﻿1
00:00:05,000 --> 00:00:09,880
Jwan' re' ngok len' lin' sen' mnibe' re xa' ngok yek lo re xa' Israel,

2
00:00:09,880 --> 00:00:12,040
zya ngo win dib izyo ya.

3
00:00:12,040 --> 00:00:14,860
Zyasa thi mbi' yez Belén,

4
00:00:14,860 --> 00:00:16,340
lo xyon Judá,

5
00:00:16,340 --> 00:00:20,960
mbro' nda lo xyon Moab kon ngol xa' nde kon chop xin' xa'.

6
00:00:20,960 --> 00:00:25,920
Le' xa' bi' ya ndole Elimelec nde sal' xa' ndole Noemí.

7
00:00:25,920 --> 00:00:31,500
Thi xin' bi' xa' ndole Mahlón nde tedib or ndole Quelión.

8
00:00:31,500 --> 00:00:35,960
Re xa' re' nak xa' Efrata jwan' nak Belén lo xyon Judá.

9
00:00:35,960 --> 00:00:38,600
Nde mzin re xa' lo xyon Moab,

10
00:00:38,600 --> 00:00:40,860
tya mblabe xa' ngo xa'.

11
00:00:40,860 --> 00:00:46,320
Tya nguj Elimelec sal' Noemí nde mbyan' thib xa' kon rop xin' bi' xa'.

12
00:00:46,320 --> 00:00:48,500
Xisa rop or ya mselya',

13
00:00:48,500 --> 00:00:49,880
kon ngol yez Moab,

14
00:00:49,880 --> 00:00:52,560
thib ngol ndole Orfa,

15
00:00:52,560 --> 00:00:55,260
le' tedib ngol ndole Rut.

16
00:00:55,260 --> 00:00:58,620
Nde sen' ngo xob tsi' lin' nzo xa' tya,

17
00:00:58,620 --> 00:01:00,660
nguj rop xin' bi' xa',

18
00:01:00,660 --> 00:01:02,940
Mahlón nde Quelión.

19
00:01:02,940 --> 00:01:05,300
Mbyan' tib nyatub Noemí,

20
00:01:05,300 --> 00:01:08,360
ngenta sal' xa' nde ngenta xin' xa'.

21
00:01:08,360 --> 00:01:10,800
Rut nde Noemí

22
00:01:10,800 --> 00:01:12,280
Tib wiz,

23
00:01:12,280 --> 00:01:16,840
Noemí mbro'te lo xyon Moab kon rop ngol xix xa',

24
00:01:16,840 --> 00:01:20,760
tak mbin xa' mblat lazo' Jehová re xa' Israel,

25
00:01:20,760 --> 00:01:22,540
men yez Dios.

26
00:01:22,540 --> 00:01:25,840
Ngotab win nde mdobte ngok reta jwan'.

27
00:01:25,840 --> 00:01:31,380
Jwan' nasa mbro'te Noemí ten' nzo xa' kon rop ngol xix xa' lo xyon Moab,

28
00:01:31,380 --> 00:01:33,900
nde mbere xa' lo xyon Judá.

29
00:01:33,900 --> 00:01:37,700
Nde sen' ndo xa' ned nchab xa' lo rop xix xa':

30
00:01:37,700 --> 00:01:39,040
—Naya,

31
00:01:39,040 --> 00:01:40,900
bere go' liz go',

32
00:01:40,900 --> 00:01:42,960
bya go' lo xna' go'.

33
00:01:42,960 --> 00:01:45,280
Jehová li yalwen lo rop go',

34
00:01:45,280 --> 00:01:49,060
xa mbli go' lon nde lo rop thabol xin' na.

35
00:01:49,060 --> 00:01:53,980
Nde Jehová ta' di's selya' go' tib gob nde nabe'z yo go' liz go'.

36
00:01:53,980 --> 00:01:56,600
Nde mda' xa' chut lo rop xix xa',

37
00:01:56,600 --> 00:01:58,700
sa bere ngol liz ngol.

38
00:01:58,700 --> 00:02:01,200
Le' rop ngol mbrez yaj mbin',

39
00:02:01,200 --> 00:02:03,180
nde nchab rop ngol:

40
00:02:03,180 --> 00:02:04,740
—¡Na'bered ná'!

41
00:02:04,740 --> 00:02:08,000
¡Ná' tyonke xis la ten' nak las la!

42
00:02:08,000 --> 00:02:09,740
Nde Noemí nchab:

43
00:02:09,740 --> 00:02:10,860
—Bya go',

44
00:02:10,860 --> 00:02:12,280
xin' got na.

45
00:02:12,280 --> 00:02:15,100
¿Kwan li go' gan tyonke go' xis na?

46
00:02:15,100 --> 00:02:15,680
Na,

47
00:02:15,680 --> 00:02:17,160
ya na'galtra xin' na,

48
00:02:17,160 --> 00:02:18,600
par ak sal' go'.

