﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:10,140
Ngol gor leꞌa bexa wa mbidiꞌizh yaꞌbe besa Italia len dub barco,

2
00:00:10,140 --> 00:00:16,120
cha myak cuent Pabl no stapla bexa nkea litgiꞌib wa ndoꞌ xa nsaleaꞌ Julio,

3
00:00:16,120 --> 00:00:18,760
dub soldad nibeꞌe dub gayoꞌo soldad,

4
00:00:18,760 --> 00:00:21,540
bexa ten partid nsaleaꞌ Augusta.

5
00:00:21,540 --> 00:00:28,320
Cha uyoꞌo besa len dub barco siꞌil utoꞌo gezh Adramitio nchaꞌa‑yá be gezh ten Asia.

6
00:00:28,320 --> 00:00:31,540
No nchaꞌano besa dub xa nsaleaꞌ Aristarco,

7
00:00:31,540 --> 00:00:34,540
xa gezh Tesalónica ten Macedonia.

8
00:00:34,540 --> 00:00:37,640
Ngok stub wizh ulayaꞌ besa gezh Sidón.

9
00:00:37,640 --> 00:00:40,760
Leꞌa sa wa leꞌa Julio utsin mbin ndoꞌ Pabl,

10
00:00:40,760 --> 00:00:44,140
mlaꞌa xa ngwaꞌinaꞌ Pabl be amig ten Pabl,

11
00:00:44,140 --> 00:00:46,520
ndontsa usaꞌa bexa be ta nkiꞌin Pabl.

12
00:00:46,520 --> 00:00:48,740
Cha nchaꞌagal besa len barco,

13
00:00:48,740 --> 00:00:52,220
cha utid besa lad sa nde isla Chipre,

14
00:00:52,220 --> 00:00:53,760
sa na xe nde mbi,

15
00:00:53,760 --> 00:00:57,600
leꞌa mbi nsaꞌab ndoꞌ nits wa ndi lad ndoꞌ besa nlen.

16
00:00:57,600 --> 00:01:02,960
Cha utid besa gax toꞌo yo sa nde be región nsaleaꞌ Cilicia no Panfilia.

17
00:01:02,960 --> 00:01:05,240
Cha ulayaꞌ besa gast Mira,

18
00:01:05,240 --> 00:01:07,340
gezh ten Licia.

19
00:01:07,340 --> 00:01:11,580
Leꞌa sa wa leꞌa Julio mzheal stub barco utoꞌo gezh Alejandría,

20
00:01:11,580 --> 00:01:13,700
nchaꞌa‑yá Italia sa nde Roma.

21
00:01:13,700 --> 00:01:15,620
Cha uyoꞌo besa len barco wa,

22
00:01:15,620 --> 00:01:17,220
cha nchaꞌa besa.

23
00:01:17,220 --> 00:01:19,620
Leꞌa mbi wa bi lika nlen lad ndoꞌ besa,

24
00:01:19,620 --> 00:01:24,420
ta weꞌe staplata wizh chaꞌaw usea barco wa ndoꞌ nitsdoꞌo,

25
00:01:24,420 --> 00:01:28,860
no uzhebpa juert mbin bexa gan utid barco gax gezh Gnido.

26
00:01:28,860 --> 00:01:31,760
Cha utid besa gax sa nsaleaꞌ Salmón,

27
00:01:31,760 --> 00:01:36,540
dub lad sa nde isla Creta sa na xe nde mbi.

28
00:01:36,540 --> 00:01:42,060
Uzhebpa bid mtseꞌa bexa barco nchaꞌtid‑a gax toꞌo yo isla Creta,

29
00:01:42,060 --> 00:01:45,780
gast ulayaꞌ besa dub sa nsaleaꞌ Sa Wen Nbe Barco,

30
00:01:45,780 --> 00:01:47,660
gax gezh Lasea.

