﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:07,580
Leettsa mloo yek zha taal zha nee Italia,

2
00:00:07,580 --> 00:00:11,500
tsa mndaa zha Paba kon tedib net re zha kuu nzo tsib lo soldad Jul,

3
00:00:11,500 --> 00:00:13,220
kuu nabee lo thib gayoo soldad,

4
00:00:13,220 --> 00:00:14,880
grup Jul le Augusto.

5
00:00:14,880 --> 00:00:20,020
Ne mke nee thib bark pwert kuu le Adramitio kuu mer thoz bi par Asia.

6
00:00:20,020 --> 00:00:21,900
Noga Aristarco ndo kon nee,

7
00:00:21,900 --> 00:00:24,240
zha kuu nak zha yez Tesalónica,

8
00:00:24,240 --> 00:00:25,860
yez kuu nzi yezlyu Macedonia.

9
00:00:25,860 --> 00:00:27,860
Ne lee tedib wiza mzin nee yez Sidón,

10
00:00:27,860 --> 00:00:33,460
tya kwathoz wen ngok Jul lo Paba ne mzhyal Jul ngwatwii Paba lo re amig Paba yeza,

11
00:00:33,460 --> 00:00:36,640
ne lee re zhaʼa mndaa kuu ndow Paba ne kuu ndeche Paba.

12
00:00:36,640 --> 00:00:38,100
Leettsa mroo nee Sidón,

13
00:00:38,100 --> 00:00:41,160
tsa mriid nee cho yezlyu Chipre kuu nzi leen nitdoo,

14
00:00:41,160 --> 00:00:42,440
tsa tak nee lo mbi,

15
00:00:42,440 --> 00:00:45,380
tak kwathoz nax mbi nali ta nda nee ora.

16
00:00:45,380 --> 00:00:49,700
Ne mrendab nee lo nitdoo gax yezlyu Cilicia ne Panfilia,

17
00:00:49,700 --> 00:00:52,700
tsa mzin nee yez Mira kuu nzi yezlyu Licia.

18
00:00:52,700 --> 00:00:59,740
Tya lee soldad kuu nabee lo thib gayoo soldad mzal thib bark chaan yez Alejandría kuu bi par Italia,

19
00:00:59,740 --> 00:01:01,540
ne mtsow zha ngoo nee leen barka.

20
00:01:01,540 --> 00:01:03,700
Ne tyen wiz kwathoz xlaaz ndya nee,

21
00:01:03,700 --> 00:01:06,540
ne kwathoz nagan mzin nee thib ta le Gnido.

22
00:01:06,540 --> 00:01:08,520
Ne tak naxka mbi lad ta nda nee,

23
00:01:08,520 --> 00:01:10,140
kona ndya nee par Salmón,

24
00:01:10,140 --> 00:01:12,820
ne mndaa nee welt cho yezlyu Creta kuu nzi leen nitdoo.

25
00:01:12,820 --> 00:01:15,220
Ne kwathoz nagan mriid nee dita roo nitdoo,

26
00:01:15,220 --> 00:01:18,620
asta mzin nee thib ta le Buenos Puertos,

27
00:01:18,620 --> 00:01:20,740
gax ta nzi thib yez kuu le Lasea.

28
00:01:20,740 --> 00:01:22,880
Ne tak mtsana nee tyen wiz lo nit,

29
00:01:22,880 --> 00:01:24,800
ne nathoza yaka nee lo nitdoo,

30
00:01:24,800 --> 00:01:26,300
tak ndetsina tyemp nal,

31
00:01:26,300 --> 00:01:27,640
tsa mni Paba lo re zha,

32
00:01:27,640 --> 00:01:28,320
ne nzhab Paba:

33
00:01:28,320 --> 00:01:29,560
―Re goo amig,

34
00:01:29,560 --> 00:01:31,760
ndakʼn kwathoz nagan ya reʼaa welt ree,

35
00:01:31,760 --> 00:01:35,080
tak nzo ryez lux bark ne re kuu ne bark,

36
00:01:35,080 --> 00:01:36,220
asta nzo ryez gathaa.