49
00:02:18,600 --> 00:02:20,640
Bere go' liz go' may,

50
00:02:20,640 --> 00:02:23,600
tak ngoxla na par selyan tib gob.

51
00:02:23,600 --> 00:02:26,140
Nde tenye jwan' naga ngembed na,

52
00:02:26,140 --> 00:02:28,280
nde tez na yal' re' selyan,

53
00:02:28,280 --> 00:02:29,980
nde kelo xin' na,

54
00:02:29,980 --> 00:02:34,380
¿cho nye kembed go' axta yalal or sa selya'no go' or?

55
00:02:34,380 --> 00:02:36,080
¿Cho tata yan' go',

56
00:02:36,080 --> 00:02:39,160
na'selyad go' nde kembed go' or?

57
00:02:39,160 --> 00:02:41,680
Na'akta jwan' na xin' got na,

58
00:02:41,680 --> 00:02:44,540
tak mas naro xyan ndonon ke go',

59
00:02:44,540 --> 00:02:47,360
tak Jehová mtel' re jwan' ta ndyak na re'.

60
00:02:47,360 --> 00:02:50,700
Nde rop ngol mbrez yaj mbin' tib gob.

61
00:02:50,700 --> 00:02:54,220
Nde lulka Orfa mda' chut lo xna'yin' nde mbere,

62
00:02:54,220 --> 00:02:56,280
le' Rut mbyan' lo xna'yin'.

63
00:02:56,280 --> 00:02:58,400
Zyasa Noemí nchab:

64
00:02:58,400 --> 00:02:59,420
—Bwi',

65
00:02:59,420 --> 00:03:01,320
le' xlyon la mbere xa' yez xa',

66
00:03:01,320 --> 00:03:02,640
lo re dios xa'.

67
00:03:02,640 --> 00:03:04,900
Byanke xis xa'.

68
00:03:04,900 --> 00:03:06,840
Le' Rut mkab:

69
00:03:06,840 --> 00:03:09,320
—¡Na'nyabta lu lon lan la,

70
00:03:09,320 --> 00:03:11,000
nde yan' tib la!

71
00:03:11,000 --> 00:03:13,920
Tak one ploja ndaa tya ndan,

72
00:03:13,920 --> 00:03:16,740
nde one ploja yoa tya yon.

73
00:03:16,740 --> 00:03:18,780
Yez la ak yez na,

74
00:03:18,780 --> 00:03:21,020
nde Dios la ak Dios na.

75
00:03:21,020 --> 00:03:24,680
Ten' gaj la tya gaj na nde tya ga's na.

76
00:03:24,680 --> 00:03:27,580
Nde Jehová toti na tez lan la,

77
00:03:27,580 --> 00:03:30,480
ben'ta yalguj li la' ta rop na'.

78
00:03:30,480 --> 00:03:35,440
Nde Noemí mbyen ke Rut ya mtolila xgab na' yanke xis xa',

79
00:03:35,440 --> 00:03:38,520
na'ngentra kwan ngab xa' lo Rut.

80
00:03:38,520 --> 00:03:40,440
Nde mdo rop xa' ned,

81
00:03:40,440 --> 00:03:42,980
nda xa' nde mzin xa' Belén.

82
00:03:42,980 --> 00:03:45,600
Sen' ngote rop xa' len' yez Belén,

83
00:03:45,600 --> 00:03:48,240
reta xa' yez ya nzoyen xa'.

84
00:03:48,240 --> 00:03:50,300
Nde re ngol nchab:

85
00:03:50,300 --> 00:03:52,640
—¿Cho nanakta Noemí xa' ba?

86
00:03:52,640 --> 00:03:54,820
Zyasa le' Noemí nchab:

87
00:03:54,820 --> 00:03:56,820
—Na'koled go' na Noemí,

88
00:03:56,820 --> 00:03:58,580
blole go' na Mara,

89
00:03:58,580 --> 00:04:03,540
tak Dios jwan' ndono dib yalnyebe' mbli ta xyan toz ndyak na.

90
00:04:03,540 --> 00:04:08,480
Sen' mbro'n tre'ya re xa' liz na mben nde bro jwan' ndanon,

91
00:04:08,480 --> 00:04:11,300
per na mberen tata nyatub na,

92
00:04:11,300 --> 00:04:13,280
nguj re xa' liz na.

93
00:04:13,280 --> 00:04:15,780
¿Kwan liy ngole go' na' Noemí,

94
00:04:15,780 --> 00:04:20,160
Jehová jwan' ngeno dib yalnyibe' mbli ta ndyak na re xgab re'?

95
00:04:20,160 --> 00:04:24,580
Tamod mbere Noemí kon Rut xix xa',

96
00:04:24,580 --> 00:04:30,020
mbro' xa' lo xyon Moab nde mzin xa' Belén sen' ndyobte ndyop cebad.

