserume,”

143
00:04:58,660 --> 00:04:59,300
pepi.

144
00:04:59,300 --> 00:05:00,460
Upepipa,

145
00:05:00,460 --> 00:05:03,580
Yesusdi tamupra adomon upu pepu.

146
00:05:03,580 --> 00:05:06,300
Roti kwaneng gam kuna deiyo ngeda,

147
00:05:06,300 --> 00:05:07,940
ada ne pua.

148
00:05:07,940 --> 00:05:09,260
Yuk ngebo ton gume.

149
00:05:09,260 --> 00:05:10,940
Ware nesala do yuma,

150
00:05:10,940 --> 00:05:12,500
ne tep moronengedi,

151
00:05:12,500 --> 00:05:15,220
ne kori yankamnenung nesalada,

152
00:05:15,220 --> 00:05:17,980
ataru di dipra doryankamre taru yumada,

153
00:05:17,980 --> 00:05:20,020
jen pio men putankamre.

154
00:05:20,020 --> 00:05:20,420
Tonda,

155
00:05:20,420 --> 00:05:23,220
ne tep teka tenepnenge nesala yumada,

156
00:05:23,220 --> 00:05:25,540
doryankamre taru yumada,

157
00:05:25,540 --> 00:05:27,660
me pio men putankamre.

158
00:05:27,660 --> 00:05:28,340
Dinino,

159
00:05:28,340 --> 00:05:31,740
nedi sun tep arup taru pepmasena utopu,

160
00:05:31,740 --> 00:05:33,380
ne kune keca cap,

161
00:05:33,380 --> 00:05:34,540
ne nong cap,

162
00:05:34,540 --> 00:05:35,860
konum dinerum dinin,

163
00:05:35,860 --> 00:05:39,300
tupa-tupa teka men tenenerume.

164
00:05:39,300 --> 00:05:40,860
Ware nesala do yuma,

165
00:05:40,860 --> 00:05:43,820
ne Nai Bo Allahdi karenere nesala yumada,

166
00:05:43,820 --> 00:05:45,700
ne tep teka tenepnengedi,

167
00:05:45,700 --> 00:05:47,580
ne kori yakankamnenge.

168
00:05:47,580 --> 00:05:49,420
‘Er dipu lyepkamser’ tenen,

169
00:05:49,420 --> 00:05:51,940
ne kori yakankamneng nesala yumada,

170
00:05:51,940 --> 00:05:53,780
‘Sunda ne song,’

171
00:05:53,780 --> 00:05:55,140
pepra men tamkamne.

172
00:05:55,140 --> 00:05:56,500
Apepmasen upu deiyoda,

173
00:05:56,500 --> 00:05:58,860
im deiki di tuai mutu yasidi,

174
00:05:58,860 --> 00:06:00,700
‘Ne dokotepneu ngebo,

175
00:06:00,700 --> 00:06:03,820
Allah er tenenere pelpu donkamne,’

176
00:06:03,820 --> 00:06:04,900
tenepsidi yasi.

177
00:06:04,900 --> 00:06:05,740
Neda,

178
00:06:05,740 --> 00:06:09,580
‘Ne kange dipu tenenun kecapu tenepra kunkamne’ tenen,

179
00:06:09,580 --> 00:06:10,620
men yasi.

180
00:06:10,620 --> 00:06:12,340
Wepra deipneu ngebo,

181
00:06:12,340 --> 00:06:13,500
‘Ukunkamre,’

182
00:06:13,500 --> 00:06:15,540
teneamneuada pepkusene.

183
00:06:15,540 --> 00:06:16,500
Ada,

184
00:06:16,500 --> 00:06:17,580
ne Nai Bo Allahdi,

185
00:06:17,580 --> 00:06:19,500
‘Anesala yumada,

186
00:06:19,500 --> 00:06:21,220
ne mi tep karenkamne,’

187
00:06:21,220 --> 00:06:22,060
teneamudi,

188
00:06:22,060 --> 00:06:24,860
wepra kareamneu nesala yumada,

189
00:06:24,860 --> 00:06:28,100
tenpu peda men wangapkamnere.

