﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:12,820
Beyeki sáha nna ka benne tupa roꞌo indatooha binake deki sun ka benne rudhetini Jesús‑niba beyapike lheꞌe barcuha.

2
00:00:12,820 --> 00:00:14,840
Kumu barcu deyya ka benneha,

3
00:00:14,840 --> 00:00:21,660
sunruba nuha udána roꞌo indatooha nna lanú Jesús‑ni bilákanie eyapi len ka benneha lheꞌe barcuha.

4
00:00:21,660 --> 00:00:26,660
Nianna besia adíru ka barcu dedákana daka lheꞌesi Tiberias.

5
00:00:26,660 --> 00:00:37,080
Besia ka nuha gaxxaba ata uto ka benne yettaxtilaha ata useꞌeke iki de chi begwe Jesús benne anke Xxanariꞌiha ixkixaru len Tata Do Yebáha.

6
00:00:37,080 --> 00:00:40,140
Tti lanú Jesús‑ni bilani ka benne tupa niha,

7
00:00:40,140 --> 00:00:43,200
nigaba a bilákanie ka benne rudhetinieha,

8
00:00:43,200 --> 00:00:48,900
nianna tti utaꞌake lheꞌe ka barcuha nna diake ugilee daka lheꞌesi Capernaum‑ni.

9
00:00:48,900 --> 00:00:52,480
Tti gwaxxakake bie attu ladu roꞌo indatooha,

10
00:00:52,480 --> 00:00:54,640
nianna tti unnaba tisake,

11
00:00:54,640 --> 00:00:56,480
ráke bie:

12
00:00:56,480 --> 00:00:57,160
―Maestru,

13
00:00:57,160 --> 00:00:58,640
¿nukala bisialu nii?

14
00:00:58,640 --> 00:01:01,440
Jesús‑ni nna bekabie geke,

15
00:01:01,440 --> 00:01:02,020
ree:

16
00:01:02,020 --> 00:01:03,400
―Netiru ria,

17
00:01:03,400 --> 00:01:09,160
labí rekile ugila neti de rilenle ka milagru runia‑ni,

18
00:01:09,160 --> 00:01:16,940
sinuki rekile ugila neti kumu de begoa le yettaxtila nna axtaba beyielinle.

19
00:01:16,940 --> 00:01:22,040
Bittu udona lele kilale elho nu abittu ruchíana isá,

20
00:01:22,040 --> 00:01:28,720
sinuki gwaludola lele gwalegila elho nu uinna kini satíaba aka benle.

21
00:01:28,720 --> 00:01:31,280
Neti benne daya yebáha,

22
00:01:31,280 --> 00:01:36,600
neti unia ki satíaba aka benle arlo Tata Do Yebáha,

23
00:01:36,600 --> 00:01:40,640
kumu neti chi bedhaꞌane ki unia aní.

24
00:01:40,640 --> 00:01:43,680
Nianna tti ráke bie:

25
00:01:43,680 --> 00:01:48,640
―¿Bíla teeki uintu kini dhaatu uintu nu raka le Tata Do Yebáha?

26
00:01:48,640 --> 00:01:51,320
Jesús‑ni nna bekabie geke,

27
00:01:51,320 --> 00:01:52,000
ree:

28
00:01:52,000 --> 00:01:56,720
―Tsia lele Tata Do Yebaa benne udhelhe netiha.

29
00:01:56,720 --> 00:01:59,540
Nuní raka lebie uinle.

30
00:01:59,540 --> 00:02:01,580
Nianna tti ráke bie:

31
00:02:01,580 --> 00:02:07,100
―¿Bí milagru uinlu kini riꞌitu ganna chi bilentu ka milagruha nna tsia letu gelu?

32
00:02:07,100 --> 00:02:09,040
¿Bí ttu nu tse uinlu?

33
00:02:09,040 --> 00:02:15,420
Kumu ka benne uka xuttoriꞌiha utoke nu udhelha Tata Do Yebáha nu tee láni maná,

34
00:02:15,420 --> 00:02:18,000
tti rekike lo yu bisiha.

35
00:02:18,000 --> 00:02:22,760
Ukaba attiba ra lo ka yetsi ge Tata Do Yebáha ata dia ra:

36
00:02:22,760 --> 00:02:25,000
“Yettaxtila daa yebáha,

37
00:02:25,000 --> 00:02:26,480
udhelhe ki utoke.”

38
00:02:26,480 --> 00:02:29,320
Jesús‑ni nna rabie ke:

39
00:02:29,320 --> 00:02:30,840
―Netiru ria:

40
00:02:30,840 --> 00:02:35,760
Labí Moisés‑ni nuha betena yettaxtila daa yebáha;

41
00:02:35,760 --> 00:02:39,120
sinuki Tata kiaha‑ba betebie nuha.

