PROVERBIOS
Kirika anua upí bana 'unánti kuënëo
sinánñuira 'ixun bëtsi 'ësëkin, uisai kara a banakama kia kixun 'unánmiti a 'ikën,
3 'ianan ka uisai 'ësëanáni, upitax bëtsibë tsóti,
upí ñuishi 'ati, upí sinánñu 'ianan: rabiakati banakëma 'iti a kamaribi 'unánmiti bana 'ikën;
4 a banakaman ka uni bënábu ñu 'unairakëma 'ikëbi,
upíokin 'unánkin a banakama kikësabiokin 'ai sinanakin chuámarua tanun 'imia.
5 Uix kara sinánñuira 'ianan upíokin bana kuakë 'ixunbi kuatia ax ka,
ñu 'unánkësamaira okin a banakama 'unani anunbi aín sinan chaiira 'iti 'ikën,
6 uisai kara ñu 'unairakë unikama ax bëtsi ñuikësai kia anbi kuanan,
bëtsi ñu ñui banakë 'imainun a 'unánti banakama kikë abi uisai ki kara a banakama kia abi kuatia.
7 Uikamax kara ñu 'unánkëira 'isatania an ka Diosan bana kikësabiokin 'akin;
uisai kara a banakama kia usabi okin 'ati 'ikën;
'aínbi ka an bana kuakëma unikama ax uisabi okin kati kuëënima 'ianan,
uisa bana upibi 'unámikin kaisama 'ikën.
Usai uni bënákama bëtsin paránxun ñu 'atima 'amikaskëx 'iti bana
8 'Ën nuibakë bëná unikaman min papan 'ësëkëxun kamina aín bana kuati 'ain,
kuanan kamina min titan 'unámikin kakë bana a kamaribi manutima 'ain,
9 a banakamax ka upíira ñumi min tëxanu tëñuxun 'arakakësa 'ianan:
achúshi mañuti upíira min maxkánu mañukësa 'iti 'ikën.
10 Usa 'ain kamina uni 'uchañukaman parántisa tankëxunbi,
¡atu kuëënxuntima 'ain, 'ën nuibakë bëná unikama!
11 Atun sapi ka mi kati 'ikën: Nukamabë kamina kuani uti 'ain;
nun kananuna uisokin 'aisa kara istánkëx anuxun ñu 'atima 'atinu unëti 'ain,
usakin 'atankëxun kananuna anu pakëtia uisa ñu 'akëmabi uni 'axun aín ñukama unë́xun kainxun biti 'ain.
12 Usakinnu 'akëx ka ñu upí 'akë unikama ax
nëminra kini anu pakëtia ñukësa usaribi 'iti 'ikën.
13 Usakin 'atankëxun atun ñukama ashi bitankëx kananuna bëtsi bëtsi ñuñu 'iti 'ain,
¡usakin 'akin kananuna mëkamakë ñukama nun xubukamanu bukunti 'ain!
14 Usa 'ain kamina nukamabëtan minribi uisax karanuna kuríkiñu 'iti 'ai kixun tani 'uti 'ain,
usa 'ain ka nun 'akë ñukama ax kamaxunbi nun biti ñu 'iti 'ikën.
15 ¡Usakin kakëxbi kamina atubë kuantima 'ain bëná unikama mitsux!
Usai 'ikin kamina atúan ñu 'aisama 'akinkaskëxunbi atubëtan 'atima 'ain,
16 usai 'ikin ka atun bënë́kinshi ñu 'atima 'ati sinánxun 'aia;
¡'ianan ka bënë́kinshi uni aín imi 'apamikin 'ati sinánxun 'aia!
17 Amia ñu 'itánun nankë axa an
istisokin nankë ami ka 'isákama pakëtima,
18 usa 'aínbi ka a unikamax atun tsótimi kuaikin,
anu ñuina pakëti 'akë, usaribiokin atúnbi unë́xun ñu 'atima 'akë anunbi 'aisama ñunu pakëtia.