190
00:06:28,100 --> 00:06:28,740
Tenpunge peda,

191
00:06:28,740 --> 00:06:30,460
men gum kupnetenge dinin,

192
00:06:30,460 --> 00:06:32,100
sirya taruda,

193
00:06:32,100 --> 00:06:33,180
‘Anesala yumada,

194
00:06:33,180 --> 00:06:34,940
pio gam kunkameng’ tenen,

195
00:06:34,940 --> 00:06:37,660
sun yuma gam bukra ereipkamne.

196
00:06:37,660 --> 00:06:38,980
‘Ukupkamne,’

197
00:06:38,980 --> 00:06:39,780
pepmasenada,

198
00:06:39,780 --> 00:06:41,500
tali tep men pepsene.

199
00:06:41,500 --> 00:06:42,420
Deiyoda,

200
00:06:42,420 --> 00:06:45,180
ne Nai Bo Allahdi utenerure.

201
00:06:45,180 --> 00:06:45,940
Ada,

202
00:06:45,940 --> 00:06:46,660
Allahdi,

203
00:06:46,660 --> 00:06:48,140
ware nesala do yuma,

204
00:06:48,140 --> 00:06:48,940
sundi,

205
00:06:48,940 --> 00:06:51,580
‘Allah er Mi Sisadi lyepsetue’ tenen,

206
00:06:51,580 --> 00:06:53,980
ne mi tep teka tenepmengopda,

207
00:06:53,980 --> 00:06:56,020
‘Tek sisi pio gam kunkamenge,’

208
00:06:56,020 --> 00:06:57,060
tenerure.

209
00:06:57,060 --> 00:06:59,860
‘Gam pio kunkameng’ tenen,

210
00:06:59,860 --> 00:07:00,980
ne Yesusdi sirya taru,

211
00:07:00,980 --> 00:07:02,340
anesala yumada,

212
00:07:02,340 --> 00:07:05,140
gam bukra deipnedi ereipkamne.

213
00:07:05,140 --> 00:07:09,020
Yesusdi awekmai nesala yuma tep pepu.

214
00:07:09,020 --> 00:07:10,740
Upepu pangeda,

215
00:07:10,740 --> 00:07:12,620
sun Yahudi yala nengdi,

216
00:07:12,620 --> 00:07:14,540
Yesus tep yu kupupa,

217
00:07:14,540 --> 00:07:16,700
mali kange douprap,

218
00:07:16,700 --> 00:07:18,940
yupropidi mali penmai.

219
00:07:18,940 --> 00:07:20,060
Yesusdi,

220
00:07:20,060 --> 00:07:21,420
“Neda,

221
00:07:21,420 --> 00:07:23,140
im deiki di yau kwaneng,

222
00:07:23,140 --> 00:07:25,580
gam kuna roti deiyo ngeda ne pua,”

223
00:07:25,580 --> 00:07:27,900
pepka tep,

224
00:07:27,900 --> 00:07:29,180
sun yu kupmai.

225
00:07:29,180 --> 00:07:32,300
Yu kupupa upenmai.

226
00:07:32,300 --> 00:07:33,660
“Angeboda,

227
00:07:33,660 --> 00:07:36,660
Yusupdi deipu mi men kurur do?

228
00:07:36,660 --> 00:07:37,180
Gume,

229
00:07:37,180 --> 00:07:39,540
erda angebo pua.

230
00:07:39,540 --> 00:07:41,300
Er nai sisa cap,

231
00:07:41,300 --> 00:07:43,180
er nin sisa capda,

232
00:07:43,180 --> 00:07:44,260
nun kaele.

233
00:07:44,260 --> 00:07:45,620
Atep ngeda,

234
00:07:45,620 --> 00:07:46,980
ware kuprap,

235
00:07:46,980 --> 00:07:49,720
‘Neda im deiki di tuai mutu yasi,’

236
00:07:49,720 --> 00:07:51,120
pepsetu do?

237
00:07:51,120 --> 00:07:52,840
Tali penmasere,”

238
00:07:52,840 --> 00:07:53,920
pepi.

239
00:07:53,920 --> 00:07:55,160
Upenmaipa,

240
00:07:55,160 --> 00:07:57,140
Yesusdi sun tep pepu.