31
00:01:47,660 --> 00:01:49,980
Uzheꞌeb kwen nsoꞌla besa nes,

32
00:01:49,980 --> 00:01:53,500
leꞌa zha wa mas nsayal gax tiemp mas nxoꞌon mbi,

33
00:01:53,500 --> 00:01:56,900
zha na uzheꞌeb rages iseata barco wa ndoꞌ nitsdoꞌo.

34
00:01:56,900 --> 00:01:59,020
Ta weꞌe leꞌa Pabl ndab ndoꞌ bexa wa:

35
00:01:59,020 --> 00:02:00,700
—Blaꞌach bega,

36
00:02:00,700 --> 00:02:09,980
leꞌa naꞌ nsak leꞌa tal beuna ikaꞌan sa ndee uzhebpa rages gak perdid barco ndee no be ta noꞌo‑yá no gast beuna rages gat.

37
00:02:09,980 --> 00:02:13,620
Ná leꞌa soldad nibeꞌe wa naꞌanpa ulaꞌach ta ndab Pabl wa,

38
00:02:13,620 --> 00:02:18,460
ndi mas mlaꞌach xa diꞌizh ten xwan barco no xa ntseꞌa barco wa.

39
00:02:18,460 --> 00:02:21,260
Leꞌa sa wa ni lid wen kwe barco wa tiemp nxoꞌon mbi.

40
00:02:21,260 --> 00:02:25,440
Weꞌe leꞌa kwaꞌad bexa wa mbidiꞌizh itate besa sa wa,

41
00:02:25,440 --> 00:02:28,580
gun bexa preb ná lid slayaꞌ barco wa Fenice,

42
00:02:28,580 --> 00:02:30,820
stub gezh ten Creta,

43
00:02:30,820 --> 00:02:33,380
dub sa mas xe nde mbi.

44
00:02:33,380 --> 00:02:37,780
Ndab bexa kweas besa sa wa ndalen itid tiemp li nxoꞌon mbi wa.

45
00:02:37,780 --> 00:02:41,140
Tsoꞌo wa leꞌa mbi wa usaxan ndidoma nlen lad sur,

46
00:02:41,140 --> 00:02:47,020
ta weꞌe mbinbeꞌe bexa leꞌa besa syoꞌo gan ilayaꞌ gezh Fenice lakka mbidiꞌizh bexa.

47
00:02:47,020 --> 00:02:49,460
Cha utoꞌo besa sa wa,

48
00:02:49,460 --> 00:02:52,360
nchaꞌtid besa gax toꞌo yo isla Creta wa.

49
00:02:52,360 --> 00:02:55,780
Parea cha ndi ulen dub mbi siꞌil ndi lad noreste.

50
00:02:55,780 --> 00:02:58,160
Cha usaxan‑a ndoꞌo‑yá barco,

51
00:02:58,160 --> 00:03:02,940
ta na lá ngun bexa gan isen nsaꞌab bexa barco laktsa nchaꞌa besa wa,

52
00:03:02,940 --> 00:03:05,860
cha ndi mlaꞌa bexa mbiꞌi mbi‑yá.

53
00:03:05,860 --> 00:03:09,260
Utid besa gax dub isla tuzh nsaleaꞌ Clauda,

54
00:03:09,260 --> 00:03:11,240
lad ndidoma nxoꞌon mbi.

55
00:03:11,240 --> 00:03:17,060
Leꞌa sa wa uzhebpa bid mbin besa gan mxaꞌap besa barco tuzh ndoꞌ ná siꞌil wa.

56
00:03:17,060 --> 00:03:19,060
Tsoꞌo na mxaꞌap bexa‑yá,

57
00:03:19,060 --> 00:03:23,700
cha ulo bexa doꞌo utaꞌa las barco siꞌil ndontsa mas masis gak‑a.

58
00:03:23,700 --> 00:03:28,900
Leꞌa bexa nzheb yaꞌchoꞌo barco wa ndoꞌ yux len nits wa sa nsaleaꞌ Sirte.