19 Usaribi ka an ñuñu 'ixunbi 'itsaira ñuñu 'iti kuëënkë unikama atux 'ikën:
usa 'aish ka 'itsaira ñuñu 'iti kuëëni anunbi bamaia.
Ñu 'unania bëná unikama upí sinánñu 'iti bana
20 An ñu 'unánkë unikama ax ka anun
xubunu kuanti ëman anuax kianan anun ëmanu kuanti bai cha 'akë anun kuani 'ësai nukaman kuanun kiti 'ikën;
21 kianan ka 'apukaman bana mëníokë ëma xëkuëkama
'imainun anuxua ñu marukankë anuaxi kianan ëma sënënakëkë anuxunbia kuakanun kiti 'ikën:
22 Uni bënákama mitsux kamina usai 'iti ka kixun bënë́kinshi ñu 'atima 'aisa 'ianan,
usakin ñu 'akëxa asábi 'ikë kiax ami kuaianan bana kuakëma 'ikanin,
¿usa sinanbu 'ixun kaina uínsarainra
mitsun usai 'ikin ñu unántisama tani ami kuaikë akama ënkanti 'ain?
23 Usa 'ain kamina 'ën kakëxun 'ën bana kuati 'ain,
kuatia kana 'ën mitsu 'ën 'unánkë banakama 'unánmianan;
'ën sinánkë banakama mitsu ñuixunti 'ain.
24 Usa 'ain kana 'ën mitsu ënumi ukanun kan,
'aínbi kamina mitsun 'ën kakëxunbi 'ën bana kuaisamatan.
25 Usai 'ikin kamina 'ën kakëxunbi 'ën bana kuaisama tankin timakan;
'imainun kamina usai kamina 'itima 'ai kakin 'ësëkin kakëxunbi 'ën bana kuaisama tankan.
26 ¡Usa 'ain kana uisa ñu 'atima kaina inuti, a nëtë 'ikëbëtan anun 'ën mitsu usanti 'ain!
¡'imainun kana uínsaran karamina mitsun rakuë́tanshi bamatisa tankani anun 'ëx mitsumi kuaiti 'ain,
27 'ianan ka uínsaran kaina mitsux rakuëanan
bëtsi bëtsi ñu mitsunu 'ikëbë bënëti masá nuitukë
an ka suñuanën kamabi ñu këñubëtsinkësa usaribi okin mitsu 'ati 'ikën!
28 Usai 'ikin kamina a nëtën 'akinnun kixun 'ë kuënkanti 'ain, 'aínbi kana 'ën mitsun kakëxunbi kuashiti 'ain;
usokëxun barikinbi kamina 'ë mërakantima 'ain;
29 usa 'aínbi kamina mitsun 'ën 'unánmikaskëxunbi,
'unanima 'ianan Diosan bana kikësoi 'isamatankanin.
30 Usai 'ikin kamina mitsun 'ën 'ësëkëxunbi 'ën bana kuaisama tankin timanan;
'ën usai 'iti mitsu 'unánmikë usai 'isama tankanin.
31 ¡Usaími 'ikë anbi ka mitsu 'upitax 'isama okin tëmëramiti 'ikën!
¡Usaími 'ikankëbë ka mënioisama mitsúnbi sinánxun 'akë 'aisama ñukama ax 'iti 'ikën!
32 Axa bënë́kinshi ñu 'atima 'amitisa unikama ax ka ñuti 'ikën upíokin sinánxun ñu 'akëma kupí,
'imainun ka an bana kuakëma unikama atúxribi anbi bërúankakin ñu 'akëma anunbi 'aisama orakakë 'iti 'ikën,
33 'aínbi ka uin kara 'ën kakëxun 'ën bana kuaxa,
ax kuni 'upitax chuámarua tsóti añu ñu 'atimamibi rakuë́tima 'ikën, kiax ka an ñu 'unánkë unikama kiakëxa.