241
00:07:57,140 --> 00:07:58,460
Yu kuprepa,

242
00:07:58,460 --> 00:08:01,800
mali upu pedanmarumada yapso.

243
00:08:01,800 --> 00:08:03,440
Ware neng do yuma,

244
00:08:03,440 --> 00:08:05,100
ne dopra deipneu ngebo,

245
00:08:05,100 --> 00:08:07,400
ne Nai Bo Allahdi aneng tep,

246
00:08:07,400 --> 00:08:09,460
‘Yesus teka tenenkamenge’ tenen,

247
00:08:09,460 --> 00:08:11,560
sun dipru men tamupyopda,

248
00:08:11,560 --> 00:08:13,840
ne tep teka men tenepnetenge.

249
00:08:13,840 --> 00:08:15,980
Allahdi weamu nesala yuma,

250
00:08:15,980 --> 00:08:17,400
sirya taruda,

251
00:08:17,400 --> 00:08:20,800
nedi gam bukra deipnedi ereipkamne.

252
00:08:20,800 --> 00:08:22,140
Pumun taru,

253
00:08:22,140 --> 00:08:24,160
Allah er upu lap peramu ngebo,

254
00:08:24,160 --> 00:08:26,740
nabi Yesayadi sekamutopu,

255
00:08:26,740 --> 00:08:29,160
ne tep teka tenenge neng kununge.

256
00:08:29,160 --> 00:08:32,040
Nabi Yesayadi pepu upuda ake.

257
00:08:32,040 --> 00:08:35,400
‘Allahdi anesala yuma tep peteremrepa,

258
00:08:35,400 --> 00:08:36,680
kael kemkamenge.’

259
00:08:36,680 --> 00:08:38,860
Aupu akapka tep,

260
00:08:38,860 --> 00:08:40,380
ware nesala do yuma,

261
00:08:40,380 --> 00:08:42,720
Allahdi er upu perepa,

262
00:08:42,720 --> 00:08:44,720
gekepmengedi teka tenepra,

263
00:08:44,720 --> 00:08:47,400
er tep kael kemenge nesala yumada,

264
00:08:47,400 --> 00:08:49,380
‘Yesusdi lyepkamser’ tenen,

265
00:08:49,380 --> 00:08:51,420
ne tep teka tenenkamnenge.

266
00:08:51,420 --> 00:08:54,240
Allah im deiki di dokotepu ngebo,

267
00:08:54,240 --> 00:08:56,280
er dipapu Allah diramu.

268
00:08:56,280 --> 00:08:57,840
Yuk nesala yumadi,

269
00:08:57,840 --> 00:08:59,440
Allah pio men dirami.

270
00:08:59,440 --> 00:09:01,160
Allahdi wepra deipudi,

271
00:09:01,160 --> 00:09:02,920
sun kori dokotepu ngebo,

272
00:09:02,920 --> 00:09:04,520
erpu Allah dirure.

273
00:09:04,520 --> 00:09:06,000
Tek sisi pepsene.

274
00:09:06,000 --> 00:09:07,220
Ne pene upu cap,

275
00:09:07,220 --> 00:09:08,180
ne cap tep,

276
00:09:08,180 --> 00:09:09,900
teka tenepre ngeboda,

277
00:09:09,900 --> 00:09:12,320
gam kuna deiyo keca konum dororure.

278
00:09:12,320 --> 00:09:14,260
Neda tali ngebo gume.

279
00:09:14,260 --> 00:09:17,060
Neda roti kwaneng gam kuna deiyo ngeda,

280
00:09:17,060 --> 00:09:17,820
ne pua.

281
00:09:17,820 --> 00:09:19,100
Yesusdi pepu.

282
00:09:19,100 --> 00:09:21,400
Upepudi aupu ton pepu.

283
00:09:21,400 --> 00:09:22,780
“Sun apu yapuda,

284
00:09:22,780 --> 00:09:25,180
Allah im deiki di dokotepu jen keca,

285
00:09:25,180 --> 00:09:27,780
er sida mana kwaning,

286
00:09:27,780 --> 00:09:29,320
bupra jerami dinino,

287
00:09:29,320 --> 00:09:31,680
amenda taruda derami.