42
00:02:39,120 --> 00:02:44,640
Labie nuha rutebie nu gwalíga anka yettaxtila daa yebáha.

43
00:02:44,640 --> 00:02:48,520
Kumu yettaxtila rute Tata Do Yebáha,

44
00:02:48,520 --> 00:02:55,440
benneha anke benne daa yebáha nna runie kini satíaba aka ben ka benne.

45
00:02:55,440 --> 00:02:57,280
Nianna ráke bie:

46
00:02:57,280 --> 00:03:01,560
―Satía bete luesi yettaxtila‑na gotu xa tata.

47
00:03:01,560 --> 00:03:04,680
Jesús‑ni nna rabie ke:

48
00:03:04,680 --> 00:03:10,840
―Netiba nuní ankaa yettaxtila rutea elha nabani ge ka benne.

49
00:03:10,840 --> 00:03:20,760
Benne ite len neti labíru ituin benneha lhe benne tsia lebie neti ni tsa labíru ebisi benneha inda.

50
00:03:20,760 --> 00:03:23,400
Ttaka ttiba chi xpeya le,

51
00:03:23,400 --> 00:03:27,640
meskiba chi bilenle neti nna labí ria lele kia.

52
00:03:27,640 --> 00:03:32,400
Iyába ka benne ruin Tataha ki itake len neti,

53
00:03:32,400 --> 00:03:42,120
gwadábake len neti nna ka benne gwadáke len netiha nna labí odekia ka benneha.

54
00:03:42,120 --> 00:03:48,240
Kumu neti laa ugwadigaa yebáha kini unia nu rakaba lasia,

55
00:03:48,240 --> 00:03:51,960
sinuki unia nu ra benne udhelhe netiha.

56
00:03:51,960 --> 00:03:55,760
Nuní raka le benne udhelhe netiha unia,

57
00:03:55,760 --> 00:04:04,840
delába delo iyá tte ka benne uin Tataha ki itake len neti bittu unnittia ni ttúke,

58
00:04:04,840 --> 00:04:10,200
sinuki elhidha bania ke ganna chi bisia sá daluxaha.

59
00:04:10,200 --> 00:04:13,120
Nunígaba raka le Tataha aka,

60
00:04:13,120 --> 00:04:21,240
delába iyába ka benne ilákanie neti benne ankaa Xiꞌinie lhe tsia leke kia lhe,

61
00:04:21,240 --> 00:04:25,960
ka benneha nuha satíaba aka benke arloe.

62
00:04:25,960 --> 00:04:31,180
Neti nna gwelhidha benbaa ke ganna chi bisia sá daluxaha.

63
00:04:31,180 --> 00:04:36,360
Ka nu Israel‑ni nna udulokana rinnekana ge Jesús‑ni kumu de rabie:

64
00:04:36,360 --> 00:04:40,460
“Neti ankaa yettaxtila nu daa yebáha.”

65
00:04:40,460 --> 00:04:42,180
Lhe rágabakana:

66
00:04:42,180 --> 00:04:47,160
―¿Laaba nuníba nuha Jesús xiꞌin biyú José‑ni?

67
00:04:47,160 --> 00:04:51,880
Ki gwankabiabinriꞌi xxudini lhe ixnáni lhe.

68
00:04:51,880 --> 00:04:53,880
¿Galasina nna rana:

69
00:04:53,880 --> 00:04:55,800
“Yebáha‑ba daya”?

70
00:04:55,800 --> 00:04:58,200
Jesús‑ni nna bekabie,

71
00:04:58,200 --> 00:04:58,960
ree:

72
00:04:58,960 --> 00:05:00,800
―Bittu innele kia.

73
00:05:00,800 --> 00:05:10,880
Lanú ttu benne lhaxxaba isiabie len neti ganna Tata kia benne udhelhe netiha abíba idhelhe benneha len neti.

74
00:05:10,880 --> 00:05:17,800
Neti nna gwelhidha benbaa benneha lo elhuttiha ganna chi bisia sá daluxaha.

75
00:05:17,800 --> 00:05:23,120
Lo ka yetsi bodhaꞌan ka profeta ge Tata Do Yebáha dia ra:

76
00:05:23,120 --> 00:05:27,200
“Iyábakana udhetini Tata Do Yebáha.”

77
00:05:27,200 --> 00:05:34,720
Laxkala iyába ka benne riyienkanie ge Tataha lhe ridetike gebie lhe,

78
00:05:34,720 --> 00:05:38,000
ka benneha nuha gwadáke len neti.