97
00:04:30,020 --> 00:04:31,640
Tya ngeno Noemí,

98
00:04:31,640 --> 00:04:34,540
thi ta Elimelec thabol sal' Noemí,

99
00:04:34,540 --> 00:04:35,920
ti xa' rik,

100
00:04:35,920 --> 00:04:37,200
xa' nzob xki's na,

101
00:04:37,200 --> 00:04:38,480
ndole Booz.

102
00:04:38,480 --> 00:04:40,160
Zyasa Rut,

103
00:04:40,160 --> 00:04:41,400
xa' yez Moab,

104
00:04:41,400 --> 00:04:42,980
nchab lo Noemí:

105
00:04:42,980 --> 00:04:46,340
—Bta' di's ndan ten' nge men sin',

106
00:04:46,340 --> 00:04:48,600
nda thop na mbis cebad gow,

107
00:04:48,600 --> 00:04:51,200
nen' cho mos lyat lazo' xa' na,

108
00:04:51,200 --> 00:04:53,380
ta' xa' di's tyonke'n xis xa',

109
00:04:53,380 --> 00:04:55,460
sa thop na gow.

110
00:04:55,460 --> 00:04:57,340
Nde Noemí nchab:

111
00:04:57,340 --> 00:04:58,920
—Wa may.

112
00:04:58,920 --> 00:05:00,520
Nde Rut mbro',

113
00:05:00,520 --> 00:05:02,760
nda ten' nge re mos sin',

114
00:05:02,760 --> 00:05:06,640
nde mthop Rut re do cebad jwan' mbla' mos.

115
00:05:06,640 --> 00:05:09,140
Nde yalwen ngok lo Rut nak,

116
00:05:09,140 --> 00:05:11,700
ten' ta nge thop Rut do cebada,

117
00:05:11,700 --> 00:05:13,080
nak chan' Booz,

118
00:05:13,080 --> 00:05:15,120
xa' ta Elimelec.

119
00:05:15,120 --> 00:05:21,020
Zyasa cho le' Booz mzin mbro' Belén mni dyux lo re mos nde nchab xa':

120
00:05:21,020 --> 00:05:22,520
—¡Dios li ley' re go'!

121
00:05:22,520 --> 00:05:24,540
Nde re mos mkab:

122
00:05:24,540 --> 00:05:26,380
—¡Dios li ley' go'!

123
00:05:26,380 --> 00:05:29,480
Zyasa Booz mnabdi's lo xa' nyebe' lo re mos,

124
00:05:29,480 --> 00:05:30,540
nchab:

125
00:05:30,540 --> 00:05:32,620
—¿Cho xin' nak mza' ba?

126
00:05:32,620 --> 00:05:34,200
Le' xa' mkab:

127
00:05:34,200 --> 00:05:37,740
—Mza' ba nak xa' yez Moab jwan' ndeno Noemí,

128
00:05:37,740 --> 00:05:40,200
ta mbere mbro' lo xyon Moab.

129
00:05:40,200 --> 00:05:44,800
Nde mna'b mza' lon tan di's thop mza' re jwan' mba' lo ya' mos,

130
00:05:44,800 --> 00:05:50,840
nde nge mza' sin' xata mdobte mza' til' la axta naya nek lud tera ryoxkwen mza'.

131
00:05:50,840 --> 00:05:53,040
Zyasa nchab Booz lo Rut:

132
00:05:53,040 --> 00:05:55,500
—Btonza jwan' nin loa xin' na,

133
00:05:55,500 --> 00:05:58,440
na'yathopta la cebad xa'ga lo chan' men.

134
00:05:58,440 --> 00:06:01,620
Byan' tre'ya kon re mos got na.

135
00:06:01,620 --> 00:06:04,360
Nde jwin wi'a ten' nge re mos na sin',

136
00:06:04,360 --> 00:06:07,980
nde yankea xis re mos got ten' ya xa' sin'.

137
00:06:07,980 --> 00:06:08,880
Na,

138
00:06:08,880 --> 00:06:10,460
ya mnia na lo re mos bi',

139
00:06:10,460 --> 00:06:12,580
sa na'tad xa' xyan yek la.

140
00:06:12,580 --> 00:06:15,840
Nde sen' nchek lazo'a ya yu'a nit nzo re,

141
00:06:15,840 --> 00:06:17,800
nit ya mblo'la mos.

142
00:06:17,800 --> 00:06:21,920
Zyasa Rut nado' ngok mdoxub axta mdin' lon' izyo,

143
00:06:21,920 --> 00:06:23,580
nde nchab lo Booz:

144
00:06:23,580 --> 00:06:26,840
—¿Kwan liy taja wen go' lon nde ndli go' kompay na,

145
00:06:26,840 --> 00:06:29,100
tenye nanakta na xa' las go'?