288
00:09:31,680 --> 00:09:32,840
Dinino,

289
00:09:32,840 --> 00:09:34,120
ne pepmasenada,

290
00:09:34,120 --> 00:09:38,740
im deiki di yau roti kwaneng dopra jere ngeboda men depkamre.

291
00:09:38,740 --> 00:09:40,460
Pio gampu kunkamre.

292
00:09:40,460 --> 00:09:43,180
Im deiki di yau roti kwaneng,

293
00:09:43,180 --> 00:09:44,580
gam kuna deiyo ngeda,

294
00:09:44,580 --> 00:09:45,680
ada ne pua.

295
00:09:45,680 --> 00:09:47,420
Akwaneng pepmasenada,

296
00:09:47,420 --> 00:09:49,040
dopra jere ngeboda,

297
00:09:49,040 --> 00:09:50,720
nong depmarya peda,

298
00:09:50,720 --> 00:09:52,260
pio gam kunkamre.

299
00:09:52,260 --> 00:09:53,820
Domon upu deiki di,

300
00:09:53,820 --> 00:09:55,300
kwaneng pepmasenada,

301
00:09:55,300 --> 00:09:56,600
ne nong tepa.

302
00:09:56,600 --> 00:09:59,160
‘Nesala ban-ban yuma lyepnepa,

303
00:09:59,160 --> 00:10:00,700
gam kunkamenge’ tenen,

304
00:10:00,700 --> 00:10:02,380
ne nong karepsene.”

305
00:10:02,380 --> 00:10:04,000
Yesusdi pepu.

306
00:10:04,000 --> 00:10:05,500
Upepu pangeda,

307
00:10:05,500 --> 00:10:07,540
sun Yahudi yala nengdi,

308
00:10:07,540 --> 00:10:10,080
yu kupupa pedanmai.

309
00:10:10,080 --> 00:10:11,900
Sundi upenmai.

310
00:10:11,900 --> 00:10:12,700
“Gume,

311
00:10:12,700 --> 00:10:14,000
angeboda,

312
00:10:14,000 --> 00:10:16,620
ware kuprap er nong karepsetupa,

313
00:10:16,620 --> 00:10:17,980
jeptepe do?”

314
00:10:17,980 --> 00:10:20,520
pepra upu deiki pedanmai.

315
00:10:20,520 --> 00:10:21,500
Pedanmaipa,

316
00:10:21,500 --> 00:10:24,100
Yesusdi sun tep pepu.

317
00:10:24,100 --> 00:10:25,680
Tek sisi pepsene.

318
00:10:25,680 --> 00:10:26,500
Neda,

319
00:10:26,500 --> 00:10:28,400
Nimi Mi Sisa Utopu Ngebo,

320
00:10:28,400 --> 00:10:29,440
ne nong cap,

321
00:10:29,440 --> 00:10:31,880
ne yapi cap men jeprumyopda,

322
00:10:31,880 --> 00:10:35,580
bol koptapra gam kuna deiyo keca men doproptume.

323
00:10:35,580 --> 00:10:37,560
Pio gam men kunkamrume.

324
00:10:37,560 --> 00:10:38,660
Dinino,

325
00:10:38,660 --> 00:10:40,100
ware nesala do yuma,

326
00:10:40,100 --> 00:10:41,100
ne nong cap,

327
00:10:41,100 --> 00:10:43,880
ne yapi cap jenge nesala yumada,

328
00:10:43,880 --> 00:10:47,820
pio gam kuna deiyo keca konum dopropmengedi kununge.

329
00:10:47,820 --> 00:10:49,240
Anesala yumada,

330
00:10:49,240 --> 00:10:51,260
sirya taru gam bukra deipnedi,

331
00:10:51,260 --> 00:10:52,720
ereipkamsene.

332
00:10:52,720 --> 00:10:53,620
Angeda,

333
00:10:53,620 --> 00:10:54,580
ne nongda,

334
00:10:54,580 --> 00:10:56,800
kwaneng sisa utopu kurure.