79
00:05:38,000 --> 00:05:41,600
Tataha lanú nu chi bilenna benneha;

80
00:05:41,600 --> 00:05:45,360
sunruba neti benne udáya ata doeha,

81
00:05:45,360 --> 00:05:48,920
sunruba neti chi biláti Tataha.

82
00:05:48,920 --> 00:05:50,640
Netiru ria,

83
00:05:50,640 --> 00:05:53,640
benne gwa ria lebie netiha,

84
00:05:53,640 --> 00:05:58,560
benneha satíaba aka benbie arlo Tata Do Yebáha.

85
00:05:58,560 --> 00:06:03,720
Neti ankaa yettaxtila rutea elha nabani ge ka benne.

86
00:06:03,720 --> 00:06:08,760
Ka benne uka xuttoleha utoke maná lo yu bisiha,

87
00:06:08,760 --> 00:06:12,840
laa kiga de utoke nuha nna abittu uttike,

88
00:06:12,840 --> 00:06:15,560
aloba uttigabake.

89
00:06:15,560 --> 00:06:19,440
Ttaka nii chi du yettaxtila daa yebáha.

90
00:06:19,440 --> 00:06:22,200
Benne gobie yettaxtila‑ni,

91
00:06:22,200 --> 00:06:24,640
benneha labí gattie,

92
00:06:24,640 --> 00:06:28,880
satíaba aka benbie arlo Tata Do Yebáha.

93
00:06:28,880 --> 00:06:33,760
Neti nuní ankaa yettaxtila bani daa yebáha.

94
00:06:33,760 --> 00:06:36,480
Ganna nuxa benne gobie benne‑ni,

95
00:06:36,480 --> 00:06:39,600
benneha satíaba aka benbie.

96
00:06:39,600 --> 00:06:44,940
Yettaxtila nu utea‑ni ankana kwinaga bela latia.

97
00:06:44,940 --> 00:06:54,900
Utea na kini odiláya ka benne seꞌe yiesi lo yu‑ni kini satíaba aka benke arlo Tata Do Yebáha.

98
00:06:54,900 --> 00:06:58,120
Ka nu Israel‑ni nna udulokana ritilha tisakana,

99
00:06:58,120 --> 00:06:59,320
ra luesikani:

100
00:06:59,320 --> 00:07:02,860
―¿Gasina ute nuní bela latin‑na goriꞌi?

101
00:07:02,860 --> 00:07:05,760
Jesús‑ni nna bekabie gekani,

102
00:07:05,760 --> 00:07:06,400
ree:

103
00:07:06,400 --> 00:07:08,760
―Neti benne daya yebáha,

104
00:07:08,760 --> 00:07:10,520
netiru ria,

105
00:07:10,520 --> 00:07:18,560
ganna lebiꞌi abíba gole bela latia‑ni lhe ganna abíba iꞌiyale reni kia‑ni lhe,

106
00:07:18,560 --> 00:07:23,180
labí aka benle ttu dia lii arlo Tata Do Yebáha.

107
00:07:23,180 --> 00:07:28,160
Nu gona bela kia‑ni lhe iꞌiyana reni kia‑ni lhe,

108
00:07:28,160 --> 00:07:32,840
nuha satíaba aka benna arlo Tata Do Yebáha.

109
00:07:32,840 --> 00:07:38,360
Neti nna gwechidhabaa na lo elhuttiha ganna chi bisia sá daluxaha.

110
00:07:38,360 --> 00:07:48,360
Kumu bela latia‑ni ankana gwalíga elho go ka benne nna reni kia‑ni nna ankana nu gwalíga iꞌiya ka benne.

111
00:07:48,360 --> 00:07:53,680
Benne gobie bela kia‑ni lhe iꞌiye reni kia‑ni lhe,

112
00:07:53,680 --> 00:07:56,760
benneha nuha gwa due len neti,

113
00:07:56,760 --> 00:07:59,880
neti nna gwa dúgabaa lenbie.

114
00:07:59,880 --> 00:08:05,120
Ttiba Tata kiaha benne udhelhe netiha anke benne bani,

115
00:08:05,120 --> 00:08:10,200
de benneha nna neti anka bengabaa.

116
00:08:10,200 --> 00:08:14,080
Anágaba benne gobie bela kia‑ni,

117
00:08:14,080 --> 00:08:17,000
de neti nna gwaka bengabe.

118
00:08:17,000 --> 00:08:23,040
Neti labí ankaa tti anka yettaxtila uto ka benne uka xuttoleha.

119
00:08:23,040 --> 00:08:29,560
Ka benneha laa kiga de utoke maná lo yu bisiha nna abittu uttike,

120
00:08:29,560 --> 00:08:32,040
aloba uttibake.

121
00:08:32,040 --> 00:08:35,720
Neti ankaa yettaxtila daa yebáha.