37
00:01:36,220 --> 00:01:38,420
Per lee soldad kuu nabee lo thib gayoo soldad,

38
00:01:38,420 --> 00:01:42,400
mas ngwalaaz zha kuu nzhab bzhaan bark ne kuu nzhab zha kuu ntetee bark,

39
00:01:42,400 --> 00:01:43,820
nake kuu nzhab Paba.

40
00:01:43,820 --> 00:01:47,440
Ne tak nagt tya ta wen par kwet nee tyemp nal,

41
00:01:47,440 --> 00:01:50,700
kona mer reta zha mtsow xgab wen roo nee tya,

42
00:01:50,700 --> 00:01:52,940
ne tsow nee par tsin nee Fenice,

43
00:01:52,940 --> 00:01:55,160
kuu nak pwert chaan yezlyu Creta,

44
00:01:55,160 --> 00:01:58,700
ta nzhaxt xa mbi ne tsa tya rid nee tyemp nal.

45
00:01:58,700 --> 00:02:03,060
Kwathoz nathoz ngoth mbi lo nitdoo

46
00:02:03,060 --> 00:02:05,880
Tsa mndelo ngoth lutta mbi lad sur,

47
00:02:05,880 --> 00:02:08,860
tsa mtsow re zha xgab mtsowa zha gan kuu mtsow zha xgab,

48
00:02:08,860 --> 00:02:12,860
ne ndya re nee gax gax roo yezlyu Creta kuu nzi leen nitdoo.

49
00:02:12,860 --> 00:02:14,340
Per lutta nda mroo nee,

50
00:02:14,340 --> 00:02:18,760
leettsa lee thib mbi thoz kuu le Euroclidón mndelo ngoth,

51
00:02:18,760 --> 00:02:20,660
ne mndelo mbi mchop mbi bark,

52
00:02:20,660 --> 00:02:22,980
tak par ta nda nee ndyaad mbi,

53
00:02:22,980 --> 00:02:25,420
ngogt raa gatetee nee bark par ta nlaaz nee,

54
00:02:25,420 --> 00:02:27,780
kona mlaa nee mbe mbi bark.

55
00:02:27,780 --> 00:02:29,840
Tsa mriid nee cho yezlyu Clauda,

56
00:02:29,840 --> 00:02:31,940
thib yezlyu lut kuu nzi leen nitdoo,

57
00:02:31,940 --> 00:02:33,480
tya naxtxa mbi,

58
00:02:33,480 --> 00:02:38,040
tya mxak nee kano lut kuu naliib xann bark ne mxap neey leen bark.

59
00:02:38,040 --> 00:02:40,260
Or ngwalo mxap nee kanoʼa leen bark,

60
00:02:40,260 --> 00:02:41,800
tsa mliib re zha bark tsa luxte.

61
00:02:41,800 --> 00:02:44,960
Ne tak nzeb zha yetob bark lo gux kuu le Sirte,

62
00:02:44,960 --> 00:02:46,880
tsa mla zha re lon chaan bark,

63
00:02:46,880 --> 00:02:49,400
ne mlaa zha nda bark net ta nchoop mbi bark.

64
00:02:49,400 --> 00:02:52,500
Ne lee tedib wiz tataka nathoz nax mbi lo nitdoo,

65
00:02:52,500 --> 00:02:55,280
tsa mndelo re zha mni zha re kuu nzo leen bark leen nitdoo,

66
00:02:55,280 --> 00:02:59,700
Ne lee myon wiz mlobi nee re kwaa nlortsin leen bark leen nitdoo.

67
00:02:59,700 --> 00:03:03,700
Ne tyen wiz mwiit raa nee lo wiz neeka lo re mbel kuu nzib lobee,

68
00:03:03,700 --> 00:03:06,140
ne tak kwathoz nathoz ngoth mbi lo nitdoo,

69
00:03:06,140 --> 00:03:08,400
tsa mtsow re nee xgab laat raa nee.

70
00:03:08,400 --> 00:03:10,540
Ne tak ndaʼa tyen wiz ndow nee,

71
00:03:10,540 --> 00:03:13,240
tsa mndeli Paba xid re nee ne mne Paba:

72
00:03:13,240 --> 00:03:14,480
―Re goo amig,

73
00:03:14,480 --> 00:03:18,120
mas wen os gagon goo diiz lon ne garootaa Creta,

74
00:03:18,120 --> 00:03:19,620
tsa gariidtaa yalti ree,

75
00:03:19,620 --> 00:03:21,480
ne neeka galuuxtaa neeka thib kwaa.