335
00:10:56,800 --> 00:10:57,580
Ne yapida,

336
00:10:57,580 --> 00:11:00,700
me sisa utopu kurura tep pepsene.

337
00:11:00,700 --> 00:11:02,320
Ware nesala do yuma,

338
00:11:02,320 --> 00:11:03,220
ne nong cap,

339
00:11:03,220 --> 00:11:05,440
ne yapi cap jenge nesalada,

340
00:11:05,440 --> 00:11:07,160
ne cap dipru dukdongopra,

341
00:11:07,160 --> 00:11:08,900
ne cap kikiman kununge.

342
00:11:08,900 --> 00:11:12,100
Nedi sun dipru neitamai tupa kunkamne.

343
00:11:12,100 --> 00:11:12,700
Uda,

344
00:11:12,700 --> 00:11:16,300
Gam Kuna Deiyo Ngeboda Allah pio akurure.

345
00:11:16,300 --> 00:11:19,580
Ne Nai Allah dokotepneudi talenerepa,

346
00:11:19,580 --> 00:11:21,500
gam tupa kunetopu,

347
00:11:21,500 --> 00:11:23,940
ange utopu ne kune keca cap,

348
00:11:23,940 --> 00:11:25,280
pesene upu cap,

349
00:11:25,280 --> 00:11:26,740
doronung nesalada,

350
00:11:26,740 --> 00:11:28,420
nedi talesenepa,

351
00:11:28,420 --> 00:11:31,340
ne deikipu pio gam kunkamenge.

352
00:11:31,340 --> 00:11:33,180
Yesusdi pepu.

353
00:11:33,180 --> 00:11:35,960
“Adomon upu pepmasena deiyoda,

354
00:11:35,960 --> 00:11:38,320
ada im deiki di yau kwaneng,

355
00:11:38,320 --> 00:11:39,780
ne tep pesenune.

356
00:11:39,780 --> 00:11:41,280
Nun apu yapuda,

357
00:11:41,280 --> 00:11:43,620
Allah im deiki di dokotemamu keca,

358
00:11:43,620 --> 00:11:47,020
er si mana kwaneng bupra jerami dinin,

359
00:11:47,020 --> 00:11:48,780
amenda derami.

360
00:11:48,780 --> 00:11:49,760
Dinino,

361
00:11:49,760 --> 00:11:52,800
ne pepsene roti dopra jenge nesalada,

362
00:11:52,800 --> 00:11:54,340
gam pio kunkamenge.

363
00:11:54,340 --> 00:11:55,260
Ada,

364
00:11:55,260 --> 00:11:56,740
ne tep teka tenepnengedi,

365
00:11:56,740 --> 00:11:58,840
domyakankamneng nesalada,

366
00:11:58,840 --> 00:12:00,540
pio gam kunkamenge.”

367
00:12:00,540 --> 00:12:03,180
Yesusdi aupu yuma pepu.

368
00:12:03,180 --> 00:12:05,780
Yesusdi aupu pepu taruda,

369
00:12:05,780 --> 00:12:08,000
Kapernaum mutu neitamai,

370
00:12:08,000 --> 00:12:09,620
Yahudi yala nesala,

371
00:12:09,620 --> 00:12:14,400
sun Allah upu peteremna atipum neitamai di pepu.

372
00:12:14,400 --> 00:12:15,600
Yesusdi,

373
00:12:15,600 --> 00:12:18,300
aupu yuma Kapernaum mutu pepupa,

374
00:12:18,300 --> 00:12:23,060
er upu gekepra dombarami nesala kan-kan neitamai di,

375
00:12:23,060 --> 00:12:24,420
ton nengda,

376
00:12:24,420 --> 00:12:25,480
“Uo,

377
00:12:25,480 --> 00:12:26,500
apepser upuda,

378
00:12:26,500 --> 00:12:28,460
ikin weik upu cadi,

379
00:12:28,460 --> 00:12:31,520
ware kuprap teka tenepra doproptepe do?”

380
00:12:31,520 --> 00:12:32,700
pepi.