146
00:06:29,100 --> 00:06:30,700
Le' Booz mkab:

147
00:06:30,700 --> 00:06:35,280
—Ya mdejla men lon re jwan' mblia lo xna'yi'a xata nguj sal' la,

148
00:06:35,280 --> 00:06:36,740
mbla'a xud la,

149
00:06:36,740 --> 00:06:37,840
xna'a,

150
00:06:37,840 --> 00:06:39,700
las la ten' ngola,

151
00:06:39,700 --> 00:06:41,600
nde ndea yoa tre'ya,

152
00:06:41,600 --> 00:06:43,460
ten' nanzolot la men.

153
00:06:43,460 --> 00:06:45,880
¡Jehová kix re jwan' mblia!

154
00:06:45,880 --> 00:06:48,480
Lo ta nkwan' la yoa len' xil' Jehová,

155
00:06:48,480 --> 00:06:51,200
Dios chan' xa' Israel sa lya'a,

156
00:06:51,200 --> 00:06:54,940
Dios li kompay la nde ta' Dios re jwan' mblia gan.

157
00:06:54,940 --> 00:06:57,220
Nde Rut mkab lo Booz:

158
00:06:57,220 --> 00:06:59,180
—Wen toz nak go' lon,

159
00:06:59,180 --> 00:07:02,020
re di's ne go' mbloney lazo'n.

160
00:07:02,020 --> 00:07:03,940
Nabe'z toz ndodi's go',

161
00:07:03,940 --> 00:07:07,360
tenye mas lud ndak na ke lo ti mos got go'.

162
00:07:07,360 --> 00:07:09,900
Sen' ngoxob hor wa xwi xa',

163
00:07:09,900 --> 00:07:11,600
Booz nchab lo Rut:

164
00:07:11,600 --> 00:07:13,080
—De' tre'ya,

165
00:07:13,080 --> 00:07:16,120
bxen pan waa nde bwaza len' vinagr.

166
00:07:16,120 --> 00:07:19,040
Nde Rut ngwa mdob xij re xa' nge sin'.

167
00:07:19,040 --> 00:07:21,620
Nde Booz mda' mbis mbyex lo Rut,

168
00:07:21,620 --> 00:07:27,200
nde mda Rut axta kebe' mze len' xa' nde tata mbro'xob jwan' sen' mne mda xa'.

169
00:07:27,200 --> 00:07:30,060
Sen' nda thop xa' do cebad tedib gob,

170
00:07:30,060 --> 00:07:32,940
zya Booz mnibe' lo reta mos xa':

171
00:07:32,940 --> 00:07:39,520
—Bta' go' di's thop Rut do cebad xij re ten' nge tobo go' cebad nde na'ko'yantod go' xa'.

172
00:07:39,520 --> 00:07:46,740
Nde blote sin' go' pla do cebad nge tobo go' nde bla' go'y sa thop xa'y nde nakweznod go' xa'.

173
00:07:46,740 --> 00:07:53,900
Zyasa Rut mthop do cebad tya axta mbla yal' nde sen' mdis xa' cebad jwan' ta mtop xa' ya,

174
00:07:53,900 --> 00:07:56,560
mbro' masra tib gal kil mbis cebad.

175
00:07:56,560 --> 00:07:58,820
Nde mbe' xa' re mbis ya,

176
00:07:58,820 --> 00:08:00,400
mbere xa' yez,

177
00:08:00,400 --> 00:08:02,640
nde mblo' xay lo xna'yi' xa'.

178
00:08:02,640 --> 00:08:08,100
Xisa mblote xa' jwan' ta mbro' xob lo jwan' mda xa' ya nde mda' xay lo xna'yi' xa'.

179
00:08:08,100 --> 00:08:10,360
Zyasa le' xna'yi' Rut nchab:

180
00:08:10,360 --> 00:08:12,500
—¿Plo ngwaa sin' na wiz?

181
00:08:12,500 --> 00:08:14,660
¿Plo mtop la labaja mbis?

182
00:08:14,660 --> 00:08:18,460
¡Dios ta' masa lo xa' jwan' taja mbli kompay la!

183
00:08:18,460 --> 00:08:23,020
Zyasa mda' Rut kwent lo xna'yi' Rut plo ngwa xa' sin' nde nchab xa':

184
00:08:23,020 --> 00:08:26,220
—Xa' jwan' nak chan' ten' ngwan sin' ndole Booz.

185
00:08:26,220 --> 00:08:27,740
Nde Noemí nchab:

186
00:08:27,740 --> 00:08:29,620
—¡Jehová li ley' xa'!

187
00:08:29,620 --> 00:08:32,800
¡Wen toz nak Dios lon' nde lo re xa' nguja'!

188
00:08:32,800 --> 00:08:34,320
Xa' bi' ya,

189
00:08:34,320 --> 00:08:36,560
nchakta gax thabol sal' na' xa',

190
00:08:36,560 --> 00:08:40,280
jwan' nasa no xa' ya nak tib xa' jwan' ndablo tola' na'.