59
00:03:28,900 --> 00:03:31,620
Ta weꞌe uxeꞌe bexa lad ten barco wa,

60
00:03:31,620 --> 00:03:34,500
cha mlaꞌa bexa mbiꞌi mbi‑yá.

61
00:03:34,500 --> 00:03:37,780
Ngot xeꞌa wa leꞌa mbi wa bi lika uzhebpa nxoꞌon,

62
00:03:37,780 --> 00:03:43,940
cha usaxan bexa ntsaꞌab bexa be ta noꞌo barco wa ndoꞌ nitsdoꞌo ndontsa ixax‑a.

63
00:03:43,940 --> 00:03:49,620
Ngol wizh yon cha usen besa pla be taꞌa ndantiꞌin bexa ntseꞌa bexa barco wa,

64
00:03:49,620 --> 00:03:52,300
cha udabi besa‑yá ndoꞌ nitsdoꞌo.

65
00:03:52,300 --> 00:03:57,820
Sian wizh lá inaꞌta besa xeꞌa wizh ni be mbeal ndiꞌib gibeꞌa baꞌ,

66
00:03:57,820 --> 00:04:00,020
no lita uzheꞌeb nxoꞌon mbi siꞌil wa.

67
00:04:00,020 --> 00:04:03,580
Cha mbinbeꞌe besa leꞌa besa ga gatka.

68
00:04:03,580 --> 00:04:05,300
Leꞌa besa kwen ni lá ngaw,

69
00:04:05,300 --> 00:04:07,780
ta weꞌe ngol gor leꞌa Pabl cha usoꞌ,

70
00:04:07,780 --> 00:04:10,780
cha ndab Pabl ndoꞌ itea besa:

71
00:04:10,780 --> 00:04:15,100
—Wenkata ngoꞌón bega ta li ndáp naꞌ wa lá ikaꞌan beuna Creta wa,

72
00:04:15,100 --> 00:04:18,060
ndontsa lá itid beuna itea be ta ndee.

73
00:04:18,060 --> 00:04:19,860
Ná nat lá yuꞌta ladna bega,

74
00:04:19,860 --> 00:04:21,900
leꞌa bega ni dub lá gat,

75
00:04:21,900 --> 00:04:24,460
parea leꞌa barco ndee isabgix.

76
00:04:24,460 --> 00:04:30,500
Leꞌa teꞌal nat mlundoꞌ dub angel mtuꞌub Dios xa nibeꞌe naꞌ no xa ndun naꞌ tiꞌin ten na.

77
00:04:30,500 --> 00:04:32,100
Leꞌa angel wa ndab:

78
00:04:32,100 --> 00:04:32,580
“Pabl,

79
00:04:32,580 --> 00:04:33,740
lá izheb lu,

80
00:04:33,740 --> 00:04:36,380
leꞌa lu nsabndoꞌka yaꞌ ndoꞌ César.

81
00:04:36,380 --> 00:04:42,980
No lak unab lu ndoꞌ Dios leꞌa Dios lá ulaꞌa gat ni dub bexa nchaꞌano lu len barco baꞌ.”

82
00:04:42,980 --> 00:04:46,100
Ta weꞌe gáp naꞌ ndoꞌ bego lá yuꞌ ladna bega.

83
00:04:46,100 --> 00:04:50,220
Leꞌa naꞌ ngeꞌ ladna Dios leꞌa ta wa gakka lak ndab xa wa.

84
00:04:50,220 --> 00:04:54,660
Parea leꞌa barco ndee gazhaꞌa gax dub isla.

85
00:04:54,660 --> 00:04:57,620
Ngok msa tidaꞌ wizh li nxoꞌon mbi wa,

86
00:04:57,620 --> 00:05:00,620
nchasea besa itea lad ndoꞌ nitsdoꞌo Adriático.

87
00:05:00,620 --> 00:05:06,940
Ná gor utol teꞌal leꞌa bexa ntseꞌa barco mgenna leꞌa besa ndela gax toꞌo yo bid.

88
00:05:06,940 --> 00:05:10,420
Cha mkeꞌa bexa medid plo wat nak ndoꞌ yux sa wa.