381
00:12:32,700 --> 00:12:35,660
Aupu pedanmaidi mali kange doupra,

382
00:12:35,660 --> 00:12:37,940
pangdana utopu kunmaipa,

383
00:12:37,940 --> 00:12:40,460
Yesusdi tenepka tep,

384
00:12:40,460 --> 00:12:43,300
er dombanmai nesala tep pepu.

385
00:12:43,300 --> 00:12:45,360
“Apepmasen upu tep ngeda,

386
00:12:45,360 --> 00:12:46,180
‘Uo’ tenen,

387
00:12:46,180 --> 00:12:48,500
mali kange doupmanerum do?

388
00:12:48,500 --> 00:12:50,740
Nimi Mi Sisa Utopu Ngebo,

389
00:12:50,740 --> 00:12:54,540
men di kuramngai ka tamupra im deiki welerberepa,

390
00:12:54,540 --> 00:12:56,260
eprumyopda,

391
00:12:56,260 --> 00:12:58,080
ware tenepkamrum do?

392
00:12:58,080 --> 00:12:59,860
Allah er Lek Sambaladi,

393
00:12:59,860 --> 00:13:02,380
gam kuna deiyo keca karerure.

394
00:13:02,380 --> 00:13:03,640
Nimi nong cap,

395
00:13:03,640 --> 00:13:04,940
nimi puto kusere ngeda,

396
00:13:04,940 --> 00:13:07,180
mambul keca pio gume.

397
00:13:07,180 --> 00:13:09,560
Ada nong men kupkamre keca pua.

398
00:13:09,560 --> 00:13:11,140
Nedi pepmasen upu yumada,

399
00:13:11,140 --> 00:13:13,600
Allah er Lek Sambaladi perure.

400
00:13:13,600 --> 00:13:14,700
Aupu tep,

401
00:13:14,700 --> 00:13:15,900
teka tenepmumyopda,

402
00:13:15,900 --> 00:13:18,360
gam kuna deiyo keca dororume.

403
00:13:18,360 --> 00:13:19,100
Aupuda,

404
00:13:19,100 --> 00:13:21,360
gam kuna deiyo upu kurure.

405
00:13:21,360 --> 00:13:22,940
Tali upu gume.

406
00:13:22,940 --> 00:13:24,740
Gam kuna upu pesenun dinin,

407
00:13:24,740 --> 00:13:25,860
ne kaele,

408
00:13:25,860 --> 00:13:27,860
sun kan-kan neitamai di,

409
00:13:27,860 --> 00:13:30,700
ton nengda teka men tenenenunge.”

410
00:13:30,700 --> 00:13:32,240
Yesusdi pepu.

411
00:13:32,240 --> 00:13:34,420
Yesusdi aupu pepu ngeda,

412
00:13:34,420 --> 00:13:36,660
tali tep men pepu.

413
00:13:36,660 --> 00:13:37,960
Pumun taru di,

414
00:13:37,960 --> 00:13:40,180
sun teka men tenerami neng cap,

415
00:13:40,180 --> 00:13:41,040
tonda,

416
00:13:41,040 --> 00:13:42,900
‘Er poptapkung’ tenen,

417
00:13:42,900 --> 00:13:45,460
nimi upu kai perbankamu ngebo cap,

418
00:13:45,460 --> 00:13:47,680
Yesusdi konum kael keamnga tep,

419
00:13:47,680 --> 00:13:49,040
aupu pepu.

420
00:13:49,040 --> 00:13:51,900
Amenda dukdongopra aupu ton pepu.

421
00:13:51,900 --> 00:13:53,320
“Sun kan-kan di,

422
00:13:53,320 --> 00:13:56,160
ton nengda teka men tenenunga cadi,

423
00:13:56,160 --> 00:13:58,940
arup taruda aupu pepmasenue.

424
00:13:58,940 --> 00:14:00,180
‘Ware nesala do yuma,

425
00:14:00,180 --> 00:14:01,780
ne Nai Bo Allahdi,

426
00:14:01,780 --> 00:14:04,380
‘Yesus teka tenenkameng’ tenen,

427
00:14:04,380 --> 00:14:06,480
sun dipru men tamupyopda,

428
00:14:06,480 --> 00:14:08,180
ne tep teka men tenepnetenge,’

429
00:14:08,180 --> 00:14:10,020
pepmasenue.”