76
00:03:21,480 --> 00:03:24,120
Per lee nal yat leettsoo goo ne neeka tsebt goo,

77
00:03:24,120 --> 00:03:25,280
tak neeka thibaa gatht,

78
00:03:25,280 --> 00:03:26,880
beeta bark lux.

79
00:03:26,880 --> 00:03:28,480
Tak lee Diox kuu nabee lon,

80
00:03:28,480 --> 00:03:30,120
Diox kuu ngetsowʼn tsiin lo,

81
00:03:30,120 --> 00:03:32,420
mtaal thib mandad chaan mloo lon naabtsiʼa,

82
00:03:32,420 --> 00:03:32,800
ne,

83
00:03:32,800 --> 00:03:33,460
mne lon:

84
00:03:33,460 --> 00:03:34,560
“Tsebta Paba,

85
00:03:34,560 --> 00:03:36,520
tak ndoblo yaʼa lo rey César,

86
00:03:36,520 --> 00:03:40,560
ne kwent chaana laat Diox gath re zha kuu ndyaad re goo leen bark”.

87
00:03:40,560 --> 00:03:42,260
Ta mod bloney goo leettsoo goo,

88
00:03:42,260 --> 00:03:43,200
tsebt goo,

89
00:03:43,200 --> 00:03:44,600
tak nyelaazʼn Diox,

90
00:03:44,600 --> 00:03:47,660
ne wen nen lee reta kuu mne mandad chaan Diox lon tak.

91
00:03:47,660 --> 00:03:51,000
Per lee bark ree teyetob roo thib yezlyu kuu nzi leen nitdoo.

92
00:03:51,000 --> 00:03:53,600
Leettsa ndaʼa tsiin wiz nda nee lo nitdoo,

93
00:03:53,600 --> 00:03:56,140
yaala mzin nee nitdoo kuu le Adriático,

94
00:03:56,140 --> 00:04:00,540
ne thib lad tedib lad mndeno mbi bark lo nitdoo,

95
00:04:00,540 --> 00:04:05,620
ne teeka ngulal yaal lee re zha kuu nke tsiin leen bark myeen zha mera ndetsin nee lo yezlyu.

96
00:04:05,620 --> 00:04:07,900
Tsa mchiix re zha naa plo naats nit tya,

97
00:04:07,900 --> 00:04:09,840
ne galbtsii xoop metr naatse.

98
00:04:09,840 --> 00:04:11,700
Ne mas delant mre zha mchiix zhay,

99
00:04:11,700 --> 00:04:13,540
ne naatslay galbgazka metr.

100
00:04:13,540 --> 00:04:15,840
Ne mzeb re zha cha diinn bark cho re ke,

101
00:04:15,840 --> 00:04:18,260
tsa mlobi zha thap ganch yiib par xann bark,

102
00:04:18,260 --> 00:04:19,560
tsa yetob bark.

103
00:04:19,560 --> 00:04:20,560
Ne lee re men ndak:

104
00:04:20,560 --> 00:04:21,800
“Malaay ngwaniʼa yezlyu”.

105
00:04:21,800 --> 00:04:25,180
Ne lee re zha kuu nke tsiin leen bark mtsow zha xgab zhonn zha.

106
00:04:25,180 --> 00:04:28,080
Ne mndelo zha mla zha kano lut lo nit,

107
00:04:28,080 --> 00:04:32,380
mtsow re zha taxal zha kuu ngegobi yiib par yek bark leen nit,

108
00:04:32,380 --> 00:04:34,240
beeta par zhonn zha leen kanoʼa.

109
00:04:34,240 --> 00:04:38,900
Per lee Paba mloo diiz lo soldad kuu nabee lo thib gayoo soldad ne lo re soldad,

110
00:04:38,900 --> 00:04:39,960
ne nzhab Paba:

111
00:04:39,960 --> 00:04:41,640
―Os lee re zha ree yaant leen bark,

112
00:04:41,640 --> 00:04:42,500
laat re goo.

113
00:04:42,500 --> 00:04:46,640
Tsa lee re soldad mga doo kuu naliib kanoʼa ne mlaa zha mlowgwe lo nitdoo.