191
00:08:40,280 --> 00:08:42,060
Nde noga nchab Rut:

192
00:08:42,060 --> 00:08:43,640
—Nega' xa' lon.

193
00:08:43,640 --> 00:08:48,200
“Bke sin' kon re mos got na axta kebe' mdib dib kosech na.”

194
00:08:48,200 --> 00:08:50,600
Le' xa' mkab lo xix xa' Rut:

195
00:08:50,600 --> 00:08:52,920
—Jwin toz mod ya xin' got na,

196
00:08:52,920 --> 00:08:58,920
ta'kea sin' kon re mos got xa' nde na'yat la xaga lo rsin' men sa natatid men la.

197
00:08:58,920 --> 00:09:02,280
Le' Rut mtop cebad kon re mos got Booz,

198
00:09:02,280 --> 00:09:05,520
axta kebe' mne mbro' kosech cebad nde trig.

199
00:09:05,520 --> 00:09:07,100
Dib tyemp ya,

200
00:09:07,100 --> 00:09:09,800
Rut ngo lo xna'yi' Rut.

201
00:09:09,800 --> 00:09:12,680
Tib wiz Noemí nchab lo Rut:

202
00:09:12,680 --> 00:09:14,280
—Xin' got na,

203
00:09:14,280 --> 00:09:18,020
ndablo kwan na ti xa' ak sal' la sa wen ndaa.

204
00:09:18,020 --> 00:09:19,360
Wi' nea,

205
00:09:19,360 --> 00:09:20,360
le' Booz,

206
00:09:20,360 --> 00:09:22,600
xa' ta thabol sal' na',

207
00:09:22,600 --> 00:09:25,880
xa' nak chan' re mos got plo mkea sin'.

208
00:09:25,880 --> 00:09:26,980
Xa' ya,

209
00:09:26,980 --> 00:09:29,420
na yal' re' ya tombi xa' mbis cebad.

210
00:09:29,420 --> 00:09:31,400
Naya bli jwan' re':

211
00:09:31,400 --> 00:09:38,540
God nde pse' xab la gok lar mas nawe nya nde blo nit naxe' lad la nde yaa tya.

212
00:09:38,540 --> 00:09:40,080
Per nda wi'a,

213
00:09:40,080 --> 00:09:43,820
nawi' Booz la axta kebe' mne mda Booz.

214
00:09:43,820 --> 00:09:45,540
Nde sen' gat xa',

215
00:09:45,540 --> 00:09:48,660
wi'a plo gax xa'.

216
00:09:48,660 --> 00:09:52,640
Zyasa ya lit la laryis xis ni xa' nde gax la lo ni xa'.

217
00:09:52,640 --> 00:09:55,340
Nde xa' nye nen' kwan lia.

218
00:09:55,340 --> 00:09:57,440
Le' Rut mkab:

219
00:09:57,440 --> 00:10:00,100
—Lin reta jwan' mnibe'a lon.

220
00:10:00,100 --> 00:10:03,160
Nde Rut mbro' nda ten' ndryo' kosech,

221
00:10:03,160 --> 00:10:06,620
nde mbli xa' reta jwan' mnibe' xna'yi' xa'.

222
00:10:06,620 --> 00:10:09,580
Nde sen' jwin mda rsye' Booz,

223
00:10:09,580 --> 00:10:14,220
nale ngo lazo' xa' nde nda that xa' gax ten' ndobre mbis.

224
00:10:14,220 --> 00:10:17,780
Zyasa Rut nalaska nda ten' naxyat Booz,

225
00:10:17,780 --> 00:10:24,260
nek lud namtesta Rut nde mblit Rut laryis xis ni Booz nde ngox Rut lo ni xa'.

226
00:10:24,260 --> 00:10:32,080
Nde rolja yal' gob mbroxkal' mbi' ya nde sen' mbyek xa' tib lad nde mbwi' xa' cho ti ngol naxyat lo ni xa'.

227
00:10:32,080 --> 00:10:34,180
Zyasa mnabdi's xa':

228
00:10:34,180 --> 00:10:35,580
—¿Choa?

229
00:10:35,580 --> 00:10:37,300
Le' ngol mkab:

230
00:10:37,300 --> 00:10:38,460
—Na nak Rut,

231
00:10:38,460 --> 00:10:40,680
nzolo go' na.

232
00:10:40,680 --> 00:10:43,520
Bxob go' ro xabis go' xis na,

233
00:10:43,520 --> 00:10:46,660
lo ta nchak ta gax go' thabol sal' na,

234
00:10:46,660 --> 00:10:48,960
go' ndablo tola' ná'.

235
00:10:48,960 --> 00:10:50,920
Le' Booz nchab:

236
00:10:50,920 --> 00:10:52,740
—¡Dios li ley' la!