89
00:05:10,420 --> 00:05:13,740
Leꞌa ta wa pa galntiꞌi bxoꞌop metr wat.

90
00:05:13,740 --> 00:05:16,900
Cha stub xlaꞌaltsa mkeꞌa medidgal bexa len nits wa.

91
00:05:16,900 --> 00:05:20,220
Leꞌa sa wa gaꞌal bgaꞌadtsa metr wat‑a.

92
00:05:20,220 --> 00:05:22,860
Leꞌa bexa nzheb ikea barco wa be geꞌ,

93
00:05:22,860 --> 00:05:30,820
ta weꞌe mtsaꞌab bexa dap bleꞌa giꞌib kweꞌapa lad tsoꞌo barco wa nchii‑a las barco ndontsa yaisoꞌ‑yá.

94
00:05:30,820 --> 00:05:35,180
Cha uzhebpa nyuꞌ ladna bexa ndenkeaꞌ bexa gat xan xeꞌa.

95
00:05:35,180 --> 00:05:37,660
Leꞌa bexa ntseꞌa barco wa ndanbeꞌe uxoꞌon,

96
00:05:37,660 --> 00:05:42,100
ta weꞌe uxeꞌe bexa barco tuzh wa ndoꞌ nitsdoꞌo.

97
00:05:42,100 --> 00:05:47,940
Mkwiꞌin bexa ndab bexa nchaꞌdabi bexa stapla giꞌib kweꞌa len nits lad ndoꞌ barco siꞌil wa.

98
00:05:47,940 --> 00:05:52,820
Ná leꞌa Pabl cha ndab ndoꞌ be soldad no ndoꞌ xa nibeꞌe bexa wa:

99
00:05:52,820 --> 00:05:55,300
—Tal leꞌa bexa baꞌ lá kweas len barco ndee,

100
00:05:55,300 --> 00:05:57,380
leꞌa itea bega satka.

101
00:05:57,380 --> 00:06:01,140
Weꞌe leꞌa be soldad wa cha uxen be doꞌo nchii barco tuzh wa,

102
00:06:01,140 --> 00:06:03,460
cha nchaꞌa‑yá ndoꞌ nits.

103
00:06:03,460 --> 00:06:05,380
Leꞌa gor nsayat xeꞌa tempran,

104
00:06:05,380 --> 00:06:08,660
leꞌa Pabl ndab nsabndoꞌ gaw iteanak besa,

105
00:06:08,660 --> 00:06:09,940
ndab xa:

106
00:06:09,940 --> 00:06:13,860
—Leꞌa bega yá dub tiꞌinla wizh nyuꞌ ladna no ni lá ndaw bega.

107
00:06:13,860 --> 00:06:16,500
Nat udaw bega ndontsa yoo juers bega,

108
00:06:16,500 --> 00:06:18,140
leꞌa bega ni dub lá gat.

109
00:06:18,140 --> 00:06:20,300
Tsoꞌo na li ndab Pabl ta wa,

110
00:06:20,300 --> 00:06:22,260
cha usen Pabl dub pan,

111
00:06:22,260 --> 00:06:25,580
cha msaꞌa xa xno ndoꞌ Dios ndoꞌ gaꞌal besa.

112
00:06:25,580 --> 00:06:27,020
Cha uleꞌa xa‑yá,

113
00:06:27,020 --> 00:06:28,860
cha usaxan xa ndaw xa‑yá.

114
00:06:28,860 --> 00:06:32,220
Weꞌe leꞌa itea besa mas uxee nyuꞌ ladna,

115
00:06:32,220 --> 00:06:34,220
cha no besa udaw.

116
00:06:34,220 --> 00:06:40,420
Ndoꞌ itea besa ncho len barco wa pa top gayoꞌo ncho chon gaꞌal ncho tiꞌin bdub besa.