430
00:14:10,020 --> 00:14:13,680
Yesusdi awekmai nesala yuma tep pepu.

431
00:14:13,680 --> 00:14:15,580
Yesusdi upepu pangeda,

432
00:14:15,580 --> 00:14:18,060
ataru di gonga kepra,

433
00:14:18,060 --> 00:14:21,420
er tep domyakarami nesala kankan bokra,

434
00:14:21,420 --> 00:14:24,700
gung weika di er tep tapidi,

435
00:14:24,700 --> 00:14:26,580
‘Er upu men gekepkupe’ tenen,

436
00:14:26,580 --> 00:14:28,800
men domyakarami.

437
00:14:28,800 --> 00:14:30,580
Sun tapra beipa,

438
00:14:30,580 --> 00:14:33,000
Yesusdi er wepra deiamu neng,

439
00:14:33,000 --> 00:14:36,000
sun 12 neng tep asipetepu.

440
00:14:36,000 --> 00:14:37,420
“Sun dano.

441
00:14:37,420 --> 00:14:38,220
Sun ton,

442
00:14:38,220 --> 00:14:39,260
‘Er tapra betepe,’

443
00:14:39,260 --> 00:14:41,080
tenepmanerumdi,

444
00:14:41,080 --> 00:14:43,220
ne tapra benkamrum do?”

445
00:14:43,220 --> 00:14:45,100
pepra asipetepu.

446
00:14:45,100 --> 00:14:47,500
Yesusdi upepra asipetepupa,

447
00:14:47,500 --> 00:14:51,160
Simon Peterusdi tamupra pepu.

448
00:14:51,160 --> 00:14:51,860
“Gume,

449
00:14:51,860 --> 00:14:53,820
naie.

450
00:14:53,820 --> 00:14:54,740
Kan puda,

451
00:14:54,740 --> 00:14:59,220
nimi pio gam kuna deiyo upu talepra peseruma tep,

452
00:14:59,220 --> 00:15:02,660
wareto ngebo kori betepe do?

453
00:15:02,660 --> 00:15:04,620
Nun kael kepmupudi,

454
00:15:04,620 --> 00:15:07,620
kan tep konum teka tenekenupe.

455
00:15:07,620 --> 00:15:09,220
Allahdi dokotepseupa,

456
00:15:09,220 --> 00:15:11,800
Dumsisi Kuna Ngeboda,

457
00:15:11,800 --> 00:15:13,320
kan tenpua.

458
00:15:13,320 --> 00:15:15,180
Yuk ngebo gume,”

459
00:15:15,180 --> 00:15:16,240
pepu.

460
00:15:16,240 --> 00:15:17,240
Upepupa,

461
00:15:17,240 --> 00:15:18,900
Yesusdi pepu.

462
00:15:18,900 --> 00:15:19,820
“Ne dipapu,

463
00:15:19,820 --> 00:15:22,820
sun dua belas neng wepra deiamsisi dinino,

464
00:15:22,820 --> 00:15:24,580
sun kan-kan neitamaida,

465
00:15:24,580 --> 00:15:27,620
tenpu ngebo isok mi kurure,”

466
00:15:27,620 --> 00:15:28,700
pepu.

467
00:15:28,700 --> 00:15:30,660
Yesusdi aupu pepkada,

468
00:15:30,660 --> 00:15:32,900
Simon Iskariot,

469
00:15:32,900 --> 00:15:37,960
er mi Yudas tep tenepudi aupu pepu.

470
00:15:37,960 --> 00:15:38,740
Yudas Iskariotda,

471
00:15:38,740 --> 00:15:40,500
Yesus dombarami neng,

472
00:15:40,500 --> 00:15:43,500
12 neng kankan kuramu dinin,

473
00:15:43,500 --> 00:15:45,840
amenda taruda,

474
00:15:45,840 --> 00:15:47,220
‘Yesus poptenge’ tenen,

475
00:15:47,220 --> 00:15:50,580
nimi kai upu perbenkamua tep,

476
00:15:50,580 --> 00:15:54,620
Yesusdi aupu pepu.