237
00:10:52,740 --> 00:10:53,620
Naya,

238
00:10:53,620 --> 00:10:55,180
mas jwan' wen nge lia,

239
00:10:55,180 --> 00:10:58,080
ke re jwan' mblia lo xna'yi'a nera,

240
00:10:58,080 --> 00:11:01,420
na'ngakwan'ta la mas mbyo yen' ke na,

241
00:11:01,420 --> 00:11:04,540
one cho xa' rika o xa' proba.

242
00:11:04,540 --> 00:11:05,580
Naya,

243
00:11:05,580 --> 00:11:07,280
nazyebta la xin' got na,

244
00:11:07,280 --> 00:11:09,400
na li re jwan' nya'b la.

245
00:11:09,400 --> 00:11:11,640
Tak reta men yez na re',

246
00:11:11,640 --> 00:11:15,400
ya mnela xa' le' lu nak ti ngol nawe toz.

247
00:11:15,400 --> 00:11:16,380
Naya,

248
00:11:16,380 --> 00:11:19,620
tenye na nak xa' nchak ta gax thabol sal' la,

249
00:11:19,620 --> 00:11:22,840
nzo tib xa' mas nchak ta gax xa' ke na.

250
00:11:22,840 --> 00:11:25,380
Byan' ncheta na yal' re'.

251
00:11:25,380 --> 00:11:26,440
Ye',

252
00:11:26,440 --> 00:11:29,720
tez xa' ya toyal xa' tola' xa' la,

253
00:11:29,720 --> 00:11:32,180
lo ta nak xa' ta gax la,

254
00:11:32,180 --> 00:11:33,560
ngen kwan liy,

255
00:11:33,560 --> 00:11:34,820
li xay.

256
00:11:34,820 --> 00:11:37,540
Per tez xa' ya na'lid xay,

257
00:11:37,540 --> 00:11:39,140
Jehová ndo wi',

258
00:11:39,140 --> 00:11:40,980
na ta xki's na loa,

259
00:11:40,980 --> 00:11:42,280
na liy.

260
00:11:42,280 --> 00:11:45,080
Naya bdat axta tyuxni.

261
00:11:45,080 --> 00:11:48,420
Nde yal' ya mdat Rut lo ni Booz.

262
00:11:48,420 --> 00:11:51,520
Tib wiz tata ben' nakalra' ngoche ngol,

263
00:11:51,520 --> 00:11:53,300
tak Booz nchab:

264
00:11:53,300 --> 00:11:57,760
—Sa ngen cho nye ta mbyed ngol re' ten' ndryo' kosech.

265
00:11:57,760 --> 00:11:59,620
Xisa nchab Booz:

266
00:11:59,620 --> 00:12:03,120
—Bta' lo bay jwan' nzob xis la ba nde ne bxena.

267
00:12:03,120 --> 00:12:05,100
Laja ndonden ngola,

268
00:12:05,100 --> 00:12:11,400
le' Booz mchix xop almud mbis cebad mblo xa'y lo bay nde mke' Booz sa xis Rut,

269
00:12:11,400 --> 00:12:14,720
nde ngo Rut ned ndya Rut yez.

270
00:12:14,720 --> 00:12:17,520
Lo mzin Rut ten' nzo xna'yi' Rut,

271
00:12:17,520 --> 00:12:19,620
le' xa' mnabdi's lo Rut:

272
00:12:19,620 --> 00:12:21,500
—¿Xa ngotey ten' ngwaa,

273
00:12:21,500 --> 00:12:22,820
xin' got na?

274
00:12:22,820 --> 00:12:26,560
Le' Rut mdej reta jwan' mbli Booz lo Rut.

275
00:12:26,560 --> 00:12:28,160
Nde nchaba Rut:

276
00:12:28,160 --> 00:12:30,340
—Re xop almud cebad re',

277
00:12:30,340 --> 00:12:32,260
mda' xa' nde ne xa':

278
00:12:32,260 --> 00:12:36,100
“Sa na'bered la lo xna'yi'a tata nyatub la.”

279
00:12:36,100 --> 00:12:38,480
Zyasa le' Noemí nchab:

280
00:12:38,480 --> 00:12:39,920
—Xin' got na,

281
00:12:39,920 --> 00:12:40,660
naya,

282
00:12:40,660 --> 00:12:43,460
pkembed nen' xamod yalo yan' jwan' re'.

283
00:12:43,460 --> 00:12:46,280
Tak naya mbi' ya pa kwed xa',

284
00:12:46,280 --> 00:12:50,040
axta kebe' wi' xa' naxut yan' jwan' re'.

285
00:12:50,040 --> 00:12:53,420
Xisa Booz ngwa tob ro yala ro yez,

286
00:12:53,420 --> 00:12:56,220
ten' ndyop re xa' sen' nchak di's xa'.