114
00:04:46,640 --> 00:04:47,480
Leettsa ndeyeniʼa yezlyu,

115
00:04:47,480 --> 00:04:49,140
lee Paba nzhab lo re zha:

116
00:04:49,140 --> 00:04:50,520
―Ndoblo dowaa lut kwaa,

117
00:04:50,520 --> 00:04:54,000
tak ndaʼa tsiin wiz nzhatta goo ne neeka lut kwaa ter wu goo.

118
00:04:54,000 --> 00:04:55,520
Na ni lo goo dow goo lut kwaa,

119
00:04:55,520 --> 00:04:56,280
tsa gatht goo,

120
00:04:56,280 --> 00:04:58,420
tak neeka thib goo luxt neeka thib yitsek.

121
00:04:58,420 --> 00:05:00,140
Leettsa ngwalo tata nzhab Paba,

122
00:05:00,140 --> 00:05:04,180
mzhen Paba tsa pan ne mndaa Paba texkix lo Diox lo re zha,

123
00:05:04,180 --> 00:05:07,080
ne mtsow rol Paba pan ne mndelo Paba ndow.

124
00:05:07,080 --> 00:05:09,700
Tsa reta zha ngoo ney leettsoo ne mdow re zha.

125
00:05:09,700 --> 00:05:14,340
Chop gayoo tson galbtsii xoop nak re nee kuu nzo leen bark.

126
00:05:14,340 --> 00:05:17,900
Ne leettsa ngwalo ndow re nee plotha kuu mze leettsoo nee,

127
00:05:17,900 --> 00:05:19,920
tsa mni re zha nzob xtil leen nitdoo,

128
00:05:19,920 --> 00:05:21,340
tsa xax bark.

129
00:05:21,340 --> 00:05:26,000
Mlux bark lo nitdoo

130
00:05:26,000 --> 00:05:27,300
Leettsa ngwani yezlyu,

131
00:05:27,300 --> 00:05:29,900
lee re zha kuu nke tsiin leen bark mlebeet zha yezlyuʼa,

132
00:05:29,900 --> 00:05:33,000
per mwii zha thib yaa nitdooʼa ta nzi gux re ladta,

133
00:05:33,000 --> 00:05:35,500
ne mtsow re zha xgab tsig zha bark par tya.

134
00:05:35,500 --> 00:05:40,000
Tsa mga zha re doo kuu naliib re yiib ganch kuu nlortsin tsa yetob bark,

135
00:05:40,000 --> 00:05:41,780
ne mlaa zha mlay leen nitdoo,

136
00:05:41,780 --> 00:05:43,900
ne mxak zha ya kuu ntetee zha bark,

137
00:05:43,900 --> 00:05:45,600
tsa telo bark te bark.

138
00:05:45,600 --> 00:05:47,960
Ne mlap re zha lon kuu now yek bark,

139
00:05:47,960 --> 00:05:49,140
tsa tene mbi,

140
00:05:49,140 --> 00:05:51,500
tsa lee bark mndelo mbig lo gux roo nitdoo.

141
00:05:51,500 --> 00:05:54,640
Ne mndaab bark ta kwathoz nzi gux ne tya myaan bark.

142
00:05:54,640 --> 00:05:57,620
Ne ngwatob yek bark lo gux ne gagt raa wine,

143
00:05:57,620 --> 00:05:59,000
ne lee xanne mndelo mlux,

144
00:05:59,000 --> 00:06:00,980
tak kwathoz mdinke nitdooy.

145
00:06:00,980 --> 00:06:03,220
Tsa lee re soldad ngwalaaz aguth re pres,

146
00:06:03,220 --> 00:06:05,340
tsa zhonnt re zha lii zha nadar lo nitdoo.

147
00:06:05,340 --> 00:06:09,160
Per lee soldad kuu nabee lo thib gayoo soldad mzhyalt gagake tata,

148
00:06:09,160 --> 00:06:10,640
tak nlaazt zha gath Paba,

149
00:06:10,640 --> 00:06:13,000
tsa mnabee zha lo re zha kuu nzhaak nlii nadar,

150
00:06:13,000 --> 00:06:15,540
tsa ner re zhaʼa tab lo nit par roo zha leen nitdoo.