117
00:06:40,420 --> 00:06:41,860
Leꞌa gor mtayaw besa,

118
00:06:41,860 --> 00:06:46,260
cha udabi besa itea be ngoch ten trig ndoꞌ nitsdoꞌo,

119
00:06:46,260 --> 00:06:48,420
ndontsa ixax barco wa.

120
00:06:48,420 --> 00:06:50,220
Ngol gor ngot xeꞌa,

121
00:06:50,220 --> 00:06:54,580
leꞌa bexa ntseꞌa barco uniꞌí dub sa uxee ngi nyoꞌo mbi,

122
00:06:54,580 --> 00:06:56,460
dub sa ndebe yux toꞌo nits wa,

123
00:06:56,460 --> 00:06:59,340
parea lá igondoꞌ bexa pa ta wa.

124
00:06:59,340 --> 00:07:02,140
Cha mbidiꞌizh bexa goꞌo bexa barco sa wa,

125
00:07:02,140 --> 00:07:04,860
ná lid sun bexa gan weꞌetsa kwe‑yá.

126
00:07:04,860 --> 00:07:07,860
Cha uxen bexa be doꞌo nchii giꞌib kweꞌa wa.

127
00:07:07,860 --> 00:07:11,200
Cha mlaꞌa bexa ta wa len nits tsoꞌo barco.

128
00:07:11,200 --> 00:07:15,500
No mxaꞌak bexa be doꞌo nchii be ya ntseꞌa barco.

129
00:07:15,500 --> 00:07:18,580
Cha mxaꞌap bexa lad nkea sa nak ndoꞌ barco,

130
00:07:18,580 --> 00:07:22,020
cha usaxan‑a nchaꞌa‑yá gax toꞌo yo bid wa.

131
00:07:22,020 --> 00:07:25,460
Ná leꞌa barco wa ngwatsaꞌab dub sa ndepa yux len nits,

132
00:07:25,460 --> 00:07:28,100
ngwatsob lad ndoꞌ barco ndoꞌ yux wa,

133
00:07:28,100 --> 00:07:30,300
ni lá yoota gan iwiꞌin‑a.

134
00:07:30,300 --> 00:07:34,900
Leꞌa tant golp ten nits wa leꞌa xan barco usaxan nsayu.

135
00:07:34,900 --> 00:07:42,940
Leꞌa be soldad wa mbidiꞌizh gut bexa utoꞌo ikea stubga litgiꞌib wa ndontsa ni dub bexa lá kob nits uxoꞌon.

136
00:07:42,940 --> 00:07:45,700
Ná leꞌa soldad nibeꞌe wa lá nlad gat Pabl,

137
00:07:45,700 --> 00:07:48,580
ta weꞌe lá ulaꞌa xa li ngun be soldad.

138
00:07:48,580 --> 00:07:50,660
Cha ndi unibeꞌe xa ndab xa:

139
00:07:50,660 --> 00:07:53,460
—Tal ton bega ndák ngob nits,

140
00:07:53,460 --> 00:07:55,980
uxax utakea bega sa bid baꞌ.

141
00:07:55,980 --> 00:08:01,140
Leꞌa iteata bego baꞌ usen be tabl no dub bleꞌaga las barco ndee.

142
00:08:01,140 --> 00:08:05,000
Litsa ulayaꞌ iteanak besa ndoꞌ yo sa bid wa.

143
00:08:05,000 --> 00:08:07,600
Leꞌa gor na yá nde besa ndoꞌ yo wa,

144
00:08:07,600 --> 00:08:12,880
weꞌe leꞌa bexa ndencho sa wa ndab leꞌa ta wa dub isla nsaleaꞌ Malta.

145
00:08:12,880 --> 00:08:14,900
Leꞌa bexa wa utsin mbinno besa,

146
00:08:14,900 --> 00:08:18,080
mkwaꞌa bexa giꞌ ndontsa ubizh besa,

147
00:08:18,080 --> 00:08:20,360
leꞌa sa wa nsoꞌ gi no kwal sa wa.