287
00:12:56,220 --> 00:13:02,520
Zyasa le' xa' ta xa' jwan' ta mdej Booza ndarid ndab tya nde Booz mni lo xa':

288
00:13:02,520 --> 00:13:03,600
—Mbi',

289
00:13:03,600 --> 00:13:05,180
de' tyob la tre'.

290
00:13:05,180 --> 00:13:07,540
Nde xa' ngwa mdob tya.

291
00:13:07,540 --> 00:13:10,920
Zyaga mbrez Booz tsi' xa' gox lo yez ya,

292
00:13:10,920 --> 00:13:12,980
nde mna'b Booz lo re xa' ya,

293
00:13:12,980 --> 00:13:14,440
sa tyob xa' tya,

294
00:13:14,440 --> 00:13:16,980
nde re xa' ya ngwa mdob tya.

295
00:13:16,980 --> 00:13:20,640
Zyasa nchab Booz lo xa' ta nchak ta gax xa' ya:

296
00:13:20,640 --> 00:13:21,900
—Mnea,

297
00:13:21,900 --> 00:13:24,940
Noemí ta mbere mbro' lo xyon Moab,

298
00:13:24,940 --> 00:13:27,860
nge tho izyo ta ngok chan' Elimelec,

299
00:13:27,860 --> 00:13:29,240
xa' tan'.

300
00:13:29,240 --> 00:13:31,540
Mblin xgab tej ney loa,

301
00:13:31,540 --> 00:13:33,400
tez ncholas la ti' ley,

302
00:13:33,400 --> 00:13:39,760
bxi'y naya ta nzi wi' re men nzi tre'ya nde nzi wi' re xa' gox lo yez re'.

303
00:13:39,760 --> 00:13:45,140
Lo ta nak la xa' ta gax Elimelec lu jwan' ndablo ti' izyon xa'.

304
00:13:45,140 --> 00:13:47,940
Per tez lu na'ncholasta ti' ley,

305
00:13:47,940 --> 00:13:49,240
mney lon,

306
00:13:49,240 --> 00:13:51,120
tak xis la ndo na,

307
00:13:51,120 --> 00:13:53,140
jwan' no ndablo ti'y.

308
00:13:53,140 --> 00:13:55,300
Le' xa' ta Booz mkab:

309
00:13:55,300 --> 00:13:56,880
—Na kay.

310
00:13:56,880 --> 00:13:58,900
Zyasa Booz nchab:

311
00:13:58,900 --> 00:14:02,100
—Lega le' wiz ta ti'a izyo lo Noemí,

312
00:14:02,100 --> 00:14:06,360
ndablo selya'noa Rut xa' yez Moab ngol thabol,

313
00:14:06,360 --> 00:14:09,160
sa tola'a bin xa' lo izyon xa'.

314
00:14:09,160 --> 00:14:11,540
Zyasa le' xa' ta Booz mkab:

315
00:14:11,540 --> 00:14:13,100
—Tez tamod naka,

316
00:14:13,100 --> 00:14:15,300
na'lit na gan ti ney,

317
00:14:15,300 --> 00:14:18,180
tak ndaga nax totin lo bin na.

318
00:14:18,180 --> 00:14:20,580
Per tez lu nchola's ti'y,

319
00:14:20,580 --> 00:14:21,740
bxi'y.

320
00:14:21,740 --> 00:14:24,020
Na ta di's ti' ley.

321
00:14:24,020 --> 00:14:27,380
Pola re xa' Israél ngeno xa' ti mod:

322
00:14:27,380 --> 00:14:29,920
Sen' tola' xa' chan' ta xa',

323
00:14:29,920 --> 00:14:33,420
o ta' xa' di's yan'no xa'ga' ta xa'y,

324
00:14:33,420 --> 00:14:36,680
zyasa par tibtane toli xa' di's,

325
00:14:36,680 --> 00:14:40,080
xa' ta nthoy ya' o xa' jwan' ta ta' di'sa,

326
00:14:40,080 --> 00:14:46,520
xa' ya ngote thi yalyid xa' nde nda' xa'y lo xa' ta ti'y ya' o xa' ta kaya'y ya'.

327
00:14:46,520 --> 00:14:52,260
Zyasa xa' ta Booz mblote xa' yalyid xa' nde mda' xa'y lo Booz nde nchab xa':

328
00:14:52,260 --> 00:14:53,960
—Lu bkay.

329
00:14:53,960 --> 00:14:58,140
Zyasa Booz nchab lo re xa' gox nde lo re xa' nzi tya:

330
00:14:58,140 --> 00:15:02,880
—Re go' nzi wi' naya le' na kaya reta jwan' ngok chan' Elimelec,

331
00:15:02,880 --> 00:15:05,800
Quelión nde Mahlón lo Noemí.