151
00:06:15,540 --> 00:06:19,320
Tsaraa teke re zha kuu ten tabl o re ya byu kuu mroo cho bark.

152
00:06:19,320 --> 00:06:21,940
Ne tata mla reta nee mzin nee lo yu.

153
00:06:21,940 --> 00:06:24,520
Leettsa ngwalo mroo reta nee leen nitdoo,

154
00:06:24,520 --> 00:06:27,020
tsa myeen nee lee yezlyu ta mzin nee le Malta,

155
00:06:27,020 --> 00:06:28,600
thib yezlyu kuu nzi leen nitdoo.

156
00:06:28,600 --> 00:06:31,400
Lee re zha kuu nzo yezlyuʼa kwathoz wen ngok zha lo nee.

157
00:06:31,400 --> 00:06:33,400
Ne mtee zha thib bel thoz mbiz nee,

158
00:06:33,400 --> 00:06:35,080
tak kwathoz nal ne ndo yi.

159
00:06:35,080 --> 00:06:36,980
Tsa lee Paba ngwakwaan thib zhuk ya,

160
00:06:36,980 --> 00:06:38,820
ne or ngego Paba ya lo ki,

161
00:06:38,820 --> 00:06:42,060
ora lee thib mbeel kuu mroo xid yaʼa por xlee ki,

162
00:06:42,060 --> 00:06:44,120
mkee maay ne mkengiinka maa yaa Paba.

163
00:06:44,120 --> 00:06:46,540
Or mwii re zha Malta lee mbeel nkegaa yaa Paba,

164
00:06:46,540 --> 00:06:48,060
tsa nzhab zha lo altaa zha:

165
00:06:48,060 --> 00:06:49,680
―Zha mbeth men nak zha ree,

166
00:06:49,680 --> 00:06:51,360
ne tegal mlaa zha lo nitdoo,

167
00:06:51,360 --> 00:06:53,480
per tathka zha por re kuu mtsow zha.

168
00:06:53,480 --> 00:06:54,940
Per lee Paba mtsib yaa,

169
00:06:54,940 --> 00:06:56,400
tsa ngob mbeela lo bel,

170
00:06:56,400 --> 00:06:57,840
ne yent kwan mzhaak Paba.

171
00:06:57,840 --> 00:07:01,560
Reta men ngebet la ki yaa Paba o cha gab Paba ne gath Paba.

172
00:07:01,560 --> 00:07:04,920
Per leettsa ndaʼa or ngewii re men yentka kwan mzhaak Paba,

173
00:07:04,920 --> 00:07:06,420
tsa mtsee re men xgab men,

174
00:07:06,420 --> 00:07:09,920
ne mndelo re men nzhab lee Paba nak thib re diox.

175
00:07:09,920 --> 00:07:14,260
Gax ta mrin nee nax re yu chaan thib mbyi kuu nataak yezlyu Malta,

176
00:07:14,260 --> 00:07:15,580
zha ree le Publio,

177
00:07:15,580 --> 00:07:17,260
ne mne zha ya nee liz zha,

178
00:07:17,260 --> 00:07:19,020
kwathoz wen mkayaa zha re nee,

179
00:07:19,020 --> 00:07:20,840
ne mlet nee liz zha tson wiz.

180
00:07:20,840 --> 00:07:24,700
Ne lee xut Publio nax ndak xlee ne yiz bren.

181
00:07:24,700 --> 00:07:26,320
Tsa mbig Paba ta nax zha,

182
00:07:26,320 --> 00:07:30,200
ne or ngwalo mnaab Paba lo Diox tsa mxoob Paba yaa Paba yek zha,

183
00:07:30,200 --> 00:07:31,300
ne lee zha mgwe.

184
00:07:31,300 --> 00:07:33,620
Ne or mbin re mbyiz kuu nzo tya kona,

185
00:07:33,620 --> 00:07:36,780
tsa myaad re zha lo Paba ne mtegwe Paba re zha.

186
00:07:36,780 --> 00:07:38,820
Kwaro kwaa mndelaaz re zha lo nee.

187
00:07:38,820 --> 00:07:41,280
Ne leettsa mndaab nee leen bark par roo nee tya,

188
00:07:41,280 --> 00:07:43,380
mndaa zha reta kuu ndeche nee net.