148
00:08:20,360 --> 00:08:23,320
Leꞌa Pabl cha udob pla bleꞌa xos ya bid,

149
00:08:23,320 --> 00:08:25,480
cha mtsaꞌab xa‑yá ndoꞌ giꞌ wa.

150
00:08:25,480 --> 00:08:28,720
Cha uxax utoꞌo dub mbeꞌal ndoꞌ xtii ten giꞌ,

151
00:08:28,720 --> 00:08:30,960
cha udawkeꞌa ma yaꞌa Pabl.

152
00:08:30,960 --> 00:08:35,620
Leꞌa gor na uniꞌí bexa ncho sa wa leꞌa mbeꞌal wa nkengaꞌa yaꞌa Pabl,

153
00:08:35,620 --> 00:08:38,360
cha ndab bexa ndoꞌ ltsaꞌa xa:

154
00:08:38,360 --> 00:08:41,560
—Leꞌa xabgiꞌi baꞌ ta ugeakapa dub xa ndut men.

155
00:08:41,560 --> 00:08:44,040
Mbin xa gan lá ngat xa len nits baꞌ,

156
00:08:44,040 --> 00:08:47,340
parea leꞌa dios ten beuna lá ulaꞌa ibanta xa.

157
00:08:47,340 --> 00:08:50,280
Ná leꞌa Pabl cha udabi mbeꞌal wa ndoꞌ giꞌ,

158
00:08:50,280 --> 00:08:52,540
ni naꞌan xteꞌe isak xa.

159
00:08:52,540 --> 00:08:55,720
Leꞌa bexa wa ndenkeaꞌ ná xá gor isigiꞌ yaꞌa Pabl,

160
00:08:55,720 --> 00:08:57,520
ná xá gor gat xa.

161
00:08:57,520 --> 00:09:00,400
Ná leꞌa gor na kwenlapa ndenkeaꞌ bexa,

162
00:09:00,400 --> 00:09:03,360
uniꞌí bexa leꞌa Pabl naꞌan xtaꞌan isak.

163
00:09:03,360 --> 00:09:05,920
Cha ndi xaꞌaga mbinbeꞌe bexa,

164
00:09:05,920 --> 00:09:08,120
ndab bexa leꞌa Pabl dub dios.

165
00:09:08,120 --> 00:09:11,520
Leꞌa gax sa wa nax yo ten xa nibeꞌe isla wa,

166
00:09:11,520 --> 00:09:13,320
xa nsaleaꞌ Publio.

167
00:09:13,320 --> 00:09:15,920
Leꞌa xa wa uzheꞌeb utsin mbinno besa,

168
00:09:15,920 --> 00:09:18,860
no msaꞌa xa sa uyoꞌo besa chon wizh.

169
00:09:18,860 --> 00:09:22,140
Leꞌa xus Publio wa kweaꞌ nsak nax ndoꞌ loꞌon,

170
00:09:22,140 --> 00:09:25,100
ncho xlea xa no uzheꞌeb ndakweaꞌ len xa.

171
00:09:25,100 --> 00:09:27,440
Leꞌa Pabl cha ngwaꞌinaꞌ xa wa.

172
00:09:27,440 --> 00:09:30,460
Weꞌe unab Pabl ndoꞌ Dios yunyakna xa.

173
00:09:30,460 --> 00:09:32,880
Cha mxoꞌob Pabl yaꞌa na gek xa,

174
00:09:32,880 --> 00:09:34,500
cha myakna xa.

175
00:09:34,500 --> 00:09:38,540
Leꞌa tsoꞌo wa leꞌa bexa kweaꞌ nsak ncho isla wa ulen ndoꞌ Pabl,

176
00:09:38,540 --> 00:09:40,260
cha myakna bexa.

177
00:09:40,260 --> 00:09:43,120
Leꞌa bexa uzhebpa utsin ngok ndoꞌ besa,

178
00:09:43,120 --> 00:09:47,740
no zha mkaꞌan besa sa wa leꞌa bexa msaꞌa be taꞌa nkiꞌin besa.