332
00:15:05,800 --> 00:15:09,020
Nde taga na ka Rut xa' yez Moab,

333
00:15:09,020 --> 00:15:10,780
ngol thabol Mahlón,

334
00:15:10,780 --> 00:15:12,460
ak xa' sal' na,

335
00:15:12,460 --> 00:15:15,360
sa lichen bin xa' lo izyon xa'.

336
00:15:15,360 --> 00:15:20,720
Tamod sa na'tyon'ta bin xa' xij re ta xa' nde xij re xa' liz xa'.

337
00:15:20,720 --> 00:15:22,020
Naya,

338
00:15:22,020 --> 00:15:24,900
re go' nzi wi' ngok jwan' re'.

339
00:15:24,900 --> 00:15:29,120
Zyasa reta xa' gox nde re xa' nzi tya nchab:

340
00:15:29,120 --> 00:15:31,560
—Ná' mbwi' re jwan' ngok.

341
00:15:31,560 --> 00:15:34,560
¡Jehová li ley' ngol jwan' yote liz la,

342
00:15:34,560 --> 00:15:37,640
xaja mbli ley' Dios Raquel nde Lea,

343
00:15:37,640 --> 00:15:41,880
lo bin xa' ten' nde reta na' jwan' nak xa' Israél!

344
00:15:41,880 --> 00:15:48,120
Nde lu ak ti mbi' ntak yez Efrata nde ti mbi' xyob len' yez Belén.

345
00:15:48,120 --> 00:15:53,060
Nde Jehová ta' bro or bix loa jwan' tyan ngol yen' re'.

346
00:15:53,060 --> 00:15:56,520
Ya'r xa' lo bin la xaja xa' liz Fares,

347
00:15:56,520 --> 00:15:59,380
xin' bi' Judá ta mxan Tamar.

348
00:15:59,380 --> 00:16:01,680
Tamod mselya' Booz kon Rut,

349
00:16:01,680 --> 00:16:03,560
nde sen' ngoxno xa' ngol,

350
00:16:03,560 --> 00:16:08,340
Jehová mda' di's mkelo xin' Rut nde mxan Rut thi or bi'.

351
00:16:08,340 --> 00:16:11,200
Zyasa re ngol nchab lo Noemí:

352
00:16:11,200 --> 00:16:13,260
—¡Naro toz nak Jehová!

353
00:16:13,260 --> 00:16:16,160
¡Naya mda' Xa' ti xin' xot la!

354
00:16:16,160 --> 00:16:17,380
¡Or re',

355
00:16:17,380 --> 00:16:20,100
kenap or la nde tola'r la!

356
00:16:20,100 --> 00:16:23,380
¡Or ak xa' xyob len' dib Israel!

357
00:16:23,380 --> 00:16:27,440
Or ak xa' la'stoa nde kenap or la sen' ngox la,

358
00:16:27,440 --> 00:16:29,680
tak or nak xin' xix la Rut,

359
00:16:29,680 --> 00:16:33,640
xix la jwan' ntak toz loa mas ke tib gaz mdyen' bi',

360
00:16:33,640 --> 00:16:36,080
tak nke' toz lazo' xix la lu,

361
00:16:36,080 --> 00:16:37,880
nde wen toz xa' loa.

362
00:16:37,880 --> 00:16:40,080
Nde Noemí mkaya' mbed,

363
00:16:40,080 --> 00:16:41,460
mde's xa' mbed,

364
00:16:41,460 --> 00:16:43,100
nde mxen' xa' or.

365
00:16:43,100 --> 00:16:46,300
Sen' mne re ngol nzo gax ten' nzo Noemí,

366
00:16:46,300 --> 00:16:47,840
nchab re ngol:

367
00:16:47,840 --> 00:16:50,540
—¡Ngol ti mbed bi' lo Noemí!

368
00:16:50,540 --> 00:16:53,140
Nde mblole re ngol mbed ya,

369
00:16:53,140 --> 00:16:54,180
Obed.

370
00:16:54,180 --> 00:16:56,700
Obed re' ngok xud Isaí,

371
00:16:56,700 --> 00:16:59,120
Isaí ngok xud David.

372
00:16:59,120 --> 00:17:02,360
Re xa' re' ngok xa' nde lo bin Fares:

373
00:17:02,360 --> 00:17:04,500
Fares ngok xud Hezrón,

374
00:17:04,500 --> 00:17:06,400
Hezrón ngok xud Ram,

375
00:17:06,400 --> 00:17:08,600
Ram ngok xud Aminadab,

376
00:17:08,600 --> 00:17:10,640
Aminadab ngok xud Naasón,

377
00:17:10,640 --> 00:17:12,520
Naasón ngok xud Salmón,

378
00:17:12,520 --> 00:17:14,400
Salmón ngok xud Booz,

379
00:17:14,400 --> 00:17:15,900
Booz ngok xud Obed,

380
00:17:15,900 --> 00:17:19,640
Obed ngok xud Isaí nde Isaí ngok xud David.