122
00:08:35,720 --> 00:08:42,440
Benne goe yettaxtila‑ni gwaka benbe ttu dia lii arlo Tata Do Yebáha.

123
00:08:42,440 --> 00:08:46,120
Iyá nuní utixxiꞌa Jesús‑ni lheꞌesi Capernaum‑ni.

124
00:08:46,120 --> 00:08:52,280
Utixxiꞌe nuha lheꞌe yoꞌo ata ritupa ka benne Israel‑ni rudhetike ka tisa ge Tata Do Yebáha.

125
00:08:52,280 --> 00:08:55,400
Tti biyienkin benne seꞌe niha nu rinne Jesús‑ni,

126
00:08:55,400 --> 00:08:57,680
ixe ka benne chi danalhake bie,

127
00:08:57,680 --> 00:08:58,800
ráke:

128
00:08:58,800 --> 00:09:01,040
―Tsitsiba anka nu rinne benne‑ni.

129
00:09:01,040 --> 00:09:03,320
¿Nú dhaana udo nagani ge benne‑ni?

130
00:09:03,320 --> 00:09:08,880
Ttaka Jesús‑ni ute dábanie rinne lha ka benne danalhake bieha ge nu reeha,

131
00:09:08,880 --> 00:09:10,680
nianna tti rabie ke:

132
00:09:10,680 --> 00:09:14,200
―¿Si rutsetsibin nu rigixxiꞌania le‑ni?

133
00:09:14,200 --> 00:09:21,640
¿Titiala ganna ttixka neti benne daya yebáha ilenle eyapia ata doa ttuha?

134
00:09:21,640 --> 00:09:27,440
Espíritu ge Tata Do Yebáha nuha runie kini raka benriꞌi.

135
00:09:27,440 --> 00:09:32,960
Bela latiriꞌi‑ni labí rixú nuní uinna kini aka benriꞌi.

136
00:09:32,960 --> 00:09:39,680
Ka tisa rinnea‑ni ankake ge Espírituha lhe ruteke elha nabani lhe.

137
00:09:39,680 --> 00:09:44,120
Ttaka sa seꞌe attu chupale labí ria lele.

138
00:09:44,120 --> 00:09:55,840
Aníha ra Jesús‑ni kumu attili sisiꞌa tteha chi yue nupaxake nuha abittu ria leke gebie lhe chigaba yue núke nuha uteke bie lasi ná ka nu uttikaneha.

139
00:09:55,840 --> 00:09:57,760
Lhe rágabe ke:

140
00:09:57,760 --> 00:09:59,240
―De nuha nna ria le,

141
00:09:59,240 --> 00:10:07,200
ni ttu benne labí aka gebie ite len neti ganna abíba Tata kiaha idhelhe bie.

142
00:10:07,200 --> 00:10:10,200
Debá laꞌania ixe ka benne rudhetinieha,

143
00:10:10,200 --> 00:10:13,000
bedhanke labíru ugweki lenke bie.

144
00:10:13,000 --> 00:10:16,180
Nianna tti ra Jesús‑ni ka benne tsiꞌinuha (12):

145
00:10:16,180 --> 00:10:19,980
―Lebiꞌi ¿si rakagaba lele eyyale?

146
00:10:19,980 --> 00:10:22,680
Simón Pedro‑ni nna bekabina gebie,

147
00:10:22,680 --> 00:10:23,440
rana:

148
00:10:23,440 --> 00:10:24,880
―Tata Xisi to,

149
00:10:24,880 --> 00:10:26,840
¿núruala sanalhatu ganna?

150
00:10:26,840 --> 00:10:33,380
Ki lula nuná rinnelu ka tisa ka nu ruinkana kini satíaba aka bentu arlo Tata Do Yebáha.

151
00:10:33,380 --> 00:10:41,640
Riꞌitu chiba ria letu gelu lhe chigaba yutu deki kwinalu ankalu Cristu Xiꞌin Tata Do Yebáha benne anka banieha.

152
00:10:41,640 --> 00:10:43,680
Jesús‑ni nna bekabie geke,

153
00:10:43,680 --> 00:10:44,560
ree:

154
00:10:44,560 --> 00:10:48,380
―¿Laaba ganna tsiꞌinule (12) nuná chi bekwea?

155
00:10:48,380 --> 00:10:51,900
Ttaka ttúle nna nu xxegwiba ankale.

156
00:10:51,900 --> 00:10:57,020
Ge Judas Iscariote xiꞌin biyú Simón‑niba nuha rinnebie tti ree aníha,

157
00:10:57,020 --> 00:10:59,660
kumu lana nuha selana ka benne tsiꞌinuha (12),

158
00:10:59,660 --> 00:11:03,880
lhe lana nuha utene lasi ná ka nu uttikaneha lhe.

